ას-776-726-2010 18 ოქტომბერი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მაია სულხანიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ დ. მ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ბ. ი-ი, ლ. დ-ი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 19 მარტის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ქ-მა, კ. ბ-მა, დ. მ-მა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართეს ლ. დ-ისა და ბ. ი-ის მიმართ, მატერიალური, ასევე მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით.

მოსარჩელეთა განმარტებით, 1990 წლის 14 ივნისის ¹10.12.248 გადაწყვეტილებით კრწანისის რაისაბჭოს აღმასკომს ქ. თბილისში, ო-ის ქუჩის ¹130-132-ის მიმდებარე ტერიტორიაზე გამოეყო 1 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის სახლების განსათავსებლად. კრწანისის რაისაბჭოს აღმასკომის 1990 წლის 13 ნოემბრის ¹795 გადაწყვეტილებით ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა “კ-ი 90” ჩამოყალიბდა, რომლის თავმჯდომარედ დამტკიცდა ლ. დ-ი, მოადგილედ – ბ. ი-ი. ამხანაგობას ქ. თბილისში, ო-ის ქუჩის ¹130-132-ის მიდებარე ტერიტორიაზე, 3 საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობის ნებართვა მიეცა. 1991 წლის დასაწყისისათვის თბილისის კრწანისის რაიონის ¹3528 შემნახველ ბანკში გახსნილ ¹1418 ანგარიშზე ამხანაგობის ორმოცივე წევრმა ბინათმშენებლობისათვის 500000 მანეთზე მეტი შეიტანა, მათ შორის ა. მ-მა – 6000 მანეთი. 1992 წლის 25 ივლისს ამხანაგობის თავმჯდომარე ლ. დ-მა და ბ. ი-მა მიიღეს გადაწყვეტილება ბინათმშენებლობისათვის შეკრებილი თანხების ბ. ი-ის პირად ანგარიშზე გადატანის შესახებ. აღნიშნულთან დაკავშირებით შეადგინეს ამხანაგობის კრების ¹1 ყალბი ოქმი, რომლის გამოყენებითაც 1992 წლის 28 ივლისს ლ. დ-მა და ბ. ი-მა ამხანაგობის ¹1418 ანგარიშიდან გამოიტანეს 450 000 მანეთი, რომელიც 29 ივლისს ბ. ი-მა თავის პირად ¹47908 ანგარიშზე შეიტანა და გახდა მეანაბრე. აღნიშნულის შედეგად, ბინათმშენებლობა დაუფინანსებელი დარჩა და ვერ განხორციელდა. მითითებული თაღლითობის შესახებ ამხანაგობის წევრებისათვის ცნობილი 2004 წლის ბოლოსათვის გახდა, რის შემდეგაც ამხანაგობის წევრებმა ლ. დ-ი აიძულეს თითოეული მათგანისათვის 1000 აშშ დოლარი გადაეხადა. სათანადო ხელწერილი გაფორმდა, თუმცა მოპასუხეებმა პირობა არ შეასრულეს. პასუხისმგებლობის მოხსნის მიზნით, მათ 2004 წლის 27 სექტემბერს ამხანაგობის ახალი თავმჯდომარის ანგარიშზე გადაიტანეს ბ. ი-ის ანაბარზე დარჩენილი ნაშთი. მოსარჩელეთა განმარტებით, ბინათმშენებლობის ჩაშლის შედეგად დაიკარგა ამხანაგობსათვის გამოყოფლი მიწის ნაკვეთი, ასევე ბ. ი-მა უკანონოდ მიითვისა ამხანაგობის წევრების შენატანები. აღნიშნულის შედეგად, მოსარჩელეებმა განიცადეს მატერიალური და მორალური ზიანი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე დ. მ-მა მოითხოვა მოპასუხეებს დაჰკისრებოდათ:

1. 4-ოთახიანი ბინის საფასური – 195185 ლარი;

2. მიწის ნაკვეთის საფასური – 98175 ლარი;

3. განხორციელებული შენატანის - 6000 მანეთის ეკვივალენტი 8823 აშშ დოლარი და წლიური 12%, სულ 37356 ლარი;

4. მორალური ზიანის საკომპენსაციოდ 500000 ლარი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 16 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ა. ქ-ის, კ. ბ-ის და დ. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ა. ქ-მა, კ. ბ-მა და დ. მ-მა გაასაჩივრეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 19 მარტის განჩინებით ა. ქ-ის, კ. ბ-ის, დ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1. თბილისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1990 წლის 14 ივნისის ¹10.12.243 გადაწყვეტილებით ქ. თბილისი ო-ის ¹130-132-ის მიმდებარე ტერიტორია 1ჰა დაუმაგრდა კრწანისის რაიაღმასკომს, ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობების სახლების ასაშენებლად;

2. ქ. თბილისი კრწანისის რაიონის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასკომის 1990 წლის 13 ნოემბრის ¹795 გადაწყვეტილებით ო-ის ქ. 130-132-ის მიმდებარედ, ჩამოყალიბდა ინდივიდუალური მენაშენეთა ამხანაგობა, დამტკიცდა საინიციატოვო ჯგუფი 18 წევრის შემადგენლობით, რომლის თავჯდომარედ დაინიშნა ლ. დ-ი, ხოლო მოადგილედ _ ბ. ი-ი;

3. 1991 წლის 13 მარტს კრწანისის რაისაბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ მიღებული იქნა ¹93 გადაწყვეტილება ო-ის ქ.¹130-132-ის მიმდებარე ტერიტორიაზე ჩამოყალიბებული ამხანაგობა “კ-ი-90, I და II კორპუსის” დაკომპლექტების შესახებ. მოსარჩელეები წარმოადგენენ ამხანაგობის წევრებს;

4. 1992 წელს ქ. თბილისის კრწანისის რაიონის შემნახველ ბანკში ¹3528, გახსნილ 1418 ანგარიშზე ამხანაგობის წევრების მიერ ბინათმშენებლობისათვის შეტანილი იქნა 494 000 მანეთი;

5. 1992 წლის 28 ივლისს ქ. თბილისის კრწანისის რაიონის ¹3528 შემნახველი ბანკიდან გამოტანილი იქნა 451 200 მანეთი, რომელიც 1992 წლის 29 ივლისს შეტანილი იქნა ბ. ი-ის პირად ანგარიშზე. 2004 წლის 24 სექტემბერს შედგა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა “კ-ი-90 I-II კორპუსის” საინიციატივო ჯგუფის კრება. კრებამ მიიღო გადაწყვეტილება ბ. ი-ის პირადი ანგარიშიდან ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობის კუთვნილი ფულადი სახსრების მოხსნის და აღნიშნული თანხის ამხანაგობის თავჯდომარის _ ნ. მ-ის პირად ანგარიშზე გადატანის თაობაზე;

6. 2004 წლის 8 ოქტომბერს ბ. ი-ის ანგარიშიდან მოიხსნა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა “კ-ი 90-ის” კუთვნილი თანხა და ინდექსირების შემდეგ გადატანილი იქნა ნ. მ-ის პირად ¹... ანგარიშზე;

7. ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა “კ-ი 90 I-II კორპუსის” 1992 წლის 25 ივლისის 1 კრების ოქმი და 2004 წლის 24 სექტემბრის ¹8 კრების ოქმი მოსარჩელეებს სადავოდ არ გაუხდიათ;

8. 1992 წლის 25 ივლისს შედგა ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა “კ-ი 90 I-II კორპუსის” კრება, რომელზეც მიღებული იქნა გადაწყვეტილება ამხანაგობის ანგარიშზე შეტანილი თანხის ბ. ი-ის სახელზე გადატანის შესახებ იმ პირობით, რომ თანხაზე დარიცხული პროცენტები და კომპენსაცია გამოყენებული იქნებოდა მშენებლობის ხარჯებისათვის. 2004 წლის 24 სექტემბრის კრებას ესწრებოდა მოსარჩელე ა. ქ-ი;

9. ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა “კ-ი 90 I-II კორპუსის” წევრებს ბ. ი-ისათვის არ მიუმართავთ მის პირად ანაბარზე არსებული თანხის ამხანაგობის ანგარიშზე დაბრუნების ან სხვაგვარად განკარგვის თაობაზე;

10. ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის პროკურორის მიერ, 2007 წლის 21 ივნისს მიღებული იქნა დადგენილება კრწანისის რაიონის ¹3528 შემნახველი ბანკიდან ინდივიდუალურ მენაშენეთა ამხანაგობა “კ-ი-90-ის” თავჯდომარის ლ. დ-ისა და მისი მოადგილის ბ. ი-ის მიერ, ფულადი თანხის დიდი ოდენობით თაღლითურად მითვისების ფაქტზე სისხლის სამართლის 06062046 საქმეზე წინასწარი გამოძიების შეწყვეტის შესახებ, სისხლის სამართლის კანონით გათვალისწინებული ქმედების არარსებობის გამო.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ თანხის გადატანა ბ. ი-ის პირად ანგარიშზე და შემდგომში მისი დაბრუნება ამხანაგობის ახალი თავჯდომარის ანგარიშზე მოსარჩელეთა თანხმობით განხორციელდა, შესაბამისად, ზიანის ანაზღაურების საფუძველი არ არსებობდა. სააპელაციო სასამართლომ მხარის ზეპირი განცხადება იმის თაობაზე, რომ ამხანაგობის 2004 წლის 24 სექტემბრის ¹8 კრების ოქმი ყალბი იყო და წარმოადგენდა 1992 წლის 25 ივლისის 1 კრების ასევე ყალბი ოქმის გაგრძელებას, არ გაიზიარა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ უსაფუძვლო იყო აპელანტების (მოსარჩელეების) პრეტენზია მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, რადგანაც არ არსებობდა სამოქალაქო კოდექსის 413-ე და მე-18 მუხლებით გათვალისწინებული მორალური ზიანის ანაზღაურების პირობები.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით ა. ქ-ის, კ. ბ-ისა და დ. მ-ის წარმომადგენელმა ელდარ გვალიამ გაასაჩივრა. კასატორების მითითებით, სააპელაციო სასამართლოს არ შეუფასებია ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის მიხედვითაც 1992 წლის 25 ივლისის კრების ოქმზე, გრაფაში “მდივანი” ხელს აწერს არა ჯ. ჩ-ი, არამედ სხვა პირი. აღნიშნული გარემოება კი, კრების ოქმის სიყალბეს ადასტურებს. სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად შეაფასა 2004 წლის 24 სექტემბრის კრების ოქმი და მიიჩნია, რომ აღნიშნული ადასტურებდა 1992 წელს ამხანაგობის წევრების მიერ თანხის გატანაზე თანხმობის მიცემას. რეალურად კი, თანხმობა 1992 წელსვე უნდა ყოფილიყო მიცემული, მაგრამ 1992 წლის 25 ივლისს ამხანაგობის კრება არ ჩატარებულა. სასამართლომ ასევე არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ ლ. დ-მა და ბ. ი-მა ჯერ ხელზე გამოიტანეს ამხანაგობის კუთვნილი თანხა და მხოლოდ მეორე დღეს შეიტანეს ბ. ი-ის პირად ანგარიშზე, მაშინ, როდესაც შესაძლებელი იყო თანხის პირდაპირ გადარიცხვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 სექტემბრის და 17 ოქტომბრის განჩინებებით, შესაბამისად კ. ბ-ისა და ა. ქ-ის საკასაციო საჩივრები დარჩა განუხილველად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ Mდ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას დ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

დ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.