ას-828-880-2011 11 ოქტომბერი, 2011 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატის
შემადგენლობა
ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე
სხდომის მდივანი _ ლელა სანიკიძე
კასატორი _ თ. ლ-ე
წარმომადგენელი _ ი. მ-ე
მოწინააღმდეგე მხარეები _ ზ. ე-ე, ა. დ-ე
წარმომადგენელი _ კ. კ-ა
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება
დავის საგანი – საცხოვრებელი სადგომის საკუთრებაში გადაცემა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ზ. ე-ემ და ა. დ-ემ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში თ. ლ-ის მიმართ საცხოვრებელი სადგომის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ შემდეგი დასაბუთებით: დანიელ ე-ემ 1972 წელს თბილისში, გ-ის ქ.¹9-ში იყიდა 2 ოთახი და მეპატრონე ლ-ეს გადაუხადა 45000 მანეთი. აღნიშნულზე არ არსებობს წერილობითი საბუთი. დღეისათვის ბინაში რეგისტრირებულნი არიან ზ. ე-ე და ა. დევდარიანი.იხდიან კომუნალურ გადასახადებსაც. ამ ფართის მესაკუთრე თავს იკავებს მოსარგებლეებთან ურთიერთობის დარეგულირებაზე.ისინი თანახმა არიან გადაუხადონ დაკავებული 73,57 კვ.მ ფართის ღირებულების 25%-ს, რაც შეადგენს 27 325 ლარს.
მოპასუხე თ. ლ-ემ სარჩელი არ ცნო შემდეგი საფუძვლებით: საქმის მასალებით არ დასტურდება მესაკუთრესა და მოსარჩელეებს შორის გარიგების არსებობა, არ არის წარმოდგენილი კომუნალური გადასახადების ქვითრები, ასევე გაურკვეველია მხარეების რეგისტრაციის საკითხი და სადგომის შეფასების შესახებ დასკვნაც არ არის დასაშვები. მოპასუხის წარმომადგენელმა სასამართლო სხდომაზე მოითხოვა საქმეზე მიღებულიყო შუალედური (წინასწარი) გადაწყვეტილება, რითაც დადგინდებოდა ფაქტობრივი გარემოება, იყვნენ თუ მოსარჩელეები მოსარგებლეები, რის შემდეგაც მიეცემოდა მესაკუთრეს კანონით მისთვის მინიჭებული უფლების რეალიზაციის შესაძლებლობა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილებით ა. დ-ისა და ზ. ე-ის სარჩელი სადგომზე მესაკუთრედ ცნობის შესახებ დაკმაყოფილდა; მოსარჩელეები ცნობილ იქნენ ქ. თბილისში, მ. ლ-ის ¹6/გ-ის ქ. ¹9-ში მდებარე, თ. ლ-ის საკუთრებად რიცხული ¹1, ¹2 და ¹3 შენობა-ნაგებობების (საერთო სასარგებლო 446.76 კვ.მ ფართიდან მათ შორის, საცხოვრებელი 353.07 კვ.მ) 2/3 ნაწილიდან 73,57 კვ.მ-ის (მათ შორის საცხოვრებელი 53.77 კვ.მ-ის) მესაკუთრეებად; მოსარჩელეებს მოპასუხე თ. ლ-ის სასარგებლოდ დაეკისრათ სადგომის საბაზრო ღირებულების 109 300 ლარის 25%-ის _ 27 325 ლარის გადახდა;
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ლ-ემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 მარტის განჩინებით თ. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად. პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ქ. თბილისში მ. ლ-ის ¹6/-სა გ-ის ქ.¹9-ში მდებარე ¹1, ¹2 და ¹3 შენობა-ნაგებობები საერთო სასარგებლო ფართით 446.76 კვ.მ-ის (მათ შორის საცხოვრებელი ფართი 353.07) 2/3 ნაწილის მესაკუთრეა თ. ლ-ე. სასამართლო ექსპეტიზის ეროვნული ბიუროს ექსპერტის დასკვნით დადგენილია, რომ ა. დ-ის მფლობელობაში არსებული საცხოვრებელი სადგომის საერთო ფართი დღეის მდგომარეობით შეადგენს 43.35 კვ.მ.-ს ზ. ე-ის საცხოვრებელი სადგომის საერთო ფართი კი შეადგენს 34.04 კვ.მ.-ს; საინვენტარიზაციო გეგმაზე ა. დ-ის საცხოვრებელი სადგომი წარმოადგენს ¹22 ოთახს და მის წინ მდებარე ფართს, ხოლო ზ. ე-ის საცხოვრებელი სადგომი წარმოადგენს საინვენტარიზაციო გეგმაზე ¹37 ოთახს და მის წინ მდებარე ფართს, აგრეთვე კიბის ქვეშ არსებულ საპირფარეშოს. საქმეში წარმოდგენილ საკადასტრო გეგმაზე ა. დ-ის საცხოვრებელი სადგომი მდებარეობს საკადასტრო გეგმაზე ¹2 შენობაში პირველ სართულზე. ზ. ე-ის საცხოვრებელი სადგომი საკადასტრო გეგმაზე მდებარეობს ¹2 შენობაში მეორე სართულზე. საბინაო წიგნის ასლისა და სამისამართო ბიუროს ცნობის შესაბამისად, დადასტურებულია, რომ ა. დ-ე თბილისში, გ-ის ქ. ¹9-ში რეგისტრირებულია 24.02.1986 წლიდან საბინაო წიგნის მიხედვით ზ. ე-ე გ-ის ქ. ¹7/9-ში რეგისტრირებულია 6.09.90 წელს. სამისამართო ბიუროს 2010 წლის 18 იანვრის ცნობით დასტურდება, რომ ზ. დანიელისძე ე-ე თბილისში, გ-ის ქ. ¹7/9-ში რეგისტრირებულია 06.12.1995 წლიდან. აღნიშნულ მისამართზე ზ. ე-ე სულ მცირე 1995 წლიდან არის რეგისტრირებული ოფიციალურ ორგანოში საქმეში წარმოდგენილი სს “თელასის” 2010 წლის 29 იანვრის ცნობით დადგენილია, რომ თბილისში, გ-ის ქ. ¹9-ში 1996 წლიდან აბონენტად რეგისტრირებულია ე-ე სააბონენტო ნომრით 1619341. 1996 წლამდე ინფორმაცია ხანდაზმულობის გამო, კომპანიაში არ ინახება. კომუნალური გადასახადების ქვითრებით ასევე დასტურდება, რომ გ-ის ქ. ¹9/7-ში აბონენტად რეგისტრირებულია ზ. ე-ე სააბონენტო ნომრით 1619387. დადგენილია, რომ ბესიკ ვეშაგურიძე და ა. დევდრაიძე რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებიან 17.06.1980 წლიდან. საქმეში წარმოდგენილ დოკუმენტებზე დაფიქსირებულია სხვადასხვა მისამართები, კერძოდ: კომუნალური გადახდის ქვითრებზე მითითებულია გ-ის 9/7,გ-ის ¹9, საინფორმაციო_სამისამართო ბიუროს ცნობაში მითითებულია გ-ის ქ. ¹9, გ-ის ქ. ¹7/9. 2010 წლის 21 იანვარს “ქალაქცნობის” დირექტორის მიერ გაცემული ცნობის მიხედვით თბილისში, გ-ის ქ. ¹9-ში მდებარეობს რამდენიმე სახლი, რომელთაგან ერთია გ-ის ქ. ¹7/9-ში, ვინაიდან ¹9 და ¹7 ეზოები გაერთიანებულია. საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, სადავო სადგომი მდებარეობს ქ. თბილისში, მ. ლ-ის ¹6/გ-ის ქ. ¹9-ში. ექსპერტის დასკვნის შესაბამისად, დადგენილია, რომ მოსარჩელეები ფლობენ ქ. თბილისში, მ. ლ-ის ¹6/-სა და გ-ის ქ.¹9-ში მდებარე შენობა-ნაგებობებაში მდებარე საცხოვრებელ და დამხმარე ფართს. 1987 წლის 22 ივლისის სახლის საკუთრებისა და სარგებლობის ხელშეკრულებით დადასტურებულია, რომ ო. ა-ს ასული ლ-ის საკუთრებაში არსებული მთელი საცხოვრებელი სახლის 2/3 წი ფართით 23.69 და 27.81 კვ.მ ¹22 ოთახი, თავისი მინაშენით. 2006 წლის 17 იანვრის სამკვიდრო მოწმობით დადგენილია, რომ 1942 წლის 6 თებერვალს გარდაცვლილი ო. ა-ს ასული ლ-ის სამკვიდრო ქონებაზე მემკვიდრედ ცნობილი იქნა თ. ლ-ე. მოსარჩელეები ფლობენ თ. ლ-ის საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სადგომს. კერძოდ, ექსპერტის დასკვნის შესაბამისად, ა. დ-ე ¹2 შენობაში პირველ სართულზე მდებარე 43.35 კვ.მ-ს. ზ. ე-ე - ¹2 შენობაში მეორე სართულზე მდებარე 34.04 კვ.მ.-ს. 2009 წლის 20 ნოემბრის აუდიტორული დასკვნის თანახმად, თბილისში გ-ის ქ. ¹9-ში მდებარე 36,92 კვ.მ ფართი (ოთახი 27,54 კვ.მ, სამზარეულო 6.26 კვ.მ, შესასვლელი 3.12 კვ.მ, აბაზანა-ტუალეტი 3.84 კვ.მ), რომელიც მდებარეობს პირველ სართულზე, შეფასებულია 58 900 ლარად. ამავე თარიღის მეორე დასკვნით შეფასებულია ამავე მისამართზე მდებარე, მეორე სართულზე არსებული მეორე ფართი 36.65 კვ.მ (ოთახი 26.23 კვ.მ, შუშაბანდი 7.42 კვ.მ, აბაზანა-ტუალეტი 3.0 კვ.მ), რომლის ღირებულებაა 50 400 ლარი.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის სამართლებრივი ურთიერთობა წარმოშობილია “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” კანონის საფუძველზე. პალატამ განმარტა, რომ აღნიშნული კანონი არეგულირებს ისეთ ურთიერთობებს, რომლის მარეგულირებელ მექანიზმს არ იცნობდა 1996 წლამდე არსებული კანონმდებლობა. აღნიშნული დანაწესი უთითებს ისეთ ურთიერთობებზე, რომლის თანახმად მესაკუთრე ტოვებდა ნივთს (დათმობა) მოსარგებლის სასარგებლოდ. ასეთ შემთხვევაში, საცხოვრებელი სადგომის გადაცემა ხდებოდა მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ხოლო მეორე შემთხვევაში, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით. აღსანიშნავია, რომ საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლებას ფაქტობრივად გადაეცემოდა მოსარგებლეს “სამუდამოდ”, რაც ასხვავებს მას ქირავნობის ინსტიტუტისაგან.
პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არსებობს ზემოაღნიშნული ნორმის შემადგენლობით განსაზღვრული ყველა წინაპირობა. კერძოდ, დადგენილია კანონით გათვალისწინებული წესით მოსარჩელეთა რეგისტრაციის ფაქტი მითითებულ მისამართზე, ასევე ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ მოსარჩელე ზ. ე-ე და ა. დ-ის მეუღლე რეგისტრირებული არიან აბონენტებად მითითებულ მისამართზე. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა და აღნიშნა, რომ დამოუკიდებელ აბონენტებად რეგისტრაცია წარმოადგენს იმ ფაქტობრივი გარემოების დადასტურებას, რომ მოსარჩელესა და მესამე პირებს შორის წარმოიშვა სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობა, რომლითაც მოსარჩელეებმა იკისრეს მათ მიერ მოხმარებული ელექტროენერგიისა თუ სხვა კომუნალური გადასახადების გადახდის ვალდებულება. აღნიშნული სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე, ვალდებულების შეუსრულებლობა ან არაჯეროვანი შესრულება მოცემული დავისათვის მნიშვნელოვან გარემოებად ვერ განიხილება. მოცემული კანონის მიზნებისათვის მნიშვნელოვანია ფაქტი იმის შესახებ, რომ კომუნალური გადასახადების გადახდის ვალდებულება ეკისრებათ მოსარჩელეებს.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად გამოიყენა კანონი, “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტი.
აპელანტის მოსაზრება წინასწარი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა და განმარტა, რომ წინასწარი გადაწყვეტილების გამოტანა მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძვლის შესახებ გამართლებულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც მოთხოვნის მოცულობის (ოდენობის) დადგენა დაკავშირებულია მრავალრიცხოვან გაანგარიშებებთან, მოთხოვნილი საგნების მოცულობის, ოდენობისა და ხარისხის განსაზღვრასთან. მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს წინასწარი გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობები.
წინასწარი გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობების არსებობასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შემდეგი მოსაზრებები: სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 246 მუხლის პირველი ნაწილთან დაკავშირებით განმარტება, რომ აღნიშნული მუხლის პრაქტიკული გამოყენება უნდა მოხდეს იმგვარად, რომ არ იქნეს დარღვეული კანონის წინაშე მხარეთა თანასწორობის პრინციპი. კანონის მიხედვით მესაკუთრეს აქვს უპირატესი უფლება მოახდინოს მისთვის მინიჭებული უფლების რეალიზაცია და მოსთხოვოს მოსარგებლეს მფლობელობის შეწყვეტა მისი ნების გარეშე მისთვის კანონით დადგენილი თანხის (საბაზრო ღირებულების 75% ან 90%) გადახდის სანაცვლოდ, თუმცა ამისათვის უნდა მოხდეს სასამართლოში სასარჩელო მოთხოვნის წარმოდგენა, რის შემდეგაც მესაკუთრის მოთხოვნა ექვემდებარება მოსარგებლესთან შედარებით უპირატესი სახით დაკმაყოფილებას. სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემული კატეგორიის საქმეებზე წინასწარი გადაწყვეტილების მიღება დაუშვებელია და მოდავე მხარეებს – მესაკუთრესა და მოსარგებლეს აყენებს არათანაბარ პროცესუალურ მდგომარეობაში, რადგან თუ მოხდა სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოების დადგენა წინასწარი გადაწყვეტილების მიღების შედეგად და აღიარებულ იქნა პირი მოსარგებლედ, აღნიშნულით ყოველგვარი დაბრკოლებისა და ე.წ პროცესუალური რისკის გაწევის გარეშე ექმნება მესაკუთრეს უპირობოდ დაკმაყოფილებას დაქვემდებარებული მოთხოვნის დაყენების შესაძლებლობა სარჩელით მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს მოსარგებლის მფლობელობის შეწყვეტა თანხის გადახდის სანაცვლოდ. ასეთი შუალედური გადაწყვეტილების მიღებით სასამართლო მოდავე მხარეებს ჩააყენებს არათანაბარ პროცესუალურ მდგომარეობაში, რაც დაუშვებელია. ორივე მხარე თანაბრად არის ვალდებული გასწიოს გარკვეული პროცესუალური რისკი და სარჩელისა და შეგებებული სარჩელის პირობებში ამტკიცოს თავისი მოთხოვნის საფუძვლიანობა. სასამართლომ, ამასთან, განმარტა, რომ კანონით დადგენილი წინასწარი (შუალედური) გადაწყვეტილების მიღება, პირველ ყოვლისა, სასამართლოს უფლებამოსილებაა და არაა მხარის ნებაზე დამოკიდებული, რაშიც მოცემულ შემთხვევაში სასამართლო ვერ ხედავს ვერანაირ საჭიროებას და, მეორეც, მისი გამოყენება უნდა მოხდეს იმგვარ სადავო ურთიერთობებზე, როდესაც ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის შემდეგ მხარეებს არ ექნებათ კანონისმიერი შესაძლებლობები არსებითად შეცვალონ საქმის პროცესუალური მიმდინარეობა და გავლენა იქონიონ პროცესუალურ შედეგზე, რაც ე.წ ატსტუპნიკების დავის შემთხვევაში ადვილი შესაძლებელია და მოპასუხის წარმომადგენელიც სწორედ ამ მიზნის მისაღწევად ითხოვს შუალედური გადაწყვეტილების მიღებას.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ლ-ემ და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლოს არ შეუძლია მხოლოდ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასახული დასკვნების გაზიარებითა და სამართლებრივი ნორმების აღწერით შემოიფარგლოს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390.3 მუხლის ამგვარი განმარტება ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის პრინციპებს და სასამართლოს, როგორც პირის ინტერესების დაცვის ეფექტური საშუალების მიზნებს.
სააპელაციო სასამართლომ, ერთი მხრივ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1987 წლის 22 ივლისის სახლს საკუთრებისა და სარგებლობის ხელშეკრულებით ო. ა-ს ასული ლ-ის საკუთრებაშო არსებული მთელი საცხოვრებელი სახლის 2/3 წილიდან მის რეალურ სარგებლობაში იყო სადავო ¹37 23,69კვ.მ ოთახი და ¹22 27.81კვ.მ ოთახი თავისი მინაშენით, 2006 წლის 17 იანვრის მოწმობით 1942 წლის 6 თებერვალს გარდაცვლილი ო. ა-ს ასული ლ-ის სამკვიდრო ქონებაზე მემკვიდრედ ცნობილ იქნა თ. ლ-ე. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე კი ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეები ფლობენ თ. ლ-ის საკთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სადგომს, კერძოდ, ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით ა. დ-ე ¹2 შენობაში პირველ სართულზე მდებარე 43,35 კვ.მ-ს, ზ. ე-ე ¹2 შენობაში მეორე სართულზე მდებარე 34.04 კვ.მ-ს. ამდენად, მოცემული სადავო ფართები არ არის იდენტური. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები მოსარჩელეებს სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლად სარჩელში არ მიუთითებიათ, სააპელაციო სასამართლომ საკუთარი ინიციატივთ დაადგინა აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები, მრავალჯერ გადადო ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე სასამართლო სხდომა და დანიშნა საქმეზე ექსპერტიზა, რითაც დაეხმარა მოსარჩელეებს მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების დადგენასა და შესაბამისი დამადასტურებელი მტკიცებულებების მოპოვებაში, სასარჩელო მოთხოვნის დაზუსტებაში. კასატორის აზრით, იგი მომავალ ქონებაზე ვერ დადებდა საცხოვრებელი სადგომის დათმობის გარიგებას 70-იან წლებში დანიელ ე-ესთან, ვინაიდან საქმეზე წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით და სამკვიდრო მოწმობით უდავოდ არის დადგენილი, რომ თ. ლ-ე ქ.თბილისში გ-ის ქ.¹9-ში მდებარე უძრავი ქონების მესაკუთრეა 2006 წლის 17 იანვრიდან.
საქმეზე წარმოდგენილ მტკიცებულებებით არ დასტურდება „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ“ კანონის 2.4 პუნქტით დადგენილი წინაპირობების არსებობა. არ არსებობს 1996 წლის 27 ივნისამდე კომუნალური გადასახადების გადახდის დამადასტურებელი მტკიცებულებები. ა. დ-ისა და ზ. ე-ის აბონენტად რეგისტრაციით არ შეიძლება დადასტურდეს მითითებულ მისამართზე არსებული საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება.
კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არ განიხილა და არ შეაფასა სააპელაციო საჩივარში წარმოდგენილი საფუძვლიანი პრეტენზიები გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ უსწორობასთან დაკავშირებით. არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 246.1 მუხლი, მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო წინასწარი (შუალედური) გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობები, ვინაიდან მოსარჩელეების მესაკუთრედ ცნობა უნდა მოხდეს მას შემდეგ, რაც დადგინდება მოსარგებლეობის საკითხი.
კასატორის აზრით, მოცემული კანონის მიზნებიდან გამომდინარე საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის ფაქტის დამადასტურებელ ერთ-ერთ მტკიცებულებას წარმოადგენს კომუნალური გადასახადების გადახდა. ზემოაღნიშნული ნორმით კანონმდებელი იმპერატიულად განსაზღვრავს კომუნალური გადასახადების გადახდის აუცილებლობას, რომლითაც უდავოდ დასტურდება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობა. ზოგადად ამ ვალდებულების არსებობით არ შეიძლება დადასტურდეს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობა. ნორმის ამგვარი განმარტება განაპირობებს საქართველოს კონსტიტუციის 21.1 მუხლით აღიარებული და უზრუნველყოფილი საკუთრების უფლების დარღვევას.
2011 წლის 11 ოქტომბერს თ. ლ-ის საკასაციო საჩივრის განხილვისას სასამართლო სხდომაზე მხარეებმა წარმოადგინეს მორიგების აქტი და იშუამდგომლეს მისი დამტკიცება შემდეგი პირობებით:
თ. ლ-ე თანახმაა გადაუხადოს ზ. ე-ეს და ა. დ-ეს 90000 (ოთხმოცაათი ათასი) ლარი 2012 წლის 01 იანვრამდე.
ზ. ე-ე და ა. დ-ე ვალდებულნი არიან 90000 (ოთხმოცაათი ათასი) ლარის მიღებისთანავე, დაუყოვნებლივ გადასცენ თ. ლ-ეს მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომი, მდებარე ქ.თბილიში, გ-ის ქუჩა ¹9-ში. (I სართულზე 36.92 კვ.მ. ხოლო მე-2 სართულზე 36,65 კვ.მ.) თავისუფალ მდგომარეობაში.
თ. ლ-ის მიერ ზ. ე-ეზე და ა. დ-ეზე 90000(ოთხმოცაათი ათასი) ლარის გადახდის შემდეგ შეწყდეს ზ. ე-ისა და ა. დ-ის მფლობელობა მათ მიერ დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე, მდებარე ქ.თბილიში გ-ის ქუჩა ¹9-ში.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო გაეცნო რა მხარეთა მიერ წარმოდგენილ მორიგების აქტს, მიიჩნევს, რომ მათი მოთხოვნა მორიგების დამტკიცების თაობაზე კანონიერია და უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ამ საქმეზე სასამართლოს მიერ მიღებული ყველა გადაწყვეტილება, ხოლო მოცემული საქმის წარმოება შეწყდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მეორე ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, მხარეებს შეუძლიათ საქმის წარმოება მორიგებით დაამთავრონ. მითითებული ნორმა ითვალისწინებს მოდავე მხარეთა მიერ გარკვეული შეთანხმების მიღწევის შემთხვევაში საქმის მორიგებით დამთავრების შესაძლებლობას.
საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა მიერ შეთანხმებული მორიგების პირობები არ ეწინააღმდეგება კანონს და არ ლახავს მესამე პირთა ინტერესებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, წარმოდგენილი მორიგების აქტი უნდა დამტკიცდეს.
მოდავე მხარეების მიერ შედგენილი მორიგების აქტი დაერთო საქმეს.
მხარეებს განემარტათ, რომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის “დ” ქვეპუნქტის თანახმად, მხარეთა მორიგების შედეგად მოცემულ დავაზე სამოქალაქო საქმის წარმოება უნდა შეწყდეს, ხოლო, ამავე კოდექსის 273-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 49-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად კი, თუ სასამართლოს მთავარ სხდომამდე მხარეები მორიგდებიან, მხარეები მთლიანად თავისუფლდებიან სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში მხარეებმა მორიგების აქტი წარმოადგინეს საკასაციო სასამართლოს მთავარ სხდომამდე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს რომ თ. ლ-ეს დაუბრუნდეს მის მიერ 2011 წლის 8 ივნისს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 100 (ასი) ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 და 272-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
თ. ლ-ის ზ. ე-ის და ა. დ-ის შუამდგომლობა მორიგების თაობაზე დაკმაყოფილდეს.
დამტკიცდეს მორიგება თ. ლ-ეს, ზ. ე-ეს და ა. დ-ეს შორის შემდეგი პირობით:
1. თ. ლ-ე თანახმაა გადაუხადოს ზ. ე-ეს და ა. დ-ეს 90000 (ოთხმოცაათი ათასი) ლარი 2012 წლის 01 იანვრამდე.
2. ზ. ე-ე და ა. დ-ე ვალდებულნი არიან 90000(ოთხმოცაათი ათასი) ლარის მიღებისთანავე, დაუყოვნებლივ გადასცენ თ. ლ-ეს მათ მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომი, მდებარე ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა ¹9-ში. (I სართულზე 36.92 კვ.მ. ხოლო მე-2 სართულზე 36,65 კვ.მ.) თავისუფალ მდგომარეობაში.
3. თ. ლ-ის მიერ ზ. ე-ეზე და ა. დ-ეზე 90000(ოთხმოცაათი ათასი) ლარის გადახდის შემდეგ შეწყდეს ზ. ე-ისა და ა. დ-ის მფლობელობა მათ მიერ დაკავებულ საცხოვრებელ სადგომზე, მდებარე ქ.თბილიში გ-ის ქუჩა ¹9-ში.
გაუქმდეს მოცემულ საქმეზე მიღებული ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებები.
შეწყდეს საქმის წარმოება, ზ. ე-ესა და ა. დ-ეს სარჩელისა გამო, თ. ლ-ის მიმართ საცხოვრებელ სადგომზე მესაკუთრედ აღიარების შესახებ
თ. ლ-ეს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი 100 (ასი) ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.