ას-919-958-2011 17 ოქტომბერი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ტ. ყ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ყ-ე (მოსარჩელე) და ა. ყ-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ნ. ყ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, უძრავი ქონებიდან წილის გამოყოფა და უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა

დავის საგანი _ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, სამკვიდროდან წილის გამოყოფა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. ყ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ტ. ყ-ის, ა. ყ-ისა და დ. ს-ის მიმართ ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქ¹8-ში მდებარე სახლთმფლობელობიდან რეალური წილის გამოყოფის, სახლთმფლობელობის 1/5 წლის ფარგლებში ტ. ყ-ესა და დ. ს-ეს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და მის საფუძველზე საჯარო რეესტრში განხორციელებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის ბათილად ცნობის, მოპასუხეთა უკანონო მფლობელობიდან უძრავი ქონების გამოთხოვისა და მოსარჩელისათვის გადაცემის მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

ნ. ყ-ის მამას _ ი. ყ-ეს პირველი ქორწინებიდან ჰყავდა სამი შვილი: ნ., ა. და ა. ყ-ეები, ხოლო მეორე ქორწინებიდან _ ორი შვილი: ტ. და მ. ყ-ეები. 1987 წლის 1 აპრილს გარდაიცვალა ისტაფილ ყ-ე და ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქ¹48-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლსა და მიწის ნაკვეთზე გაიხსნა სამკვიდრო და მოსარჩელემ, კანონით დადგენილი წესით მიიღო სამკვიდრო მოწმობა სამკვიდრო ქონების 1/5 ნაწილზე, რაც შეადგენს 48 კვ.მ საცხოვრებელ ფართსა და 420 კვ.მ მიწის ნაკვეთს. იმის გათვალისწინებით, რომ მთლიან სამკვიდროს ფლობდა ტ. ყ-ე, ნ. ყ-ემ სასამართლო წესით მოითხოვა რეალური წილის გამოყოფა. დავის არსებობის პერიოდში, 2009 წლის 1 ოქტომბერს ტ. ყ-ემ დ. ს-ეს მიჰყიდა სადავო ქონება. მოსარჩელის განმარტებით, აღნიშნული ხელშეკრულება არის თვალთმაქცური და მას იურიდიული შედეგი არ მოჰყოლია, ამასთან განმარტა, რომ დ.ს-ე არაკეთილსინდისიერი შემძენია, რადგანაც მან იცოდა ნასყიდობის საგანზე დავის არსებობის თაობაზე.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

ტ. ყ-ის განმარტებით, მას უძრავი ქონება დავის პროცესში არ გაუსხვისებია, მხარეებს იმ ეტაპზე დავა დასრულებული ჰქონდათ მორიგების გზით, მართალია, მოსარჩელე მოითხოვდა მორიგების დამტკიცების თაობაზე განჩინების გაუქმებას, თუმცა მითითებული საკითხი არ იყო გადაწყვეტილი. ტ.ყ-ე გასხვისებულ ქონებას ფლობს, რადგანაც მას სხვა საცხოვრებელი არ გააჩნია, ამასთან, მან ნასყიდობის ხელშეკრულება მხოლოდ მის კუთვნის 1373 კვ.მ მიწის ნაწილზე გააფორმა და არა ა. და ნ. ყ-ეების კუთვნილ სამკვიდრო წილზე. ა.ყ-ის განმარტებით, ვინაიდან დავის საგანი სამკვიდროდან წილის გამოყოფაა, სასამართლომ უნდა გაითვალისწინოს ამ უკანასკნელის მიერ რეალურად დაკავებული ფართი. დ. ს-ის განმარტებით, მისთვის დავის არსებობის თაობაზე ცნობილი იყო, ესწრებოდა სასამართლო სხდომებს, თუმცა საქმეზე დამტკიცებული მხარეთა შორის მიღწეული მორიგება მან კეთილსინდისიერად ჩათვალა დავის დასრულებად, საჯარო რეესტრში რეგისტრაციისას კი დავის გაგრძელების თაობაზე მისთვის არ უცნობებიათ. მოპასუხემ ასევე განმარტა, რომ სადავო უძრავი ქონება მან საკუთარი სახსრებით შეიძინა სამომავლოდ გაქირავების მიზნით, გარიგების მიმართ გააჩნია იურიდიული ინტერესი და, რადგანაც ამ სახლში მუდმივად ცხოვრებას არ აპირებს, სახლი თვალყურის სადევნებლად ტ. ყ-ეს დაუტოვა.

სარჩელის ცნობაზე უარი მოპასუხე ა. ყ-ემ დაასაბუთა იმით, რომ მას სამკვიდროს არც ერთი ნაწილი მიუღია, ქონება, რომელსაც ის ფლობს, გადაეცა სახელმწიფოს მიერ, ხოლო მხარეთა შორის მორიგების პირობების დამტკიცებისას მოქმედებდა დედმამიშვილების ინტერესებიდან გამომდინარე.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. ყ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქუჩა ¹48-ში მდებარე სახლთმფლობელობის 1/5 წილის ფარგლებში მოპასუხეებს: ტ. ყ-ესა და დ. ს-ეს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება და მის საფუძველზე განხორციელებული სარეგისტრაციო მოქმედება. ნ. ყ-ეს უარი ეთქვა მოპასუხეების: ტ. ყ-ესა და ა. ყ-ისაგან ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქუჩა ¹48-ში მდებარე სახლთმფლობელობიდან საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის დანართის 2-ის “ა” ვარიანტის მიხედვით 48 კვ.მ ოთახების და დანართი 3-ის “ა” ვარიანტის მიხედვით 420 კვ.მ მიწის ნაკვეთის რეალური წილის გამოყოფაზე, ასევე უარი ეთქვა მოსარჩელეს მოპასუხეების თანმხლებ პირებთან ერთად აღნიშნული ქონებიდან გამოსახლებასა და თავისუფალ მდგომარეობაში მოსარჩელისთვის ჩაბარებაზე.

საქალაქო სასამართლოს გადაწვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ყ-ემ, მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და მისი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ასევე ტ. ყ-ემ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 აპრილის გადაწყვეტილებით ტ. ყ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ნ. ყ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 28 ივნისის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ნ. ყ-ის სარჩელი ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქ¹8-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან ნ. ყ-ისათვის წილის გამოყოფისა და გამოყოფილი ნაწილიდან ტ. ყ-ის გამოსახლების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ნ. ყ-ის სარჩელი ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქ¹8-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან წილის გამოყოფის თაობაზე დაკმაყოფილდა, ნ. ყ-ეს, ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქ¹8-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან გამოეყო წილი სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონალური ექსპერტიზის სამსახურის ექსპერტის 2009 წლის 18 მარტის დასკვნის დანართი “2” და დანართი “3-ის” შესაბამისად, ნ. ყ-ის სარჩელი სადავო უძრავი ქონებიდან ტ. ყ-ის გამოსახლების თაობაზე დაკმაყოფილდა, ტ. ყ-ე გამოსახლებულ იქნა ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქ¹8-ში მდებარე ნ. ყ-ისათვის მიკუთვნებული უძრავი ქონებიდან, ნ. ყ-ის სარჩელი ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქ¹8-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან ტ. ყ-ის “თანმხლები პირების” გამოსახლების ნაწილში დარჩა განუხილველად, დანარჩენ ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქუჩა ¹8-ში მდებარე უძრავი ქონება ეკუთვნოდა ი. ყ-ეს, რომელიც გარდაიცვალა 1987 წლის 1 აპრილს და მისი დანაშთი ქონება მიიღეს მისმა შვილებმა, ა. და ნ. ყ-ეებმა. ი. ყ-ის დანაშთი ქონება, ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურში, აღირიცხა გარდაცვლილი ი. ყ-ის, ასევე ა. და ნ. ყ-ეების თანასაკუთრებად, ამათგან, ნ. ყ-ე აღირიცხა უძრავი ქონების 1/5-ის თანამესაკუთრედ. უძრავი ქონება განთავსებული იყო 2203 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, საიდანაც განაშენიანებული იყო 138 კვ.მ მიწის ფართობი და ამ ფართობზე მდებარეობდა 249,5 კვ.მ საცხოვრებელი სახლი, საიდანაც თავისი წილის შესაბამისად, ნ. ყ-ეს ეკუთვნოდა 2203/5=440,6 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და 249,5/5=49,9 კვ.მ საცხოვრებელი სახლი. ტ. ყ-ე უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ აღირიცხა ქობულეთის რაიონული სასამართლოს მიერ 2009 წლის 7 აპრილის განჩინებით დამტკიცებული მორიგების აქტის საფუძველზე, თუმცა ამ მორიგების აქტის პირობები ვერ შესრულდა და 2009 წლის 10 ივლისს ნ. ყ-ემ განცხადებით მიმართა ქობულეთის რაიონულ სასამართლოს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების თაობაზე. ქობულეთის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 5 აგვისტოს განჩინებით გაუქმდა 2009 წლის 7 აპრილის განჩინება და განახლდა საქმის წარმოება, რაც კანონიერ ძალაშია შესული ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 17 ნოემბრის განჩინებით. 2009 წლის 1 ოქტომბერს, ანუ მას შემდეგ, რაც უკვე გაუქმებული იყო 2009 წლის 7 აპრილის განჩინება, ტ. ყ-ემ ამ განჩინების საფუძველზე მის სახელზე აღრიცხული უძრავი ქონება მიჰყიდა დ. ს-ეს. გარიგება დამოწმდა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურში, რა დროსაც დ. ს-ეს განემარტა, რომ უძრავ ქონებაზე ტ. ყ-ის საკუთრება იყო სადავო.

პალატამ არ გაიზიარა ტ. ყ-ის პოზიცია, რომ არ არსებობდა სადავო გარიგების ბათილად აღიარების საფუძვლები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის, სამოქალაქო კოდექსის 183-ე და 1514-ე მუხლების თანახმად.

სასამართლომ მიუთითა, რომ 2009 წლის 7 აპრილის განჩინების მიღებამდე, ტ. ყ-ე სადავო უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ რეგისტრირებული არ ყოფილა. ტექნიკური ინვენტარიზაციის სამსახურის მონაცემებით, აღნიშნული ქონების თანამესაკუთრეებად რეგისტრირებული იყვნენ: ი. ყ-ე, ა. ყ-ე და ნ. ყ-ე. უძრავი ქონება წარმოადგენდა ამ პირთა თანასაკუთრებას და ნ. ყ-ემ ქონებაზე თანასაკუთრების უფლება დაკარგა, სწორედ, 2009 წლის 7 აპრილის განჩინებით. შესაბამისად, ამ განჩინების გაუქმების შემდეგ, გაუქმდა ის საფუძველი, რომლითაც ნ. ყ-ემ თანასაკუთრება დაკარგა, ნ. ყ-ე სადავო ქონების თანამესაკუთრეა და, სამოქალაქო კოდექსის 959-ე მუხლის თანახმად, მისი თანხმობის გარეშე, საზიარო საგნის გასხვისება დაუშვებელი იყო, ტ. ყ-ის, როგორც ი. ყ-ის მემკვიდრის, სადავო ქონების თანამესაკუთრედ მიჩნევის შემთხვევაშიც. სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 102-ე მუხლზე და განმარტა, რომ არაუფლებამოსილი პირის მიერ დადებული გარიგების ნამდვილობა დამოკიდებულია უფლებამოსილი პირის ნების გამოვლენაზე. ამასთან, ნების ეს გამოვლენა უნდა მოხდეს შესაბამისი გარიგებისათვის დადგენილი წესების დაცვით. რადგან სადავო გარიგებას ნ. ყ-ე კანონით დადგენილი წესით არც დათანხმებია და არც მოუწონებია იგი, გარიგება ნამდვილი არ არის, ე.ი ბათილია.

პალატამ, სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლისა და 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დაუსაბუთებლად ჩათვალა ტ. ყ-ის მოსაზრება, რომ შემძენს, დ. ს-ეს იცავს რეესტრის მონაცემთა უტყუარობის პრეზუმფცია, ამასთან, სასამართლოს განმარტებით, კეთილსინდისიერება არის შემძენის სუბიექტური დამოკიდებულება ფაქტის მიმართ, ამის გამო, საჯარო რეესტრის მონაცემთა უტყუარობის პრეზუმფციით შეიძლება თავი დაიცვას შემძენმა და არა გამსხვისებელმა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა ტ. ყ-ის პრეტენზია, რომ საქალაქო სასამართლო გასცდა მოსარჩელის მოთხოვნის ფარგლებს, რადგანაც სასამართლომ ბათილად აღიარა ნასყიდობის ხელშეკრულება ლ-ის ქუჩა ¹8-ში მდებარე მთელი სახლთმფლობელობის 1/5 წილის ფარგლებში, შესაბამისად, სავსებით კანონიერად, მიიჩნია ბათილად ხელშეკრულება, მხოლოდ, იმ ნაწილში, რომლითაც დაირღვა ნ. ყ-ის უფლებები.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა აპელანტ ნ. ყ-ის პოზიციას, რომ საქალაქო სასამართლომ შეცდომით არ დააკმაყოფილა მისი სარჩელი ქონებიდან წილის გამოყოფის ნაწილში და სამოქალაქო კოდექსის 1454-ე მუხლის შესაბამისად, ჩათვალა, რომ ნ. ყ-ის მოთხოვნა ი. ყ-ის სამკვიდრო უძრავი ქონებიდან წილის ნატურით გამოყოფის თაობაზე საფუძვლიანია. ი. ყ-ის სამკვიდრო ქონებას შეადგენდა ქ.ქობულეთში, ლ-ის ქუჩა ¹8-ში მდებარე უძრავი ქონება მთლიანად. ნ. ყ-ის კუთვნილი წილი უნდა გამოიყოს ამ ქონებიდან. საქალაქო სასამართლოს პოზიცია, იმ ნაწილში, რომლითაც მან არ გაიზიარა სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონალური ექსპერტიზის სამსახურის ექსპერტის 2009 წლის 18 მარტის დასკვნა, დაუსაბუთებელია, რადგანაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქმეში არსებული ექსპერტის დასკვნით, ექსპერტმა უძრავი ქონებიდან ნ. ყ-ის კუთვნილი წილის გამოყოფის ვარიანტი წარმოადგინა და განმარტა, რომ უძრავი ნივთის გაყოფა მის მიერ შეთავაზებული ვარიანტით ხელს არ შეუშლიდა დანარჩენ მესაკუთრეებს, ესარგებლათ კუთვნილი ქონებით. სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით და მიიჩნია, რომ აღნიშნული დასკვნის გამაქარწყლებელი მტკიცებულებების წარმოდგენა ევალებოდათ ტ. ყ-ესა და ა. ყ-ეს, მათ კი თავიანთი პოზიციის დამადასტურებელი მტკიცებულებები არ წარმოუდგენიათ.

სასამართლომ იმ ფაქტზეც მიუთითა, რომ უძრავი ქონებიდან ნ. ყ-ის კუთვნილი წილის სხვაგვარად გამოყოფის შესაძლებლობის დასადგენად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დანიშნული ექსპერტიზა არ ჩატარდა ნ. ყ-ის მოწინააღმდეგე მხარის მიზეზით, რაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 169-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, სადავო ქონებიდან წილის გამოყოფის თაობაზე ნ. ყ-ის მოთხოვნის საფუძვლიანად მიჩნევის წინაპირობას წარმოადგენდა.

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 172-ე მუხლის პირველი ნაწილით და ნ. ყ-ე ჩათვალა უფლებამოსილად, მოითხოვოს ტ. ყ-ის გამოსახლება გადაწყვეტილებით მისთვის მიკუთვნებული ფართიდან. ამასთან, სასამართლომ განმარტა შემდეგი: ნ. ყ-ის მოთხოვნა მისთვის მიკუთვნებული ქონებიდან ტ. ყ-ის “თანმხლები პირების” გამოსახლების ნაწილში უნდა დარჩენილიყო განუხილველად, რადგან სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს პირთა განუსაზღვრელი წრის მიმართ სარჩელის აღძვრისა და განხილვის შესაძლებლობას.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ტ. ყ-ემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით თანასაკუთრებიდან წილის გამოყოფის, ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და ნივთით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის ნაწილში ნ. ყ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 244-ე მუხლის შესაბამისად არ დაადგინა საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებები უტყუარ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით. სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო კოდექსის 1454-ე, 963-ე მუხლების მოთხოვნები და გადაწყვეტილებით სათანადო შეფასება არ მისცა იმ საკითხს, დაიშვება თუ არა მხარეთა თანასაკუთრების ნატურით გაყოფა თანაბარწილად იმგვარად, რომ არ მომხდარიყო ქონების ღირებულების შემცირება, მოსარჩელის მოთხოვნა მიმართული იყო არა ნივთის თანაბარ ნაწილებად დაყოფისაკენ, არამედ, მხოლოდ მისი, როგორც თანამესაკუთრის უპირატეს მდგომარეობაში აღმოჩენისაკენ. სასამართლომ გადაწყვეტილება დააყრდნო ექსპერტის არასრულყოფილ დასკვნას, რომლის თანახმადაც სრულყოფილად არაა გამოკვლეული ნივთის მდგომარება, სასამართლოს უფლება არ ჰქონდა, გადაწყვეტილება მიეღო ამგვარი მტკიცებულების საფუძველზე, ამასთან, სასამართლომ ნივთი გაყო იმგვარად, რომ არ იმსჯელა, ექსპერტის დასკვნის დანართის “ა” ვარიანტით უნდა მოხდეს მისი გაყოფა თუ “ბ” ვერიანტით, მან მხოლოდ მიუთითა, რომ გაყოფა უნდა მოხდეს დასკვნის მე-2 და მე-3 დანართების შესაბამისად. აღნიშნულით სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე და 172-ე მუხლების მოთხოვნები. ექსპერტის დასკვნის უსრულობაზე მიუთითებს ის გარემოებაც, რომ დასკვნა არ პასუხობს ექსპერტისათვის დასმულ კითხვებს, არაა გადაწყვეტილი საკითხი ნივთის დაყოფა შესაძლებელია თუ არა მის ერთგვაროვან ნაწილებად დაყოფის გზით. აღნიშნული ეწინააღმდეგება სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლის დებულებას და, მიუხედავად აღნიშნულისა, სასამართლომ უკრიტიკოდ გაიზიარა დასკვნაში მითითებული გარემოებები.

მტკიცებულებათა გამოკვლევის უსრულობაზე მეტყველებს ის გარემოებაც, რომ სასამართლოს არ უმსჯელია მიწის ნაკვეთის უკიდურეს მარჯვენა ნაწილში მდებარე მშენებარე სახლზე ისე ჩათვალა ამ სახლის ქვეშ არსებული მიწა თავისუფალ მიწად.

სასამართლომ ა. ყ-ის მიერ ექსპერტის მითითების შეუსრულებლობა ნ. ყ-ის პოზიციის დადასტურებად ჩათვალა, მაშინ, როდესაც სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა ის გარემოება, რომ ა.ყ-ე მისი კუთვნილი 438 კვ.მ მიწის გარდა ფლობს სამკვიდროს ნაწილს _ 818 კვ.მ მიწას, ტ. ყ-ე კი სარგებლობს სამკვიდროს 3/5 ნაწილით, სულ 1372 კვ.მ მიწით.

კასატორმა მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 185-ე და 312-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ შემძენი დ.ს-ე კეთილსინდისიერია სადავო ურთიერთობაში და ის ემყარებოდა რეესტრში დაცულ მონაცემებს, სასამართლომ ის ფაქტი, რომ მორიგებით საქმის წარმოების დასრულებმდე ის ესწრებოდა სხდომას, არასწორად ჩათვალა, ასევე არასწორად შეაფასა სასამართლომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2010 წლის 26 აპრილის წერილის შინაარსი და რეესტრის წარმომადგენლის განმარტება, რადგანაც მითითებულით არ დასტურდებოდა შემძენი დ.ს-ისათვის საკუთრების უფლებაზე არსებული ნაკლის შეტყობინება. რეესტრის წარმომადგელის ჩვენება და დოკუმენტში ასახული ვითარება წინააღმდეგობრივია.

სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა იმ უდავო გარემოებაზე, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას რეესტრის ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ საჩივარი არ იყო წარდგენილი, არც იმ დროს არსებული მორიგების აქტი იყო გაუქმებული, არამედ მიმდინარეობდა დავა ამ აქტის კანონიერებაზე, აღნიშნულით რეესტრის მონაცემების უტყუარობის პრეზუმფცია არ ირღვევა და ამასთან, გამსხვისებელს არ შეეძლო, ევერაუდა დამტკიცებული მორიგების პირობების გაუქმება სამომავლოდ, შესაბამისად, რეესტრის წარმომადგენლის მხრიდან შემძენის გაფრთხილებაც მისი არაკეთილსინდისიერად მიჩნევის წანაპირობა არ იქნებოდა, ვინაიდან გარიგების დადებისას რეესტრის წარმომადგენლის ინფორმაცია არ იქნებოდა სრული და დაზუსტებული.

საქმის მასალებით დასტურდება, რომ სამკვიდრო ქონება შედგება 107 კვ.მ საცხოვრებელი, 36 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართისა და 2190 კვ.მ მიწის ნაკვეთისაგან, მოსარჩელე მოითხოვს ნასყიდობის ხელკშეკრულების გაუქმებას მისი კუთვნილი 1/5 იდეალური წილის ფარგლებში და მას არ დაუსაბუთებია, თუ როგორ უნდა მოხდეს ამ წილის გამოყოფა, ამასთან, გარიგებით განკარგულია 272.10 კვ.მ საცხოვრებელი სახლი და 1373 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, სარჩელის ამ ნაწილში უსაფუძვლობას მიუთითებს ის გარემოება, რომ ტ.ყ-ემ განკარგა მხოლოდ სადავო მიწის 3/5 _ მისი კუთვნილი სამკვიდრო წილი.

კასატორმა საკასაციო საჩივარს დაურთო მტკიცებულებები და მოითხოვა საკასაციო პალატის მიერ მათი შეფასება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 ივლისის განჩინებით ტ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ტ. ყ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ტ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ტ. ყ-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით 2011 წლის 4 ივლისსა და 25 ივლისს ე.ბ-ის მიერ გადახდილი 700 ლარისა და 200 ლარის, სულ 900 ლარის 70% _ 630 ლარი.

კასატორ ტ. ყ-ეს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები (ტ.IV, ს.ფ.158-159), რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულებები ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი. აღნიშნული გარემოება შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორ ტ. ყ-ეს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ტ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ ტ. ყ-ეს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ “სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე” 2011 წლის 4 ივლისსა და 25 ივლისს ე. ბ-ის მიერ გადახდილი 700 ლარისა და 200 ლარის, სულ 900 ლარის 70% _ 630 ლარი. ტ. ყ-ეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 2 ფურცლად. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.