ას-1064-1094-2011 10 ოქტომბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი _ ა. ღ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ სს “თ-ი”

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 მაისის განჩინება

კერძო საჩივრის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2011 წლის 4 მაისს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას განცხადებით მიმართა ა. ღ-მა, რომელმაც მოითხოვა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო ამავე სასამართლოს 2011 წლის 31 მარტის განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება. მითითებული განჩინებით სააპელაციო სასამართლომ ა. ღ-ის განცხადება ამავე სასამართლოს 2010 წლის 14 ივლისის განჩინების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების შესახებ განუხილველად დატოვა (ტომი III, ს.ფ. 15-20, 7-10).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 მაისის განჩინებით ა. ღ-ის განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 მარტის განჩინების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების შესახებ დარჩა განუხილველად.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, საქმეზე წარმოების განახლების შესახებ ა. ღ-ის 4.05.2011წ. განცხადება განუხილველად დატოვებას ექვემდებარებოდა, რასაც ასაბუთებდა შემდეგი გარემოებები:

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 14 ივლისის განჩინებით ა. ღ-ის განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო ამავე სასამართლოს 2010 წლის 12 აპრილის განჩინების გაუქმების შესახებ დატოვებულ იქნა განუხილველად. აღნიშნული განჩინება ემყარებოდა იმ გარემოებას, რომ სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში ა. ღ-მა არ შეავსო განცხადებაში არსებული ხარვეზი, კერძოდ, არ გადაიხადა სახელმწიფო ბაჟი;

2011 წლის 21 მარტს ა. ღ-მა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებით მიმართა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს. განმცხადებლის განმარტებით, საქმის განხილვის დროს (საუბარია თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილებაზე) სასამართლომ არ დაადგინა მის მიერ მითითებული სარჩელის საფუძვლები, რაც საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვან ფაქტებს წარმოადგენდა, კერძოდ: არ გამოიკვლია მისი სამუშაოდან გადაყვანის ფაქტი, ამასთან დაკავშირებით არ მოახდინა მხარისაგან წერილობითი მტკიცებულებების გამოთხოვა, მისი წერილობითი თანხმობა სხვა სამუშაოზე გადაყვანასთან დაკავშირებით. ა. ღ-ი განცხადებაში ასევე უთითებდა, რომ მისთვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებების და მტკიცებულებების შესახებ (სხვა სამუშაოზე გადაყვანისათვის საჭირო იყო მისი წერილობითი თანხმობა), რომლებიც ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას;

2011 წლის 21 მარტის განცხადებით ა. ღ-მა მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 14 ივლისის განჩინების გაუქმება, საქმის წარმოების განახლება და სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება სხვა სამუშაოზე უკანონოდ გადაყვანის გამო იძულებით გაცდენილი დროისათვის საშუალო ხელფასის 85.000 ლარის გადახდევინებასთან დაკავშირებით;

დასახელებული განცხადება არ დაკმაყოფილდა სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 31 მარტის განჩინებით. 2011 წლის 4 მაისის განცხადებით სწორედ ეს განჩინება იყო გამხდარი სადავოდ.

2011 წლის 31 მარტის განჩინებით სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განმცხადებლის მიერ მოყვანილი არგუმენტები, კერძოდ, განმცხადებლის მოსაზრებები იმის შესახებ, რომ ა. ღ-ის სარჩელის არსებითი განხილვის დროს (2007 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილება) თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ არ მოახდინა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დადგენა, არ გამოიკვლია მისი სამუშაოდან გადაყვანის ფაქტი, ამასთან დაკავშირებით არ მოახდინა მოპასუხისაგან წერილობითი მტკიცებულებების გამოთხოვა, მისი წერილობითი თანხმობა სხვა სამუშაოზე გადაყვანასთან დაკავშირებით, უშუალოდ ეხებოდა სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კრიტიკას. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ განმცხადებლის მიერ მოყვანილი ზემოაღნიშნული არგუმენტები არ წარმოადგენდა კანონით გათვალისწინებულ ისეთ გარემოებებს, რომლებიც გამოიწვევდა 2010 წლის 14 ივლისის განჩინების გაუქმებას ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო და საქმის წარმოების განახლებას, ვინაიდან სადავო განჩინებით ა. ღ-ის განცხადება დარჩა განუხილველად მის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადაუხდელობის მოტივით.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში, განმცხადებელი ა. ღ-ი მოითხოვდა ამავე სასამართლოს 2011 წლის 31 მარტის განჩინების გაუქმებას ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო და საქმის წარმოების განახლებას, შემდეგი საფუძვლებით:

მისი სარჩელის არსებითი განხილვის დროს (2007 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილება) თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ არ დაადგინა სარჩელის საფუძვლები, საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტები, კერძოდ, სხვა სამუშაოზე უკანონოდ გადაყვანის ფაქტი, ამასთან დაკავშირებით არ გამოითხოვა მოპასუხისაგან ამ ფაქტების დამადასტურებელი შესაბამისი წერილობითი მტკიცებულება, სხვა სამუშაოზე გადაყვანის შესახებ მისი ნებართვა. ამდენად, მისთვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები (სხვა სამუშაოზე გადაყვანისათვის საჭირო მისი წერილობითი თანხმობა), რომლებიც ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 427-ე მუხლის მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ უნდა შეიცავდეს მითითებას იმ საფუძვლებზე, რომელთა გამოც უნდა მოხდეს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა ან საქმის განახლება. ამავე კოდექსის 429-ე მუხლის მიხედვით, სასამართლომ თავისი ინიციატივით უნდა შეამოწმოს, დასაშვებია თუ არა განცხადება საქმის განახლების შესახებ. თუ არ არსებობს განცხადების დასაშვებობის ესა თუ ის პირობა, სასამართლო თავისი განჩინებით განცხადებას ტოვებს განუხილველად.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განცხადებაში მოყვანილი პრეტენზიები წარმოადგენდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილების საერთო წესით გასაჩივრების საფუძველს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დასახელებული არგუმენტები არ განეკუთვნებოდა კანონით გათვალისწინებულ ისეთ გარემოებებს, რომლებიც შეიძლებოდა საფუძვლად დადებოდა 2011 წლის 31 მარტის განჩინების გაუქმებას. ამდენად, განცხადება განუხილველად დატოვებას ექვემდებარებოდა (ტომი III, ს.ფ. 21-24).

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 16 მაისის განჩინებაზე ა. ღ-მა შეიტანა კერძო საჩივარი, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.

კერძო საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, გასაჩივრებული განჩინება შედგენილია კანონდარღვევით, კერძოდ, იგი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 285-ე მუხლის “გ” და “დ” ქვეპუნქტების მოთხოვნებს. ხსენებული ნორმის მიხედვით, განჩინების შესავალი ნაწილი უნდა შეიცავდეს მითითებას საქმის განხილვის ფორმის, განმცხადებლის (მოსარჩელის), მოწინააღმდეგე მხარის (მოპასუხის), გასაჩივრებული განჩინებისა და დავის საგნის თაობაზე. აღნიშნულ განჩინებაში არ არის მითითებული ა. ღ-ის რეალური მატერიალურ-სამართლებრივი მოთხოვნის შესახებ, მის ნაცლად სასამართლომ მიუთითა განმცხადებლის მოთხოვნაზე, რომელსაც წარმოადგენდა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 31 მარტის განჩინების გაუქმება.

კერძო საჩივრის ავტორი არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რომ განმცხადებლის მიერ მოყვანილი პრეტენზიები წარმოადგენს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილების საერთო წესით გასაჩივრების საფუძველს. მას მიაჩნია, რომ ხსენებული პრეტენზიები შეიძლება საფუძვლად დაედოს სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 31 მარტის განჩინების გაუქმებას. აღნიშნული განჩინების გაუქმების შემდეგ უნდა გაუქმდეს მისი წინმსწრები ყველა გადაწყვეტილება (განჩინება), მათ შორის, თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილება;

კერძო საჩივრის ავტორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს კოლეგიურ შემადგებლობას (და არა მხოლოდ ერთ მოსამართლეს), 2011 წლის 16 მაისის განჩინებით, უფლება ჰქონდა განცხადება პირდაპირ განუხილველად დაეტოვებინა მხოლოდ ერთ შემთხვევაში, თუკი იგი არ დააკმაყოფილებდა განსჯადობის მოთხოვნებს, რასაც ამ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

კერძო საჩივრის ავტორის მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში ადგილი აქვს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 427-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილი წესის დარღვევას. აქედან გამომდინარე, სახეზეა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის “ა” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემადგენლობა, რაც გასაჩივრებული განჩინების (სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 16 მაისის განჩინება) გაუქმების საფუძველია (ტომი III, ს.ფ. 53-57).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, კერძო საჩივრის საფუძვლების გამოკვლევის შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ღ-ის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო აღნიშნულ საქმეზე ა. ღ-ის მიერ სასამართლოში სამომავლოდ შეტანილი ყველა განცხადება თუ საჩივარი უნდა დარჩეს რეაგირების გარეშე შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 მარტის განჩინებით განუხილველად იქნა დატოვებული ა. ღ-ის განცხადება საქმის წარმოების განახლების შესახებ. აღნიშნული განჩინებით განცხადების განუხილველად დატოვებას საფუძვლად დაედო შემდეგი გარემოებები: სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განმცხადებლის მიერ მოყვანილი არგუმენტები იმის შესახებ, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის არსებითი განხილვის დროს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ არ მოახდინა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დადგენა, არ გამოიკვლია მისი სამუშაოდან გადაყვანის ფაქტი, ამასთან დაკავშირებით არ მოახდინა მოპასუხისაგან წერილობითი მტკიცებულებების გამოთხოვა, მისი წერილობითი თანხმობა სხვა სამუშაოზე გადაყვანასთან დაკავშირებით – უშუალოდ შეეხებოდა სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კრიტიკას. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ განმცხადებლის მიერ მოყვანილი ზემომითითებული არგუმენტები არ წარმოადგენდა კანონით გათვალისწინებულ ისეთ გარემოებებს, რომლებიც გამოიწვევდა განმცხადებლის მიერ სადავოდ გამხდარი 2010 წლის 14 ივლისის განჩინების გაუქმებას ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო და საქმის წარმოების განახლებას, ვინაიდან აღნიშნული განჩინებით ა. ღ-ის განცხადება დარჩა განუხილველად მის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის გადაუხდელობის გამო.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საქმის წარმოების განახლების საფუძვლები მითითებულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველ ნაწილში. მითითებული ნორმის მიხედვით, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ: ა. აღმოჩნდება, რომ დოკუმენტი, რომელსაც გადაწყვეტილება ემყარება, ყალბია; ბ. დადგენილია მოწმის შეგნებულად ცრუ ჩვენება, ექსპერტის შეგნებულად ყალბი დასკვნა, შეგნებულად არასწორი თარგმანი, რასაც მოჰყვა უკანონო ან დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღება; გ. დადგენილია ამ საქმეზე მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა დანაშაულებრივი ქმედება ან მოსამართლის დანაშაულებრივი ქმედება; დ. სასამართლო განაჩენი, გადაწყვეტილება, განჩინება ან სხვა ორგანოს დადგენილება, რომელიც საფუძვლად დაედო ამ გადაწყვეტილებას, გაუქმდა; ე. მხარე წარუდგენს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, რომელიც გამოტანილია იმავე სარჩელის მიმართ; ვ. მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას. ამდენად, ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია არა ყოველგვარი საფუძვლით, რომელზეც მხარე მიუთითებს, არამედ მხოლოდ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძვლის არსებობის პირობებში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სრულიად აშკარაა, რომ ა. ღ-ის მიერ 2011 წლის 4 მაისის განცხადებაში მოყვანილი არგუმენტები არ წარმოადგენს კანონით გათვალისწინებულ ისეთ გარემოებებს, რომლებიც შეიძლება საფუძვლად დაედოს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული 2011 წლის 31 მარტის განჩინების გაუქმებას. მხარე ფაქტობრივად სადავოდ ხდის საქმეზე არსებითი განხილვის შედეგად გამოტანილი პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების მართლზომიერებას. განმცხადებლის პრეტენზიები და, შესაბამისად, მისი ინტერესიც მიმართულია თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმებისკენ, ამ გადაწყვეტილების დაუსაბუთებლობის მოტივით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 427-ე მუხლის მუხლის მე-2 ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ უნდა შეიცავდეს მითითებას იმ საფუძვლებზე, რომელთა გამოც უნდა მოხდეს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა ან საქმის წარმოების განახლება. ამავე კოდექსის 429-ე მუხლის მიხედვით, სასამართლომ თავისი ინიციატივით უნდა შეამოწმოს, დასაშვებია თუ არა განცხადება საქმის განახლების შესახებ. თუ არ არსებობს განცხადების დასაშვებობის ესა თუ ის პირობა, სასამართლო თავისი განჩინებით განცხადებას ტოვებს განუხილველად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სახეზეა ა. ღ-ის განცხადების განუხილველად დატოვების საპროცესო-სამართლებრივი საფუძველი, ვინაიდან კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებისა თუ განჩინების გაუქმების ან ბათილად ცნობის შესახებ განცხადება შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ კანონით _ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე და 423-ე მუხლებით ზუსტად განსაზღვრულ წანამძღვრებს. ამ დათქმაში კანონმდებელი გულისხმობს, რომ საქმის წარმოების განახლება სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრების მორიგ ეტაპს არ წარმოადგენს, არამედ დასაშვებია მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევაში, კანონით განსაზღვრული წინაპირობების არსებობისას.

ამასთან, ა. ღ-ის მიერ სასამართლოში შეტანილი ნებისმიერი სახის კორესპონდენცია (განცხადება, საჩივარი) მოცემულ სამოქალაქო საქმეზე – ა. ღ-ის სარჩელის გამო სს “თ-ის” მიმართ სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ უნდა დარჩეს რეაგირების გარეშე შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლი ადგენს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის ერთ-ერთ ყველაზე ფუნდამენტურ პრინციპს პირის მიერ უფლების სასამართლო წესით დაცვის შესახებ. აღნიშნული ნორმის მიხედვით, ყოველი პირისათვის უზრუნველყოფილია უფლების სასამართლო წესით დაცვა. საქმის განხილვას სასამართლო შეუდგება იმ პირის განცხადებით, რომელიც მიმართავს მას თავისი უფლების ან კანონით გათვალსიწინებული ინტერესების დასაცავად.

კანონის დასახელებული დანაწესი გულისხმობს პირის უფლებას, დაიცვას თავისი კანონიერი ინტერესები სასამართლოს მეშვეობით. ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ მხარემ მართლზომიერად გამოიყენოს აღნიშნული უფლება, იდავოს ისეთ საკითხებზე, რომელთა გადაწყვეტაც უზრუნველყოფს მისი დარღვეული უფლების აღდგენას და ამ მიზნით გაასაჩივროს სასამართლო გადაწყვეტილებები ზემდგომ ინსტანციებში.

მხარის მიერ სასამართლოსათვის მიმართვის უფლების რეალიზებისას სასამართლო თანაბარწილად იცავს ორივე მოდავე მხარის კანონიერ ინტერესებს. ერთი მხარის მიერ უფლების გადამეტება (ბოროტად გამოყენება) პირდაპირ ხელყოფს მეორე მხარის უფლებებს, თუნდაც დავის გაჭიანურების თვალსაზრისით. სასამართლო ვალდებულია, გონივრულ ვადაში გადაწყვიტოს დაწყებული დავა და დაუსვას მას საბოლოო წერტილი. მოცემულ შემთხვევაში კი მხარის დაუსრულებელი განცხადებებით, თუ საჩივრებით ამ შედეგის მიღწევა სცილდება სასამართლოს შესაძლებლობებს. შესაბამისად, ილახება მეორე მხარის ინტერესები.

ზემოაღნიშნულის გამო ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრაქტიკაც კი (ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს 2005 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილება საქმეზე – იედემსკი და იედემსკა პოლონეთის წინააღმდეგ), დასაშვებად მიიჩნევს, გარკვეულ შემთხვევაში პირის სასამართლოსათვის მიმართვის უფლების შეზღუდვის შესაძლებლობას. კერძოდ, ევროპული სასამართლოს განმარტებით, დასაშვებია გამონაკლისი “ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის” მე-6 მუხლის პირველი ნაწილით გარანტირებული სამოქალაქო უფლებების დასაცავად მომჩივანი მხარის სასამართლოს ხელმისაწვდომობის ეფექტური უფლების გამოყენებისას. სასამართლოსათვის მიმართვის უფლების შეზღუდვა შეესაბამება კონვენციის მე-6 მუხლის პირველ ნაწილს, თუ ის ისახავს კანონიერ მიზანს და არსებობს გონივრული თანაფარდობა ამ საშუალებების გამოყენებასა და კანონიერ მიზანს შორის.

მოცემულ შემთხვევაში ა. ღ-მა სრულად ისარგებლა სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებით, კერძოდ, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა მისი სარჩელი სს “თ-ის” მიმართ სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ. ეს გადაწყვეტილება უცვლელად იქნა დატოვებული ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოების მიერ და შესულია კანონიერ ძალაში. აღნიშნულის შემდეგ მოსარჩელე განუწყვეტლივ მიმართავდა სასამართლოს საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით. სასამართლოს მიერ სხვადასხვა სამართლებრივი საფუძვლით მისი განცხადებების განუხილველად დატოვების შემდეგ, განმცხადებელს მუდმივად შეჰქონდა კერძო საჩივრები, რომელთა დაუკმაყოფილებლობის თაობაზე განჩინებებს იგი კვლავ ასაჩივრებდა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებების შეტანის გზით. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ა. ღ-ის მიერ მოცემულ საქმეზე სასამართლოსათვის მიმართული განცხადებები წარმოადგენს მხოლოდ დავის გაგრძელების და საქმის სასამართლოს წარმოებაში ყოფნის გახანგრძლივების მცდელობას, რაც დაუშვებელია, ვინაიდან იგი სცილდება მართლმსაჯულების და, მითუმეტეს, სწრაფი მართლმსაჯულების განხორციელების ფარგლებს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ა. ღ-ი ბოროტად იყენებს სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებას, რადგან მისი განცხადებები და საჩივრები მიზნად არ ისახავს მხარის კანონიერი უფლების დაცვას, იგი ლახავს მოწინააღმდეგე მხარის ინტერესებს. გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ ა. ღ-ი აწარმოებს არაერთ დავას სასამართლოში, სადაც ანალოგიურად მიმართავს სხვადასხვა ინსტანციის სასამართლოს საქმის წარმოების განახლების თაობაზე. ამდენად, მოცემულ საქმეზე მიზანშეწონილი და მართებულია ა. ღ-ისათვის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლით მინიჭებული უფლების შეზღუდვა. აღნიშნული კი იმაში გამოიხატება, რომ ა. ღ-ის მიერ მოცემულ დავაზე სასამართლოში შეტანილი ნებისმიერი სახის კორესპონდენცია (განცხადება, საჩივარი) უნდა დარჩეს რეაგირების გარეშე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ღ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 მაისის განჩინება;

3. ა. ღ-ის მიერ სასამართლოში შეტანილი ნებისმიერი სახის კორესპონდენცია (განცხადება, საჩივარი) მოცემულ სამოქალაქო საქმეზე – ა. ღ-ის სარჩელის გამო სს “თ-ის” მიმართ სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ დარჩეს რეაგირების გარეშე.

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.