საქმე N:ას-1088-1117-2011

ას-1088-1117-2011 10 ოქტომბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი _ დ. ა-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები _ მ. თ-ი, ს. მ-ა

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მაისის განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

კერძო საჩივრის დავის საგანი _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და საქმის წარმოების განახლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით ვ. ბ-ის სარჩელი მოპასუხეების _ მ. თ-ისა და ს. მ-ას მიმართ, რომლითაც მან მოითხოვა სადავო საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის სანაცვლოდ მოპასუხეების მიერ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტა, დაკმაყოფილდა:

მოსარჩელეს მ. თ-ისა და ს. მ-ას სასარგებლოდ დაეკისრა მათ მიერ თბილისში, ნ-ის ¹15-ში მ-ის ქ.¹47-ში მდებარე 51.93კვ.მ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ 36795 აშშ დოლარის გადახდა;

მ. თ-ისა და ს. მ-ას შეგებებული სარჩელი, რომლითაც მათ მოითხოვეს ვ. ბ-ის საკუთრებაში არსებულ, თბილისში, მ-ის ქ.¹47/15-ში ლიტ “ა-ში” მდებარე 26.99კვ.მ ¹4-1, 23.67კვ.მ ¹4-2 ოთახების, საპირფარეშოსა და სააბაზანო ¹4-2-1 ოთახის, ფართით 5.52კვ.მ, აგრეთვე, სამზარეულოს და დერეფნის ფართით 13.10კვ.მ, ¹4-1-1 სარდაფის ფართით 9.10კვ.მ, მესაკუთრეებად ცნობა, ზიანის ანაზღაურება 12500 აშშ დოლარის ოდენობით, აგრეთვე, 2004 წლის ივნისის თვიდან საქმეზე გადაწყვეტილების აღსრულებამდე მოწინააღმდგე მხარისათვის ყოველთვიურად 300 აშშ დოლარის დაკისრება, არ დაკმაყოფილდა (ტომი II, ს.ფ. 47-55).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც დადგინდა, რომ შესაბამისი კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ მოპასუხეები ცნობილ იქნებოდნენ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეებად, სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. თ-მა და ს. მ-ამ (წარმომადგენელი ა. მ-ი). აპელანტებმა მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც ისინი ცნობილ იქნებოდნენ ვ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული თბილისში, მ-ის ქ.¹47-სა და ნ-ის ქ.¹15-ში მდებარე ლიტ “ა-ში” მათ მიერ დაკავებული შემდეგი ფართების მესაკუთრეებად: ოთახი ¹4-1 ფართით 27.65კვ.მ; ოთახი ¹4-2 ფართით 10.72კვ.მ; ოთახი ¹4-2-2 ფართით 13.56კვ.მ; ¹3 სანკვანძი ფართით 3.99კვ.მ; ¹4 დერეფანი ფართით 18.60კვ.მ; სამზარეულო ¹5 ფართით 4.24კვ.მ, მთლიანობაში 78.76კვ.მ ფართის მესაკუთრეებად, დასახელებული ფართების საბაზრო ღირებულების (71850 აშშ დოლარი) 25%-ის ოდენობით კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ, რაც შეადგენდა 17962.5 აშშ დოლარს (ტომი II, ს.ფ. 65-77).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. თ-ისა და ს. მ-ას სააპელაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება ვ. ბ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ვ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა: მოსარჩელეს მ. თ-ისა და ს. მ-ას სასარგებლოდ დაეკისრა მათ მიერ თბილისში, ნ-ის ქუჩის ¹15-სა და მ-ის ქუჩის ¹47-ში მდებარე 78.76კვ.მ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ 53887.50 აშშ დოლარის ეკვივალენტი თანხის ლარებში გადახდა, დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა (ტომი III, ს.ფ. 46-57).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 17 მაისის განჩინებით ვ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაზე მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად (ტომი III, ს.ფ. 102-112).

2010 წლის 14 ივნისს, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მიერ, ამავე სასამართლოს 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაზე გაიცა სააღსრულებო ფურცელი (ტომი III, ს.ფ. 122).

2011 წლის 20 იანვარს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას განცხადებით მიმართა მ. თ-ისა და ს. მ-ას წარმომადგენელმა გ. ჯ-ემ, რომელმაც მოითხოვა სააღსრულებო ფურცლის უფლებამონაცვლეზე გაცემა და ყადაღის დადება უძრავ ქონებაზე, რომელიც მდებარეობს ქ.თბილისში, მ-ის 47/ნ-ის 15-ში (საკადასტრო კოდი ...), ასევე ავტომობილ “ჰონდა ოდისეიზე”, სანომრე ნიშანი ... (საკუთრების უფლება დადასტურებულია შსს-ს მომსახურების სააგენტოს ცნობით) (ტომი III, ს.ფ. 133-135).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინებით მ. თ-ისა და ს. მ-ას განცხადება უფლებამონაცვლის დადგენის თაობაზე დაკმაყოფილდა, აღნიშნულ საქმეში აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარე ვ. ბ-ის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა დ. ა-ე, განცხადება ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სარჩელის უზრუნველყოფის მოთხოვნის ნაწილში, ყადაღა დაედო დ. ა-ის სახელზე საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ, თბილისში, ნ-ის ქუჩის ¹15-სა და მ-ის ¹47-ში მდებარე უძრავ ქონებას, მიწის (უძრავი ქონების) კოდი: ¹... (ტომი III, ს.ფ. 171-178).

2011 წლის 31 იანვარს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განცხადებით მიმართა დ. ა-ემ, რომელმაც მოითხოვა ამავე სასამართლოს 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა.

განმცხადებლის მითითებით, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება დაინტერესებული პირის განცხადებით შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი, თუ პირი, რომლის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს ეხება მიღებული გადაწყვეტილება, არ იყო მიწვეული საქმის განხილვაზე.

განმცხადებელმა აღნიშნა, რომ მას საქმის განხილვაში არ მიუღია მონაწილეობა, იგი არ იყო მიწვეული თბილისის სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას. შესაბამისად, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილება ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის საფუძველზე (ტომი III, ს.ფ. 185-186).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მაისის განჩინებით დ. ა-ის განცხადება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმის მასალებით დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

2004 წლის 26 ოქტომბრის საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, თბილისში, ნ-ი, მ-ის ¹15/47-ში შენობა-ნაგებობა ¹2, ¹5, ¹9 ლიტ “ა-დან” საერთო ფართობით 204.24 კვ.მ და შენობა-ნაგებობა ¹3 და ¹4 ლიტ “ბ-დან” საერთო ფართობით 74.53 კვ.მ 7/35 ნაწილი ეკუთვნოდა ჟ. ა-ეს;

მოცემულ საქმეში თავდაპირველი სარჩელი აღძრული ჰქონდა სწორედ მესაკუთრე ჟ. ა-ეს;

2007 წლის 1 თებერვლის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებით ჟ. ა-ემ თბილისში, ნ-ის ¹15 მ-ის ¹47-ში მდებარე უძრავი ქონება მიჰყიდა ვ. ბ-ეს. ვ. ბ-ე აღირიცხა მესაკუთრედ;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 აპრილის საოქმო განჩინებით საქმეში მოსარჩელე ჟ. ა-ის უფლებამონაცვლედ ჩაბმულ იქნა ვ. ბ-ე;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით ვ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა: ვ. ბ-ეს დაეკისრა მ. თ-ისა და ს. მ-ას სასარგებლოდ, მათ მიერ ქ.თბილისში ნ-ის ¹15 მ-ის ქუჩა ¹47-ში მდებარე 51.93 კვ.მ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ 36795 აშშ დოლარის გადახდა; მ. თ-ისა და ს. მ-ას შეგებებული სარჩელი (თანხის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა, ზიანის ანაზღაურება) არ დაკმაყოფილდა;

გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. თ-მა და ს. მ-ამ;

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. თ-ის და ს. მ-ას სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება ვ. ბ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ვ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ვ. ბ-ეს დაეკისრა მ. თ-ის და ს. მ-ას სასარგებლოდ მათ მიერ თბილისში, ქუჩა ნ-ის ¹15 ქუჩა მ-ის ¹47-ში მდებარე 78.76 კვ.მ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ 53887.50 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში უცვლელად დარჩა;

გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ბ-ემ;

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის მიერ საქმეზე გაიცა სააღსრულებო ფურცელი;

2011 წლის 20 იანვარს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განცხადებით მიმართა მ. თ-ის და ს. მ-ას წარმომადგენელმა გ. ჯ-ემ, რომელმაც მოითხოვა სააღსრულებო ფურცლის უფლებამონაცვლეზე გაცემა და გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველყოფა. განმცხადებლის განმარტებით, ქონება ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე იქნა გასხვისებული თავდაპირველი მესაკუთრის (ჟ. ა-ის) შვილზე _ დ. ა-ეზე;

2011 წლის 20 იანვარს საქმეზე წარდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით დასტურდება, რომ სადავო უძრავი ქონების, მდებარე ქ.თბილისი ქუჩა ნ-ის ¹15 მ-ის ქუჩა ¹47-ში ამჟამინდელი მესაკუთრეა დ. ა-ე;

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინებით დაკმაყოფილდა მ. თ-ის და ს. მ-ას განცხადება უფლებამონაცვლის დადგენის თაობაზე. მოცემულ საქმეში აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარის ვ. ბ-ის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა დ. ა-ე. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ რამდენადაც დავა გამომდინარეობდა “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონიდან, სადავო მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობის მხარეები არიან მოსარგებლე და მესაკუთრე, აღნიშნულ ურთიერთობებში დასაშვებია უფლებამონაცვლეობა. საცხოვრებელი სადგომის გასხვისებით დ. ა-ეზე გადავიდა წინა მესაკუთრის _ ვ. ბ-ის უფლებები და მოვალეობები;

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ასევე იმ გარემოებაზე, რომ საქმეზე წარდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით განაცხადი საკუთრების უფლების რეგისტრაციის თაობაზე ამჟამინდელმა მესაკუთრე დ. ა-ემ საჯარო რეესტრში წარადგინა 2009 წლის 22 აპრილს 16:17:14 საათზე, ხოლო გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოში გამოცხადდა 2009 წლის 22 აპრილს 17:00 საათზე. ამდენად, მოცემულ საქმეში მატერიალურ-სამართლებრივი უფლებამონაცვლეობის საფუძველი არსებობდა ჯერ კიდევ საქმის არსებითად განხილვის (გადაწყვეტილებები გასაჩივრდა როგორც სააპელაციო, ისე საკასაციო წესით) პერიოდში. ამასთან, საქმეში არსებითი განხილვის პერიოდში არ მოიპოვებოდა რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა მატერიალურ-სამართლებრივი უფლებამონაცვლეობის წარმოშობის საფუძველს. უფრო მეტიც, თავად ვ. ბ-ეს (მის წარმომადგენელს), ანუ პირს, ვინც გაასხვისა უძრავი ქონება ამჟამინდელ მესაკუთრეზე, არც სააპელაციო და არც საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში არ განუცხადებია ის ფაქტი, რომ ქონება გასხვისებული ჰქონდა;

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინება უფლებანონაცვლეობის დადგენის შესახებ არ გასაჩივრებულა და შესულია კანონიერ ძალაში;

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ, როგორც თავდაპირველ მესაკუთრე ჟ. ა-ეს, ისე მის უფლებამონაცვლე ვ. ბ-ეს და ასევე ამ უკანასკნელის უფლებამონაცვლე დ. ა-ეს, სასამართლოში ჰყავდათ ერთი და იგივე წარმომადგენელი ჯ. ტ-ა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წინამძღვრები. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის პირველი ნაწილის “გ” ქვეპუნქტის მიხედვით, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება დაინტერესებული პირის განცხადებით შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი, თუ პირი, რომლის უფლებებსა და კანონით გატვალისწინებულ ინტერესებს უშუალოდ ეხება მიღებული გადაწყვეტილება, არ იყო მოწვეული საქმის განხილვაზე.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე მხარის უფლებამონაცვლედ ცნობილი პირის (ანუ პირის, რომელიც მოცემულ საქმეში გახდა ვ. ბ-ის უფლებამონაცვლე მატერიალურ-სამართლებრივი თუ პროცესუალურ-სამართლებრივ უფლება-მოვალეობებში) განცხადების დაკმაყოფილების ფაქტობრივი, სამართლებრივი საფუძველი. დ. ა-ე წარმოადგენდა ჟ. ა-ის და დ. ბ-ის უფლებამონაცვლეს მესაკუთრესა და მოსარგებლეს შორის წარმოშობილ ურთიერთობაში და აღნიშნული არ შეიძლებოდა შეფასებულიყო საქმის წარმოების განახლების საფუძვლად (ტომი III, ს.ფ. 241-246).

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 24 მაისის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა დ. ა-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.

კერძო საჩივარი დაფუძნებულია შემდეგ არგუმენტებზე:

საქმის მასალების თანახმად, აპელანტების _ მ. თ-ისა და ს. მ-ას ძირითადი მოთხოვნა იყო ის, რომ მათ საკუთრებაში გადაცემოდათ ნ-ის ქ.¹15-სა და მ-ის ქ.¹47-ში მდებარე 78.76კვ.მ ფართი, ისინი თანახმანი იყვნენ გადაეხადათ შესაბამისი კომპენსაცია. კერძო საჩივრის ავტორი აღნიშნავს, რომ იგი ეთანხმება სააპელაციო საჩივარს და გააჩნია ვ. ბ-ისაგან განსხვავებული პოზიცია, ეს უკანასკნელი მოითხოვდა აპელანტების მიერ სადავო ბინით სარგებლობის შეწყვეტას, რასაც თავად არ იზიარებს. ამდენად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებით და საქმეზე წარმოების განახლებით, არ დაირღვევა აპელანტების უფლებები. უფრო მეტიც, ისინი აღიდგენენ თავიანთ უფლებებს სადავო ბინასთან მიმართებით და დაკმაყოფილდება მათი სააპელაციო საჩივარი;

კერძო საჩივრის ავტორის მითითებით, პირველი და სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოებში გამართულ პროცესებზე არ გამორკვეულა მოპასუხის სათანადოობის საკითხი. ასეთ შემთხვევაში იგი იქნებოდა მიწვეული მხარეებს შორის მიმდინარე დავაში, წარადგენდა თავის მოსაზრებას და დაკმაყოფილდებოდა ს. მ-ასა და მ. თ-ის ინტერესი. ამდენად, შეგებებულ სარჩელში მოპასუხედ სწორედ დ. ა-ე უნდა ჩაბმულიყო;

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ გაამახვილა ყურადღება იმ გარემოებაზე, რომ მასა და დ. ბ-ეს ერთი და იგივე წარმომადგენელი ჰყავდა. მოსარჩელემ ვ. ბ-ისაგან ბინა იყიდა 2009 წლის 22 აპრილს 16.17.14 საათზე. სასამართლომ გადაწყვეტილება გამოიტანა 2009 წლის 22 აპრილს 17.00 საათზე. აღნიშნულ დროს ვ. ბ-ის წარმომადგენელი იმყოფებოდა სასამართლოში და მას არ შეეძლო სცოდნოდა კერძო საჩივრის ავტორსა და ვ. ბ-ეს შორის გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობის შესახებ. დ. ა-ემ ბინა შეიძინა ვ. ბ-ისაგან. იქ, აპელანტები აღარ ცხოვრობდნენ. ამდენად, მან მიიჩნია, რომ შეიძინა უფლებრივად უნაკლო ბინა და შეუდგა მის ფლობასა და განკარგვას. სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია იმის შესახებ, იცოდა თუ არა მან სადავო ბინაზე დავის არსებობის შესახებ. კერძო საჩივრის ავტორმა ამის შესახებ არაფერი იცოდა. აღნიშნულის თაობაზე მისთვის ცნობილი გახდა 2011 წლის 26 იანვარს, როდესაც ხელზე ჩაბარდა 2011 წლის 21 იანვრის განჩინება.

ზემომითითებულიდან გამომდინარე, კერძო საჩივრის ავტორი მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილება ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ბ” ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, კერძო საჩივრის საფუძვლების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. ა-ის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მაისის განჩინება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქმის მასალებით დგინდება შემდეგი გარემოებები:

განსახილველ საქმეში თავდაპირველი სარჩელი აღძრული ჰქონდა ჟ. ა-ეს. საჯარო რეესტრის 2004 წლის ამონაწერის თანახმად, სადავო უძრავი ქონება _ თბილისში, მ-ის ¹15/47-ში მდებარე შენობა-ნაგებობა ¹2, ¹5, ¹9 ლიტ “ა-დან” საერთო ფართობით 204.24კვ.მ და შენობა-ნაგებობა ¹3, ¹4 ლიტ “ბ-დან” საერთო ფართობით 74.53კვ.მ, 7/35 ნაწილი ეკუთვნოდა სწორედ ჟ. ა-ეს;

2007 წლის 1 თებერვლის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ჟ. ა-ემ თბილისში, ნ-ის ¹15 მ-ის ¹47-ში მდებარე უძრავი ქონება მიჰყიდა ვ. ბ-ეს, რის შემდეგაც მის მესაკუთრედ აღირიცხა ვ. ბ-ე;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 აპრილის საოქმო განჩინებით საქმეში მოსარჩელე ჟ. ა-ის უფლებამონაცვლედ ჩაება ვ. ბ-ე;

ამავე სასამართლოს 2009 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით ვ. ბ-ეს მ. თ-ისა და ს. მ-ას სასარგებლოდ დაეკისრა მოპასუხეების მიერ თბილისში, ნ-ის ¹15 მ-ის ¹47-ში მდებარე 51.93კვ.მ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ 36795 აშშ დოლარის გადახდა; მ. თ-ისა და ს. მ-ას შეგებებული სარჩელი (თანხის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა, ზიანის ანაზღაურება) არ დაკმაყოფილდა;

ზემდგომი სასამართლოს _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. თ-ისა და ს. მ-ას სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება ვ. ბ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ვ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მას დაეკისრა მ. თ-ისა და ს. მ-ას სასარგებლოდ მათ მიერ თბილისში, ნ-ის ქ.¹15 მ-ის ქ.¹47-ში მდებარე 78.76კვ.მ საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ 53887.50 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება დანარჩენ ნაწილში უცვლელად დარჩა;

საბოლოოდ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 17 მაისის განჩინებით, ვ. ბ-ის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებაზე მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად;

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში და გაიცა სააღსრულებო ფურცელი;

2011 წლის 20 იანვარს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განცხადებით მიმართა მ. თ-ის და ს. მ-ას წარმომადგენელმა გ. ჯ-ემ, რომელმაც მოითხოვა სააღსრულებო ფურცლის უფლებამონაცვლეზე გაცემა და გადაწყვეტილების აღსრულების უზრუნველყოფა. განმცხადებელმა განმარტა, რომ ქონება ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გასხვისებულ იქნა თავდაპირველი მესაკუთრის, ჟ. ა-ის შვილზე _ დ. ა-ეზე, რაც ართულებდა გადაწყვეტილების აღსრულებას;

საჯარო რეესტრის 2011 წლის 20 იანვრის ამონაწერით დასტურდება, რომ სადავო უძრავი ქონების ამჟამინდელი მესაკუთრეა დ. ა-ე;

განაცხადი საკუთრების უფლების რეგისტრაციის თაობაზე ამჟამინდელმა მესაკუთრემ, დ. ა-ემ საჯარო რეესტრში წარადგინა 2009 წლის 22 აპრილს 16.17.14 საათზე, ხოლო გადაწყვეტილება თბილისის საქალაქო სასამართლოში გამოცხადდა 2009 წლის 22 აპრილს 17.00 საათზე;

არც ვ. ბ-ეს, ანუ პირს, ვინც გაასხვისა სადავო უძრავი ქონება ამჟამინდელ მესაკუთრეზე და არც მის წარმომადგენელს, არც სააპელაციო და არც საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში არ განუცხადებიათ ის ფაქტი, რომ ქონება გასხვისებული იყო დ. ა-ეზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები. ამავე კოდექსის 422-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ბ” და “გ” ქვეპუნქტების თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება დაინტერესებული პირის განცხადებით შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი, თუ ერთ-ერთი მხარე ან მისი კანონიერი წარმომადგენელი (თუ მას ასეთი წარმომადგენელი სჭირდება) არ იყო მოწვეული საქმის განხილვაზე ან კიდევ, საქმის განხილვაზე არ იყო მოწვეული პირი, რომლის უფლებებსა და კანონით გათვალისწინებულ ინტერესებს უშუალოდ ეხება მიღებული გადაწყვეტილება.

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 იანვრის განჩინებით მ. თ-ისა და ს. მ-ას განცხადება უფლებამონაცვლის დადგენის თაობაზე დაკმაყოფილდა და აღნიშნულ საქმეში აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარის, ვ. ბ-ის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა დ. ა-ე. აღნიშნული განჩინება არ გასაჩივრებულა და შესულია კანონიერ ძალაში. საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ უფლებამონაცვლედ ცნობის შედეგად, სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილ სამართლებრივ ურთიერთობაში დ. ა-ემ დაიკავა ვ. ბ-ის ადგილი. შესაბამისად, დ. ა-ისათვის (უფლებამონაცვლისათვის) სავალდებულოა პროცესში მის დაშვებამდე შესასრულებელი ყველა მოქმედება, რაც სავალდებულო იქნებოდა ვ. ბ-ისათვის (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 92.2 მუხლი). აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობს საქმის წარმოების განახლების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ბ” და “გ” ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საფუძველები, ვინაიდან დ. ა-ემ ვ. ბ-ის უფლებამონაცვლედ ცნობის გამო, რაც სადავოდ არაა გამხდარი, დაკარგა მითითებული საფუძვლებით კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების მიმართ შედავების უფლება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კერძო საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დ. ა-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 24 მაისის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.