¹ას-1019-1050-2011 10 ოქტომბერი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი: შპს “კ. ო-ი” (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე: სს “... ბანკი “ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ სატელეფონო მომსახურების ღირებულების ანაზღაურება, პირგასამტეხლოს დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს “კ. ო-მა” სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს “... ბანკის” მიმართ გაწეული სატელეფონო მომსახურების ღირებულების – 273 828 ლარისა და ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებიდან სასამართლო გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე პირგასამტეხლოს _ 273 828 ლარის 0,5 პროცენტის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებებზე მითითებით:

2004 წლის 1 მარტს სს “... ბანკსა” (უფლებამონაცვლე - სს “... ბანკი “) და სს “ტ-ს” (უფლებამონაცვლე - შპს “კ. ო-ი”) შორის დაიდო მომსახურების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც სს “ტ-ს” სს “... ბანკისათვის” უნდა გამოეყო ფიქსირებული სატელეფონო ნომრები და უზრუნველეყო აბონენტის შესაბამისი სატელეფონო მომსახურება. წინამდებარე ხელშეკრულება ძალაშია ვინაიდან ამავე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მისი მოქმედების ერთწლიანი ვადის ამოწურვამდე მხარეებს ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე ერთმანეთისათვის არ უცნობებიათ.

სს “ტ-ის” გენერალური დირექტორის 2007 წლის 26 ივლისის ¹93/07 ბრძანების თანახმად, 2007 წლის 15 აგვისტოდან ამ კომპანიის აბონენტებისათვის სატელეფონო ქსელით განხორციელებული საერთაშორისო ზარებისათვის დამტკიცდა ახალი ტარიფები და აღნიშნულის თაობაზე, სხვა აბონენტებთან ერთად, ეცნობა მოპასუხესაც.

2008 წლის 1 აგვისტოდან სს “ტ-ის” უფლებამონაცვლე შპს “კ. ო-ია”, შესაბამისად, სს “... ბანკის” უფლებამონაცვლე სს “... ბანკ ს”, როგორც სატელეფონო, ისე ინტერნეტ-მომსახურებას ამ დროიდან მოყოლებული უწევს მოსარჩელე.

2009 წლის აგვისტო-სექტემბერში შპს “კ. ო-მა” სს “... ბანკ ს” გაუწია სატელეფონო მომსახურება და ასანაზღაურებელმა თანხამ აგვისტოს მდგომარეობით შეადგინა 100 548.17 ლარი, ხოლო სექტემბერში _ 173 279.48 ლარი, სულ 273 828.00 ლარი დღგ-ს ჩათვლით, ხოლო 2009 წლის 31 ოქტომბრის მდგომარეობით პირგასამტეხლომ და საურავმა შეადგინა 15 585.00 ლარი.

მომსახურების ასანაზღაურებელი თანხის 75% სს “... ბანკი ს” კუთვნილი ნომრიდან _ 505500 განხორციელებულია კუბის მიმართულებით, რის გამოც მხარეთა შორის გამართულ შეხვედრაზე სს “... ბანკისა” და “დელტა სისტემის” (მოპასუხის საკომუნიკაციო ინფრასტუქტურის მონტაჟის განმახორციელებელი კომპანია) წარმომადგენლები გაეცნენ შპს “კ. ო-ში” დაცულ ტექნიკურ ინფორმაციას სადავო პერიოდში სს “... ბანკი დან” შესული და შპს “კ. ო-ის” მიერ კუბის მიმართულებით გატარებული საერთაშორისო სატელეფონო საუბრების დეტალურ ამონაწერს, სატელეფონო მიერთების სქემას, თუმცა მხარეებს ტექნიკურ ინფორმაციაზე შენიშვნები არ გაუკეთებიათ.

2009 წლის 21 სექტემბერსა და 15 ოქტომბერს მოსარჩელემ მოპასუხეს გადასცა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და მოპასუხის მიერ განხორციელებული საერთაშორისო ზარების დეტალური ამონაწერის ელექტრონული ვერსია. მოპასუხე 2009 წლის 23 სექტემბრის წერილობითი პასუხით არ აღიარებს მოსარჩელის მიერ განხორციელებულ მომსახურებას და უარს აცხადებს ვალდებულების შესრულებაზე.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო უსაფუძვლობის გამო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს “კ. ო-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მოპასუხე სს “... ბანკ ს” შპს “კ. ო-ის” სასარგებლოდ დაეკისრა გაწეული მომსახურების ღირებულების _ 273 828 (ორას სამოცდაცამეტი ათას რვაას ოცდარვა) ლარის და პირგასამტეხლოს _ 54 765.6 (ორმოცდათოთხმეტი ათას შვიდას სამოცდახუთი ლარი და სამოცი თეთრი) ლარის ანაზღაურება, ამავე გადაწყვეტილებით შპს ,,კ. ო-ის” სარჩელი, მოპასუხისათვის პირგასამტეხლოს თანხის ვალდებულების შესრულებამდე ყოველდღიურად მზარდი ოდენობით დაკისრების ნაწილში, არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს “... ბანკი მ”.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილებით სს ,,... ბანკი ს” სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს ,,კ. ო-ის” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, სს ,,... ბანკ ს” შპს ,,კ. ო-ის” სასარგებლოდ დაეკისრა გაწეული სატელეფონო მომსახურების ღირებულების _ 136 914 (ას ოცდათექვსმეტი ათას ცხრაას თოთხმეტი) ლარისა და პირგასამტეხლოს _ 27 382.8 (ოცდაშვიდი ათას სამას ოთხმოცდაორი ლარი და ოთხმოცი თეთრი) ლარის გადახდა შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სს “გ... ბანკის” სამართალმემკვიდრეა სს ,,... ბანკი “, ხოლო სს “ტ-ის” _ შპს ,,კ. ო-ი”.

2004 წლის 1 მარტს სს “... ბანკსა” და სს “ტ-ს” შორის გაფორმდა მომსახურების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც სს “ტ-ი” ვალდებული იყო სს “... ბანკისთვის” გამოეყო შემდეგი ფიქსირებული ტელეფონის ნომრები: 505500 _ 505599 (505555 გარდა); 505700 _ 505799 (რეზერვირებულია 505600 _ 505699; 505800 _ 505899 და 505900 _ 505999) და მოეხდინა აბონენტის შესაბამისი სატელეფონო მომსახურებით უზრუნველყოფა – აღნიშნული ტელეფონის ნომრიდან წამოწყებული სატელეფონო გამოძახების (ზარის) დასრულება (დაკავშირება) ადრესატთან (ადრესატ ტელეფონის ნომერთან), რის სანაცვლოდაც სს “ტ-ი” მიიღებდა მომსახურების ანაზღაურებას ამავე ხელშეკრულების მე-3 მუხლით დადგენილი წესითა და პირობებით. ხელშეკრულება მხარეთა შორის გაფორმდა ერთი წლის ვადით იმ დათქმით, რომ “თუ ერთი მხარე, ამ ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გასვლამდე 1 (ერთი) თვით ადრე მაინც წერილობით არ შეატყობინებდა მეორე მხარეს, რომ არ სურდა ამ ხელშეკრულების მოქმედების გაგრძელება, ეს ხელშეკრულება ჩაითვლებოდა გაგრძელებულად იმავე ვადით (პირობებით)”, მხარეებს არ გამოუხატავთ ხელშეკრულების შეწყვეტის ნება და იგი დღემდე ძალაშია.

2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელეს უფლება ჰქონდა, ცალმხრივად გაეზარდა მომსახურების ღირებულება. ანაზღაურების თანხის ასეთი გაზრდა ძალაში შედიოდა 1 (ერთი) თვის გასვლის შემდეგ, როდესაც აბონენტი კომპანიისაგან მიიღებდა შესაბამის წერილობით შეტყობინებას ანაზღაურების თანხის გაზრდის შესახებ.

სს ,,... ბანკი ს” მიერ განხორციელებული საერთაშორისო ზარებისათვის, შპს ,,კ. ო-ის” მიერ ტარიფები გაანგარიშებულ იქნა სს “ტ-ის” 2007 წლის 26 ივლისის ¹93/07 ბრძანების მიხედვით, რის საფუძველზეც, 2007 წლის 15 აგვისტოდან, სს “ტ-ის” აბონენტებისათვის სატელეფონო ქსელით განხორციელებული საერთაშორისო ზარებისათვის დამტკიცდა ახალი ტარიფები, კერძოდ, კუბის მიმართულებით მომსახურების ტარიფმა შეადგინა წუთში 2.80 ლარი (2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულებით შეადგენდა წუთში 1.40 ლარს).

2008 წლის 30 ივლისის სს “ტ-ის” დირექტორ ა. ა-ისა და შპს “კ. ო-ის” დირექტორ მამია სანადირაძის ერთობლივი წერილით დასტურდება, რომ “ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად, სს “ტ-ის” მფლობელობაში არსებული რადიოსიხშირული სპექტრით და ნუმერაციის რესურსით სარგებლობის უფლებები და ვალდებულებები, აგრეთვე, საკომუნიკაციო მომსახურების გაწევისათვის საჭირო ყველა აქტივი მთლიანად (სრულად) გადაეცა შპს “კ. ო-ს” ლიცენზიათა პირდაპირი გადაპირებისა და აქტივების ნასყიდობის შესახებ შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე. 2008 წლის 1 აგვისტოდან სს “... ბანკს” სატელეკომუნიკაციო (სატელეგრაფო, სატელეფონო, ინტერნეტ და სხვა) მომსახურებას გაუწევდა შპს “კ. ო-ი”. ამავე წერილით სს “... ბანკს” ეცნობა, რომ მომსახურე ოპერატორის შეცვლით, აბონენტისათვის არანაირი ცვლილება არ ხდებოდა, რასაც შეიძლებოდა რაიმე გავლენა მოეხდინა მომსახურების ხარისხზე ან პირობებზე, აგრეთვე, თხოვნით მიემართა სს “... ბანკ ს”, რომ 2008 წლის 1 აგვისტოდან მიღებული სატელეკომუნიკაციო მომსახურების საფასურის გადახდა ეწარმოებინათ შპს “კ. ო-თან”. მხარეები შეთანხმებულები იყვნენ ინტერნეტ პროტოკოლის ტელეფონებით მომსახურებაზე.

2009 წლის 29 აგვისტოდან 2009 წლის 2 სექტემბრამდე შპს “კ. ო-ის” მეშვეობით, კუბის მიმართულებით განხორციელდა ზარები, რომელთა წუთობრივმა რაოდენობამ მთლიანობაში შეადგინა 97795.71 წუთი. კუბის მიმართულებით განხორციელებულ ზარებზე მოპასუხის ნუმერაციის რესურსის _ კონკრეტული სატელეფონო ნომრის იდენტიფიცირება მოსარჩელის მხრიდან არ მომხდარა. შპს “კ. ო-ს” სს “... ბანკისთვის” წერილობით არ შეუტყობინებია კუბის მიმართულებით ზარებზე ტარიფის გაზრდის შესახებ.

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური მთავარი სამმართველოს 2010 წლის 31 აგვისტოს ¹24/ფ ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე, პალატამ ჩათთვალა, რომ შპს “კ. ო-მა” სს “... ბანკს” გაუწია სადავო სატელეფონო მომსახურება. სს “... ბანკ ს” სატელეფონო კავშირების განსახორციელებლად მინიჭებული ჰქონდა 212.58.126.70 IP მისამართი. გამოყენებული იყო 2811.5300.5350 სერიის ჩისცო სვიჩები, რომლებიც უზრუნველყოფდნენ ხმოვანი სიგნალების გადაცემას. სს “... ბანკი ს” ტექნიკური საშუალებებიდან შპს “კ. ო-ში” შემოსული სიგნალები გაივლიდა კომუტატორს, რომელიც ორი ორმეგაბაიტიანი საკომუტაციო სისტემის (E1) გამოყენებით უკავშირდებოდა შპს “კ. ო-ის” სადგურთშორისო შემაერთებელ სისტემას, საიდანაც ხდებოდა საერთო სარგებლობის ქსელში დაკავშირება. აღნიშნული ორი ორმეგაბიტიანი საკომუტაციო სისტემას (E1) შეეძლო ერთდროულად 60 სალაპარაკო სიგნალის გატარება. შპს “კ. ო-ის” ბილინგის სისტემაში კუბის მიმართულებით აღრიცხული ზარები წარმოადგენდა სს “... ბანკის” კუთვნილი 212.58.126.70 IP მისამართით შპს “კ. ო-ში” დამისამართებულ ზარებს. სს “... ბანკი ში” ბილინგის ინფორმაცია ვერ იქნა მოძიებული არარსებობის გამო. ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, სადავო პერიოდში შპს “კ. ო-ის” და სს “... ბანკის” ტექნიკურ საშუალებებს შესაძლებლობა ჰქონდა, გაეტარებინა და დაემუშავებინა ზარები კუბის მიმართულებით. სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ, ვინაიდან, კუბის მიმართულებით სადავო ზარების განხორციელებისას არ მომხდარა მოპასუხის კუთვნილი კონკრეტული ნუმერაციის რესურსის (სატელეფონო ნომრის) იდენტიფიცირება, შესაბამისად, მოსარჩელის მიერ მოპასუხისათვის სატელეფონო მომსახურების გაწევას ადგილი არ ჰქონია.

სასამართლომ საქმის მასალებით დადგენილად მიიჩნია, რომ მოდავე მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულება მოიცავდა ინტერნეტ ტელეფონიას და არა ანალოგიურ (კაბელურ) სატელეფონო მომსახურებას. ინტერნეტ ტელეფონიის დროს სატელეფონო კავშირი მხარეებს შორის ხორციელდება ციფრული არხით, ინტერნეტ პროტოკოლის გამოყენებით, რა დროსაც აბონენტის გეოგრაფიული ლოკაციის განსაზღვრა, მისი იდენტიფიცირება ხდება IP მისამართით, რაც არის უნიკალური იდენტიფიკატორი და იგი არ შეიძლება მინიჭებული ჰქონდეს ერთზე მეტ სისტემას. ავტორიზებულ პირსა (პროვაიდერს) და აბონენტს შორის ინტერნეტ პროტოკოლით კავშირისას, ნუმერაციის რესურსის დაფიქსირებას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ ენიჭება, რადგან ინტერნეტ ტექნოლოგიების გამოყენებისას კავშირი ხორციელდება IP კავშირის მეშვეობით, რა დროსაც აბონენტის იდენტიფიცირება ხდება პროვაიდერის მიერ მინიჭებული IP მისამართის საშუალებით. ნუმერაციის რესურსის დანიშნულება კი მდგომარეობს იმაში, რომ მესამე პირებმა შეძლონ აბონენტთან დაკავშირება.

ამდენად, სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ მოპასუხეს გაუწია სატელეფონო მომსახურება. სასამართლო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების საფუძველზე, არ დაეთანხმა სს “... ბანკი ს” მოსაზრებას, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში ადგილი ჰქონდა მესამე პირის მხრიდან მოპასუხის გაყალბებული IP მისამართის გამოყენებით, სს “... ბანკს” სისტემის გვერდის ავლით არასანქცირებულ (ხაკერულ) წვდომას შპს “კ. ო-ის” სისტემასთან.N

პალატამ ასევე არ გაიზიარა სს “... ბანკს” მოსაზრება არასანქცირებული (ხაკერული) წვდომისაგან დამცავი მექანიზმების არსებობის თაობაზე, რადგანაც ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, იმ საკითხის გამორკვევა, მოხდა თუ არა ზარები არასანქცირებულად (ხაკერულად) შპს “კ. ო-ში”, სს “... ბანკის” კუთვნილი IP მისამართით, გასული პერიოდის გათვალისწინებით ვერ მოხერხდა. გარდა ამისა, იმ დროს, როდესაც აპელანტის კუთვნილი IP მისამართიდან კ. ო-ის მეშვეობით კუბის მიმართულებით განხორციელდა ზარები, იმავე პერიოდში, როგორც ამას აპელანტი უთითებს, ზარები ხორციელდებოდა მოპასუხის მხრიდან სხვა მიმართულებითაც, ვინაიდან ამ პერიოდში აპელანტი მის კუთვნილ IP მისამართიდან ზარების გაშვებას და მიღებას ვერ შეძლებდა იმის გათვალისწინებით, რომ ერთი IP მისამართით არ შეიძლება ერთდროულად სარგებლობდეს რამდენიმე სისტემა. ამდენად, პალატამ ჩათვალა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა მესამე პირის მიერ არასანქცირებული შეღწევის (ხაკერობის) ფაქტი. ამასთან, სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოსარჩელემ არასწორად გამოიყენა მოპასუხის მიმართ კუბის მიმართულებით განხორციელებულ ზარებზე გაზრდილი ტარიფი, რადგანაც 2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელეს უფლება ჰქონდა, ცალმხრივად გაეზარდა მოპასუხისათვის მომსახურების ღირებულება. ანაზღაურების თანხის ასეთი გაზრდა ძალაში შედიოდა 1 (ერთი) თვის გასვლის შემდეგ, რაც აბონენტი კომპანიისაგან მიიღებდა შესაბამის წერილობით შეტყობინებას ანაზღაურების თანხის გაზრდის შესახებ, მოსარჩელის წარმომადგენელმა კი აღიარა, რომ შპს “კ. ო-ს” მოპასუხისათვის აღნიშნულის შესახებ წერილობით არ უცნობებია, რაც სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლის საფუძველზე, ამ ფაქტის დადგენილად მიჩნევისათვის საკმარისად მიიჩნია, შესაბამისად, სს “ტ-ის” 2007 წლის 26 ივლისის ¹93/07 ბრძანების საფუძველზე, 2007 წლის 15 აგვისტოდან სს “ტ-ის” აბონენტებისათვის სატელეფონო ქსელით განხორციელებული საერთაშორისო ზარებისათვის დამტკიცებული ახალი, გაზრდილი ტარიფების მოპასუხის მიმართ გავრცელება უსაუძვლოდ ჩათვალა, რადგან მოსარჩელეს მოპასუხისათვის წერილობით არ შეუტყობინებია მომსახურების ღირებულების გაზრდის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით 629-ე მუხლის პირველი ნაწილით და განმარტა, რომ მოსარჩელემ მოპასუხეს გაუწია სატელეფონო მომსახურება, შესაბამისად, მოპასუხე ვალდებულია, აანაზღაუროს მისი საფასური. დადგენილია, რომ მოპასუხის მიმართ, კუბის მიმართულებით ზარებზე ტარიფი არ გაზრდილა და დღგ-ის ჩათვლით შეადგენს წუთში 1.40 ლარს, შესაბამისად, სს “... ბანკს” შპს “კ. ო-ის” მიმართ გადასახდელად უნდა დაეკისროს სატელეფონო მომსახურების ღირებულების _ 136914 (ას ოცდათექვსმეტი ათას ცხრაას თოთხმეტი) ლარის ანაზღაურება.

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 417-ე, მე-400 მუხლების, საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2006 წლის 17 მარტის ¹3 დადგენილების 24-ე მუხლის პირველი პუნქტის, ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის ასევე მხარეთა შორის წერილობით დადებული ხელშეკრულების თანახმად (რომელიც ითვალისწინებდა პირგასამტეხლოზე შეთანხმებას მომსახურების თანხის გადახდის ვადის დარღვევისათვის, რაც შეადგენდა დროულად გადაუხდელი ასანაზღაურებელი თანხის 0,5%-ს ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე), ვინაიდან ანგარიშსწორება უნდა მომხდარიყო ყოველი საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 20 რიცხვამდე კომპანიის მიერ აბონენტისთვის მიწოდებულ ანგარიშში, ჩათვალა, რომ მოსარჩელის მიერ მოთხოვნილი პირგასამტეხლოს თანხა, ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილების გათვალისწინებით, სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანის დროისთვისაც მნიშვნელოვნად აღემატებოდა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის 2006 წლის 17 მარტის ¹3 დადგენილების 24-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ ოდენობას, რის გამოც მოპასუხეს პირგასამტეხლო უნდა დაკისრებოდა არა ვადის გადაცილებიდან სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანამდე და ასევე მის აღსრულებამდე პერიოდზე, არამედ ხსენებული დადგენილების 24-ე მუხლის მე-2 პუნქტით დადგენილ ფარგლებში (გადასახდელი თანხის 20%), რაც შეადგენს 27 382.8 (ოცდაშვიდი ათას სამას ოთხმოცდაორი ლარი და ოთხმოცი თეთრი) ლარს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს “... ბანკმა მ”, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილში გაუქმება, რომლითაც შპს “კ. ო-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არასწორია, რადგანაც სასამართლომ არასწორად დაადგინა სადავო სატელეფონო მომსახურების გაწევის ფაქტი და სს “... ბანკს” მიერ კუბის მიმართულებით ზარის განხორციელება. სასამართლომ მითითებული ფაქტობრივი გარემოების დადასტურებულად მიჩნევით გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა _ სამოქალაქო კოდექსის 316-ე და 629-ე მუხლების მოთხოვნები.

სააპელაციო პალატამ გადაწყვეტილების მიღებისას არასწორად იხელმძღვანელა ექსპერტიზის 2010 წლის 31 აგვისტოს დასკვნით და, ტექნიკური დეტალების სპეციალური ცოდნის არქონის გამო, არასწორად განმარტა, რომ IP მისამართი გამოიყენება გეოიგრაფიული მდებარეობის დასადგენად, თავის მხრივ, IP მისამართი თეორიულად უნიკალური იდენტიფიკატორია და ის არ უნდა ჰქონდეს ერთზე მეტ სისტემას, თუმცა პრაქტიკაში ადგილი აქვს არასანქცირებული ჩართვისას “ხაკერის” მიერ IP მისამართის გაყალბებას.

არასწორია სააპელაციო პალატის მოსაზრება, რომ მხარეები სადავოდ არ ხდიან სატელეფონო მომსახურების ხელშეკრულებით ინტერნეტ ტელეფონიის თაობაზე მომსახურების (და არა ანალოგიური (კაბელური) მომსახურების) გაწევის ფაქტს, ვინაიდან, IP ტელეფონია თავისთავად არ გამორიცხავს პროვაიდერის მიერ მომსახურების მიმღების ტელეფონის ნომრის იდენტიფიცირებას, ამასთან, სასამართლომ არასწორად განმარტა მხარეთა შორის 2004 წლის 1 მარტს დადებული ხელშეკრულების 1.1. პუნქტი.

სასამართლომ არ შეაფასა კასატორის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები, კერძოდ, 2009 წლის 2 სექტემბერს შპს “კ. ო-ის” მიერ ბანკისათვის მიწოდებული ამონაწერები, რომლითაც დასტურდება ზარის წამომწყების ტელეფონის ნომერი, გარდა კუბის მიმართულებით განხორციელებული ზარებისა.

საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის მე-4 პუნქტი, რომელზე დაყრდნობითაც მიიღო გადაწყვეტილება სასამართლომ, არ პასუხობს ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ განჩინებაში დასმულ შეკითხვას, ექსპერტი შემოიფარგლება ზოგადი განმარტებით, ამასთან, მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, არ ირკვევა, რომ მხარეთა შორის მოსახურება უნდა განხორციელებულიყო მხოლოდ IP მისამართით იდენტიფიცირებისათვის. კასატორი ასევე არ დაეთანხმა სასამართლოს მოსაზრებას, რომ ბილინგის სისტემის ტარიფიცირებისათვის არ არის საჭირო პროვაიდერის მიერ კონკრეტული სატელეფონო მომსახურების იდენტიფიცირება, რადგანაც აღნიშნულის დადგენა მომხმარებლის უფლებიდან გამომდინარეობს _ იცოდეს მის მიერ განხორციელებული ზარების ოდენობა და ასევე ინფორმაცია ამ ზარების თაობაზე, ამასთან, პალატამ შპს “კ. Oო-ის” აღიარების საფუძველზე უდავოდ დადგენილად ჩათვალა, რომ კუბის მიმართულებით განხორციელებული სადავო ზარების ნუმერაციის რესურსის მიხედვით იდენტიფიცირება არ მომხდარა, ამასთან შეფასება არ მიუცია იმ ფაქტისთვის, რატომ არ განხორციელდა აღნიშნულის იდენტიფიცირება, მაშინ, როდესაც სხვა მიმართულებით განხორციელებული ზარები იდენტიფიცირებულია.

სასამართლომ არასწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი, როდესაც განმარტა, რომ მოპასუხემ რაიმე მტკიცებულების წარდგენით ვერ დაადასტურა მის მიერ სადავო მომსახურებით გამოუყენებლობის ფაქტი, ვინაიდან, ბანკს საბილინგო ინფორმაციის წარმოების ვალდებულება არ ეკისრება. ამ კუთხით სასამართლომ ყურადღება არ გაამახვილა შემდეგ გარემოებებზე: ა) სადავო მოსახურების გაწევამდე სს “... ბანკ ს” შეძენილი ჰქონდა დაცვის სისტემა; ბ) ექსპერტიზის დასკვნაში საუბარი არაა პროვაიდერის დაცვითი სისტემის არსებობსაზე, მაშინ, როდესაც “ელექტრონული კომუნიკაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის “ე”, “კ” და “ი” ქვეპუნქტების საფუძველზე, აღნიშნული მოსარჩელის ვალდებულებას წარმოადგენდა, გ) სადავო ზარები კუბის მიმართულებით განხორციელებულია 2 არასამუშაო და 2 არასრულ სამუშაო დღეს; დ) შპს “კ. ო-მა” დაარღვია 2004 წლის 1 მარტის ხელშეკრულების 1.1. მუხლის მოთხოვნები; ე) ექსპერტის დასკვნითი ნაწილის მე-5 პუნქტში საუბარია არასანქცირებული წვდომის შესაძლებლობაზე IP პროტოკოლის გამოყენებით კავშირის დროს.

კასატორმა მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ სააპელაციო პალატას შეფასება არ მიუცია ზარების ხანგრძლივობის საკითხისათვის, რაც დაადასტურებდა მათ არასანქცირებული წვდომით განხორციელების შესაძლებლობას. სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე და 172-ე მუხლების მოთხოვნები და არასწორად დაამყარა გადაწყვეტილება ექსპერტიზის დასკვნაზე, რომელიც, პრაქტიკულად, სასამართლოს კითხვებს არ პასუხობს. სასამართლოს მიერ სპეციალური ცოდნის არქონის გამო, პალატამ გააკეთა მცდარი დასკვნა, რომ სს “... ბანკი ს” კუთვნილი IP მისამართის არასანქცირებული გამოყენების შემთხვევაში, ბანკი ვეღარ შეძლებდა სხვა მიმართულებით ზარების განხორციელებას. აღნიშნული დასკვნა არასწორია, რადგანაც ტექნიკურად დასაშვებია, რომ ერთი და იგივე IP მისამართი ჰქონდეს რამდენიმე სისტემას, ამასთან, შესაძლებელია მოხდეს ასევე IP მისამართის გაყალბებაც.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 18 ივლისის განჩინებით შპს “კ. ო-ის” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს “კ. ო-ის” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს “კ. ო-ის” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს “კ. ო-ს” უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ გადახდილი 8000 ლარის 70% _ 5600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს “კ. ო-ის” საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ შპს “კ. ო-ს” (ს/¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ “სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე” მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 5600 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.