ას-1168-1188-2011 17 ნოემბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ნ. მ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ვ. ბ-ე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 6 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. ბ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. მ-ის მიმართ 2005 წლის 27 ოქტომბერს ქ.თბილისში, ზ-ს ქ.¹17-ში მდებარე უძრავი ნივთის 3/4-ზე დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების, როგორც მოჩვენებითი გარიგების ბათილად ცნობის შესახებ.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 25 იანვრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 6 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ვ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ვ. ბ-ესა და ნ. მ-ეს შორის 2005 წლის 27 ოქტომბერს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება ბათილად იქნა ცნობილი, ნ. მ-ეს ვ. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 1885.72 ლარის გადახდა შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2005 წლის 27 ოქტომბერს ვ. ბ-ესა (წარმომადგენელი ჟ. ბ-ე) და ნ. მ-ეს შორის გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისად, ნ. მ-ემ შეიძინა ვ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული ქ.თბილისში, ზ-ს (ყოფილი ...) ქ.¹17-ში მდებარე უძრავი ქონების 3/4 ნაწილი.

2000 წლიდან ნ. მ-ე ზემოაღნიშნულ მისამართზე ცხოვრობს ვ. ბ-ის თანხმობით. ზემოაღნიშნული ხელშეკრულების გაფორმებამდე და შემდგომ პერიოდშიც ნასყიდობის საგანი იყო სადავო, კერძოდ, ვ. ბ-ეს ედავებოდა დეიდა. 2002 წლის 21 აგვისტოს გაფორმებული რწმუნებულების საფუძველზე ნ. მ-ე სასამართლო დავებთან დაკავშირებით გამოდიოდა მოსარჩელის წარმომადგენლად.

საქმეში წარმოდგენილი ნ. მ-ის მიერ 2006 წლის 4 აპრილს შესრულებული ხელწერილით ნ. მ-ე მიუთითებს, რომ 2005 წლის 27 ოქტომბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ქ.თბილისში, ზ-ს ქ.¹17-ში მდებარე ვ. ბ-ის საკუთრებაში არსებული ბინის 3/4 გაფორმდა მის სახელზე, მიუხედავად იმისა, რომ ნასყიდობის თანხა გადახდილი არ ყოფილა. ნ. მ-ის განმარტებით, ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა იმ მიზნით, რომ ბინა იყო სადავო და საქმის ინტერესებიდან გამომდინარე, საჭირო იყო, დავა სასამართლოში წარმართულიყო მისი, როგორც მესაკუთრის სახელით. 2010 წლის 24 ივნისს გაფორმებული ხელწერილით ნ. მ-ემ ვალდებულება იკისრა, რომ ვ. ბ-ეს გადაეფორმებინა ბინა 2010 წლის 15 ივლისამდე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების სრულყოფილად გამოკვლევის შედეგად უნდა დაასაბუთოს მხარეთა მიერ მითითებული ფაქტების არსებობა-არარსებობის საკითხი. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს როგორც ინდივიდუალურად, ასევე ერთობლიობაში, ურთიერთშეჯერებით და მხოლოდ ამის შემდეგ ღებულობს დასკვნას საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების არსებობის შესახებ.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები, კერძოდ, 2006 წლის 4 აპრილისა და 2010 წლის 24 ივნისის ხელშეკრულებები და არ შეაფასა საქმეზე უდავოდ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან ერთობლიობაში. სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების, მხარეთა ახსნა-განმარტებების ურთიერთშეჯერებისა და ანალიზის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულების დადებისას მხარეთა მიერ გამოვლენილი ნება იყო მოჩვენებითი და არ იყო მიმართული შესაბამისი სამართლებრივი შედეგის დადგომის _ საკუთრების გადაცემისაკენ.

სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლის, 477-ე მუხლის პირველ ნაწილისა და 56-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ გარიგება ჩაითვლება მოჩვენებითად, თუ გარიგების მხარეებს არ სურთ ამ გარიგებით გათვალისწინებული იურიდიული შედეგის დადგომა. მოჩვენებითი გარიგება მოკლებულია ნამდვილობას და მხარეთა მიერ გამოიყენება კანონსაწინააღმდეგო მიზნების დასაფარავად და მისაღწევად. მოჩვენებითი გარიგების დროს მოსაჩვენებლად იქცევა ამ გარიგების მონაწილე ნების გამოვლენის ყველა სუბიექტი და გარიგების არც ერთ მხარეს არ სურს ამ გარიგების შესრულება. პირველ რიგში, სააპელაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს 2006 წლის 4 აპრილის ხელწერილს, რომლითაც ნ. მ-ე თავად ადასტურებს, რომ გარიგება მიზნად არ ისახავდა იმ სამართლებრივი შედეგის დადგომას (საკუთრებაში გადაცემა), რაც გათვალისწინებულია ამ ხელშეკრულებით. 2006 წლის 4 აპრილის ხელწერილში ნ. მ-ე მიუთითებს, რომ ბინა იყო სადავო და, საქმის ინტერესებიდან გამომდინარე, საჭირო იყო, დავა წარმართული მისი, როგორც მესაკუთრის სახელით.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ნ. მ-ემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო პალატამ არასწორად მიიჩნია, რომ სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულება დაიდო ნასყიდობის საგანზე არსებული დავის გამო, ვინაიდან 2005 წელს მითითებული დავა უკვე დასრულებული იყო და ნ. მ-ის უძრავი ნივთის მესაკუთრედ ცნობა არანაირ უპირატესობას არ ანიჭებდა მხარეს სადავო საკითხების სამართლებრივად მოგვარებაში. ამდენად, გარიგების მოსაჩვენებლად დადების დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში არ მოიპოვება. ნასყიდობის ღირებულების გადაუხდელობა კი ხელშეკრულების ბათილად ცნობას არ იწვევს.

პალატამ არასწორად შეაფასა 2010 წლის 24 ივნისის ხელწერილიც. აღნიშნული დოკუმენტი უძრავ ნივთზე უფლების წარმოშობის საფუძველი ვერ გახდებოდა ამისათვის შესაბამისი ფორმის დაუცველობის გამო. ნ. მ-ემ ხელწერილი შეადგინა იმ მიზეზით, რომ ვ. ბ-ე სთხოვდა მას შეთანხმებულზე მეტ თანხას და მათ შორის არსებობდა უკმაყოფილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ოქტომბრის განჩინებით ნ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით კასატორი გათავისუფლდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ნ. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ნ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.