ას-1183-1203-2011 14 ნოემბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ს. ბ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ ჯ. ს-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 29 სექტემბერს საჩხერის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა ჯ. ს-ემ მოპასუხე ს. ბ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხის მიერ თვითნებურად დაკავებული საერთო სარგებლობის 35კვ.მ მიწის ნაკვეთის გათავისუფლება და ამ უკანასკნელის მიერ აღნიშნული ნაკვეთით სარგებლობის აკრძალვა (ს.ფ. 2-10).

საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ჯ. ს-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა: მოპასუხეს დაევალა სასაზღვრო მიჯნებისაგან გაეთავისუფლებინა (მიწის ნაკვეთის ფაქტობრივი საზღვარი გადაეწია ჭიშკრიდან მარცხენა მხარეს) ჯ. ს-ის ჭიშკრის მიმდებარე ტერიტორია ისე, რომ მოსარჩელეს შეძლებოდა ჭიშკრით სარგებლობა საერთო სარგებლობის მიწის ნაკვეთზე დასაკავშირებლად; მოპასუხეს ასევე დაევალა, რომ ხელი არ შეეშალა ჯ. ს-ისათვის ჭიშკრით (ე.წ. შავი ეზოდან გასასვლელი ჭიშკარი) სარგებლობაში; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ს.ფ. 122-125).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ს. ბ-ემ (ს.ფ. 130-138).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 მაისის განჩინებით ს. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა საჩხერის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა რაიონული სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტები:

ჯ. ს-ე ცხოვრობს ჭიათურის რაიონის სოფელ ე-ში და ეკუთვნის მიწის ნაკვეთები; მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი, სადაც განლაგებულია მისი საცხოვრებელი სახლი, ესაზღვრება ს. ბ-ის მიწის ნაკვეთსაც;

ს., იგივე ს. ბ-ე, ასევე, ცხოვრობს ჭიათურის რაიონის სოფელ ე-ში და ეკუთვნის მიწის ნაკვეთები და საცხოვრებელი სახლი. მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება ესაზღვრება მოსარჩელის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას;

წლების მანძილზე მიმდინარეობდა დავა მხარეებს შორის პირუტყვის გამოსასვლელი ჭიშკრისა და ამ ნაკვეთის თაობაზე;

2010 წლის აგვისტოს თვეში ს. ბ-ემ შემოღობა საერთო სარგებლობის მიწის ნაკვეთი. ამით, მან ჯ. ს-ეს ჩაუკეტა ეზოში შემავალი ჭიშკარი, რის გამოც, ჯ. ს-ე ვეღარ სარგებლობდა თავისი ჭიშკრით და ვერ გაჰყავდა პირუტყვი ეზოდან, იგი, აგრეთვე, ვერ უკავშირდებოდა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რაიონულმა სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა დადგენილ ფაქტებს და მართებულად მიუთითა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 174-ე მუხლის თანახმად, სარჩელი ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე იყო საფუძვლიანი.

სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა აპელანტს, რომ სადავო ნაკვეთი ეკუთვნოდა მას. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. საქმის მასალებით, მათ შორის, გამოკითხვის ოქმებით, ადგილზე დათვალიერების ოქმითა და მოწმეთა ჩვენებებით დგინდება, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი არ ეკუთვნოდა ს. ბ-ეს, წარმოადგენდა საერთო სარგებლობის გზას და ს. ბ-ემ ის თვითნებურად შემოღობა. ის, რომ სადავო ნაკვეთი არ წარმოადგენდა კერძო პირთა საკუთრებას, დასტურდებოდა სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების, გარემოს დაცვის ინსპექციის დასავლეთ საქართველოს ცენტრალური ბიუროს 2006 წლის 6 ოქტომბრის წერილით და საჩხერის რაიონული პროკურატურის ცნობითაც. ზემოხსენებულ წერილში მითითებულია, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი არ იყო და ვერც იქნებოდა კერძო საკუთრება, ხოლო ცნობაში აღნიშნულია, რომ მხარეებმა «ვერ დაადასტურეს სადაო მიწის მესაკუთრეობა».

ამდენად, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით დასტურდებოდა ჯ. ს-ის მოთხოვნის საფუძვლიანობა. აღნიშნულის საწინააღმდეგო მტკიცებულებები კი აპელანტს არ წარუდგენია.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეზე დანიშნული იყო ექსპერტიზა, თუმცა იგი არ ჩატარდა იმის გამო, რომ მხარეებმა არ გადაიხადეს ექსპერტიზის საფასური. ამასთან, ს. ბ-ემ, რამდენჯერმე განცხადებით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა ექსპერტიზის გაუქმება.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია სასამართლოს მიერ ექსპერტიზის ჩატარების აუცილებლობის თაობაზე და მიუთითა, რომ აპელანტი, არსებითად, ითხპვდა ექსპერტიზის ჩატარებას სახელმწიფოს ხარჯზე. ამგვარ საპროცესო მოქმედებას კი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიციას იმის შესახებ, რომ რაიონულმა სასამართლომ არასწორად დააკისრა მას მოსარჩელის მიერ გაწეული საპროცესო ხარჯის ანაზღაურება. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ რაიონულმა სასამართლომ სავსებით სწორად განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი და მართებულად დაადგინა შემდეგი: მიუხედავად იმისა, რომ ს. ბ-ე გათავისუფლებული იყო სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან, მას მაინც უნდა აენაზღაურებინა მოწინააღმდეგე მხარისათვის მის მიერ გაწეული საპროცესო ხარჯი, დაკმაყოფილებული მოთხოვნის პროპორციულად.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლები არ არსებობდა (ს.ფ. 209-214).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ს. ბ-ემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებას, შემდეგი მოტივებით:

სააპელაციო სასამართლომ კანონის გამოყენებისა და მტკიცებულებების გამოკვლევის გარეშე გამოიტანა გადაწყვეტილება, ისე, რომ საქმის არსში არ გარკვეულა. ს. ბ-ე 1958 წლიდან ცხოვრობს სოფელ ე-ში. მან სადავო ტერიტორიაზე არსებული ბუჩქნარი გაჩეხა, გაათავისუფლა მუხნარი, დარგო აკაციის ხეები. მოსარჩელეს აღნიშნული ადგილი დამტკიცებული ჰქონდა კოლმეურნეობის მიერ. მოგვიანებით, ს. ბ-ის მოსაზღვრედ დასახლდა ჯ. ს-ე. მიუხედავად იმისა, რომ მოპასუხეს სახლთან მისასვლელი რამდენიმე გზა აქვს, მან მოსარჩელის სახლთან მისასვლელ გზაზე ჩადგა ჭიშკარი საქონლის გასაყვანად ისე, რომ მოსარჩელე სახლში ფეხითაც ვეღარ შედიოდა. გარკვეული პერიოდის შემდეგ, მოსარჩელემ დაიწყო ხეების გადაჭრა, რასაც მოსარჩელე წლების მანძილზე უვლიდა. ს. ბ-ემ ამის შესახებ განაცხადა შესაბამის ორგანოში, ვითარების გარკვევის მიზნით ადგილზე მივიდნენ სამინისტროს თანამშრომლები. საკრებულოს წარმომადგენლებმა მოსარჩელის საწინააღმდეგოდ მოპასუხეს შესთავაზეს, რომ მიეზომა სადავო ადგილები. მართალია, მოსარჩელემ განაცხადა, რომ მას ტერიტორია მიღება-ჩაბარების აქტებით ჰქონდა მიკუთვნებული, თუმცა მათ მისი აღნიშნული ნათქვამი მასხრად აიგდეს. მოწინააღმდეგე მხარემ სასამართლოში მოწმეებად გამოიყვანა ხალხი, ვისაც ხსენებული ტერიტორია მიჰყიდა. მოსარჩელეს მოსთხოვეს საბუთი, აზომვითი ნახაზი, რომელიც იმ დროისათვის მას არ გააჩნდა, რადგან ვერცერთი მიწათმომწყობი ასაზომად ვერ წაიყვანა (ს.ფ. 221-228).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 ოქტომბრის განჩინებით ს. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ს. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ს. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ს. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.