ას-1187-1207-2011 24 ნოემბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი –ტ. დ-ე, ი. ბ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. ჩ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 1 ივნისის გადაწყვეტილება

დავის საგანი – ბინიდან გამოსახლება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ჩ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ტ. დ-ესა და ი. ბ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა ოჯახის წევრებთან ერთად მოპასუხეების გამოსახლება ქ. ბათუმში, ... დასახლება, სახლი ¹30, ბინა ¹29-ში მდებარე მისა საკუთრებაში არსებული ბინიდან.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 10 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. მოპასუხეები: ტ. დ-ე და ი. ბ-ე, ოჯახის წევრებთან ერთად, გამოსახლებულ იქნენ ქ. ბათუმში, ... დასახლება ¹30 ბინა 29-ში მდებარე სახოვრებელი ბინიდან. მოპასუხეებს, მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა.თ, მის მიერ წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის თანხის სანაცვლოდ – 100 ლარის გადახდა.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ტ. დ-ე და ი. ბ-ემ, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის პირველი ივნისის გადაწყვეტილებით ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 10 დეკემბრის გადაწყვეტილება ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის ოჯახის წევრების გამოსახლების ნაწილში, მ. ჩ-ის სასარჩელო მოთხოვნა ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის ოჯახის წევრების გამოსახლების თაობაზე დარჩა განუხილველად, ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის გამოსახლებისა და სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწილში გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საჯარო რეესტრის ამონაწერითა და მხარეთა განმარტებებით დადენილია, რომ დ. ჟ-ს, მოსარჩელისაგან სესხად ჰქონდა აღებული 17 000 აშშ დოლარი, რომლის უზრუნველსაყოფადაც არსებობდა იპოთეკის ხელშეკრულება; თანხის დროულად დაუბრუნებლობის გამო, მოხდა დ. ჟ-ის უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების გადაცემა, რომლის საფუძველზედაც ქ. ბათუმი, ... დასახლება ¹ 30 ბინა 29, (55.10 კვ.მ. ფართი; საკადასტრო კოდი: ...) აღირიცხა მოსარჩელე მ. ჩ-ის საკუთრებაში.(ს.ფ.12)

მოწმის სახით დაკითხული დ. ჟ-ისა და მოპასუხეთა განმარტებით დადგინდა, რომ მოპასუხეებს საცხოვრებელი ბინის თავდაპირველ მესაკუთრესთან_დ. ჟ-თან გაფორმებული ჰქონდათ ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლის სანაცვლოდაც, დ.ჟ-ს გადსცეს 6000 აშშ დოლარი და შეთანხმებული იყვნენ თანხის სრულ დაბრუნებამდე იქ ცხოვრებაზე.

პალატამ დამატებით განმარტა, რომ აღნიშნული ფაქტი ასევე დგინდება 2009 წლის 11 ნოემბერს შედგენილი ბინის ქირავნობისა და სესხის ხელშეკრულებით.

საქმის მასალების თანახმად, 2010 წლის 4 ნოემბერს, მ. დ-ემ წერილობითი შეტყობინება გაუგზავნა ტ. დ-ესა და მოითხოვა ი. ბ-ეს და საცხოვრებელი ბინის თავისუფალ მდგომარეობაში ჩაბარება.(ს.ფ.24)

სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელის განმარტების შესაბამისად, სასამართლომ გამოარკვია, რომ სადავო ფართი მესაკუთრე მ. ჩხაიძეს სჭირდებოდა თავისთვის.

სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის მიერ დადგენილი ფაქტიბრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება და მიიჩნია, რომ სასამართლომ სწორად იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 168-ე, 170-172-ე მუხლებით, ასევე სამოქალაქო საპროცესო კდოექსის 105-ე და 102-ე მუხლებით და სამოქალაქო კოდექსის 572-ე მუხლზე მითითებით დამატებით განმარტა, რომ ვინაიდან, სადავოს არ წარმოადგენდა თავდაპირველ მესაკუთრეს _ დ. ჟ-სა და მოპასუხეებს შორის ქირავნობის ურთიერთობის ფაქტი, მითითებული მუხლის შესაბამისად, უძრავი ქონების მ. ჩ-ის საკუთრებაში აღრიცხვით, მოსარჩელემ დაიკავა გამქირავებლის ადგილი. ამდენად, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ მხარეთა შორის სამართლებრივი ურთიერთობა არ არსებობდა, სააპელაციო პალატამ არასწორად მიიჩნია.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 561-ე და 562-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილის « ბ » პუნქტზე, ასევე 563-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტა გამქირავებელს შეუძლია პატივსადები მიზეზის არსებობისას, კერძოდ, თუ გამქირავებელს საცხოვრებელი სადგომი სჭირდება უშუალოდ თვითონ ან ახლო ნათესავებისათვის; საცხოვრებელი სადგომის ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტა წერილობით უნდა გაფორმდეს. ვინაიდან, მ. ჩხაიძის განმარტებით დადგინდა, რომ სადავო საცხოვრებელი სახლი მას სჭირდება უშუალოდ თავისთვის, ამასთან, ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე წერილობითი შეტყობინება გაუგზავნა დამქირავებლებს, სააპელაციო პალატამEმიიჩია, რომ მხარეთა შორის ქირავნობის ურთიერთობა შეწყვეტილი იყო, შესაბამისად სასარჩელო მოთხოვნა ქ. ბათუმში, ... დასახლება ¹ 30 ბინა 29-ში, მ. ჩ-ის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონებიდან ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის გამოსახლების თაობაზე _ დასაბუთებული.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 178-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის « ბ » და « ი.დ » პუნქტებზე, რომლის თანახმად, მოსარჩელემ მოპასუხედ, ასევე თანამოპასუხეებად უნდა მიუთითოს კონკრეტული პირები.

პალატის განმარტებით, როდესაც ვინდიკაციური სარჩელის წარდგენისას მოპასუხედ მითითებულია კონკრეტული პირი და მასთან თანმხლები (მცხოვრები) პირები, ასეთ შემთხვევაში სასამართლომ უნდა დაადგინოს ხარვეზი და მოსთხოვოს სარჩელის აღმძვრელ პირს მოპასუხეთა ზუსტი ვინაობის დადგენა. ხარვეზის გამოუსწორებლობის შემთხვევაში, სარჩელი ამ ნაწილში (თანმხლები პირების ნაწილში) დარჩება განუხილველი. მართალია, განსახილველ შემთხვევაში აღძრული იყო ვინდიკაციური სარჩელი და მოსარჩელე ითხოვდა ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის გამოსახლებას ოჯახის წევრებთან ერთად, თუმცა წევრების ვინაობა კონკრეტულად მითითებული არ ყოფილა, ასეთ შემთხვევაში, პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლო ვალდებული იყო დაედგინა ხარვეზი და მისი გამოუსწორებლობის შემთხვევაში ოჯახის წევრების გამოსახლების ნაწილში სარჩელი დაეტოვებინა განუხილველად, რაც არ განუხორციელებია.

იმის გათვალისწინებით, რომ ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის გამოსახლების თაობაზე სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებით არსებითად სწორი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული, პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული გარემოება, სსსკ-ის 386-ე მუხლის თანახმად, ამ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების საფუძველს წარმოადგენდა.

ვინაიდან, პირველი ინსტანციის სასამართლომ ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის ოჯახის წევრების გამოსახლების თაობაზე ისე დააკმაყოფილდა სასარჩელო მოთხოვნა, რომ მითითებული არ ყოფილა ოჯახის წევრების კონკრეტული ვინაობა, პალატის აზრით, სასამართლომ დაარღვია საპროცესო ნორმათა მოთხოვნები, რამაც ნაწილობრივ არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა გამოიწვია. ამდენად, აღნიშნული გარემოება სსსკ-ის 385-ე, 372-ე, 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის, 187-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის, მე-7 მუხლების შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ, ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის ოჯახის წევრების გამოსახლების ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმებისა და აღნიშნულ ნაწილში სასარჩელო მოთხოვნის განუხილველად დატოვების საფუძველად მიიჩნია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა, კერძოდ, ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის ოჯახის წევრების გამოსახლების ნაწილში ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 10 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებით, მ. ჩ-ის სასარჩელო მოთხოვნა განუხილველად უნდა დარჩენილიყო, ხოლო ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის გამოსახლებისა და სახელმწიფო ბაჟის დაკისრების ნაწლში გადაწყვეტილება უნდა უცვლელად უნდა დარჩენილიყო.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ტ. დ-ე და ი. ბ-ემ, მოითხოვეს მისი გაუქმება ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის გამოსახლების ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით აღნიშნულ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის გარემოება, რომ ახალ მესაკუთრეს მ. ჩხაიძეს სხვა საცხოვრებელი არ გააჩნდა და სადავო ფართი თავისთვის სჭირდება. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ ასევე არასწორად დაადგინა ის გარემოება, რომ ქირავნობის ხელშეკრულება შეწყვეტილია ერთ-ერთი მხარის განცხადების საფუძველზე, მაშინ როდესაც ხელშეკრულების პრინციპიდან გამომდინარე, ხელშეკრულება შეიძლება შეწყდეს ორივე მხარის თანხმობით, წინააღმდეგ შემთხვევაში ხელშეკრულების შეწყვეტაზე მხარემ უნდა მიმართოს სასამართლოს. კონკრეტულ შემთხვევაში კი, მ. ჩ-ემ სასამართლოს გამოსახლების ტაობაზე მიმართა და არა ხელშეკრულების შეწყვეტის შესახებ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 ოქტომბრის განჩინებით ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორები მიუთითებენ რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ტ. დ-ისა და ი. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.