ას-1279-1299-2011 3 ნოემბერი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ მ. გ-ა (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. ბ-ა (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნება

დავის საგანი _ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ბ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. გ-ას, ნ. ა-ას, ნ. ა-ას, თ. შ-ას, ს. ა-ას, ლ. ა-ასა და ა. ა-ას მიმართ მოპასუხეთა მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის მოთხოვნით შემდეგი გარემოებების გამო:

ქ.თბილისში, მ-ის გამზირის ¹46^ა-ში მდებარე ¹51 ბინის მესაკუთრე მოსარჩელე ა. ბ-აა. მოსარჩელის კუთვნილ უძრავ ქონებაში ცხოვრობენ დევნილი პირები, მოპასუხეები, რომლებიც აფხაზეთის ომის შემდგომ შეიჭრნენ ბინაში, ფლობენ 16 წელია და არ უბრუნებენ ნივთს მოსარჩელეს.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სადავო ბინა მოპასუხეთა საკუთრებაა, ვინაიდან მათ მოსარჩელეს თანხა გადაუხადეს იმ პირობით, რომ საკუთრებას შემდგომში გაიფორმებდნენ. აღნიშნული გარემოება გამორიცხავს მათი მფლობელობიდან ბინის გამოთხოვის საფუძველს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ა. ბ-ას სარჩელი და მოპასუხეების: მ. გ-ას, ნ. ა-ას, ნ. ა-ას, თ. შ-ას, ს., ლ. და ა. ა-ების უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ქ.თბილისში, მ-ის გამზირის ¹46^ა-ში მდებარე მოსარჩელე ა. ბ-ას კუთვნილი ¹51 ბინა და დადგინდა თავისუფალ მდგომარეობაში მოსარჩელისათვის ნივთის გადაცემა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. გ-ამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 31 მარტის განჩინებით მ. გ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 25 ივნისის გადაწყვეტილება მ. გ-ას უკანონო მფლობელობიდან ქ.თბილისში, მ-ის გამზირის ¹46^ა-ში მდებარე, მოსარჩელე ა. ბ-ას კუთვნილი ¹51 ბინის გამოთხოვისა და მოსარჩელისათვის მისი თავისუფალ მდგომარეობაში გადაცემის ნაწილში დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში, მ-ის გამზირის ¹46^ა-ში მდებარე ¹51 ბინაზე რეგისტრირებულია ა. ბ-ას საკუთრების უფლება და მოპასუხე მ. გ-ა ფლობს მოსარჩელის საკუთრებად რეგისტრირებულ ბინას.

სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების შესაბამისად, არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ 1994 წელს მას და ა. ბ-ას შორის შინაურული ხელწერილის საფუძველზე დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება და გადახდილ იქნა შესაბამისი საფასური, რადგანაც აპელანტ მ.გ-ამ ვერ წარადგინა მტკიცებულება იმის დასადასტურებლად, რომ თანხა ნამდვილად გადაიხადა და ეს თანხა იყო სადავო ბინის ნასყიდობის საფასური, აპელანტი შემოიფარგლა მარტოოდენ ზეპირი განმარტებით, რაც ვერ აკმაყოფილებს უძრავ ნივთთან დაკავშირებულ საკუთრების შეძენის კანონით გათვალისწინებულ მტკიცების სტანდარტს. სასამართლო დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ შეფასებას და ჩათვალა, რომ კოლეგიამ დავის გადაწყვეტისას სწორად იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლით. სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლების შესაბამისად, განმარტა, რომ ვინდიკაციური სარჩელის საფუძვლიანობა მოწმდება იმ გარემობათა შეფასებით, არსებობს თუ არა მოსარჩელის საკუთრების უფლება ნივთზე და იმყოფება თუ არა ეს ნივთი სხვა პირთა არამართლზომიერ მფლობელობაში, ანუ ხორციელდება თუ არა მფლობელობა საამისო უფლების გარეშე. მოსარჩელეს სადავო ნივთზე გააჩნია საკუთრების უფლება და იგი არ არის შეზღუდული მოპასუხის მხრიდან ამ ნივთის ფლობით, რადგან მოპასუხე არ წარმოადგენს სამოქალაქო კოდექსის 160-162-ე მუხლებით დაცული უფლების მქონე პირს _ მართლზომიერ მფლობელს. კანონი იცავს ნივთზე არა ყოველგვარი ბატონობით განხორციელებულ მფლობელობას, არამედ მხოლოდ მართლზომიერ მფლობელობას, რისი არსებობაც მოპასუხემ სასამართლოს ვერ დაუდასტურა კანონით დადგენილი წესით.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. გ-ამ, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ, გასაჩივრებული განჩინებით არასწორად მიიჩნია დადგენილად ის გარემოება, რომ კასატორს სადავო უძრავი ქონების საფასური არ გადაუხდია, აღნიშნულ გარემოებას ადასტურებს მოპასუხეების მიერ უძრავი ქონების ფლობა 16 წლის განმავლობაში და მათ მიერ კომუნალური გადასახადების გადახდის ფაქტი. მ.გ-ამ 1994 წელს მოსარჩელესთნ შინაურული ხელწერილის საფუძველზე დადო უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რაც მის მართლზომიერ მფლობელად მიჩნევის წინაპირობაა.

სასამართლომ საქმე განიხილა სხვა მოპასუხეთა დაუსწრებლად, ისე, რომ მათთვის არ უცნობებია საქმის განხილვის თაობაზე, ამასთან, სასამართლომ განჩინების გამოტანისას დაარღვია კანონი: გამოიყენა ნორმა, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, რაც იმაში გამოიხატა, რომ სასამართლომ გადაწყვეტილება დაამყარა მის მიერ არასწორად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს. გასაჩივრებული განჩინება სამართლებრივად იმდენად დაუსაბუთებელია, რომ მისი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. საპროცესო ნორმათა დარღვევის შედეგად კი, საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა მიღებული.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 სექტემბრის განჩინებით მ. გ-ა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა «სახელმწიფო ბაჟის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის «მ¹» ქვეპუნქტისა და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის საფუძველზე, ხოლო მისი საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მ. გ-ას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. გ-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

მ. გ-ას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.