ას-1401-1416-2011 21 ნოემბერი , 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნუნუ კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ კ. კ-ა

მოწინააღმდეგე მხარე _ გ. ბ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება– თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – საცხოვრებელი სადგომის საკუთრებაში გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

კ. კ-ამ სარჩელი აღძრა სასამართლოში გ. გ-ას, თ. გ-ას, გ. ბ-ისა და ლ. მ-ას მიმართ საცხოვრებელი სადგომის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ, შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელეს, საჯარო რეესტრიდან, თუ ტექბიუროდან სასამართლოსთვის სხვადასხვა დროს წარმოდგენილი აქვს 15 ამონაწერი, ცნობა-დახასიათება, ინფორმაცია, რომლითაც ასევე დასტურდება თუ როგორ იყენებს ბოროტად თავის უფლებებს მოპასუხე, სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ. მოპასუხის ადვოკატმა მოსარჩელეს არაერთხელ შესთავაზა მორიგებით დაემთავრებინათ საქმე. ამ მოტივით რამოდენჯერმე გადაადებინა საქმის განხილვა, თუმცა შედეგი მიღწეული ვერ იქნა. სამოქალაქო დავის არაბუნებრივად გაჭიანურებით ზიანი ადგება კ. კ-ას კანონიერ უფლებებს.

მოსარჩელის ბებია ქ. ბ-ემ, თავის სიცოცხლეში ქალიშვილს, მოსარჩელის დედას, ნ. რ-ეს ქ.თბილისში, ჭ-ის გამზირ ¹4-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე ამ სახლის მაშინდელი მესაკუთრე ე. ლ-ასგან უყიდა დაახლოებით 27 კვ.მ ორი ოთახი. ეს ნასყიდობის ხელშეკრულება წერილობით გაფორმდა, მაგრამ ნოტარიულად არ დადასტურებულა. ქ. ბ-ემ, გარკვეული თანხა გადაუხადა ე. ლ-ას, რის შემდეგაც ჯერ საბინაო წიგნში, ხოლო 1965 წლის 24 აგვისტოდან ვაკის პოლიციის საპასპორტო განყოფილებაშიც მუდმივად ჩაწერა თავისი ქალიშვილი, ნ. რ-ე. 1994 წლის 12 ივლისიდან ამ ბინაში ჩაეწერა კ. კ-ა, რომელიც წლების განმავლობაში ცხოვრობდა ამ საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე მდებარე ორ ოთახში. 2001 წლიდან იქ დროებით საცხოვრებლად გადავიდნენ მოსარჩელის ბიძაშვილები: ქ. და მ. რ-ეები, რომელთაც თხოვეს კ. კ-ას სტუდენტობის პერიოდში მათთვის დაეთმო ერთი ოთახი. კ. კ-ამ, ბუნებრივია, მათ ამის ნებართვა მისცა, თუმცა ი. რ-ის ოჯახს ამ საცხოვრებელი ფართის დასაკუთრების არავითარი სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნდა, ამიტომ მესაკუთრე ე. ლ-ასთან, რომლის კეთილგანწყობაც მოიპოვეს, 1998 წლის 12 ნოემბრის თარიღით უძრავ ქონებაზე ნოტარიუს მაია ბრეგვაძის ხელშეწყობით გააფორმეს „ურთიერთშეთანხმების ხელშეკრულება“, რომელიც უცილოდ ბათილი გარიგებაა. ე. ლ-ა ხელშეკრულებაში აღნიშნავს, რომ ორი ოთახი ხელწერილით მიჰყიდა ი. რ-ეს, მან ეს ხელწერილი, მიუხედავად თხოვნისა, არ წარმოადგინა. წარმოდგენის შემთხვევაში გაირკვეოდა რომ სადავო ფართი იყიდა არა მაშინ 18 წლის ი. რ-ემ, რომელსაც ამისათვის სახსრები არ გააჩნდა, არამედ დედამისმა, ქ. ბ-ემ (მოსარჩელის ბებიამ). ამ ხელშეკრულებაში აღნიშნულია, რომ ბინა ირიცხება ბიქტორ რ-ის სახელზე, რომელიც სამამულო ომში უგზო-უკვლოდ დაიკარგა 1943 წელს და 1961 წლის სექტემბერში გაყიდული ბინა ვერ აღირიცხებოდა მის სახელზე. ამასთან, ბიქტორ რ-ის შვილს, ი. რ-ეს სადავო ფართის მესაკუთრედ დათმობის ხელშეკრულების საფუძველზე ვერ განვიხილავთ, რადგანაც იგი ამ ფართში დროებით იყო ჩაწერილი და იქ არასოდეს უცხოვრია. მოსარჩელე კი სადავო ფართში მუდმივად იყო ჩაწერილი. იგი არის ამ ბინის ნამდვილი მფლობელი და მოსარგებლე, რასაც ადასტურებს როგორც წარმოდგენილი მტკიცებულებები: ამონაწერი საბინაო წიგნიდან, პოლიციის განყოფილებიდან, პასპორტი, ისე მოწმეთა ჩვენებები. ამასთან, კანონი დათმობის ხელშეკრულებით ბინის მოსარგებლეთ ცნობს პირს, რომელიც იქ მუდმივად იყო ჩაწერილი.

გარდა ზემოთქმულისა, მოსარჩელე მიუთითებს ნოტარიუსის უკანონო ქმედებებზე და აღნიშნავს, რომ ნოტარიუსი მაია ბრეგვაძე კანონიერად რომ მოქცეულიყო, მოეთხოვა გაფორმებულ ხელშეკრულებაში მოყვანილი ფაქტობრივი და იურიდიული გარემოებების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, ამ ხელშეკრულებას ვერ დაამტკიცებდა უძრავ ნივთზე ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლების გარეშე. მემკვიდრეები, რომ მამკვიდრებლის ქონების მესაკუთრეები გახდნენ, ამისათვის საჭიროა ჯერ ქონება სამკვიდრო მასაში შედიოდეს, შემდეგ კანონით დადგენილი წესით განხორციელდეს მისი მიღება და რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. მოცემულ შემთხვევაში მოხსენიებული არც ერთი პირობა შესრულებული არ არის, ამდენად, სადავო ხელშეკრულების სუბიექტების ნებათა თანხმობა ვერ წარმოქმნის ხელშეკრულებაში მითითებულ იურიდიულ ფაქტს.

მოპასუხე გ. ბ-მა სარჩელი არ ცნო შემდეგი დასაბუთებით: სასარჩელო მოთხოვნა ჩამოყალიბებულია ბუნდოვნად და გაურკვევლად. მოსარჩელეს თავისი მოთხოვნა არ აქვს სამართლებრივად გამყარებული, რადგან მას სამართლებრივ საფუძვლად მითითებული აქვს არა კონკრეტული კანონის კონკრეტული მუხლი, არამედ ზოგადად კანონი. ეს გარემოება ართულებს სასარჩელო მოთხოვნიდან მკაფიოდ აზრის გამოტანას. მოსარჩელე ითხოვს, რომ სასამართლომ ცნოს საცხოვრებელი სადგომით მოსარგებლედ და მოპასუხეების ნაწილი დაავალდებულოს საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულების 25%-ის სანაცვლოდ, მას ფართი საკუთრების უფლებით გადასცენ. მოსარჩელე ლ. მ-ას და ე. ლ-ას მიმართ აყენებს ისეთ მოთხოვნას, რომელიც კავშირში არ არის პირვანდელ მოთხოვნასთან და მოთხოვნის ადრესატიც სრულიად სხვა პირები არიან. ამიტომ სასამართლოს სსსკ-ს 85-ე მუხლის თანახმად, მოსარცელემ უნდა დააზუსტოს მოპასუხეების ვინაობა. ამასთან, მოსარჩელე არ მიუთითებს თუ რის საფუძველზე უნდა სცნოს სასამართლომ „საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 1-ლი პრიმა მუხლის „ა“ პუნქტით გათვალისწინებულ მოსარგებლედ. მოსარგებლედ ცნობისათვის საჭიროა გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ, რაც რეალურად არ დადებულა. ზემოთ ხსენებული კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, გარიგება საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ უნდა დასტურდებოდეს შემდეგი გარემოებებით: სადაო საცხოვრებელ სახლში რეგისტრაციით და კომუნალური გადასახადების გადახდით ანდა მესაკუთრისათვის გარკვეული ოდენობის საფასურის გადახდით. მოსარჩელეს არ წარმოუდგენია ზემოთ ჩამოთვლილი გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულება. რაც შეეხება ბოლო სასარჩელო მოთხოვნას, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის არარსებობის აღიარებისკენ, პირვანდელ მოთხოვნასთან კავშირი არ აქვს და უნდა აღძრულიყო ცალკე სარჩელით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილებით კ. კ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა კ. კ-ამ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილებით კ. კ-ას სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, კ. კ-ა ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ი.ჭ-ის გამზირ ¹4-ში მდებარე გ. ბ-ის საკუთრებაში რიცხული 2/6 წილი 25,85 კვ.მ ფართის უძრავი ქონებიდან 1/2 ნაწილის მესაკუთრედ გ. ბ-ისთვის 2912,50 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდის სანაცვლოდ.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ქ. თბილისში, ჭ-ის გამზირ ¹4-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის 2/6 ნაწილი საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა ე. ლ-ას სახელზე. ი. რ-ე სადავო ბინაში ჩაწერილი იყო 1961 წლის 7 დეკემბრიდან 1966 წლის პირველ ივლისამდე. ზემოაღნიშნულ მისამართზე ნ. რ-ე ჩაეწერა 1965 წლის 24 აგვისტოს, რეგისტრაციიდან მოხსნა კი განხორციელდა 2003 წლის 5 ივნისს ბინის მფლობელის განცხადების საფუძველზე; კ. კ-ა ქ. თბილისში, ჭ-ის გამზირ ¹4-ში მუდმივად რეგისტრირებულია 1994 წლის 12 ივლისიდან და რეგისტრაციიდან მოხსნილია 2003 წლის 5 ივნისს ბინის მფლობელის განცხადების საფუძველზე. ნ. რ-ე და ი. რ-ე არიან და-ძმა. მოსარჩელე, კ. კ-ა _ ნ. რ-ის შვილი, ხოლო მოპასუხე ლ. მ-ა არის აწ გარდაცვლილი ი. რ-ის მეუღლე. «სს თ-ის» 2011 წლის 19 აპრილის ცნობის საფუძველზე დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ჭ-ის გამზირ ¹4-ში მდებარე ბინაში 1996 წლიდან რეგისტრირებულია რ-ე. საქმეში წარმოდგენილი ე. ლ-ასა და ლ. მ-ას შორის გაფორმებული «ურთიერთშეთანხმების ხელშეკრულების», შესაბამისად, ლ. მ-ა და ე. ლ-ა შეთანხმდნენ შემდეგზე: ე. ლ-ა ადასტურებს, რომ 1961 წლის სექტემბერში აწ გარდაცვლილ ი. რ-ეს მიჰყიდა მისი კუთვნილი ბინის 27 კვ.მ ოთახი, პირველ სართულზე, რომელიც ნოტარიულად არ გაფორმებულა. ყიდვა-გაყიდვა მოხდა ხელწერილით (ე.წ. «ატსტუპნოით»). მხარები შეთანხმდნენ, რომ მამკვიდრებლის გარდაცვალების გამო მესაკუთრეები გახდნენ მისი შვილები: ქ. რ-ე და მ. რ-ე. ნ. რ-ე გარდაიცვალა 2003 წლის 2 დეკემბერს, ი. რ-ე გარდაიცვალა 1994 წელს. ბინის მესაკუთრე ე. ლ-ა გარდაიცვალა 2004 წლის 23 აგვისტოს. ე. ლ-ას გარდაცვალების შემდგომ, ქ. თბილისში, ჭ-ის გამზირ ¹4-ში მდებარე მისი კუთვნილი სამკვიდრო ქონების 2/6 წილი აღირიცხა მისი შვილის, თ. ლ-ას, სახელზე; 2008 წლის 22 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე აღნიშნული უძრავი ქონება აღირიცხა გ. ბ-ზე საკუთრების უფლებით. ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, ქ.თბილისში, ჭ-ის გამზირ ¹4-ში მდებარე უძრავი ქონების 1 კვ.მ-ის საბაზრო ღირებულება 2009 წლის ნოემბრის მდგომარეობით შეადგენს 900 აშშ დოლარს, შესაბამისად, მთლიანი 25,89 კვ.მ ფართის საბაზრო ღირებულება საორიენტაციოდ შეადგენს 23300 აშშ დოლარს ეკვივალენტ ლარს.

პალატამ არ გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამართლებრივი განმარტებები სადავო სამართალურთიერთობასთან დაკავშირებით და იხელმძღვანელა რა «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის პირველი, 1¹ მუხლებისა და მეორე მუხლის მეოთხე პუნქტით განმარტა, რომ აღნიშნული კანონი არეგულირებს ისეთ ურთიერთობებს, რომლის მარეგულირებელ მექანიზმს არ იცნობდა 1996 წლამდე არსებული კანონმდებლობა. აღნიშნული დანაწესი უთითებს ისეთ ურთიერთობებზე, რომლის თანახმად მესაკუთრის მიერ ხდებოდა ნივთის დათმობა მოსარგებლის სასარგებლოდ. ასეთ შემთხვევაში, საცხოვრებელი სადგომი გადაიცემოდა მესაკუთრესთან სანოტარო ფორმის დაცვის გარეშე დადებული წერილობითი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ხოლო სხვა შემთხვევაში, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგებით ან ადმინისტრაციული აქტით. საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლების გადაცემა ფაქტობრივად ხდებოდა მოსარგებლეზე «სამუდამოდ». მოცემულ შემთხვევაში, ე. ლ-ასთან გაფორმდა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება მის საკუთრებაში არსებულ ფართზე. კონკრეტულ შემთხვევაში, სადავოა გარემოება იმის შესახებ, თუ ვის გადაეცა საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლება. უფლებასთან დაკავშირებით დავა წარმოიშვა კ. კ-ასა და ლ. მ-ას შორის. სასამართლო საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების როგორც შეფასების შედეგად მივიდა დასკვნამდე, რომ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება გაფორმდა ერთი მხრივ, მესაკუთრე ე. ლ-ასა და მეორე მხრივ, ი. და ნ. რ-ეებს შორის, რომელთა მემკვიდრეებს წარმოადგენენ ლ. მ-ა და კ. კ-ა.

პალატამ, მხარეთა ახსნა-განმარტებების საფუძველზე, მიიჩნია, რომ 1995 წლამდე კ. კ-ა ცხოვრობდა და ფლობდა სადავო ფართს და, რომ სადავო ბინაში 2002 წლიდან ცხოვრობდნენ ი. რ-ის შვილები _ ქ. და მ. რ-ეები. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარეთა განმარტება იმასთან დაკავშირებით, რომ კ. კ-ა მხოლოდ დროებით, სტუდენტობის პერიოდში, ფლობდა აღნიშნულ ბინას ლ. მ-ას თანხმობით. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ კ. კ-ა 1994 წელს მუდმივად იქნა რეგისტრირებული მისამართზე და მხოლოდ 2003 წელს მოიხსნა რეგისტრაციიდან ბინის მესაკუთრის მოთხოვნის საფუძველზე. აღნიშნული კი მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ კ. კ-ას არ მიუტოვებია ბინის მფლობელობა. ამდენად, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები იმის შესახებ, რომ ი. რ-ე და ნ. რ-ე რეგისტრირებული იყვნენ მითითებულ მისამართზე და, რომ მათი მემკვიდრეები აგრძელებდნენ ბინის ფლობას, მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგება გაფორმდა ი. და ნ. რ-ეებთან, რომლის შესაბამისად მესაკუთრემ, ე. ლ-ამ ქ. თბილისში, ჭ-ის გამზირ ¹4-ში მდებარე მისი კუთვნილი 2/6 წილიდან 25,89 კვ.მ-ზე საცხოვრებელი სადგომის მფლობელობის უფლება ფაქტობრივად «სამუდამოდ» გადასცა ი. და ნ. რ-ეებს.

სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ დაკავებული ფართი შეადგენს 25,89 კვ.მ-ს, რომლის საბაზრო ღირებულება 23300 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარია, ასევე ისიც, რომ ე. ლ-ას უფლებამონაცვლეს წარმოადგენს გ. ბ-ი. პალატამ აღნიშნულის გათვალისწინებით, იხელმძღვანელა რა «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტისა და ამავე მუხლის მე-6 პუნქტით, განმარტა: კ. კ-ას მოთხოვნა დაკავებული ფართის საბაზრო ღირებულების 25%-ის გადახდის სანაცვლოდ მისი მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე, უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ და კ. კ-ა ცნობილ უნდა იქნეს თბილისში, ჭ-ის გამზირი ¹4-ში მდებარე გ. ბ-ის საკუთრებაში რიცხული 2/6 წილი უძრავი ქონებიდან 25.85 კვ.მ-ის 1/2 ნაწილის მესაკუთრედ გ. ბ-ისათვის ბინის საბაზრო ღირებულების 25%-ის გადახდის სანაცვლოდ, რაც შეადგენს 2912.50 აშშ დოლარის ექვივალენტ ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კ. კ-ას მოთხოვნა 1998 წლის 12 ნოემბერს ე. ლ-ასა და ლ. მ-ას შორის გაფორმებული «ურთიერთშეთანხმების ხელშეკრულების» ბათილად ცნობის შესახებ არ ექვემდებარება დაკმაყოფილებას შემდეგ გარემოებათა გამო: აღნიშნული «შეთანხმებით» ე. ლ-ა ადასტურებს, რომ 1961 წლის სექტემბერში აწ გარდაცვლილ ი. რ-ეს მიჰყიდა მისი კუთვნილი ბინის 27 კვ.მ ოთახი, პირველ სართულზე, რომელიც ნოტარიულად არ გაფორმებულა. ყიდვა-გაყიდვა მოხდა ხელწერილით. მხარები შეთანხმდნენ, რომ მამკვიდრებლის გარდაცვალების გამო მესაკუთრეები გახდნენ მისი შვილები: ქ. რ-ე და მ. რ-ე. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 1998 წლის 12 ნოემბრის «ურთიერთშეთანხმების ხელშეკრულება» წარმოადგენს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მტკიცებულებას, კერძოდ, საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების დამადასტურებელ მტკიცებულებას. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 103-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 105-ე მუხლის შესაბამისად, პალატამ მიუთითა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე დადგენილად იქნა მიჩნეული გარემოება იმის შესახებ, რომ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების ერთ-ერთ მხარეს წარმოადგენდა ი. რ-ე. ამდენად, წარმოდგენილი მტკიცებულების არარსებობის პირობებშიც სადავო გარემოება დგინდება საქმეში წარმოდგენილი სხვა მტკიცებულებებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კ. კ-ას სასარჩელო მოთხოვნა მოპასუხეების: ნ. გ-ას, გ. გ-ას, თ. გ-ას მიმართ არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო: სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლის დანაწესი ავალებს სასამართლოს გამოარკვიოს სამართლებრივი თვალსაზრისით სწორად აირჩია თუ არა მოსარჩელემ ის პირი, რომელსაც თავისი დარღვეული უფლების აღდგენა უნდა მოსთხოვოს. აღნიშნული ნორმის მიზანია, დავაში ჩაბმული არ აღმოჩნდეს და მოპასუხის საპროცესო მოვალეობანი არ დაეკისროს ისეთ პირს, რომელსაც მოსარჩელის კანონიერ უფლებებთან კავშირი არ გააჩნია. კონკრეტულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სათანადო მოპასუხეს წარმოადგენს გ. ბ-ი, ხოლო ნ. გ-ა, გ. გ-ა და თ. გ-ა არ წარმოადგენენ სათანადო მოპასუხეებს. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში გამოყენებული უნდა იქნეს სსსკ-ის 85-ე მუხლით გათვალისწინებული წესები და კ. კ-ას სარჩელი მოპასუხეების ნ. გ-ას, გ. გ-ას, თ. გ-ას მიმართ არ უნდა დაკმაყოფილდეს, ვინაიდან კ. კ-ას მიერ სარჩელი აღძრულია არა იმ პირის წინააღმდეგ, რომელმაც პასუხი უნდა აგოს სარჩელზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა კ. კ-ამ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლოს ყურადღება არ მიუქცევია იმ გარემოებისათვის, რომ ი.რ-ე სადაო ფართში ჩაწერილი იყო 1961-1966 წლებში. 1966 წელს ის არა მარტო ამოეწერა, არამედ ამ ფართით სარგებლობაც შეწყვიტა. ი.რ-ე გარდაიცვალა 1994 წელს, კანონის მიღებამდე 4 წლით ადრე. კანონის მიღების დროისათვის ის არ იყო ჩაწერილი ამ ბინაში. ასეთ ვითარებაში ის ვერ ჩაითვლება ამ კანონით განსაზღვრულ მოსარგებლედ. ასევე, მისი ოჯახის არც ერთი წევრი 1998 წლის 25 ივნისისათვის არ იყო რეგისტრირებული სადავო ფართში და არც რაიმე ფორმით ფლობდა მას. დადგენილია, რომ ი.რ-ის შვილები 2001 წელს შევიდნენ ამ ფართში საცხოვრებლად, რეგისტრირებულნი კი არასოდეს არ ყოფილან. სასამართლოს არ გაუთვალისწინებია ის გარემოება, რომ ი.რ-ის ოჯახის წევრებს, რომლებიც მოპასუხის სტატუსით მონაწილეობდნენ დავაში, არ აღუძრავთ შეგებებული სარჩელი სადავო ფართზე ამ კანონის საფუძველზე მესაკუთრედ ცნობის შესახებ. სასამართლომ დაარღვია სსკ 105-ე მუხლის მოთხოვნა და სრულყოფილად და ყოველმხრივ არ გამოიკვლია ე. ლ-ასა და ლ.მ-ას შორის დადებული ე.წ. ხელშეკრულება. ეს დოკუმენტი ვერ გამოდგება ი.რ-ის მოსარგებლეობის დამადასტურებელ მტკიცებულებად. პირველ რიგში უნდა აღინიშნოს, რომ ეს „ხელშეკრულება“ შედგენილია 1998 წლის 12 ნოემბერს, კანონის ამოქმედების შემდეგ, ამასთანავე, იგი არ არის დადებული მხარეებს – ვ. ლ-ასა და ი. რ-ეს შორის. ამ დოკუმენტით ე. ლ-ა ადასტურებს მხოლოდ იმას, რომ 1961 წელს მიჰყიდა ბინა ი.რ-ეს და ნასყიდობის ნოტარიულად არ გაფორმებულა. აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ ე. ლ-ა გახლდათ მხარე და მხოლოდ იმიტომ, რომ მან ი. რ-ის ოჯახის მხარე დაიჭირა, კანონის ამოქმედების შემდეგ შეთხზულ ამ დოკუმენტს სასამართლომ ასეთი მნიშვნელობა არ უნდა მიანიჭოს, მითუმეტეს, რომ დადგენილია, ი.რ-ე მხოლოდ სტუდენტობის დროს იყო ჩაწერილი და ცხოვრობდა ამ ბინაში, სწავლის დამთავრების შემდეგ კი ამოეწერა და საცხოვრებლად თავის რაიონში დაბრუნდა, იქ ცხოვრება კი გააგრძელა მისმა დამ, ნ. რ-ემ, რომელიც ი.რ-ის ამოწერამდე ჩაეწერა სადავო ფართში მესაკუთრის თანხმობით, რაც შეეხება ი.რ-ის თანხმობას ნ.რ-ის ჩაწერაზე, კანონი მხოლოდ მესაკუთრის თანხმობას ითვალისწინებდა და არა იქ ჩაწერილი ყველა პირის თანხმობას. ამდენად, არასწორია სასამართლოს მოსაზრება, რომ ი.რ-ე წინააღმდეგი რომ ყოფილიყო, ნ.რ-ე ე. ლ-ას საკუთრებაში არსებულ ფართში ვერ ჩაეწერებოდა. ასეც რომ ყოფილიყო, ი.რ-ეს კანონის მიღების დროისათვის სარგებლობა შეწყვეტილი ჰქონდა, ამიტომ მისი მოსარგებლედ ცნობა სასამართლოს მიერ არასწორია. ამასთან, საქმის მასალებით დგინდება, რომ ნ.რ-ემ ამ ფართით სარგებლობა დაიწყო ი.რ-ის მიერ ამ ფართით სარგებლობის შეწყვეტამდე და გააგრძელა გარდაცვალებამდე, ხოლო კ.კ-ა ამ ფართში მუდმივად დარეგისტრირდა 1994 წლიდან. ი.რ-ის შვილები საცხოვრებლად შევიდნენ 2001 წელს კ.კ-ას ნებართვით და არც არასოდეს ჩაწერილან ამ ბინაში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ისინი ვერ მიიღებდნენ 1966 წელს ამოწერილი, ფიზიკურად სხვაგან მცხოვრები და 1994 წელს გარდაცვლილი მამისაგან ამ ფართზე მოსარგებლის უფლებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ კ. კ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

მოცემული დავის საგანია «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობის შესახებ» საქართველოს კანონის თანახმად საცხოვრებელი სადგომის საკუთრებაში გადაცემა. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კ. კ-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, უნდა დარჩეს განუხილველი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კ. კ-ას უნდა დაუბრუნდეს ციცინო ცხვედიანის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 100 ლარის 70% _ 70 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

კ. კ-ას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

კ. კ-ას უნდა დაუბრუნდეს ციცინო ცხვედიანის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 100 ლარის 70% _ 70 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.