ას-1440-1455-2011 10 ნოემბერი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ იბა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ქ. ბ-ი (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოს სხვა შემადგენლობისათვის დაბრუნება

დავის საგანი _ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

იბა «ჩ-ი _ 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ქ. ბ-ის, ასევე შპს «კ-ის» პრეზიდენტ და ამხანაგობა «ხ-ი 96-ის» თავმჯდომარე მ.მ-ას მიმართ, სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის საფუძველზე, ქ. ბ-ის მფლობელობიდან ქ.თბილისში, ჩ-ის ქ¹9/11-ში მდებარე ¹2 კორპუსის მე-8 სართულზე მდებარე ¹37 ბინის გამოთხოვისა და იბა «ჩ-ი _ 9/11-ისათვის» დაბრუნების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ქ.თბილისში, ჩ-ის ქ¹9/11-ში მდებარე ¹2 კორპუსი ცნობილ იქნა ამხანაგობა «ჩ-ი _ 9/11-ის» საკუთრებად, საცხოვრებელი კორპუსი განაწილდა ამხანაგობის წევრებს შორის, ხოლო გაუნაწილებელი ფართი დარჩა ამხანაგობის საკუთრებად. უძრავი ნივთი ამხანაგობის საკუთრებად საჯარო რეესტრში აღირიცხა 2009 წლის 26 აგვისტოს.

2003 წელს ქ. ბ-მა სარჩელით მიმართა სასამართლოს და თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილებით ქ.ბ-ი ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ჩ-ისა და ჭიათურის ქუჩებს შორის მდებარე მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლის მე-2 კორპუსის მე-8 სართულზე მდებარე ¹37 ბინის მესაკუთრედ. საქმის განხილვისას მხარეებად მიწვეული იყვნენ შპს «კ-ი» და ამხანაგობა «ხ-ი _ 96», როგორც სადავო ბინის მესაკუთრეები, თუმცა მოპასუხეებისათვის ცნობილი იყო ბინის «ჩ-ი _ 9/11-ისათვის» კუთვნილების თაობაზე. ქ.ბ-მა ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე, იძულებით დაიკავა ბინა, ამასთან, არ დაკმაყოფილდა მისი მოთხოვნა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის თაობაზე. სასამართლომ ასევე უარი უთხრა «ჩ-ი 9/11-ს» მოპასუხის ამხანაგობის წევრად ცნობის თაობაზე გადაწყვეტილების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლის პირველი ნაწილის «გ» ქვეპუნქტის შესაბამისად.

მოპასუხე ქ.ბ-მა სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

საქმეში მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერი ვადაგასულია. საჯარო რეესტრის 2010 წლის 8 იანვრის მონაცემებით ჩ-ის 9/11-ში მდებარე 1556 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და ¹1 და ¹2 შენობა-ნაგებობები ბინისა და არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებაა. მოსარჩელემ მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ერთხელ უკვე მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გაუქმება, რაც არ იქნა დაკმაყოფილებული, ამასთან, დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ამხანაგობა «ხ-ი 96-ის» სამართალმემკვიდრე გახდა ამხანაგობა «ჩ-ი _ 9/11».

ამხანაგობის თავმჯდომარის მოთხოვნა სამართლებრივად დაუსაბუთებელია, რადგანაც სახეზე არ არის სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის დებულებები, კერძოდ, სადავო ნივთის მესაკუთრე მოსარჩელე არ არის. მოპასუხემ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 79-ე მუხლს და სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კოდექსი არც ამხანაგობის მარეგულირებელ ნორმებში და არც სხვა ნორმატიული აქტით არ ითვალისწინებს ამხანაგობისათვის სამოქალაქო სასამართლოსათვის მიმართვის უფლებას. თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 17 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ ქ. ბ-ი 1993 წლიდან 1997 წლამდე სხვადასხვა დროს იყო, ჯერ ინდივიდუალურ მენაშენთა ამხანაგობა «ჭ. 4-ის», შემდეგ «ჩ-ი 9/11-ის», ხოლო ამ ორი ამხანაგობის გაერთიანების შემდეგ, მათი გაერთიანების შედეგად მიღებული ამხანაგობა «ხ-ი 96-ის» წევრი, შესაბამისად, სიმართლეს არ შეესაბამება ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ის მტკიცება, რომ ქ. ბ-ი არასოდეს ყოფილა «ჩ-ი 9/11-ის» წევრი. ქ. ბ-მა, მის მიერ დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე, მოახდინა ამხანაგობის საერთო საკუთრებიდან მისი ინდივიდუალური წილის გამოყოფა, შესაბამისად, სადავო ბინა წარმოადგენს მის ინდივიდუალურ საკუთრებას, რაც აღიარებულია კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით. მოპასუხეს, როგორც ბინის მესაკუთრეს, აქვს მისი ფლობის, სარგებლობისა და განკარგვის უფლება, ხოლო ამხანაგობას აღნიშნულ ბინაზე არანაირი უფლებები არ გააჩნია. საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, 1556 კვ.მ ფართის არასასოფლო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი იმყოფება ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» საკუთრებაში, თუმცა, სამოქალაქო კოდექსის 149-ე და 150-ე მუხლების, «ბინათმესაკუთრეთა ამბანაგობის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოსარჩელე ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე პრეტენზიას ვერ განაცხადებს, რადგანაც მიწა ამხანაგობის წევრების საკუთრებაა, შესაბამისად, მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობაც ამხანაგობის წევრების საერთო საკუთრებას წარმოადგენს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 დეკემბრის გადაწყვეტილებით იბა «ჩ-ი 9/11-ის» სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

ინდივიდუალურ ბინათმშენებელთა ამხანაგობა «ჩ-ის 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 დეკემბრის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. ბ-ის მფლობელობაშია ქ.თბილისში, ჩ-ის ქუჩა ¹9/11-ის მე-2 კორპუსში მდებარე ¹37 ბინა და ამ ქონებაზე საკუთრების უფლება მოპასუხეს წარმოეშვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 17 ივნისის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით. ამ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობასთან დაკავშირებით ამხანაგობა «ჩ-ის 9/11-ის» განცხადება არ დაკმაყოფილდა საქალაქო სასამართლოს 2010 წლი 21 იანვრის განჩინებით, რომელიც ასევე ძალაში შევიდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 17 მაისის განჩინებით ამხანაგობა «ჩ-ის 9/11-ის» კერძო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შემდეგ. ქ. ბ-ს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილების საფუძველზე ქ.თბილისში, ჩ-ის ქუჩა ¹9/11-ში მდებარე ¹2 კორპუსის ¹37 ბინის მესაკუთრედ რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის და სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიების განჩინებების საფუძველზე ადევს ბინას ყადაღა.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა ამხანაგობა «ჩ-ის 9/11-ის» პრეტენზია ქ.თბილისში, ჩ-ის ქუჩა ¹9/11-ის ¹2 კორპუსში მდებარე ¹37 ბინაზე საკუთრების უფლების არსებობასთან დაკავშირებით, რადგანაც ამ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის. ამასთან, სასამართლომ ჩათვალა, რომ ზემოაღნიშნულ ფაქტს საჯარო რეესტრის 2009 წლის 26 აგვისტოს ამონაწერი ადასტურებს, რადგანაც მასში ასახული მდგომარეობა შეცვლილია, თანახმად საჯარო რეესტრის 2010 წლის 20 მაისის ამონაწერისა. მითითებული მტკიცებულებით ბინაზე საკუთრების უფლება გაუქმებულია. ჩ-ის ქუჩა ¹9/11ის ¹2 კორპუსში მდებარე ¹37 ბინაზე ამხანაგობა «ჩ-ის 9/11-ის» უფლებას ასევე არ ადასტურებს დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილება და მისი განმარტების შესახებ 2004 წლის 15 იანვრის განჩინება. სასამართლოს განმარტებით, საკუთრების უფლების სადავოობასთან დაკავშირებით ამხანაგობის მიერ წარდგენილ იქნა რა პრეტენზია 2009 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნით, იგი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო, შესაბამისად, აპელანტის მიერ მითითებული გარემოებები დავის საგანი იყო 2007 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილებაზე წარდგენილ საჩივარზე მსჯელობისას და შედეგად მიღებული გადაწყვეტილების კანონიერება წინამდებარე დავის საგანი ვერ გახდება. ამ შემთხვევაში მოქმედებს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების კანონიერების, ჭეშმარიტებისა და უტყუარობის პრეზუმფცია, რომელიც გამორიცხავს გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტების საეჭვოობას და, აქედან გამომდინარე, ხელახლა დამტკიცების საჭიროებასაც. აღნიშნული პრეზუმფციიდან, ასევე პროცესუალური ეკონომიის ინტერესებიდან გამომდინარე, რიგი ფაქტების სისწორეზე ერთხელ უკვე განხორციელებული სასამართლო კონტროლის შემთხვევაში არ არსებობს იმავე ფაქტების სისწორის სასამართლოს მიერ განმეორებით შემოწმების საჭიროება.

პალატამ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთება და მიიჩნია, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლომ სწორად იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებით, რადგანაც ვინდიკაციური სარჩელის საფუძვლიანობა მოწმდება იმ გარემობათა შეფასებით, არსებობს თუ არა მოსარჩელის საკუთრების უფლება ნივთზე და იმყოფება თუ არა ეს ნივთი სხვა პირთა არამართლზომიერ მფლობელობაში, ანუ ხორციელდება თუ არა მფლობელობა საამისო უფლების გარეშე. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული მოპასუხის მფლობელობაში არსებულ ნივთზე თავისი საკუთრების უფლების არსებობის ფაქტი და მფლობელის მიერ ფლობის არამართლზომიერი ხასიათი, შესაბამისად, სარჩელს მართებულად ეთქვა უარი დაკმაყოფილებაზე.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ინდივიდუალურ ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-მა», მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის იმავე სასამართლოს სხვა შემადგენლობისათვის დაბრუნება ხელახლა განსახილველად შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-5 მუხლებით გათვალისწინებული მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, განიხილა მხოლოდ მოწინააღმდეგე მხარის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები, რაც აისახა კიდევაც განჩინებაში. სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და, შესაბამისად, გამოიტანა არასწორი გადაწყვეტილება, კერძოდ, სადავო ბინა, რომელიც ეკუთვნოდა ამხანაგობა ინდივიდუალურ ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ს», როგორც ამხანაგობა «ხ-ი-96-ის» საკუთრება, გადაეცა საკუთრებაში ქ.ბ-ს, რომლის წინაშე ინდივიდუალურ ბინათმენაშენეთა ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ს» არავითარი ვალდებულება არ გააჩნია, რომელსაც უკანონოდ აქვს მითვისებული ბინა. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილებით ქ. ბ-ი ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ჩ-ის ქუჩა ¹9/11-ის ¹2 კორპუსში მდებარე ბინის ¹37 მესაკუთრედ. დავის განხილვაში მოპასუხედ მონაწილეობდნენ შპს «კ-ის» პრეზიდენტი და ამხანაგობა «ხ-ი-96-ის» თავმჯდომარე მ. მ-ა, თუმცა სადავო ბინის მესაკუთრე არის ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11», რომელიც სასამართლო განხილვის დროს არ მოუწვევიათ და, შესაბამისად, არც იცოდნენ ამის შესახებ. გასაჩივრებული განჩინებაში აღნიშნულია, რომ სასამართლომ არ დააკმაყოფილა მოთხოვნა 2009 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე იმ მოტივით, რომ ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ის» თავმჯდომარისათვის ამ დავის შესახებ ცნობილი იყო ჯერ კიდევ 2003 წელს, მაშინ, როცა მან გადაწყვეტილების გაუქმების და საქმის წარმოების განახლების მოტივით მიმართა ვაკე-საბურთალოს სასამართლოს, რომლის 2003 წლის 25 მარტის განჩინებით, საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11» არ იყო უფლებამოსილი მხარე, რაც მათ სადავოდ არ გაუხდიათ. აღნიშნული ფაქტი ვერ გახდებოდა სადავო, რადგანაც ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ის» კუთვნილი ¹2 კორპუსი, სადაც მდებარეობს სადავო ¹37 ბინა, მ. მ-ას მიერ ყალბი დოკუმენტების გამოყენებით საჯარო რეესტრში 2000 წლიდან იყო აღრიცხული ამხანაგობა «ხ-ი 96-ის» საკუთრებად და ასევე ყალბი დოკუმენტების გამოყენებით დაიტვირთა იპოთეკით შპს «კ-ისათვის» კომერციულ ბანკ ...დან» სესხის გამოსატანად. აღნიშნული ფაქტები სრულიად უცნობი იყო ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ისა» და მისი წევრებისათვის, რის გამოც საჯარო რეესტრში არსებული ყალბი ჩანაწერის გაუქმების მოთხოვნით 2003 წელს მიმართეს დიდუბე-ჩუღურეთისა და ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოებს. დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 13 ოქტომბრის პრეიუდიციული ძალის მქონე გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ სადავო ბინა ეკუთვნოდა ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ს», რომელიც მ.მ-ას მიერ, ყალბი დოკუმენტების გამოყენებით, აღრიცხული იყო ამხანაგობა «ხ-ი-96-ის» საკუთრებად, ამავე გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ისა» და «ხ-ი 96-ის» გაერთიანება მოხდა ფიქტიურად, ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11» არ იყო ამხანაგობა «ხ-ი-96-ის» სამართალმემკვიდრე, შესაბამისად, ამ უკანასკნელის თავმჯდომარე არ შეიძლებოდა ყოფილიყო მ.მ-ა, იგი არც ერთი დასახელებული ბინათმშენებლობის ამხანაგობის წევრი არ ყოფილა. ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის პირველი მარტის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი იპოთეკის ხელშეკრულება, თუმცა ამ გადაწყვეტილების შინაარსი კასატორისათვის უცნობი იყო. აღნიშნულ გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, საჯარო რეესტრში ამხანაგობა «ხ-ი 96-ის» სახელზე რიცხული ქონებიდან ¹2 მშენებარე კორპუსი და მიმდებარე ტერიტორია საკუთრების უფლებით დაუბრუნდა ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ს». ასეთ შემთხვევაში, იპოთეკით დატვირთულია არა «ხ-ი 96-ის», არამედ, «ჩ-ი-9/11-ის» ქონება, რაც დაუშვებელია და არ გამომდინარეობს არც ხელშეკრულებიდან და არც კანონიდან.

გადაწყვეტილების უსწორობას ის ფაქტიც ადასტურებს, რომ სასამართლომ 2009 წელს გამოიყენა 2001 წლის 5 აპრილს გაცემული საჯარო რეესტრის სააგენტოს ამონაწერი, რომლის მიხედვითაც ¹2 კორპუსი ეკუთვნოდა ამხანაგობა «ხ-ი-96-ს», რაც 2003 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით, ყალბად იქნა ცნობილი. მოპასუხე «ხ-ი 96-ის» წარმომადგენელ მ. მ-ას კანონით დადგენილი წესით გაფორმებული უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტი არ გააჩნდა. სასამართლომ 1993 წელს მომხდარი ფაქტის გადასაწყვეტად გამოიყენა საერთო საქმიანობის შესახებ ახალი სამოქალაქო კოდექსის ნორმები, რაც არასწორია, რადგანაც 1990-იანი წლების დასაწყისში ინდივიდუალური ბინათმშენებლობა პირველად შემოვიდა, როგორც ბინაზე კერძო საკუთრების ფორმა, რომელიც არ რეგულირდებოდა მაშინდელი საბჭოური სამოქალაქო კოდექსით. გასაჩივრებული განჩინებით სასამართლომ არასწორად არ გაიზიარა ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ის» პრეტენზია გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შესახებ, რადგანაც იგი წარმოადგენდა სადავო ბინის მესაკუთრეს. აღნიშნული ფაქტის დასადასტურებლად სასამართლომ მხედველობაში არ მიიღო საჯარო რეესტრის 2009 წლის 26 აგვისტოს ამონაწერი, რითაც დასტურდება ამონაწერის მომზადების დღისათვის ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-სადმი» სადავო ქონების კუთვნილება. სასამართლოს განმარტებით, საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2010 წლის 8 იანვარს ¹2271 ცნობა და 2010 წლის 20 მაისს მომზადებული ამონაწერი ადასტურებს, რომ თბილისში, ჩ-ის ქ¹9/11-ში მდებარე 1556 კვ.მ ფართის ნაგებობისადმი ბინისა და არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრების ფაქტს. ამონაწერის მიხედვით, სადავო ბინაზე რეგისტრაცია გაუქმდა და მასზე მესაკუთრედ რეგისტრირებული არავინაა. სასამართლოს მითითება თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 17 ივნისს მიღებული გადაწყვეტილებაზე, რომლის საფუძველზეც ქ. ბ-ს სადავო ბინაზე მესაკუთრედ რეგისტრაციაზე უარი ეთქვა ბინაზე ყადაღის არსებობის გამო, დავის გადასაწყვეტად არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებების დამახინჯებაა. დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 13 სექტემბრისა და 2004 წლის 15 იანვრის განჩინება რეგისტრირებულ იქნა საჯარო რეესტრში მხოლოდ 2009 წელს. აღნიშნული გარემოება ცნობილია სასამართლოსათვის, თუმცა მან ამ ფაქტს არ მიაქცია ყურადღება. სასამართლო კოლეგიის 2009 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილება ემყარებოდა გაყალბებული საბუთების საფუძველზე საჯარო რეესტრის მიერ 2001 წელს გაცემულ ამონაწერს, რომელსაც მხოლოდ ერთი თვის ვადა ჰქონდა. სასამართლომ შეფასება არ მისცა კასატორის საკუთრების უფლების დამადასტურებელ 2009 წლის 26 აგვისტოს საჯარო რეესტრის მიერ გაცემულ ამონაწერს, რომელსაც ვადა არა აქვს და სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, მის მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმცია. 2010 წლის 8 იანვრის მიმართვის საფუძველზე საჯარო რეესტრის მიერ გაცემულ ცნობაში აღნიშნულია, რომ ჩ-ის ქ¹9/11-ში მდებარე ¹1 და ¹2 ნაგებობები წარმოადგენს ბინისა და არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებას, რაც იურიდიულად არ გამორიცხავს ¹2 კორპუსზე ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ის» საკუთრების უფლებას, ამხანაგობის საკუთრება კი ბინის მესაკუთრეთა საერთო საკუთრებაა. აღნიშნულით დასტურდება ის ფაქტი, რომ კოლეგიამ სრულიად უკანონოდ თქვა უარი გადაწყვეტილების ბათილად ცნობაზე, თუმცა ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11”-ის საკუთრების უფლება, სადავო ¹37 ბინაზე გამოირიცხა იმით, რომ საქმის განხილვის დროს 2009 წლის 17 ივნისს იგი ირიცხებოდა ა.რ-ას სახელზე, რისი დამადასტურებელი დოკუმენტიც სასამართლოს არ გააჩნდა და არც გადაწყვეტილებაში აღუნიშნავს. კოლეგიის ეს განჩინება სააპელაციო პალატამ 2010 წლის 17 მაისის განჩინებით არასწორად დატოვა უცვლელად. ქ.ბ-მა 2004 წლიდან იცოდა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილებისა და 2004 წლის 15 იანვრის განჩინების თაობაზე, აღნიშნული აქტების არსებობის ფაქტი მან დაუმალა სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას, თუმცა, ასევე, ცდილობდა მათ გაბათილებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 იანვრის განჩინება, რომლითაც უცვლელად იქნა დატოვებული თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 2 ნოემბრის განჩინება, კიდევ ერთხელ აღიარებს ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» საკუთრების უფლებას სადავო ბინაზე. მასში ხაზგასმულია, რომ რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 15 იანვრის განჩინებით, ამავე სასამართლოს 2003 წლის 13 ოქტომბრის გადაწყვეტილებას მიეცა განმარტება, რომ ქ.თბილისში, ჩ-ის ¹9-ში და ¹11-ში მდებარე დანგრეული სახლების ტერიტორია, ასევე, მასზე მშენებარე ¹2 კორპუსი ცნობილ იქნა ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» საკუთრებად, რაც იმას ნიშნავს, რომ მასში შემავალ წევრებს, როგორც თანამესაკუთრეებს, გააჩნიათ საკუთრების უფლება სადავო ბინაზე. ვინაიდან გაუქმდა საჯარო რეესტრში სადავო ¹37 ბინაზე ა.რ-ას საკუთრების უფლების ჩანაწერი და ახალი მესაკუთრე არ არის რეგისტრირებული, ეს ნიშნავს, რომ იგი არის ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ის» საკუთრება.

ამხანაგობის საკუთრების უფლების დასადგენად მოსარჩელემ წარადგინა მხოლოდ საჯარო რეესტრის ამონაწერი. საქმის არსებითი განხილვის სტადიაზე, მოპასუხემ დაიწყო რა საწინააღმდეგოს მტკიცება, სასამართლომ მიიღო აღნიშნული ფაქტები, თუმცა ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების მიღებაზე უარი თქვა იმ მოტივით, რომ იგი მოსამზადებელ სხდომაზე უნდა წარედგინათ, შესაბამისად, დასკვნა, რომ ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11» სადავო ბინის მესაკუთრე არ არის, დაუსაბუთებელია. სასამართლო მხოლოდ სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 17 ივნისის გადაწყვეტილებას დაემყარა, როგორც პრეიუდიციული ძალის მქონეს, რომლითაც სადავო ბინის მესაკუთრედ ცნობილ იქნა ქ. ბ-ი და არ შეაფასა ადმინისტრაციული სასამართლოს მიერ ინკვიზიციურობის პრინციპის დაცვით საქმის გარემოებათა ყოველმხრივად, სრულად და ობიექტურად გამოკვლევის შედეგად მიღებული გადაწყვეტილებები. სააპელაციო პალატამ, კასატორი პროფესიონალი ადვოკატის გარეშე დატოვა იმ მოტივით, რომ მას სათანადო წესით არ ჰქონდა გაფორმებული მინდობილობა, მიუხედავად შესაბამისი ორდერის არსებობისა. არც პირველი ინსტანციის სასამართლოს და არც სხვა სასამართლოებს, ამაზე პრეტენზია არ განუცხადებიათ. აღნიშნულ შემთხვევაში სასამართლოს უნდა მიეცა აპელანტისთვის ვადა ხარვეზის შესავსებად, რაც სასამართლომ არ განახორციელა. სასამართლომ არათუ საპროცესო უფლებები გააცნო აპელანტს, არამედ მიუთითა ისეთ გარემოებაზე, რაც აშკარა სიცრუეა, კერძოდ, სასამართლო სხდომის ოქმში აღნიშნულია, რომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 225-ე მუხლის თანახმად, მხარეები ითხოვდნენ მტკიცებულებათა გამოკვლეულად ჩათვლას, მაშინ, როცა, ეს არავის უხსენებია. ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-ს» სასამართლო ურჩევდა გაეხმო სარჩელი, რა შემთხვევაშიც იგი დაიბრუნებდა მის მიერ შეტანილი ბაჟის ნახევარს, ხოლო შემდეგ შეეტანა სარჩელი ამხანაგობა «ხ-ის» მიმართ ზარალის ანაზღაურებაზე, მაგრამ სხდომის ოქმში აღნიშნული შემოთავაზება არ დააფიქსირეს. ამხანაგობა «ჩ-ი-9/11-მა» სხდომის ოქმზე შეიტანა შენიშვნები, თუმცა სასამართლოს ეს საკითხი სრულყოფილად არ გამოუკვლევია. პალატამ ისე გამოიტანა განჩინება, რომ სხდომის ოქმსა და განჩინებაში საერთოდ არ ასახა აპელანტის მიერ წარდგენილი ახალი მტკიცებულებები და ფაქტები, სხდომის ოქმის მითითება აპელანტის მიერ სააპელაციო საჩივრის გამოქვეყნებასთან დაკავშირებით არასწორია და არ შეესაბამება სინამდვილეს.

კასატორმა საკასაციო საჩივარს დაურთო მტკიცებულებები: შუამდგომლობისა და სასამართლო გადაწყვეტილების ასლი 6 ფურცლად.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ოქტომბრის განჩინებით ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის მ. დ-ის მიერ გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

კასატორ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები (ტ.II, ს.ფ153-158), რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულებები ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი. აღნიშნული გარემოება შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ ინდივიდუალური ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «ჩ-ი 9/11-ის» თავმჯდომარე მ. დ-ს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» მ. დ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 210 ლარი. კასატორს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 6 ფურცლად. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.