ას-1446-1461-2011 30 ნოემბერი, 2011 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ნუნუ კვანტალიანი, ვასილ როინიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ ბმა «ჩ-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ი (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. ბ-ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი _ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმების ბათილად ცნობა, საკუთრების მოწმობის ბათილად ცნობა, მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ა. ბ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ბმა «ჩ-ის», ნ. ბგ-ისა და ნოტარიუს ნ. კ-ის მიმართ ბმა «ჩ-ის» 2011 წლის 10 თებერვლის ¹49 კრების ოქმის ბათილად ცნობის, ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ გაცემული ¹... საკუთრების მოწმობის ბათილად ცნობისა და ქ.თბილისში, გ-ას მე-2 კვარტალში მდებარე მე-8 კორპუსის ¹48 3-ოთახიან ბინიდან 18 კვ.მ ფართის მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:
1971 წლის 30 ოქტომბრის ხელშეკრულებით ა. ბ-მა ქ.თბილისში, ი-ის ქ¹42-ში მდებარე მისი კუთვნილი 2-ოთახიანი ბინა გადასცა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივ 239-ს, რის სანაცვლოდაც მიიღო უფლება 3-ოთახიანი ბინის მიღებაზე. ამავე ხელშეკრულებით განისაზღვრა, რომ ა.ბ-მა უძრავი ნივთის გადაცემით კოოპერატივის საპაიო შენატანი დაფარა. ამ საგარანტიო ხელშეკრულების საფუძველზე 1973 წლის 26 ნოემბერს გაიცა ¹025581 ორდერი ა.ბ-ის სახელზე და მოსარჩელე შესახლდა ქ.თბილისში, პ-ის მე-2 კვარტლის ¹8 კორპუსში მდებარე ¹84 ბინაში. 2002 წლის 14 მაისს ა.ბ-მა მიმართა ნოტარიუსს და ¹1-122 სანოტარო აქტის საფუძველზე, მითითებული ბინიდან საკუთრებაში გადაეცა 30 კვ.მ 2 ოთახი, რაც ასევე აღირიცხა საჯარო რეესტრში, ხოლო დარჩენილი 18 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი დარჩა საკუთრების უფლების გარეშე, რომელზეც, პრივატიზაციის გზით, საუთრების უფლების მოპოვებას აპირებდა მოსარჩელე.
მოგვიანებით, ა.ბ-ისათვის ცნობილი გახდა, რომ საკუთრების უფლების გარეშე დარჩენილ 18 კვ.მ ფართზე სამშენებლო კოოპერატივ 239-ის უფლებამონაცვლე ბმა «ჩ-ს» აღიურიცხავს საკუთრება 2011 წლის 8 თებერვალს, ხოლო ამავე ამხანაგობის 2011 წლის 10 თებერვლის ¹49 კრების ოქმით ქონების ამ ნაწილზე საკუთრება გადაეცა ნ. ბგ-ს. ამ ოქმის საფუძველზე კი ნორატიუსმა ნ. კ-მა მოპასუხე ნ.ბაგანიშვილის სახელზე გასცა საკუთრების მოწმობა.
ნ. ბგ-ი არის ორდერში მითითებული ნ. ბ-ი, რომელიც მეუღლის გვარზეა და არსებული მდგომარეობით შვილად ჩაწერის სააქტო ჩანაწერი გაუქმებულია.
ამხანაგობის ¹49 კრების ოქმისა და ¹... საკუთრების მოწმობა უკანონოა, რაც დასტურდება 1992 წლის 1 თევერვლის ¹107 დადგენილების მე-10 პუნქტით, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ¹519 დადგენილებით, ამასთან, სადავო საცხოვრებელი ბინის მთლიანი ფართის დამქირავებელი, მფლობელი და მეპაიე ა. ბ-ია.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:
ბმა «ჩ-ის» კრება ჩატარებულია კანონის სრული დაცვით და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი. ნ. ბგ-ი სადავო სახლში ბინის დაარსების დღიდან ცხოვრობს ოჯახთან ერთად, იგი სასამართლოებმა უფლებამოსილ პირად ცნეს სადავო ფართზე, ხოლო ა. ბ-ს მის გამოსახლებაზე ეთქვა უარი. მას შემდეგ, რაც ა. ბ-ის სახელზე ნოტარიუსმა ნ. კ-მა გასცა საკუთრების მოწმობა ორ ოთახზე, ერთი ოთახი საკუთრების უფლებით აღირიცხა ბმა «ჩ-ის» საკუთრებად, რაც ასევე აღირიცხა საჯარო რეესტრში. მოსარჩელეს არასოდეს მიუმართავს ამხანაგობისათვის ერთი ოთახის მის სახელზე გადაცემის მოთხოვნით. ნ. ბგ-მა მიმართა ამხანაგობას, გადასცემოდა საკუთრებაში სადავო ფართი. ბმა «ჩ-ის» თავმჯდომარემ აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით კონსულტაციისათვის მიმართა საჯარო რეესტრს, შემდეგ მოიწვია კრება, სადაც გადაწყდა, რომ სადავო ფართი გადასცემოდა მასზე სასამართლოს მიერ უფლებამოპოვებულ ნ.ბგ-ის. მოსარჩელეს არ მიუთითებია ამხანაგობის სახელზე ქონების კანონის დარღვევით აღრიცხვის ფაქტზე და, თუ ამხანაგობის სახელზე აღირიცხა კანონიერად, მაშასადამე, მისი განკარგვის კანონიერი უფლებაც ამხანაგობას ჰქონდა. ამხანაგობამ, სადავო ფართი გადასცა პირს, რომელიც მას ორდერის საფუძველზე კანონიერად ფლობდა და სარგებლობდა კორპუსის აშენების დღიდან. ნ.ბგ-ი რომ არ ყოფილიყო ოჯახის წევრი, ა. ბ-ი ვერც ერთ შემთხვევაში მიიღებდა სამოთახიან ბინას, რადგან იმ დროს მოქმედი საბინაო კოდექსის 48-ე მუხლით დადგენილი საცხოვრებელი ფართის ფლობის ნორმებით ერთ სულს შეეძლო აშენებინა 12 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, ხოლო კოოპერატიულ ბინებში _ არა უმეტეს ერთი ოთახი, შესაბამისად, ორსულიან ოჯახს შეეძლო, აეშენებინა არა უმეტეს ორი ოთახისა. სწორედ იმის გამო, რომ ა.ბ-ის ოჯახის წევრი იყო მოპასუხე, მან შეძლო მესამე ოთახის აშენება.
მოპასუხე ნოტარიუსმა ნ. კ-მა ასევე არ ცნო სარჩელი და განმარტა, რომ ქ.თბილისის საბურთალოს რაიონის სასამართლოს 1986 წლის 15 ოქტომბრისა და ვაკის რაიონის სასამართლოს 1997 წლის 18 ივლისის ¹2/149 გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ა. ბ-ს სასამართლომ უარი უთხრა სადავო ფართიდან მოპასუხე ნ. ბგ-ის გამოსახლებაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება უცვლელად იქნა დატოვებული ქალაქის სასამართლოსა და უზენაესი სასამართლოების განჩინებით. სანოტარო საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ სადავო ბინა მოსარჩელემ მიიღო ნ. ბგ-ის გათვალისწინებით, აღნიშნული დასტურდება საბინაო ორდერითაც, სადაც აღნიშნულია, რომ ნ.ბგ-ი მოსარჩელის შვილია. ეს გარემოებები გახდა საფუძველი იმისა, რომ ა. ბ-მა 2002 წლის მაისში მოითხოვა ნოტარიუსისაგან საკუთრების მოწმობის გაცემა არა სამ ოთახზე, არამედ ორ ოთახზე. მოპასუხემ მიუთითა საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107-ე დადგენილებაზე და აღნიშნა, რომ დადგენილების მითითება არ ნიშნავს მეპაიეს ოჯახის სხვა წევრების დატოვებას უფლების გარეშე და საკუთრების უფლების მხოლოდ მეპაიეს მიერ მოპოვებას. საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის ¹73 ბრძანებულებაში, რომელიც ეხება კანონიერი მოსარგებლეებისათვის გადასაცემი არაპრივატიზებული საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართის ადგილობრივი თვითმართველობის აღმასრულებელი ორგანოების მიერ კანონიერი მოსარგებლეებისათვის უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაცემის წესის თანახმად კი განმარტებულია, რომ კანონიერი მოსარგებლე არის ფიზიკური პირი, რომელიც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაცემული დოკუმენტის საფუძველზე კანონიერად სარგებლობს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი ფართით. ნ. ბგ-მა ნოტარიუსს წარუდგინა რა საჭირო დოკუმენტები: თბილისის ორჯონიკიძის სახალხო დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის მიერ გაცემული ორდერი, რომლითაც დასტურდება, რომ ფართი, რომელზედაც ითხოვდა საკუთრების მოწმობის გაცემას, დაკავებული ჰქონდა კანონიერად, ასევე სასამართლო გადაწყვეტილება აღნიშნულ ფართზე უფლების აღიარების შესახებ, საჯარო რეესტრის ამონაწერი, სადავო ფართის მესაკუთრედ ბმა «ჩ-ის» აღრიცხვის თაობაზე, 2002 წელს ნოტარიუსის მიერ ა. ბ-ის სახელზე გაცემული მოწმობა, რომლითაც მას საკუთრების უფლება ორ ოთახზე გადაეცა, რაც გახდა ნოტარიუსის მიერ საკუთრების მოწმობის გაცემის კანონიერი საფუძველი.
მოპასუხე ნ. ბგ-მა სასარჩელო მოთხოვნის წინააღმდეგ კი მიუთითა შემდეგი:
ნ. ბგ-ი იშვილა ა. ბ-მა. შვილების ფაქტს ადასტურებს საბინაო ორდერი, რომელიც მოსარჩელის მიერ იქნა წარმდგენილი საქმეში. ორდერს მეორე მხარეს აქვს გრაფა, სადაც უნდა აღინიშნოს ის პირები, რომლებიც ბინის ფართზე უფლების გარეშე არიან, რაც მოსარჩელის მიერ წარდგენილ ბინის ორდერში არაა აღნიშნული, შესაბამისად, სადავო ბინაზე ნ.ბგ-საც ისეთივე უფლება ჰქონდა, როგორც ა. ბ-სა და მის მეუღლეს. ბინის მიღებიდან გარკვეული დროის შემდეგ ა.ბ-მა მოინდომა მოპასუხის სადავო ბინიდან ამოწერა და გააუქმა შვილობლობაც. მოპასუხე ნ.ბგ-ს უფლებას სადავო ფართზე ადასტურებს სწორედ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 5 ივლისის ¹519 დადგენილება და საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 29 იანვრის ¹73 ბრძანებულება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტლებით ა. ბ-ის სარჩელი მოპასუხეების: ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «ჩ-ის», ნ. ბგ-ისა და ნ. კ-ის მიმართ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «ჩ-ის» 2011 წლის 10 თებერვლის ¹49 კრების ოქმი, ასევე ბათილად იქნა ცნობილი ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ ნ. ბგ-ის სახელზე 2011 წლის 18 თებერვალს გაცემული საკუთრების მოწმობა (სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი ...), ხოლო ა. ბ-ის მოთხოვნა საკუთრების უფლებით 18 კვ.მ ფართის გაცემის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ბ-მა. ამავე გადაწყვეტილებაზე სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ბმა «ჩ-მა».
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებით ა. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 პუნქტების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ა. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ ნ. ბგ-ის სახელზე 2011 წლის 18 თებერვალს გაცემული საკუთრების მოწმობა (სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი ...) და მოპასუხე ბმა ,,ჩ-ის» საკუთრებად აღრიცხულ, ქ.თბილისში, გ-ას მე-2 კვარტლის ¹8 კორპუსში მდებარე ¹84 ბინის 18 კვ.მ ფართზე აღიარებულ იქნა ა. ბ-ის საკუთრების უფლება. მოწინააღმდეგე მხარეს აპელანტ ა. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 800 ლარის გადახდა აპელანტის (მოსარჩელე) მიერ სარჩელზე (სააპელაციო საჩივარზე) წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად, ამავე გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ბმა ,,ჩ-ის» სააპელაციო საჩივარი შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ მოსარჩელე ა. ბ-ი, საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, ქ.თბილისში, პ-ის (ამჟამად გ-ას გამზირი) მე-2 კვარტალში მდებარე ¹8 კორპუსის ¹84 ბინის 48 კვ. მეტრიდან 30კვ. მეტრის მესაკუთრეა. ქ.თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის მშრომელთა დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ 1973 წლის 26 ნოემბერს გაცემულ იქნა ¹025581 ორდერი ბინაზე მდებარე ქ.თბილისში, პ-ის ქუჩა (ამჟამად გ-ას გამზირი), მე-2 კვარტლის ¹8 კორპუსის ¹84 ბინაზე. ორდერში მითითებული არიან ა. ბ-ი, ნ. ჯ-ი და ნ. ბ-ა (ამჟამად ბგ-ი). საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, ქ.თბილისში, პ-ის მე-2 კვარტლის ¹8 კორპუსში მდებარე ¹84 ბინიდან 18 კვ.მ საკუთრების უფლებით აღრიცხულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «ჩ-ის» სახელზე, ხოლო 30 კვ. მეტრის მესაკუთრედ აღრიცხულია ა. ბ-ი, საკუთრების უფლების აღრიცხვის საფუძველია ქ.თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის მშრომელთა დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ 1973 წლის 26 ნოემბერს გაცემული ბინის ¹025581 ორდერი და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის დამფუძნებელი კრების ოქმი. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის დამფუძნებელი 2005 წლის 31 მაისის კრების ოქმის მიხედვით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «ჩ» ბინის სამშენებლო-კოოპერატივ ¹289-ის სამართალმემკვიდრეს წარმოადგენს. ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ ა. ბ-ის სახელზე 2002 წლის 14 მაისს გაცემულ იქნა საკუთრების მოწმობა ქ.თბილისში, პ-ის (ამჟამად გ-ას გამზირი) მე-2 კვარტლის ¹8 კორპუსში მდებარე ¹84 ბინის 48 კვ.მ ფართიდან 30 კვ.მეტრზე. ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ ნ. ბგ-ის სახელზე 2011 წლის 18 თებერვალს გაიცა საკუთრების მოწმობა, რომლითაც მას საკუთრებაში გადაეცა ზემოაღნიშნული ბინიდან 18 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი. ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა « ჩ-ის» 2011 წლის 10 თებერვლის ¹49 კრების ოქმის თანახმად, კრებას ესწრებოდა ამხანაგობის წევრთა 2/3-ზე მეტი, კრებამ განიხილა ამხანაგობის წევრ ნ. ბგ-ისათვის ქ.თბილისში, პ-ის (ამჟამად გ-ას გამზირი) მე-2 კვარტლის ¹8 კორპუსში მდებარე ¹84 ბინიდან 18 კვ.მ ფართის საკუთრებაში გადაცემის საკითხი. ქ.თბილისში, პ-ის (ამჟამად გ-ას გამზირი) მე-2 კვარტლის ¹8 კორპუსში მდებარე ¹84 ბინის 48 კვ. მეტრიდან 30 კვ.მ საკუთრების უფლებით აღრიცხულია ა. ბ-ის სახელზე, ხოლო 18 კვ.მ _ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «ჩ-ის» სახელზე, ნ. ბგ-ს საკუთრების უფლებით არც ამ კონკრეტულ სადავო ბინაში და არც მრავალბინიან სახლში ინდივიდუალურ საკუთრებაში რაიმე ქონება არ გააჩნია, შესაბამისად, იგი ვერ ჩაითვლება ამხანაგობის წევრად, რადგან წევრობა დაკავშირებულია მრავალბინიან სახლში ბინის საკუთრებასთან. ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ ნ. ბგ-ის სახელზე 2011 წლის 18 თებერვალს გაცემული ¹... საკუთრების მოწმობის ერთ-ერთი საფუძველია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «ჩ-ის» 2011 წლის 10 თებერვლის ¹49 კრების ოქმი.
სააპელაციო პალატამ ნაწილობრივ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს საამრთლებრივი შეფასება და ჩათვალა, რომ ა. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი დასაბუთებულია და უნდა დაკმაყოფილდეს, ხოლო ბმა ,,ჩ-ის» სააპელაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას დაკმაყოფილებაზე.
პალატამ მიუთითა «საქართველოს რესპუბლიკაში საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივებისათვის რიცხული სახელმწიფო სესხის ჩამოწერისა და საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების საცხოვრებელი სახლების მობინადრე მოქალაქეთა მიერ დაკავებული ბინების მათ საკუთრებაში გადაცემის შესახებ» საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 5 ივლისის ¹519 დადგენილების მე-2 პუნქტზე, რომლითაც დადგენილი იყო საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების საცხოვრებელი სახლების მობინადრე მოქალაქეებისათვის ამ სახლებში მათ მიერ დაკავებული ბინების საკუთრებაში უსასყიდლოდ გადაცემა, მიუხედავად იმისა, გადახდილი აქვთ თუ არა თავდაპირველი შესატანი საპაიო თანხა. სასამართლომ მიუთითა «სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ» საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 31 მარტისN¹71 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 55-ე მუხლზე და განმარტა, რომ ნოტარიუსი გასცემს საკუთრების მოწმობას ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობების (ყოფილ საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების) სახლებში არსებულ იმ ბინებზე, რომლებიც საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 5 ივლისის ¹519 დადგენილების შესაბამისად, საკუთრებაში გადაეცათ ამ ბინების მფლობელებს და რომლებიც ამ ინსტრუქციის ძალაში შესვლამდე არ არის აღრიცხული ამ ბინების მფლობელთა საკუთრებაში. «სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ’’ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2005 წლის 22 დეკემბრისN¹2359 ბრძანებით დამტკიცებული დებულების 42-ე მუხლის შესაბამისად, ნოტარიუსი ვალდებულია, გასცეს საკუთრების მოწმობა ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობების (საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების) სახლებში არსებულ იმ ბინებზე, რომლებიც საქართველოს რესპულიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 5 ივლისის ¹519 დადგენილების შესაბამისად, საკუთრებაში გადაეცათ ამ ბინების მფლობელებს და რომლებიც ამ ინსტრუქციის ძალაში შესვლამდე არ არის აღრიცხული ამ ბინების მფლობელთა საკუთრებაში. საკუთრების მოწმობა გაიცემა ბინის მფლობელთა განცხადების საფუძველზე. განცხადებაზე ხელმოწერა უნდა დამოწმდეს სანოტარო წესით. საკუთრების მოწმობის მიღების უფლება აქვს ორდერში შეტანილ ყველა პირს ან იმ პირებს, რომლებიც ცნობილი არიან ორდერში შეტანილი პირების მემკვიდრეებად. უფლებაზე უარის თქმა დაიშვება ამ ინსტრუქციით დადგენილი წესით. განმცხადებელი ვალდებულია, ნოტარიუსს წარუდგინოს შემდეგი დოკუმენტაცია: ა) ბინაზე უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი (ბინის ორდერი ან ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება მეპაიე-წევრად ცნობის შესახებ, ან სამკვიდრო მოწმობა, ან სასამართლოს გადაწყვეტილება, ან სხვა აქტი, რომელიც გაცემულია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით და რომელიც ადასტურებას უფლებას ბინაზე); ბ) ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან; გ) ცნობა ბინაზე ყადაღის არარსებობის შესახებ. სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული ნორმატიული აქტების თანახმად, საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივის ბინებზე საკუთრების უფლება მოიპოვეს მხოლოდ კოოპერატივის მეპაიე წევრებმა. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქ.თბილისის ორჯონიკიძის სახელობის რაიონის მშრომელთა დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ 1973 წლის 26 ნოემბერს გაცემულ იქნა ბინის ¹025581 ორდერი ქ.თბილისში, პ-ის მე-2 კვარტლის ¹8 კორპუსში მდებარე ¹84 ბინაზე და აღნიშნული ორდერის გაცემის საფუძველს წარმოადგენდა საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივსა და ა. ბ-ს შორის დადებული ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისადაც მოსარჩელე კოოპერატივის მეპაიე წევრს წარმოადგენდა, ხოლო საქმის მასალებში წარმოდგენილი კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, ნ. ბგ-ს სადავო ფართი გამოეყო სარგებლობის უფლებით. ამდენად, იმის მიუხედავად, რომ ნ. ბგ-ი წარმოადგენს სადავო ბინაზე გაცემულ ორდერში მითითებულ პირს (ოჯახის წევრს), სადავო ფართზე მისი საკუთრების უფლების აღიარების საფუძველად აპელანტის (ბმა ,,ჩ”) მიერ მითითებული ¹025581 ორდერი და სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება ვერ გამოდგება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ა. ბ-ის საკუთრების უფლების აღიარების საფუძველია სადავო ფართზე გაცემული ბინის ¹025581 ორდერი კოოპერატივის მეპაიე წევრობიდან გამომდინარე. Oპალატამ ჩათვალა, რომ ა. ბ-ის სარჩელი სადავო ფართზე (18 კვ.მ) საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ საფუძვლიანი და დასაბუთებულია და უნდა დაკმაყოფილდეს, ამასთან, არ იქნა გაზიარებული პირველი ინსტანციის სასამათლოს მსჯელობა სადავო ფართზე ბ-ის საკუთრების აღიარების მოთხოვნაზე უარის თქმის ნაწილში, რადგანაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლის შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში აღძრულია სარჩელი დარღვეული უფლების (ფართზე საკუთრების უფლების) დაცვის თაობაზე, რაც სასამართლოს განხილვის საგანია, იმის გათვალისწინებით, რომ სადავო ფართი, საქმის მასალების შესაბამისად, რეგისტრირებულია მოპასუხე ბმა ,,ჩ-ის» საკუთრებად, სასამართლოს განმარტება, რომ ა. ბ-მა სადავო ფართზე საკუთრების დასადასტურებლად უნდა მიმართოს სათანადო ორგანოს და სათანადო წესით, არ შეესაბამება მოქმედ კანონმდებლობას. პალატის განმარტებით, ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ» საქართველოს კანონის შესაბამისად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაა მიწის ნაკვეთი, ამავე ნაკვეთზე განთავსებული მრავალბინიანი სახლი, მასთან დაკავშირებული მომსახურე საინჟინრო ქსელების, მოწყობილობა-დანადგარების, შენობა-ნაგებობებისა და კეთილმოწყობის ობიექტების ერთობლიობა, რომელიც არ იმყოფება ინდივიდუალურ საკუთრებაში, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების განვითარებაა ქმედება, რომელიც მიმართულია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების გაუმჯობესებისაკენ, ფუნქციური ცვლილებებისაკენ ან რეკონსტრუქციისაკენ. ამ ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალური საკუთრების საგანია ცალკეულ პირთა საკუთრებაში არსებული ბინა, აგრეთვე, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრის მფლობელობაში არსებული მრავალბინიანი სახლის სამეურნეო სათავსები. სასამართლომ მიუთითა ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-18, მე-20 მუხლებზე, სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «ჩ-ის» კრების 2011 წლის 10 თებერვლის ¹49 ოქმით განიკარგა უძრავი ქონება, რომელზეც სასამართლოს მიერ დადგენილია მოსარჩელის (ა. ბ-ის) საკუთრების უფლება, რაც კანონშეუსაბამოა და წარმოადგენს ოქმის ბათილობის საფუძველს. პალატის განმარტებით, «ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის შესაბამისად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების ისეთი განვითარება, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებას და გავლენას ახდენს სხვა ბინის მესაკუთრეთა მიერ საერთო ქონების გამოყენებაზე, ხორციელდება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა კრებაზე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ყველა წევრის მიერ ერთხმად მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე, სადავო კრების ოქმით კი, გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ხმათა 2/3-ის მიერ, რაც აღნიშნული ოქმის ბათილობის დამატებით საფუძველს წარმოადგენს. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ ჩათვალა, რომ ბმა ,,ჩ-ის» სააპელაციო საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს. აღნიშნული საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს არც ნ. ბგ-ის არასათანადო მოპასუხედ ცნობის ნაწილში, ვინაიდან გასაჩივრებული საკუთრების მოწმობისა და ოქმის შესაბამისად, სადავო ფართი გადაეცა ნ. ბგ-ს, შესაბამისად, ის აღნიშნული მოთხოვნების მიმართ მოპასუხე სუბიექტია ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობასთან ერთად. პალატის განმატრებით, ვინაიდან სარჩელი დაკმაყოფილებულია სრულად, არ არსებობს სარჩელთან დაკავშირებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 1991 მუხლით გათვალისწინებული საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბმა «ჩ-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-მა, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, კერძოდ, ბმა «ჩ-ის“ 2010 წლის 10 თებერვლის ¹49 კრების ოქმის, ნოტარიუს ნ.კ-ის მიერ ნ. ბგ-ის სახელზე 2011 წლის 18 თებერვალს გაცემული ¹... საკუთრების მოწმობის ძალაში დატოვება და ნ.ბგ-ისათვის გამოყოფილი 18კვ.მ ფართის ა.ბ-ისათვის გადაცემაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით, პალატა დადგენილად მიიჩნევს, რომ ა. ბ-ის სახელზე საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლებით, სადავო სახლიდან 30 კვ.მ ფართის აღრიცხვის საფუძველი გახდა ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ 2002 წლის 14 მაისს გაცემული საკუთრების მოწმობა, ხოლო თავად მოწმობის გაცემის საფუძველი კი ტექ.აღრიცხვის სამსახურის მიერ გაცემული ცნობა-დახასიათება, ცნობა მიწის მართვის დეპარტამენტიდან, ყადაღის ცნობა, ¹025581 ორდერი, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის განჩინება საქმე ¹3კ/377, 2010 წლის 8 ნოემბრის განქორწინების მოწმობა, ფორმა ¹1. ა. ბ-ის მიერ ნოტარიუს ნ. კ-სათვის წარდგენილი სასამართლო გადაწყვეტილებით დადასტურებულია, რომ სადავო ბინიდან სასამართლომ მას სარგებლობის უფლებით გამოუყო ორი ოთახი, ხოლო ნ. ბგ-ს ერთი ოთახი. აღსანიშნავია, რომ ამ დროისათვის, როგორც ა. ბ-ი, ასევე ნ.ბგ-ი სარგებლობის უფლებით სარგებლობენ. გაურკვეველია, რატომ მიმართა ა. ბ-მა გარდაბნის რაიონის ტაბახმელას სანოტარო კანტორას საკუთრების უფლების მოწმობის მისაღებად, მაშინ, როცა სადავო ბინა მდებარეობდა ქ.თბილისში, საბურთალოს რაიონში და ნოტარიუსებს სამკვიდრო ტერიტორიები საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მიერ დაყოფილი ჰქონდათ ზონებად. საბურთალოს რაიონში მდებარე ბინაზე ნოტარიუსის მიერ გაცემული საკუთრების მოწმობის გაცემის საფუძველი შეიძლება იყო ა.ბ-ის მიერ განქორწინების მოწმობის წარდგენა. ა. ბ-ი და ნ. ჯ-ი ცოლ-ქმარი არ ყოფილან, როგორც ეს ორდერშია მითითებული, არამედ ისინი იყვნენ ნათესავები. ა.ბ-მა ნ.ჯ-ა გამოიყენა სადავო ბინაში ერთით მეტი ოთახის მისაღებად, რის გამოც მან, ფიქტიურად, მოახდინა განქორწინება თავის ნამდვილ მეუღლესთან, რომელმაც ცალკე მიიღო ერთოთახიანი ბინა ამავე კორპუსში და ფიქტიურად მოაწერა ხელი ნ. ჯ-ასთან. ა. ბ-ის სახელზე საკუთრების მოწმობა სადავო ბინის ორ ოთახზე (30 კვ.მ) ნოტარიუსმა გასცა 2002 წლის 14 მაისს და მისი გაცემის საფუძველი არ ყოფილა ბმა «ჩ-ის» კრების ოქმი, როგორც ამას სასამართლო ადგენს, რადგანაც ამხანაგობა დაფუძნდა 2005 წლის 31 მაისს, ანუ მას შემდეგ, რაც აღნიშნული მოწმობა მიღებული ჰქონდა ბ-ს. ნოტარიუს ნ. კ-ს საკუთრების მოწმობის გაცემის სამართლებრივ საფუძვლად მითითებული აქვს საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილება და 1993 წლის 5 ივლისის ¹519 დადგენილება, თუმცა აღსანიშნავია, რომ 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-8, მე-9 და მე-10 მუხლები გაუქმებულ იქნა მინისტრთა კაბინეტის 1994 წლის 8 აგვისტოს ¹520 დადგენილებით, ანუ ნ.კ-ს ა. ბ-ისთვის ჯერ არ უნდა გადაეცა საკუთრების მოწმობა ნ. ჯ-ას გარეშე ორ ოთახზე და, თუ გასცემდა, მაშინ არ უნდა გამოეყენებინა სამართლებრივ ნორმად ზემოაღნიშნული გაუქმებული დადგენილება. ნ. ბგ-ისათვის 18 კვ.მ ფართის საკუთრებაში გადაცემას ესწრებოდა ამხანაგობის თითქმის ყველა წევრი ა. ბ-ისა და ერთი წევრის გარდა, თუმცა მან თავისი გადაწყვეტილების შესახებ ამხანაგობას ამცნო და განაცხადა, რომ მხარს უჭერდა ნ. ბგ-ისათვის სადავო ფართის საკუთრებაში გადაცემას, რაც შეეხება, ოქმში აღნიშნულ 2/3-ს, ეს გამოწვეული იყო იმით, რომ აღნიშნული ფორმა ამხანაგობამ მიიღო საჯარო რეესტრისაგან და მათთვის ცნობილი არ იყო, შეიძლებოდა თუ არა აღნიშნული ციფრის გადასწორება. ვერც ერთი მეპაიე წევრი, ან ნებისმიერი პირი, რომელიც შეტანილია ორდერში, ვერ გახდება ამხანაგობის წევრი, თუ იგი არ მიიღებს საკუთრების მოწმობას მის მიერ დაკავებულ ფართზე, ე.ი სანამ მას არ გადაეცემა საკუთრებაში ბინა ან ოთახი, ვერ გახდება ამხანაგობის წევრი. შესაბამისად, ნ.ბგ-ს, რომელიც შეტანილი იყო ორჯონიკიძის რაი.საბჭოს აღმასკომის მიერ გაცემულ ორდერში, რომელიც კანონიერად ფლობდა და სარგებლობდა მის მიერ დაკავებული ფართით. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 5 ივლისის ¹519 დადგენილებით, მეპაიე წევრების უპირატესი უფლება გაუქმდა და, შესაბამისად, ნ. ბგ-ის სახელზე საკუთრების მოწმობა გაიცა, რადგან იგი ორდერში შეტანილი პირია და ოჯახის ყველა წევრთან ერთად მას თანაბარი უფლება აქვს.
საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-10 პუნქტით გათვალისწინებული პრივატიზაციის წესის მოთხოვნები მთლიანად შეიცვალა 1993 წლის 5 ივლისის ¹519 დადგენილებით, რომლის მე-8, მე-9 და მე-10 პუნქტებმა საბოლოო ცვლილება განიცადა 1994 წლის 5 აგვისტოს ¹520 დადგენილებით. ყოველივე ამის გათვალისწინებით, ნოტარიუს ნ. კ-ს, როგორც ა. ბ-ის, ისე ნ. ბგ-ის საკუთრების მოწმობის გაცემის სამართლებრივ დასაბუთებაში, საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1993 წლის 5 ივლისის ¹519 დადგენილებასთან და საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 31 მარტის ¹71 ბრძანების ¹55 მუხლთან ერთად, უნდა მიეთითებინა 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილება. 1994 წლის 5 აგვისტოს ¹520 დადგენილებით, სადავო ბინა ექსპლოატაციაში შესული იყო 1993 წლის იანვრამდე, შესაბამისად, მისი ექსპლუატაციაში მიღებისას უნდა განხორციელებულიყო 1993 წლის ¹519 დადგენილების მე-2 მუხლის მოთხოვნები, რომლითაც ოჯახის ყველა სრულწლოვან წევრს, თუკი ისინი ორდერში იყვნენ შეყვანილი და კანონიერად ფლობდნენ ბინებს, საკუთრებაში გადაეცემოდათ მათ მიერ დაკავებული ფართები. საკუთრებაში გადაცემა კი, ისე უნდა განხორციელებულიყო, როგორც ეს გათვალისწინებული იყო 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-2 პუნქტით. ვინაიდან ა. ბ-სა და ნ. ბგ-ს სასამართლოს გადაწყვეტილებით სარგებლობის უფლებით გამოყოფილი ჰქონდათ ფართები, შესაბამისად, აღნიშნული ბინების საკუთრებაში გადაცემისათვის ნოტარიულად დამოწმებული ერთმანეთის თანხმობა აღარ სჭირდებოდათ. ა. ბ-ისათვის ორი ოთახის მისაღებად მნიშვნელობა ჰქონდა ნ. ჯ-ას თანხმობას, რადგან ამ უკანასკნელის წილი საკუთრებაში გადაეცემოდა მხოლოდ ა.ბ-ს. სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების დასასაბუთებლად ასევე მიუთითა «სანოტარო მოქმედებათა შესახებ“ საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2005 წლის 22 დეკემბრის ¹2359 ბრძანებით დამტკიცებული დებულების 42-ე და 2001 წლის 29 აგვისტოს ¹321 ბრძანების 41.1 მუხლების მოთხოვნებზე და განმარტა, რომ «აღნიშნული ნორმატიული აქტების თანახმად, საბინაო-სამშენებლო კოოპერატივების ბინებზე საკუთრების უფლება მოიპოვეს მხოლოდ კოოპერატივის წევრებმა». არც ერთ ზემომითითებულ ნორმაში მეპაიე წევრი ნახსენები არ არის, პირიქით, შეიძლება ითქვას, რომ, მოცემული დადგენილებების თანახმად, არა მარტო ნ. ბგ-ს, არამედ მის მემკვიდრეებსაც აქვთ საკუთრების უფლება სადავო ფართზე. გასაჩივრებული განჩინების სამოტივაციო ნაწილში აღნიშნულია, რომ ნ. ბგ-ს სადავო ფართი გამოეყო სარგებლობის უფლებით, რაც არ შეიძლება გახდეს მისი საკუთრებაში გადაცემის საფუძველი, თუმცა სადავო ფართი სარგებლობის ულებით გამოეყო არა მხოლოდ ნ.ბგ-ს, არამედ ა.ბ-საც, რასაც ადასტურებს 2002 წლის 14 მაისს საკუთრების უფლების მიღების ფაქტი სასამართლოს მიერ გამოყოფილ 30 კვ.მ ფართზე. ა. ბ-ისათვის საკუთრების უფლების აღიარების საფუძვლად კოოპერატივის წევრობიდან გამომდინარე მითითებულია სადავო ფართზე გაცემული ბინის ¹025581 ორდერი, თუმცა აღნიშნულ ორდერში არსად წერია, რომ ა.ბ-ი მეპაიე წევრია. თბილისის საბურთალოს რაიონის სახალხო სასამართლოს 1986 წლის 2 აგვისტოს 2/886 და თბილისის ვაკის რაიონის სასამართლოს 1997 წლის 8 ივლისის ¹2/149 გადაწყვეტილებებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო კოლეგიის 1997 წლის 11 ნოემბრის ¹05-728 განჩინებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს პრეზიდიუმის 1998 წლის 24 აპრილის ¹101 დადგენილებით, თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2000 წლის 19 აპრილის ¹02ბ-53-2000 განჩინებით, უზენაესი სასამართლოს 2000 წლის 8 ნოემბრის ¹3კ-377 განჩინებით და სხვა უამრავი სასამართლო გადაწყვეტილებით დადგენილი იყო ა. ბ-ის მიერ სადავო ფართიდან 30 კვ.მ, ხოლო ნ. ბგ-ის მიერ 18 კვ.მ ფართით სარგებლობის ფაქტი. ისინი არ მოითხოვდნენ საკუთრების უფლებით მიეღოთ სადავო ფართები, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს აღნიშვნა, რომ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილებით ა.ბ-ს საკუთრებაში გადაეცა სადავო ფართი, ხოლო ნ.ბგ-ს _ სარგებლობაში, არის შეცდომა. გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის მითითება «ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-10 მუხლზე არ ესადაგება განსახილველ საქმეს, რადგან სადავო ფართი, ამხანაგობა «ჩ-ს» საერთო საკუთრებად გადაიქცა ფორმალურად, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის რჩევით, სადავო ფართით მას არასოდეს უსარგებლია და ვერც ისარგებლებდა, რადგან იგი მუდმივად იყო ნ. ბგ-ის სარგებლობაში. აქედან გამომდინარე, ბმა «ჩ”-ის მიერ ნ.ბგ-ისათვის სადავო ფართის გადაცემით არ შეცვლილა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონების გამოყენება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 აპრილის განჩინებით ბმა «ჩ-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ბმა «ჩ-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ბმა «ჩ-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ ბმა «ჩვენი ეზოს» თავმჯდომარე ო. ბ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. ბგ-ის მიერ 2011 წლის 1 ოქტომბრის ¹1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 300 ლარისა და 2011 წლის 17 ოქტომბრის ¹5028437610 საგადახდო დავალებით გადახდილი 700 ლარის, სულ 1000 70% _ 700 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
ბმა «ჩ-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო. კასატორ ბმა «ჩ-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» ნ. ბგ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 700 ლარი. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.ას-1446-1461-2011 28 დეკემბერი, 2011 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ნუნუ კვანტალიანი, ვასილ როინიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
განმცხადებელი _ ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ი (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. ბ-ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილება
განმცხადებლის მოთხოვნა – საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 ნოემბრის განჩინებაში დაშვებული უსწორობის გასწორება
დავის საგანი _ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმების ბათილად ცნობა, საკუთრების მოწმობის ბათილად ცნობა, მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ა. ბ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის», ნ. ბი-ისა და ნოტარიუს ნ. კ-ის მიმართ ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის» 2011 წლის 10 თებერვლის ¹49 კრების ოქმის ბათილად ცნობის, ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ გაცემული ¹... საკუთრების მოწმობის ბათილად ცნობისა და ქ.თბილისში, გ-ას მე-2 კვარტალში მდებარე მე-8 კორპუსის ¹48 3-ოთახიან ბინიდან 18 კვ.მ ფართის მესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნით.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტლებით ა. ბ-ის სარჩელი მოპასუხეების: ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «ჩ. ე-ო 2005-ის», ნ. ბა-ისა და ნ. კ-ის მიმართ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ბათილად იქნა ცნობილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «ჩ. ე-ო 2005-ის» 2011 წლის 10 თებერვლის ¹49 კრების ოქმი, ასევე ბათილად იქნა ცნობილი ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ ნ. ბა-ის სახელზე 2011 წლის 18 თებერვალს გაცემული საკუთრების მოწმობა (სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი ...), ხოლო ა. ბ-ის მოთხოვნა საკუთრების უფლებით 18 კვ.მ ფართის გაცემის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ბ-მა. ამავე გადაწყვეტილებაზე სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ბმა «ჩ. ე-ო 2005-მა».
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებით ა. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილების პირველი, მე-3 და მე-4 პუნქტების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც ა. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ნოტარიუს ნ. კ-ის მიერ ნ. ბა-ის სახელზე 2011 წლის 18 თებერვალს გაცემული საკუთრების მოწმობა (სანოტარო მოქმედების რეგისტრაციის ნომერი ...) და მოპასუხე ბმა ,,ჩ. ე-ო 2005-ის» საკუთრებად აღრიცხულ, ქ.თბილისში, გ-ას მე-2 კვარტლის ¹8 კორპუსში მდებარე ¹84 ბინის 18 კვ.მ ფართზე აღიარებულ იქნა ა. ბ-ის საკუთრების უფლება. მოწინააღმდეგე მხარეს აპელანტ ა. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 800 ლარის გადახდა აპელანტის (მოსარჩელე) მიერ სარჩელზე (სააპელაციო საჩივარზე) წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად, ამავე გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ბმა ,,ჩ. ე-ო 2005-ის» სააპელაციო საჩივარი.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-მა, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, კერძოდ, ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის“ 2010 წლის 10 თებერვლის ¹49 კრების ოქმის, ნოტარიუს ნ.კ-ის მიერ ნ. ბი-ის სახელზე 2011 წლის 18 თებერვალს გაცემული ¹... საკუთრების მოწმობის ძალაში დატოვება და ნ.ბა-ისათვის გამოყოფილი 18კვ.მ ფართის ა.ბ-ისათვის გადაცემაზე უარის თქმა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 ნოემბრის განჩინებით ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად დაუშვებლობის გამო, კასატორ ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ს (პირადი ¹...) დაუბრუნდა ნ. ბი-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟიდან _ 700 ლარი.
საკასაციო სასამართლოს განცხადებით მომართა ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ის წარმომადგენელმა მ.ბ-მა, წარმოადგინა სს «... ბანკის» ინტერნეტ ბანკინგის ქვითრის ასლი, ო. ბ-ის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი, ნ. ბა-ის პირადობის მოწმობის ასლი და განმარტა, რომ საკასაციო საჩივრის დაუშვებლად ცნობის შესახებ განჩინებაში არასწორადაა მითითებული სახელმწიფო ბაჟის გადამხდელის გვარი, კერძოდ, განჩინებაში, ნაცვლად ნ. ბა-ისა, არასწორად მიეთითა ნ. ბი-ი. განმცხადებელმა ასევე მოითხოვა სააღსრულებო ფურცლის გაცემა და განჩინებაში ო. ბ-ის ანგარიშის რეკვიზიტების მითითება.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლო განცხადებისა და თანდართული მასალების საფუძვლიანობის შესწავლის შედეგად მიიჩნევს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 ნოემბრის ¹ას-1446-1461-2011 განჩინების სამოტივაციო ნაწილსა და სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტში დაშვებული უსწორობა უნდა გასწორდეს, ხოლო კასატორის ანგარიშის ნომრის მითითების მოთხოვნის ნაწილში განცხადებას უარი უნდა ეთქვას დაკმაყოფილებაზე შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 260-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლოს შეუძლია მხარეთა თხოვნით ან თავისი ინიციატივით გაასწოროს გადაწყვეტილებაში დაშვებული უსწორობანი ან აშკარა არითმეტიკული შეცდომები. თუ სასამართლოს მიზანშეწონილად მიაჩნია, შესწორებათა შეტანის საკითხი შეიძლება გადაწყდეს სასამართლო სხდომაზე. მხარეებს ეცნობებათ სხდომის დრო და ადგილი, მაგრამ მათი გამოუცხადებლობა არ წარმოადგენს დაბრკოლებას გადაწყვეტილებაში შესწორების შეტანის საკითხის განხილვისათვის. დასახელებული მუხლის საფუძველზე, სასამართლო მხარის თხოვნით ან საკუთარი ინიციატივით გაასწორებს უზუსტობას იმ შემთხვევაში, თუ დაადგენს, რომ ამა თუ იმ პროცესუალურ დოკუმენტში დაშვებულ იქნა უსწორობა. აღნიშნული საკითხის განხილვა და გადაწყვეტა დასაშვებია როგორც სასამართლო სხდომაზე, ისე ზეპირი მოსმენის გარეშე.
მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო პალატამ მიზანშეწონილად არ მიიჩნია 2011 წლის 30 ნოემბრის განჩინებაში დაშვებული უსწორობის გასწორების საკითხის გადაწყვეტა სასამართლო სხდომაზე, რადგანაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის პირველი წინადადების თანახმად, საკასაციო სასამართლოს შეუძლია გადაწყვეტილება გამოიტანოს საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე.
საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს განმცხადებლის მიერ წარმოდგენილ ნ.ბა-ის პირადობის მოწმობის ასლზე, სადაც მოქალაქის გვარად მითითებულია «ბა-ი», ხოლო საკასაციო პალატის განჩინების სამოტივაციო და სარეზოლუციო ნაწილებში _ «ბი-ი». აღნიშნულის გათვალისწინებით, პალატა მიიჩნევს, რომ სახელმწიფო ბაჟის გადამხდელის დასახელება უსწოროდაა მითითებული. ამდენად, პალატა მიზანშეწონილად თვლის, გაასწოროს 2011 წლის 30 ნოემბრის განჩინების სამოტივაციო ნაწილსა და სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტში დაშვებული უსწორობა, კერძოდ, სახელმწიფო ბაჟის გადამხდელის სახელი და გვარი _ «ნ. ბი-ი» უნდა გასწორდეს «ნ. ბა-ით».
რაც შეეხება მ.ბ-ის მოთხოვნას განჩინებაში ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის» თავმჯდომარე ო.ბ-ის ანგარიშის რეკვიზიტის მითითებას, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში განცხადება უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 285-ე მუხლით ამომწურავადაა რეგლამენტირებული საკითხთა წერე, რომელსაც მართლმსაჯულების აქტი _ განჩინება უნდა შეიცავდეს. დასახელებული ნორმის თანახმად, განჩინებაში უნდა აღინიშნოს: ა) განჩინების მიღების დრო და ადგილი; ბ) განჩინების მიმღები სასამართლოს დასახელება, შემადგენლობა და სასამართლო სხდომის მდივანი; გ) მხარეები და დავის საგანი; დ) საკითხი, რომელზედაც მიღებულ უნდა იქნეს განჩინება; ე) მოტივები, რომლებითაც სასამართლო მივიდა თავის დასკვნამდე, და კანონები, რომლებითაც სასამართლო ხელმძღვანელობდა; ვ) სასამართლოს დადგენილება; ზ) განჩინების გასაჩივრების წესი და ვადა. აღნიშნული ნორმის ანალიზისა და განმცხადებლის მოთხოვნის მართებულობის შეფასების შედეგად, პალატა მიიჩნევს, რომ არ არსებობს ამ ნაწილში განცხადების დაკმაყოფილების საფუძველი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 260-ე, 284-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის» თავმჯდომარე ო. ბ-ის წარმომადგენელ მ.ბ-ის განცხადება დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.
2. გასწორდეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 ნოემბრის განჩინებაში დაშვებული უსწორობა.
3. განჩინების სამოტივაციო ნაწილსა და სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტში მითითებული სახელმწიფო ბაჟის გადამხდელის დასახელება «ნ. ბი-ი» გასწორდეს «ნ. ბა-ით».
4. ბმა «ჩ. ე-ო 2005-ის» თავმჯდომარე ო.ბ-ის ანგარიშის რეკვიზიტის მითითებას ნაწილში მ.ბ-ის განცხადებას უარი ეთქვას დაკმაყოფილებაზე უსაფუძვლობის გამო.
5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.