ას-1475-1487-2011 14 ნოემბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ზ. ე-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ კ. ე-ი, გ. ე-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ სამეზობლო მიჯნასთან არსებული ნაგებობების კონსტრუქციის შეცვლა და მათი ექსპლოატაციის შეზღუდვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2011 წლის 25 თებერვალს თელავის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა ზ. ე-მა მოპასუხეების _ კ. და გ. ე-ების მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა სამეზობლო მიჯნასთან არსებული ნაგებობების კონსტრუქციის შეცვლა და მათი ექსპლოატაციის შეზღუდვა (ტომი I, ს.ფ. 3-11).

თელავის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით ზ. ე-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი I, ს.ფ. 81-83).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ზ. ე-მა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით (ტომი I, ს.ფ. 88-98).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 ივნისის განჩინებით ზ. ე-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან დგინდება, რომ მოსარჩელე ზ. ე-ის სახელზე საკუთრების უფლებით ირიცხება ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაღრაანში მდებარე საცხოვრებელი სახლი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთთან ერთად, რომლის ფართობია 1283.00კვ.მ. (საკადასტრო კოდი - ...);

მხარეები, მოსარჩელე ზ. ე-ი და მოპასუხეები: კ. და გ. ე-ები, ცხოვრობდნენ მომიჯნავედ;

ახმეტის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 11 ივნისის ¹2/50- კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილია, რომ ავტოსადგომის სახურავი გადახრილი არ არის მოსარჩელე ზ. ე-ის ეზოს მიმართულებით. პირიქით, ბუნებრივი ნალექის წყალი გარაჟის სახურავიდან ჩაედინება მოპასუხე კ. ე-ის ეზოში.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, უსაფუძვლო იყო აპელანტის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს უნდა გაეთვალისწინებინა ახმეტის რაიონული სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გამოტანის შემდეგ თითქმის 2 წლის გასვლის ფაქტი და ის, რომ სავსებით შესაძლებელი იყო მოცემული მომენტისთვის ავტოსადგომის სახურავი ტრანსფორმირებული ყოფილიყო. თავად აპელანტი უთითებდა, რომ ავტოსადგომის სახურავი, ისევე, როგორც ახმეტის რაიონული სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას, ჰორიზონტალური ფორმისაა, არც რელიეფი შეცვლილა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად გაითვალისწინა, იმავე მხარეების შორის, სხვა სამოქალაქო დავაზე მიღებული სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტი, კერძოდ ის, რომ ავტოსადგომის სახურავი გადახრილი არ არის მოსარჩელე ზ. ე-ის ეზოს მიმართულებით. პირიქით, ბუნებრივი ნალექის წყალი გარაჟის სახურავიდან ჩაედინება მოპასუხე კ. ე-ის ეზოში.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მხარეთა განმარტებით დგინდებოდა, რომ ცხოვრობდნენ რა ისინი სოფელში, მათ ჩვეულებრივ სამეურნეო საქმიანობას წარმოადგენდა მსხვილფეხა და წვრილფეხა საქონლის მოვლა-პატრონობა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ იმ ფაქტობრივი გარემოების დადგენისას, რომ საქმეში მონაწილე ორივე მხარეს ჰყავდა შინაური პირუტყვი, რის გამოც ადგილი ჰქონდა ორმხრივი ზემოქმედების არსებობას და ამიტომ ორივე მათგანს ეკისრებოდა თმენის ვალდებულება, არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მოსარჩელე ზ. ე-ის ეზოში მდებარე საღორე 20-25 მეტრით იყო დაშორებული მოპასუხეთა საცხოვრებელი სახლიდან, ხოლო მოპასუხეთა კუთვნილი პირუტყვის სადგომები მდებარეობდა უშუალოდ აპელანტის სახლის გვერდით, ფანჯრებიდან 3-5 მეტრის დაშორებით. როგორც საქმის მასალებიდან ირკვეოდა, მოცემულ საქმეში საღორე, რომელიც აპელანტს პირუტყვის სადგომზე ჰქონდა მიშენებული, სადავო ობიექტს არ წარმოადგენდა. რაც შეეხებოდა სადავო გომურს, იგი წარმოადგენდა კაპიტალურ ნაგებობას, ჰქონდა კარები და დაცული იყო ჰიგიენის ნორმები. ამასთან, დგინდებოდა, რომ აპელანტის სახლთან ბევრად უფრო ახლოს მდებარეობდა მისი კუთვნილი საღორე, ვიდრე მოწინააღმდეგე მხარეების საკუთრებაში არსებული მსხვილფეხა საქონლის სადგომი. ამდენად, სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა რაიონული სასამართლოს დასკვნას იმასთან დაკავშირებით, რომ საქმეში მონაწილე ორივე მხარეს ჰყავდა შინაური პირუტყვი, რის გამოც ადგილი ჰქონდა ორმხრივი ზემოქმედების არსებობას და ამიტომ ორივე მათგანს ეკისრებოდა თმენის ვალდებულება.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმაზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ უგულებელყო ახმეტის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 11 ივნისის ¹2/50-2009 კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, კერძოდ ის, რომ სასაზღვრო მიჯნასთან მდებარე პირუტყვის სადგომიდან მომდინარე სუნი აშკარად და დაუშვებლად ხელყოფდა ზ. ე-ის ნაკვეთით სარგებლობის უფლებას, რის გამოც მოპასუხეებს _ კ. და გ. ე-ებს, უნდა აკრძალვოდათ ეზოს აღნიშნულ ნაწილში პირუტყვის სადგომის მოწყობა. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ როგორც საქმეში წარდგენილი ხსენებული გადაწყვეტილებით ირკვეოდა, დასახელებული საქმის განხილვის ობიექტი იყო არა მოცემულ შემთხვევაში სადავო მსხვილფეხა პირუტყვის კაპიტალური სადგომი, არამედ _ ცხვრის ღია სადგომი.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი დასკვნები საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მართებულად იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 55-ე, 102-ე, 105-ე, სამოქალაქო კოდექსის 174-ე-176-ე მუხლებით.

სამოქალაქო კოდექსის 174-ე მუხლის თანახმად, მეზობელი მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრენი, გარდა კანონით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობებისა, ვალდებულნი არიან პატივი სცენ ერთმანეთის. მეზობლად მიიჩნევა ყველა ნაკვეთი ან სხვა უძრავი ქონება, საიდანაც შესაძლებელია გამომდინარეობდეს ორმხრივი ზემოქმედება. ამავე კოდექსის 175-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, მიწის ნაკვეთის ან სხვა უძრავი ქონების მესაკუთრეს არ შეუძლია აკრძალოს მეზობელი ნაკვეთიდან თავის ნაკვეთზე გაზის, ორთქლის, სუნის, ჭვარტლის, კვამლის, ხმაურის, სითბოს, რყევების ან სხვა მსგავს მოვლენათა ზემოქმედებანი, თუკი ისინი ხელს არ უშლიან მესაკუთრეს თავისი ნაკვეთით სარგებლობაში, ან უმნიშვნელოდ ხელყოფენ მის უფლებას. მითითებული მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, იგივე წესი მოქმედებს იმ შემთხვევაშიც, როცა ზემოქმედება არსებითია, მაგრამ იგი გამოწვეულია სხვა ნაკვეთით ან სხვა უძრავი ქონებით ჩვეულებრივი სარგებლობით და არ შეიძლება მისი აღკვეთა ისეთი ღონისძიებებით, რომლებიც ამ სახის მოსარგებლისათვის ნორმალურ სამეურნეო საქმიანობად მიიჩნევა.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმეზე დადასტურდა, რომ მხარეები ცხოვრობდნენ რა სოფელში, მათ ჩვეულებრივ სამეურნეო საქმიანობას წარმოადგენდა მსხვილფეხა და წვრილფეხა საქონლის მოვლა-პატრონობა. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა რაიონული სასამართლოს დასკვნა იმასთან დაკავშირებით, რომ მხარეთა შორის ორმხრივ ზემოქმედებას ჰქონდა ადგილი, რაც გამოწვეული იყო სოფელში პირუტყვის ყოლით, რომელიც მოცემულ ადგილას ნორმალურ სამეურნეო საქმიანობად მიიჩნეოდა და რომლის თმენის ვალდებულება ორივე მხარეს ეკისრებოდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 176-ე მუხლზე და განმარტა, რომ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს შეუძლია მოითხოვოს მეზობელ ნაკვეთებზე ისეთი ნაგებობების აშენების ან ექსპლუატაციის აკრძალვა, რომლებიც დაუშვებლად ხელყოფენ ნაკვეთით სარგებლობის უფლებას და ეს იმთავითვე აშკარაა.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელის განმარტების გარდა, არანაირი მტკიცებულება არ არსებობდა, რაც დაადასტურებდა, რომ სწორედ ავტოსადგომიდან ჩადენილი წყლის ზემოქმედებით მოხდა მოსარჩელის კუთვნილი სახლის კედლების დანესტიანება. ამასთან, ახმეტის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 11 ივნისის ¹2/50-2009 გადაწყვეტილებით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ავტოსადგომის სახურავი გადახრილი არ იყო ზ. ე-ის ეზოს მიმართულებით. პირიქით, ბუნებრივი ნალექის წყალი გარაჟის სახურავიდან ჩაედინებოდა მოწინააღმდეგე მხარე კ. ე-ის ეზოში. ამდენად, რაიონულმა სასამართლომ მართებულად ჩათვალა, რომ ავტოსადგომით დაუშვებელი ხელყოფა არ დასტურდებოდა, რის გამოც ავტოსადგომის გადახურვის კონსტრუქციის შეცვლასთან დაკავშირებით მოსარჩელის მოთხოვნა უსაფუძვლო იყო.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდნენ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლებს (ტომი II, ს.ფ. 33-43).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ზ. ე-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.

კასატორი მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად შემდეგ გარემოებებზე მიუთითებს:

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაამახვილა ყურადღება იმ გარემოებაზე, რომ მოდავე მხარეებს შორის ადგილი ჰქონდა ორმხრივ ზემოქმედებას. კასატორისათვის გაუგებარია, თუ როგორ შეიძლებოდა სადავო შემთხვევაში ზემოქმედების კუთხით თანაფარდობის დადგენა, მით უფრო იმ ვითარებაში, როდესაც მოსარჩელე ზ. ე-ის ეზოში მდებარე საღორე 20-25 მეტრით იყო დაშორებული მოპასუხეების საცხოვრებელი სახლიდან, ხოლო მოპასუხეთა კუთვნილი გომური მდებარეობდა უშუალოდ მოსარჩელის სახლიდან 3 მეტრის დაშორებით;

საქმის განმხილველ სასამართლოებს მოპასუხისათვის არ მოუთხოვიათ სახლზე საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენა, შესაბამისად, სასამართლოებს არ დაუდგენიათ, თუ რამდენად იყვნენ კ. და გ. ე-ები სათანადო მოპასუხეები. სასამართლო ვერ გაერკვა იმაში, რომ მოცემულ შემთხვევაში მთავარ პრობლემას წარმოადგენდა ნაკელის სუნი, როდესაც მოპასუხეები დღის ბოლოს მას ცეცხლს უკიდებენ და გაუსაძლისი ხდება მოსარჩელის ყოფითი პირობები;

კასატორი არ იზიარებს სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას იმის თაობაზე, რომ გომური არის კაპიტალური ნაგებობა. მისთვის გაურკვეველია, საქმეში არსებული რომელი მტკიცებულებით იხელმძღვანელა სასამართლომ აღნიშნული გარემოების დადგენილად მიჩნევისას. ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ ავტოსადგომის სახურავი ჰორიზონტალური, თუმცა არანულოვანი ფორმისაა და ბუნებრივია, რომ ნალექების დროს წყალი სისტემატურად ყველა მხარეს გადადის. ხსენებულ ავტოსადგომსა და მოსარჩელის სახლს შორის დაცილებული მანძილი 0.80სმ-ია, გამდინარე წყალს კი დახრილობის გამო სადინარი არ გააჩნია და იგი საძირკველში გროვდება (ტომი II, ს.ფ. 48-57).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით ზ. ე-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ზ. ე-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ზ. ე-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ზ. ე-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.