ას-587-555-2011 2 ნოემბერი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ შპს «ს. რ-ა» (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ინდ.მეწარმე ი. შ-ა (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს «ს. რ-ამ» სარჩელი აღძრა სასამართლოში ინდ.მეწარმე ი. შ-ას მიმართ ზიანის _ 13083,81 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

შპს «ს. რ-ის» ფილიალ «თ. ს-ოს» ¹5 სამოქალაქო ნაგებობათა დისტანციასა და ინდ.მეწარმე ი. შ-ას შორის 2002 წლის 2 დეკემბერს 5 წლის ვადით დაიდო იჯარის ხელშეკრულება. ინდ.მეწარმე ი. შ-ას იჯარით გადაეცა მოსკოვის გამზირის ¹2-ში მდებარე 125 კვ.მ ფართი.

საიჯარო ქირის ოდენობა განისაზღვრა წელიწადში 1 კვ. მეტრზე 12 ლარით. 2006 წლის პირველი ნოემბრიდან შპს «ს. რ-ამ» ინდ.მეწარმე ი. შ-ას გაუზარდა ქირა და მოსთხოვა 1 კვ. მეტრზე თვეში 4 ლარი დამატებული ღირებულების გადასახადის გარეშე, რასაც მოპასუხე არ დაეთანხმა. 2007 წლის 2 დეკემბრიდან 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე ინდ.მეწარმე ი. შ-ა უსასყიდლოდ აგრძელებდა ფართის უკანონო, არამართლზომიერ სარგებლობას. შედეგად შპს «ს. რ-ას» მიადგა ზიანი 13083,81 ლარის ოდენობით, რომელიც გადასახდელად უნდა დაეკისროს მოპასუხეს.

მოპასუხე ინდ.მეწარმე ი. შ-ამ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

მოპასუხის განმარტებით, 2005 წლის 2 ნოემბერს შპს «ს. რ-ამ» შეუწყვიტა საიჯარო ხელშეკრულება, რის გამოც ინდ.მეწარმე ი. შ-ამ დაუყონებლივ დატოვა ფართი და იჯარის საგნით აღარ უსარგებლია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 27 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს ,,ს. რ-ის» სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ს. რ-ამ».

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 თებერვლის განჩინებით შპს ,,ს. რ-ის» სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 27 ნოემბრის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ ინდ.მეწარმე ი. შ-ამ 2005 წლის ნოემბრიდან გაათავისუფლა იჯარით აღებული ფართი და დაუბრუნა შპს «ს. რ-ას». პალატის მითითებით, მხარეთა შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების 13.5 პუნქტის თანახმად, ,,მეიჯარეს» უფლება აქვს, შესაბამისი გაფრთხილებიდან ერთი კვირის შემდეგ, ვადაზე ადრე ცალმხრივად მოშალოს ხელშეკრულება, თუ ,,მოიჯარე» უარს ამბობს გადაიხადოს ,,მეიჯარის» მიერ შემოთავაზებული გაზრდილი საიჯარო ქირა, რომელიც შეესაბამება კანონმდებლობით დადგენილ ოდენობას. მოპასუხის მიერ წარმოდგენილი შპს «ს. რ-ის» ფილიალ თ. ს-ო ¹5-ის სამოქალაქო ნაგებობათა დისტანციის 2005 წლის 2 ნოემბრის წერილით დასტურდება ის გარემოება, რომ შპს «ს. რ-ამ», მხარეებს შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების 13.5 მუხლის საფუძველზე, ცალმხრივად შეწყვიტა ხელშეკრულება. სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე და განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, შპს ,,ს. რ-ას» სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია ზემოაღნიშნული გარემოების საწინააღმდეგოს დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, კერძოდ, მას სასამართლოსათვის არ წარუდგენია იმ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რომ მიუხედავად ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე მის მიერ გამოვლენილი და მოპასუხის მიერ მიღებული ნებისა, მათ შორის, როგორც ამ ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ვადამდე (2007 წლის 2 დეკემბერი), ისე ამის შემდეგ 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე (სწორედ ამ დრომდე ითხოვდა მოსარჩელე ზიანის სახით საიჯარო ქირის ანაზღაურებას), მოპასუხე ფაქტობრივად აგრძელებდა საიჯარო ფართის ფლობას. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება, რომ იჯარის ხელშეკრულების მე-17 მუხლის თანახმად, ,,საიჯარო ქონების» დაბრუნებისას უნდა შემდგარიყო მიღება-ჩაბარების აქტი, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. იჯარის ხელშეკრულების მე-17 პუნქტის თანახმად, ,,მოიჯარესათვის», ,,საიჯარო ქონებასთან» ერთად, ინვენტარისა და მოწყობილობების იჯარით გაცემისას, მხარეთა შორის ფორმდება ცალკე საიჯარო ხელშეკრულება და დგება მიღება-ჩაბარების აქტი. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ ხელშეკრულების ზემოაღნიშნული პუნქტი არ ითვალისწინებს საიჯარო ქონების დაბრუნებისას მიღება-ჩაბარების აქტის შედგენის აუცილებლობას და აპელანტის მხრიდან ხდება ამ პუნქტის შინაარსის არასწორი ინტერპრეტაცია. სააპელაციო პალატა დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მოსაზრებებს სარჩელზე დართული 2008 წლის 9 ოქტომბრის კომისიური დალუქვის ოქმთან დაკავშირებითაც, რომლის საფუძველზეც შპს ,,ს. რ-ა» ცდილობდა იმ გარემოების დადასტურებას, რომ ინდივიდუალური მეწარმე «ი. შ-ა» 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე ფლობდა იჯარით აღებულ ფართს. სასამართლომ ჩათვალა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის დანაწესის გათვალისწინებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად არ მიიჩნია ეს ოქმი სადავო გარემოების დამადასტურებელ მტკიცებულებად, მისი ცალმხრივი ხასიათის გათვალისწინებით. პალატამ დამატებით აღნიშნა, რომ მოსარჩელე მხარის მიერ წარმოდგენილ დალუქვის ოქმშიც პირდაპირ არის მითითებული ფართის დაცლილ მდგომარეობაში ყოფნის თაობაზე. ამასთან, ოქმზე არ არის აღნიშნული, რომ მოპასუხე ინდ.მეწარმე ი. შაფთავამ უარი განაცხადა მის ხელმოწერაზე. პალატის განმარტებით, ვერც სააპელაციო ინსტანციაში დამატებით მიღებული მტკიცებულებებით იქნა დადასტურებული სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, სს «თ-ის» მიერ სასამართლოს მოთხოვნით გაცემულ წერილში მითითებული ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ საიჯარო ობიექტზე 2004 წლის დეკემბრიდან 2008 წლის სექტემბრამდე აბონენტად აღრიცხული იყო ინდ.მეწარმე ი. შ-ა, ვერ გამოდგება იმის უტყუარ მტკიცებულებად, რომ ამ ფართს მოპასუხე ფლობდა 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე. ამ მიმართებით, ყურადსაღებია თვით მოპასუხის მიერ სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილი ელექტროენერგიისა და წყლის გადასახადების ბრუნვის ისტორიები (ასევე კომუნალური გადასახადების გადახდის ქვითრები), საიდანაც ნათლად ჩანს, რომ მას შემდეგ, რაც მოპასუხემ შეწყვიტა საიჯარო ფართის ფლობა (რომელშიც ფუნქციონირებდა პურ-ფუნთუშეულის საამქრო), როგორც ელექტროენერგიის, ისე წყლის მოხმარებამ მნიშვნელოვნად იკლო, ხოლო ზოგიერთ თვეში საერთოდ ნულს გაუტოლდა. პალატის მითითებით, საქმეში ასევე არ მოიპოვება იმ გარემოების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, რომ 2006-2008 წლებში სადავო ობიექტზე მოხმარებული დენისა და წყლის საფასურს იხდიდა მოპასუხე ინდ.მეწარმე ი. შ-ა. ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია რომ, სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ს. რ-ამ», მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შპს «ს. რ-ის» სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია დადგენილად ის გარემოება, რომ ინდ.მეწარმე ი. შ-ამ 2005 წლის ნოემბრიდან გაათავისუფლა იჯარით აღებული ფართი და დაუბრუნა შპს «ს. რ-ას», რადგანაც საქმის მასალებში არ არსებობს მხარეთა შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების მე-18 და მე-17 პუნქტებით გათვალისწინებული მიღება-ჩაბარების აქტი, სასამართლომ ასევე არასწორად არ გაიზიარა შპს «ს. რ-ის» მტკიცება, რომ 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე მოწინააღმდეგე მხარე ფლობდა სადავო ფართს, რადგანაც საქმეში წარმოდგენილი 2008 წლის 9 ოქტომბრის კომისიურად დალუქვის ოქმის თანახმად, შპს «ს. რ-ის» თანამშრომლების მიერ მოხდა სადავო ფართის დალუქვა და ინდ.მეწარმე ი. შ-ას ფართიდან გამოსახლება, ხოლო ამ უკანასკნელმა უარი განაცხადა ოქმზე ხელის მოწერაზე.

შპს «ს. რ-ის» მიერ საქმეში წარმოდგენილი დავალიანების გადაანგარიშების ცხრილის თანახმად, მოწინააღმდეგე მხარეს ჯერ კიდევ ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში ერიცხებოდა დავალიანება 522.52 ლარი, ხელშეკრულების ვადის დამთავრებისას კი, 2007 წლის 2 დეკემბრამდე საიჯარო ქირის დავალიანება 13083.81 ლარიდან შეადგენდა 7602.52 ლარს, რის გამოც დავის საგანი არა მარტო საიჯარო ქონების დაბრუნების დაყოვნებით გამოწვეული ქირის დაკისრებაა, არამედ ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში 2007 წლის 2 დეკემბრამდე არსებული ქირის დავალიანების დაკისრებაც.

სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად არ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი საიჯარო ქირის დავალიანების დაანგარიშების ცხრილი, ამასთან არ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 591-ე მუხლით, 581-ე მუხლის პირველი და 394-ე მუხლის პირველი ნაწილებით.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ არასწორად დაადგინა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ 2005 წლის ნოემბრიდან ინდ.მეწარმე ი. შ-ამ გაათავისუფლა იჯარით აღებული ფართი და გადასცა კასატორს, ამასთან, არასწორად არ გაიზიარა შპს «ს. რ-ის» მითითება 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე საიჯარო ფართის მოწინააღმდეგე მხარის მიერ ფლობის თაობაზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 ივნისის განჩინებით შპს «ს. რ-ის» საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის შესაბამისად და საქმის განხილვა დაინიშნა მხარეთა დაუსწრებლად ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთებისა და შპს «ს. რ-ის» საკასაციო პრეტენზიების ანალიზის საფუძველზე თვლის, რომ მოცემული საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი შეიძლება ეფუძნებოდეს მხოლოდ იმას, რომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილით განსაზღვრულია ის შემთხვევები, თუ რა მიიჩნევა კანონის დარღვევად, ხოლო მესამე ნაწილი აზუსტებს საპროცესო სამართლის ნორმათა დარღვევის შედეგებს, კერძოდ, საპროცესო სამართლის ნორმათა დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი. აღნიშნული ნორმის ანალიზიდან გამომდინარე, საპროცესო სამართლის ნორმათა დარღვევა შეიძლება მდგომარეობდეს სასამართლოს მიერ მტკიცებულებათა არასწორ შეფასებაში, რასაც საქმის გარემოებების არასწორი დადგენა მოჰყვა, რამაც საბოლოოდ გავლენა იქონია საქმის შედეგზე. სხვა შემთხვევაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დანაწესიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, ხოლო ამ გარემოებების ხელახლა გადამოწმების საფუძველს ქმნის კასატორის მიერ დასაშვები და დასაბუთებული პრეტენზიის (შედავების) წარმოდგენა.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

შპს «ს. რ-ის» ფილიალ თ. ს-ოს ¹5 სამოქალაქო ნაგებობათა დისტანციას და ი/მ «ი. შ-ას» შორის 2002 წლის 2 დეკემბერს გაფორმდა იჯარის ხელშეკრულება 5 წლის ვადით, რომლის საფუძველზეც მოპასუხეს გადაეცა ქ.თბილისში, მოსკოვის გამზირი ¹2-ში განთავსებული 125 კვ.მ ნაგებობა. შპს «ს. რ-ამ», მხარეებს შორის გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების 13.5 მუხლის საფუძველზე, ცალმხრივად შეწყვიტა ხელშეკრულება. ინდ.მეწარმე ი. შ-ამ 2005 წლის ნოემბრიდან გაათავისუფლა იჯარით აღებული ფართი და დაუბრუნა შპს «ს. რ-ას». სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, შპს ,,ს. რ-ას» სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია სარჩელში მითითებული გარემოებების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, კერძოდ, ის მტკიცებულებები, რომლითაც დადგინდებოდა მოპასუხის მიერ 2008 წლის 9 ოქტომბრამდე საიჯარო ფართის ფლობის ფაქტი.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის პრინციპის საფუძველზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ თითოეული მხარე იღებს თავის თავზე როგორც ფაქტების გადმოცემის, ისე მათი დამტკიცება-დასაბუთებუთების ტვირთს. აღნიშნული მსჯელობა გამომდინარეობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის დანაწესიდან, რომლის პირველი ნაწილის თანახმად, მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამავე კოდექსით განსაზღვრულია მტკიცების ტვირთის სტანდარტი, კერძოდ, 102-ე მუხლის პირველი და მესამე ნაწილების თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს, ხოლო საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.

შპს «ს. რ-ის» კასაციის საფუძვლები (მიზეზები) მდგომარეობს იმაში, რომ სასამართლომ არასწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი და არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ ინდ.მეწარმე ი. შ-ამ 2005 წლის ნოემბრიდან გაათავისუფლა იჯარით აღებული ფართი და დაუბრუნა შპს «ს. რ-ას». საკასაციო პალატა მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 581-ე მუხლზე, რომლის პირველი ნაწილის მიხედვით, იჯარის ხელშეკრულებით მეიჯარე მოვალეა გადასცეს მოიჯარეს განსაზღვრული ქონება დროებით სარგებლობაში და საიჯარო დროის განმავლობაში უზრუნველყოს ნაყოფის მიღების შესაძლებლობა, თუ იგი მიღებულია მეურნეობის სწორი გაძღოლის შედეგად შემოსავლის სახით. მოიჯარე მოვალეა გადაუხადოს მეიჯარეს დათქმული საიჯარო ქირა. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, იჯარის ხელშეკრულების მიმართ გამოიყენება ქირავნობის ხელშეკრულების წესები, თუ 581-606-ე მუხლებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული. სამოქალაქო კოდექსის 564-ე მუხლის შესაბამისად, ნივთის ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტისას დამქირავებელი მოვალეა დაუბრუნოს გამქირავებელს ნივთი იმ მდგომარეობაში, რომელშიც მისგან მიიღო, ნორმალური ცვეთის გათვალისწინებით, ან იმ მდგომარეობაში, რაც ხელშეკრულებით იყო განსაზღვრული. მითითებული ნორმების ანალიზიდან შეიძლება დავასკვნათ, რომ იჯარის ხელშეკრულების თანახმად, მეიჯარეა ვალდებული ამტკიცოს მოიჯარისთვის ქონების გადაცემა, ხოლო ხელშეკრულების შეწყვეტის შემთხვევაში, მიუხედავად იმისა ვადამდე მოიშალა ხელშეკრულება თუ ვადის გასვლით შეწყდა, ქონების დაბრუნების მტკიცების ტვირთი ეკისრება მოიჯარეს. ამდენად მოცემულ შემთხვევაში, შპს «ს. რ-ა» არ არის ვალდებული, ამტკიცოს მოპასუხის მიერ ქონების დაუბრუნებლობა.

საქმის მასალებით დადგენილია და მხარეები არ ხდიან სადავოდ, რომ საიჯარო ქონება გადაეცა მოიჯარეს და მოიჯარე განსაზღვრული ვადით სარგებლობდა ამ ქონებით. სადავოა ის გარემოება, იჯარის ხელშეკრულების მოშლის შემდეგ მოიჯარემ დაუბრუნა თუ არა მეიჯარეს საიჯარო ქონება. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით შპს «ს. რ-ამ» ვერ დაამტკიცა ის ფაქტი, რომ ი.შ-ას არ დაუბრუნებია საიჯარო ქონება მოსარჩელისთვის. ზემოაღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე კასატორის პრეტენზია მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის განაწილების თაობაზე დასაშვები და დასაბუთებულია.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულების შეფასებისას არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება, რომ იჯარის ხელშეკრულების თანახმად, ,,საიჯარო ქონების» დაბრუნებისას უნდა შემდგარიყო მიღება-ჩაბარების აქტი. აღნიშნული დასკვნა სასამართლომ დააფუძნა ხელშეკრულების მე-17 პუნქტის დებულებებს, თუმცა, საკასაციო პალატა მიუთითებს ხელშეკრულების სხვა პუნქტზე, კერძოდ, მე-5 პუნქტზე, რომლის მიხედვით, საიჯარო ქონების მეიჯარისთვის გადაცემა, ასევე ამ ქონების უკან დაბრუნება ხორციელდება მიღება-ჩაბარების აქტების გაფორმებით. სასამართლოს მოსაზრებით, საქმეში ასევე არ მოიპოვება იმ გარემოების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება, რომ 2006-2008 წლებში სადავო ობიექტზე მოხმარებული დენისა და წყლის საფასურს იხდიდა მოპასუხე ინდ.მეწარმე ი. შ-ა. საკასაციო პალატა მიუთითებს საქმეში წარმოდგენილ 2006 წლის 6 იანვრის ელექტროენერგიის გადახდის ქვითარზე (ტ.II, ს.ფ.44), რომლის შინაარსიდან ირკვევა, რომ გადახდილია თანხა 989.57 ლარი, აბონენტი ი.მ «ი. შ-ა». საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ აღნიშნულ მტკიცებულებას სასამართლომ არ მისცა სათანადო შეფასება. შეფასების გარეშეა ასევე დარჩენილი მოპასუხე მხარის ახსნა-განმარტება (ტ.II, ს.ფ.90), სადაც ეს უკანასკნელი აცხადებს, რომ სადავო ფართის გასაღები გადასცა სხვას ადმინისტრაციაზე გადასაცემად.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ. საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ დასაბუთებული გადაწყვეტილება ნიშნავს მტკიცებულებებზე დამყარებულ გადაწყვეტილებას, რომელიც მოიცავს მსჯელობას როგორც მტკიცებულებათა გაზიარების, ასევე მათი უარყოფის შესახებ. როგორც ზემოთ ვახსენეთ, სააპელაციო სასამართლოს მიერ ნაწილი მტკიცებულებებისა არ იქნა შეფასებული ყოველმხრივ და სრულად, ხოლო ზოგიერთს არ მიეცა სათანადო შეფასება. აქედან გამომდინარე, კასატორის პრეტენზია სასამართლოს მიერ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვეაში საფუძვლიანია და გაზიარებულ უნდა იქნეს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ბ» ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის «გ» და «ე» ქვეპუნქტებისა. კოდექსის 394-ე მუხლის «ე1» ქვეპუნქტის შესაბამისად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. მოცემულ შემთხვევაში გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ შეუძლებელია მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება.

იმის გათვალისწინებით, რომ საქმე უნდა დაუბრუნდეს სააპელაციო სასამართლოს, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას მტკიცების ტვირთის სამართლიანად განაწილების პირობებში უნდა დაადგინოს საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, ხოლო ამ გარემოებათა დადგენას საფუძვლად უნდა დაუდოს მტკიცებულებათა ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური განხილვა-შემოწმება, ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ დავა უნდა გადაწყვიტოს სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებში, ვინაიდან დავის საგანია არა მარტო საიჯარო ქონების დაბრუნების დაყოვნებით გამოწვეული ქირის დაკისრება, არამედ ხელშეკრულების მოქმედების პერიოდში არსებული ქირის დავალიანების დაკისრებაც.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით. იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საქმე ხელახლა განსახილველად უბრუნდება სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სასამართლო ხარჯები, კანონის ზემოაღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარე, უნდა განაწილდეს გადაწყვეტილების გამოტანისას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს «ს. რ-ის» საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 16 თებერვლის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.