საქმე N:ას-788-842-2011

ას-788-842-2011 3 ნოემბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – გ. ტ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ ა. პ-ი

დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. ტ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ა. პ-ის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისათვის ე. პ-ას მინდობილობის საფუძველზე, მის საკუთრებაში რიცხული საცხოვრებელი ბინის გასხვისებიდან მიღებული თანხის _ 2000 ლარის მოსარჩელისათვის, როგორც ე. პ-ას მემკვიდრისათვის გადახდის დაკისრება, მოპასუხისათვის ბინის ღირებულების თანხის დროულად გადაუხდელობით მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, რაც შეადგენს მისი გასხვისების დღიდან _ 1998 წლის 5 ივნისიდან, ანგარიშსწორების სრულ დაფარვამდე ყოველ დაგვიანებულ თვეზე გადაუხდელი თანხიდან 3%-ს, ანუ 90 ლარს, რომელმაც შეტანის დღისათვის შეადგინა სულ _ 12240 ლარი, ასევე, ა. პ-ისათვის მოსარჩელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (368 ლარი) და ადვოკატის ხარჯების (500 ლარის) დაკისრება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო უსაფუძვლობის გამო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 7 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. ტ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ტ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით გ. ტ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენდა 1998 წლის 5 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე ბინის ღირებულების - 2000 ლარისა და 1998 წლის 5 ივნისიდან ანგარიშსწორების სრულ დაფარვამდე ყოველი დაგვიანებული დღისათვის გადასახდელი თანხიდან 3%-ის დღეში 90 ლარის, სულ ბინის გასხვისების დღიდან სარჩელის აღძვრამდე 12 240 ლარის მოპასუხისათვის დაკისრება.

საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1998 წლის 5 ივნისს ა. პ-მა ნოტარიუს ნ.ი-ის მიერ გაცემული მინდობილობის საფუძველზე, როგორც ე. ნ-ის ასული პ-ას რწმუნებულმა რეესტრის ¹3-619 ნასყიდობის ხელშეკრულებით, ქ.თბილისში, თ-ის ქ.¹19-ში მდებარე ¹2 ბინა მიჰყიდა მოქალაქე ც. ბ-ს, რომელიც არის ა. პ-ის მეუღლე, ხოლო ე. პ-ა არარეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა ა. პ-ის ძმასთან;

ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, საცხოვრებელი სახლი გაიყიდა 2000 ლარად, აღნიშნული თანხა, ხელშეკრულების თანახმად, მიიღო პ-მა ბ-ისაგან.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ე. პ-ა გარდაიცვალა 2000 წლის 01 მაისს. (ტ.1.ს.ფ. 72 გარდაცვალების მოწმობა); მოსარჩელე გ. ტ-ე კი, არის გარდაცვლილ ე. პ-ას დისშვილი II რიგის მემკვიდრე, ე. პ-ას და ა. პ-ა, რომელიც გარდაიცვალა 01.04.2003 წელს, არის მოსარჩელის დედა.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. პ-ას სამკვიდრო ქონებაზე სამკვიდრო მოწმობა გაიცა გ. ტ-ეზე 11.10.2003 წელს.

საინფორმაციო-სამისამართო ბიუროს საინფორმაციო ბარათი 01/103-12-ით სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ე. პ-ა რეგისტრირებული იყო გ-ის ქ¹19-ში მდებარე ბინა ¹2-ში.

ინდ.საწარმო ქ.თბილისის საცნობარო-საინფორმაციო სამსახურის 02.12.2008 წლის ¹180 ცნობის თანახმად, თბილისში, ვაკე-საბურთალოს რაიონში მდებარე თ-ის ქუჩა არის ყოფილი გ-ის ქუჩა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 ნოემბრის განჩინებით პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ა. პ-ისა და ც. ბ-ის სარჩელი ა. პ-ას სადავო ბინიდან გამოსახლების თაობაზე, ხოლო შეგებებული სარჩელი ნასყიდობის ხელშეკრულებისა და მინდობილობის ბათილად ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილებით (ტ.1.ს.ფ. 22-23), დადგინდა იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტი მასზე, რომ 2003 წლის 1 აპრილს გარდაცვლილი ა. ნ-ის ასულ პ-ას ფაქტობრივად მიღებული ჰქონდა დის 2000 წლის 01 მაისს გარდაცვლილ ე. ნ-ის ასულ პ-ს სამკვიდრო ქონება.

აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ მას, როგორც ე. პ-ას მემკვიდრეს, 1998 წლის 5 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, უნდა მიეღო ბინის ღირებულება 2000 ლარი და 1998 წლის 5 ივნისიდან სარჩელის აღძვრამდე სარგებელი 12 240 ლარის ოდენობით, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა და, ა. პ-ის წარმომადგენლის განმარტებით (2009 წლის 25 ნოემბრის სხდომის ოქმის მიხედვით) დადგენილად მიიჩნია, რომ 1998 წლის 5 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე აღებული თანხა მოხმარდა ე. პ-ას მკურნალობის, კომუნალური გადასახადებისა და დაკრძალვის ხარჯებს .

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების შესაბამისად, განმარტა, რომ იმ საკითხის მტკიცების ტვირთი, რომ სადავო თანხა ნამდვილად გადასცა ანდრო პერტოსიანმა ე. პ-ას, მოპასუხეს აწევს. მოპასუხის მიერ როგორც თეთრიწყაროს რაიონულ სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში და ასევე სასამართლო სხდომაზე მითითებულ იქნა, რომ ბინის გასხვისების შედეგად მიღებული თანხა მოხმარდა უშუალოდ ე. პ-ას და მას სიცოცხლეში აღნიშნული თანხის გადაცემის საკითხი სადავოდ არ გაუხდია. პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა აღნიშნული გარემოებების საწინააღმდეგო მტკიცებულებები, კერძოდ, ვერ იქნა დადასტურებული ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომ მოპასუხე და მისი ოჯახი არ ზრუნავდნენ ე. პ-აზე, რომ ე. პ-ას მკურნალობისა და დაკრძალვის ხარჯები გაიღო მოსარჩელემ და მისმა დედამ ა. პ-ამ და რომ ე. პ-ა ა. პ-ს ედავებოდა თანხის გადაცემაზე. პალატის განმარტებით, მართალია, საქმეში წარმოდგენილია თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილება იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტის დადგენის თაობაზე, სადაც მითითებულია, რომ ა. პ-ა ზრუნავდა თავის დაზე და რომ მისი დაკრძალვაზე იზრუნეს ა. პ-მ და მისმა შვილმა გ. ტ-ემ, მაგრამ პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის «ბ” პუნქტზე და აღნიშნა, რომ დასახელებული გადაწყვეტილებით დადგენილ იქნა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი, სადაც მხარედ არ მონაწილეობდა ა. პ-ი, შესაბამისად, პალატამ დადასტურებულ ფაქტობრივ გარემოებებად ვერ მიიჩნია აღნიშნულ საქმესთან დაკავშირებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ნოტარიუს ნ.ი-ის მიერ დამოწმებული მინდობილობა, რომელიც გაფორმდა ე. პ-ასა და ა. პ-ს შორის, რეესტრის ¹3-619 საქმეზე, წარმოდგენილი იყო რუსულ ენაზე შესრულებული ტექსტით. ამდენად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-9 მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ სასამართლო მას, როგორც მტკიცებულებას, ვერ შეაფასებდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების შედეგად მიიჩნია, რომ სადავო ბინის გასხვისების შედეგად მიღებული თანხა მოხმარდა უშუალოდ ე. პ-ას. ვინაიდან ბინა გაიყიდან 2000 ლარად, თანხის სიმცირიდან გამომდინარე, პალატის აზრით, საფუძვლიანია მოპასუხის არგუმენტი იმის თაობაზე, რომ თანხა მოხმარდა ე. პ-ას მოვლას და კომუნალურ გადასახადებს. ამასთან, საგულისხმოა ის გარემოებაც, რომ ე. პ-ას სიცოცხლეში სადაოდ არ გაუხდია თანხის გადაცემის საკითხი. ე. პ-ამ სადავო ბინის გაყიდვის შემდეგ, კიდევ 2 წელი იცოცხლა.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ ბინის გაყიდვის შედეგად მიღებული თანხა 2000 ლარი, როგორც მოძრავი ნივთი, არ შესულა ე. პ-ას სამკვიდრო მასაში, რომელზეც გ. ტ-ეს, როგორც II რიგის მემკვიდრეს, შეიძლებოდა წარმოშობოდა მოთხოვნის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 715-ე მუხლის საფუძველზე.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ ე. პ-ას გარდაცვალების დროისათვის სადავო ბინაზე, რადგან აღარ შედიოდა სამკვიდროში, გ. ტ-ემ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1328-ე მუხლის საფუძველზე დაკარგა მოთხოვნის უფლება. პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენდა არა საცხოვრებელი ბინა, არამედ აღნიშნული ბინის რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა სამკვიდრო ვადის გაგრძელების თაობაზე, რადგან აღნიშნული არ წარმოადგენდა დავის საგანს.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს მიერ მოსარჩელეს მართებულად ეთქვა უარი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, რის გამოც არ არსებობდა მისი გაუქმების სამართლებრივი საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ტ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, სათანადოდ არ შეაფასა წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რამაც განაპირობა არასწორი გადაწყვეტილების მიღება. კერძოდ: სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ ბინის გასხვისებით მიღებული თანხა მოხმარდა თავად ე. პ-ას და, რომ მას სხვა მომვლელი არ ჰყავდა მოპასუხის გარდა და იხდიდა კომუნალურ გადასახადებს, ვიანიდან კასატორის განმარტებით, აღნიშნულის დასადასტურებლად მოწინააღმდეგე მხარეს რაიმე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია, ხოლო სასამართლო დაეყრდნო მხოლოდ მის ზეპირ ახსნა-განმარტებას.

კასატორის აზრით, ასევე არასწორია სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება, რომ ვერ იქნა დადასტურებული ე. პ-ას მკურნალობისა და დაკრძალვის ხარჯების გაღება მოსარჩელის მიერ, ვინაიდან საქმეში წარმოდგენილია 12.09.2009 წლის გადაწყვეტილება იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტის დადგენის თაობაზე, სადაც დადგენილად არის მიჩნეული, რომ ე. პ-ას მოვლასა და დაკრძალვაზე ზრუნავდნენ ა. პ-ა და გ. ტ-ე, სასამართლომ კი, აღნიშნული უსაფუძვლოდ არ გაითვალისწინა.

კასატორის მოსაზრებით, არასწორია სასამართლოს მსჯელობა მასზე, რომ 2000 ლარი არ შედიოდა სამკვიდრო მასაში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 715-ე მუხლით და დაეკმაყოფილებინა მისი მოთხოვნა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრების საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 1998 წლის 5 ივნისს ა. პ-მა ნოტარიუს ნ.ი-ის მიერ გაცემული მინდობილობის საფუძველზე, როგორც ე. ნ-ის ასული პ-ას რწმუნებულმა რეესტრის ¹3-619 ნასყიდობის ხელშეკრულებით, ქ.თბილისში, თ-ის ქ.¹19-ში მდებარე ¹2 ბინა მიჰყიდა მოქალაქე ც. ბ-ს, რომელიც არის ა. პ-ის მეუღლე, ხოლო ე. პ-ა არარეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა ა. პ-ის ძმასთან.

ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, საცხოვრებელი სახლი გაიყიდა 2000 ლარად, რაც ხელშეკრულების თანახმად მიიღო პ-მა ბ-ისაგან მიიღო.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ე. პ-ა გარდაიცვალა 2000 წლის 1 მაისს. (ტ.1.ს.ფ. 72 გარდაცვალების მოწმობა), მოსარჩელე გ. ტ-ე კი, არის გარდაცვლილ ე. პ-ას დისშვილი, II რიგის მემკვიდრე, ე. პ-ას და ა. პ-ა, რომელიც გარდაიცვალა 01.04.2003 წელს, არის მოსარჩელის დედა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ასევე, რომ ა. პ-ას სამკვიდრო ქონებაზე სამკვიდრო მოწმობა გაიცა გ. ტ-ის სახელზე 11.10.2003 წელს;

საინფორმაციო-სამისამართო ბიუროს საინფორმაციო ბარათი 01/103-12-ით სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ე. პ-ა რეგისტრირებული იყო გ-ის ქ¹19-ში მდებარე ბინა ¹2-ში;

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მხარეთა შორის დავას იწვევს ზემოაღნიშნული ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული 2000 ლარის გამყიდველისათვის გადახდის და, შესაბამისად, მისი გადაუხდელობით ზიანის ანაზღაურების საკითხი.

საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე იმის შესახებ, რომ 1998 წლის 5 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე აღებული თანხა მოხმარდა ე. პ-ას მკურნალობის, კომუნალური გადასახადებისა და დაკრძალვის ხარჯებს. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ა. პ-ის მიერ ზემოაღნიშნული მოქმედებების განხორციელებით ამ უკანასკნელის მიერ გადახდილ იქნა ნასყიდობის საფასური. ამასთან ერთად გასათვალისწინებელია, რომ სააპელაციო სასამართლო ამ ფაქტს ადასტურებს ა. პ-ის წარმომადგენლის განმარტებით (2009 წლის 25 ნოემბრის სხდომის ოქმი).

კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოპასუხის მიერ როგორც თეთრიწყაროს რაიონულ სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში და ასევე სასამართლო სხდომაზე მითითებულ იქნა, რომ ბინის გასხვისების შედეგად მიღებული თანხა მოხმარდა უშუალოდ ე. პ-ას და მას სიცოცხლეში აღნიშნული თანხის გადაცემის საკითხი სადავოდ არ გაუხდია. ამდენად, პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა აღნიშნული გარემოებების საწინააღმდეგო მტკიცებულებები, ვერ დადასტურდა ის ფაქტობრივი გარემოებები, რომ მოპასუხე და მისი ოჯახი არ ზრუნავდნენ ე. პ-აზე, ე. პ-ას მკურნალობისა და დაკრძალვის ხარჯები გაიღო მოსარჩელემ და მისმა დედამ ა. პ-ამ და, რომ ე. პ-ა ა. პ-ს ედავებოდა თანხის გადაცემაზე.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ ე. პ-ას მკურნალობის, კომუნალური გადასახადებისა და დაკრძალვის ხარჯებით ა. პ-მა შეასრულა ნასყიდობის ხელშეკრულებით განსაზღვრული 2000 ლარის ე. პ-ასათვის გადახდის ვალდებულება.

უპირველეს ყოვლისა, უნდა აღინიშნოს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად მიჩნეული ფაქტების თანახმად, რაც მხარეთა შორის დავას არ იწვევს, 1998 წლის 5 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულება დადეს ა. პ-მა, როგორც ე. პ-ას რწმუნებულმა და ც. ბ-მა (ა. პ-ის მეუღლემ). ამდენად, ერთი მხრივ ადგილი აქვს დავალების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლება-ვალდებულებებს ე. პ-ასა და ა. პ-ს შორის, ხოლო მეორე მხრივ, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ უფლება-ვალდებულებებს ე. პ-ასა და ც. ბ-ს შორის.

უპირველეს ყოვლისა, აღსანიშნავია, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულება უკავშირდება ქონების გადაცემას და არა მომსახურეობის გაწევას. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა, გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მყიდველი მოვალეა გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება.

ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნული მოქმედებები (მკურნალობის, კომუნალური გადასახადებისა და დაკრძალვის ხარჯების გაწევა) არ შეიძლება მიუთითებდეს ნასყიდობის ხელშეკრულებით განსაზღვრული 2000 ლარის ე. პ-ასათვის გადახდის ვალდებულების შესრულებაზე.

შესაძლებელია ვიფიქროთ, რომ კრედიტორი (ე. პ-ა) დასთანხმდა მოვალის, ამ შემთხვევაში ც. ბ-ის და არა ა. პ-ის წინადადებას სხვა მოქმედების შესრულებაზე, რადგან ა. პ-ი იყო არა ც. ბ-ის, არამედ ე. პ-ას წარმომადგენელი. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 379-ე მუხლის თანახმად, კრედიტორი არ არის ვალდებული მიიღოს სხვა შესრულება, გარდა იმისა, რაც ხელშეკრულებით იყო გათვალისწინებული. ეს წესი მოქმედებს მაშინაც, როცა შესრულება დიდი ღირებულების მქონეა.

განსახილველი ნორმა იმპერატიულ ხასიათს ატარებს მოვალესათვის, ხოლო კრედიტორისათვის დისპოზიციურს. მაგრამ ამ შემთხვევაშიც არ არის გამოკვლეული გარემოებები, რომლის თანახმად ე. პ-ა 2000 ლარის გადახდის სანაცვლოთ დათანხმდა სხვა შესრულების მიღებაზე ც. ბ-ის მიერ.

ასევე გასათვალისწინებელია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 715-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმად რწმუნებული მოვალეა დაუბრუნოს მარწმუნებელს ყველაფერი, რაც მან მიიღო მინდობილი მოქმედების შესასრულებლად და არ გამოიყენა ამისათვის, აგრეთვე ისიც, რაც მან შეიძინა მინდობილი მოქმედების შესრულებასთან დაკავშირებით.

ამ შემთხვევაში უნდა არსებობდეს ე. პ-ასა და ა. პ-ის შორის შეთანხმება სხვა შესრულების მიღებაზე (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 379-ე მუხლი).

ასევე შესაძლებელია ვიფიქროთ, რომ ე. პ-ამ მიიღი ნასყიდობის ხელშეკრულებით განსაზღვრული 2000 ლარი, ხოლო შემდეგ ეს თანხა განკარგა. მაგრამ იმ შემთხვევაში, თუ ჩვენ მივიჩნევთ, რომ ე. პ-ამ მიღებული 2000 ლარი განკარგა ა. პ-ის მიერ გარკვეული მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ, ან 2000 ლარის სანაცვლოდ ე. პ-ა დასთანხმდა ა. პ-ის მიერ მომსახურების გაწევაზე, ამ შემთხვევაშიც სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში დასადგენია მიიღო თუ არა ე. პ-ამ სხვა შესრულება, ასევე, იმ შემთხვევაში თუ მიიღო სადავო თანხა განკარგა თუ არა მისთვის ა. პ-ის მიერ მომსახურეობის გაწევისათვის.

ვალდებულების შესრულების ერთერთ არგუმენტად სააპელაციო სასამართლო უთითებს იმაზე, რომ ე. პ-ას სიცოცხლეში სადავოდ არ გაუხდია თანხის გადაცემის საკითხი (ე. პ-ამ სადავო ბინის გაყიდვის შემდეგ კიდევ 2 წელი იცოცხლა).

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მითითებულ არგუმენტს გააჩნია მნიშვნელობა სწორი დასკვნებისათვის, მაგრამ კონკრეტულ შემთხვევაში არასაკმარისი.

აღსანიშნავია, რომ სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა მოპასუხის არგუმენტი იმის თაობაზე, რომ თანხა მოხმარდა ე. პ-ას მოვლას და კომუნალურ გადასახადებს, მაგრამ სააპელაციო სასამართლო შემოიფარგლა მხოლოდ მოპასუხის ახსნა-განმარტებით (2009 წლის 25 ნოემბრის სხდომის ოქმი), რომელშიც იგი უთითებს ამ ფაქტებზე. კონკრეტული დავის სპეციპიკიდან გამომდინარე, მოპასუხეს აკისრია არა მარტო ვალდებულების შესრულების (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, 715-ე მუხლისა ან 379-ე მუხლით გათვალისწინებული გარემოებების) მითითების, არამედ ასევე მასი მტკიცების ტვირთი (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილი, ასევე 102-ე მუხლის პირველი ნაწილი). მტკიცების ტვირთის განუხორციელებლობისას, როდესაც მოპასუხე შემოიფარგლება მხოლოდ ამ ფაქტებზე მითითებით, მოწინააღმდეგე მხარეს შეუძლია თავის მხრივ შემოიფარგლოს მხოლოდ ამ ფაქტების უარყოფით. ამდენად, სასამართლომ უნდა დაადგინოს თუ რა მტკიცებულებებით ადასტურებს ა. პ-ი სადავო ფაქგტებს. აღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ უნდა შეაფასოს საქმეში წარმოდგენილი, კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილება, რომლითაც დადგინდა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი.

საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ დასახელებული გადაწყვეტილებით დადგენილ იქნა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი, სადაც მხარედ არ მონაწილეობდა ა. პ-ი, შესაბამისად, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის «ბ” პუნქტის თანახმად, ამ გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს ვერ ექნება პრეიუდიციული მნიშვნელობა განსახილველ საქმეზე. ამასთან ერთად საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები სააპელაციო სასამართლომ უნდა შეაფასოს არა როგორც ფაქტები, რომლებიც არ საჭიროებენ მტკიცებას (კონკრეტულ შემთხვევაში პრეიუდიციული მნიშვნელობის ფაქტები), არამედ როგორც სადავო, მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტები, რაც შესაძლებელია დასტურდებოდეს კანონიერ ძალაში შესული თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილებით, სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლივი შეფასებით. ამდენად, მითითებული გადაწყვეტილება წარმოადგენს ერთ-ერთ მტკიცებულებას, რაც მოითხოვს საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში შეფასებას (სსსკ-ის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილი).

აღნიშნულის გათვალისწინებით, საკასაციო პალატა არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ ტ-ემ ვერ განახორციელა მტკიცების ტვირთი.

ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ ზემოაღნიშნული მითითებების საფუძელზე სააპელაციო სასამართლომ უნდა დაადგინოს, მიიღო თუ არა ე. პ-ამ ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხა ან სხვა შესრულება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.