საქმე # 200100117002011436

საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განაჩენი

საქართველოს სახელით

№159აპ-22 22 ივნისი, 2022 წელი

ი-ი , 159აპ-22 ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

ლევან თევზაძე (თავმჯდომარე)

შალვა თადუმაძე, მერაბ გაბინაშვილი

ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა კახეთის საოლქო პროკურატურის საპროკურორო სამმართველოს პროკურორ ვლადიმერ ბექიშვილის საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 დეკემბრის განაჩენზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

1. ა. ი-ის მიმართ წარდგენილი ბრალდების არსი:

1.1. 2009 წლის 3 ივლისს გ--ს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარედ დაინიშნა ა. ი-ი, რომელსაც ევალებოდა კომისიის სხდომების ჩატარების ორგანიზება-ხელმძღვანელობა, განცხადებებისა და მასზე თანდართული დოკუმენტაციის შესწავლა-გამოკვლევა და საკუთრების მოწმობის გაცემა. კომისია მუშაობისას ხელმძღვანელობდა „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს 2007 წლის 11 ივლისის კანონითა და საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის N525 ბრძანებულებით „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ.“

2013 წლის 16 იანვარს გ-ს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარეს - ა. ი-ს მოქალაქე ქ. მ-ს სახელით განცხადებით მიმართა ნ. ღ--მ, რომელშიც აღნიშნავდა, რომ საკუთრებაში ჰქონდა გ-ს რაიონის სოფელ შ–ი მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახნავი 3 183 კვ.მ მიწის ფართობი და ითხოვდა მის მომიჯნავედ 1994 წლიდან თვითნებურად დაკავებული, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული თავისუფალი სასოფლო-სამეურნეო 3 182 კვ.მ მიწის ფართობის საკუთრების უფლების აღიარებას. აღნიშნული განცხადების წარდგენის დროს ქ. მ-ს უკვე გასხვისებული ჰქონდა 3 183 კვ.მ მიწის ფართობი, რის გამოც ნ. ღ-მ განცხადებას დაურთო არასწორი ნახაზი და ძველი ამონაწერები საჯარო რეესტრიდან, სადაც კვლავ მესაკუთრედ იყო დაფიქსირებული ქ- მ.

კერძოდ: ქ. მ–მა 2011 წლის 3 ივნისს თავისი შვილის - ნ. ღ--ს სახელზე გასცა მინდობილობა, რომლის საფუძველზეც ნ. ღ-მ თავის სახელზე დაირეგისტრირა ქ. მ-ს კუთვნილი 1483 კვ.მ მიწის ფართობი საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--, ხოლო თავისი დის - მ. ხ--ს სახელზე დაარეგისტრირა ქ. მ-ს კუთვნილი, მეორე, 1700 კვ.მ მიწის ფართობი საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--. აღნიშნულის შემდგომ, ნ. ღ-მ ქ. მ-ს სახელით დაწერა განცხადება და უკვე ქ. მ-ს საკუთრებაში არარსებული მიწის ნაკვეთების მომიჯნავედ მდებარე, 3182 კვ.მ მიწის ფართობის საკუთრებაში აღიარება მოითხოვა. ნ. ღ-მ აღიარების კომისიას წარუდგინა ძველი ამონაწერი, სადაც 1483 კვ.მ და 1700 კვ.მ მიწის ფართობების მესაკუთრედ ფიქსირდებოდა ქ. მ, ასევე წარადგინა არასწორი ნახაზი, რომ თითქოს, ორივე მიწის ფართობი - 1700 კვ.მ და 1483 კვ.მ მდებარეობდა ერთ სიბრტყეში, ხოლო მის გვერდით იყო ასაღიარებელი 3182 კვ.მ მიწის ფართობი, რეალურად - 1700 კვ.მ და 1483 კვ.მ მიწის ფართობების შორის მდებარეობდა სხვა მიწის ნაკვეთი - 2100 კვ.მ საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--, რომელიც ასევე არ იყო რეგისტრირებული ქ. მ-ს სახელზე.

აღნიშნული გარემოებები არ გამოიკვლია მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარემ ა. ი–მა, რომელსაც არ შეუმოწმებია, განმცხადებელს რეალურად ჰქონდა თუ არა საკუთრებაში მიწის ნაკვეთი, ასევე არ გადაუმოწმებია, მომიჯნავედ მდებარე ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთს რეალურად ფლობდა თუ არა. აღნიშნული საკითხების შესწავლა კი ევალებოდა ა. ი–ს საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის N525 ბრძანებულების მე-12 მუხლის მე-6 პუნქტის საფუძველზე, სადაც აღნიშნულია, რომ კომისია ვალდებულია, უზრუნველყოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა. შედეგად - დაირღვა ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ საქართველოს კანონის მოთხოვნები და ა. ი-მა 2013 წლის 21 მაისს მოქალაქე ქ. მ-ს სახელზე გასცა საკუთრების უფლების N5-- მოწმობა, რითაც ქ. მ–ს საკუთრებაში გადაეცა გ-ს მუნიციპალიტეტში მდებარე, სახელმწიფოს კუთვნილი სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახნავი მიწის ნაკვეთი ფართით - 3182 კვ.მ (საკადასტრო კოდი: 5-.0-.6-.0--).

შესაბამისად, ნათელია, რომ ა. ი-ი გულგრილად მოეკიდა თავის სამსახურებრივ მოვალეობას, არაჯეროვნად შეასრულა მასზე დაკისრებული მოვალეობა მისდამი დაუდევარი დამოკიდებულების გამო; ა. ი–ის ქმედების შედეგად სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული მიწის ფართობი უკანონოდ საკუთრებაში გადაეცა ქ. მ–ს, რამაც საზოგადოებისა და სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესების არსებითი დარღვევა გამოიწვია.

1.2. 2009 წლის 3 ივლისს გ-ს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარედ დაინიშნა ა. ი-ი, რომელსაც ევალებოდა კომისიის სხდომების ჩატარების ორგანიზება-ხელმძღვანელობა, განცხადებებისა და მასზე თანდართული დოკუმენტაციის შესწავლა-გამოკვლევა და საკუთრების მოწმობის გაცემა. კომისია მუშაობისას ხელმძღვანელობდა 2007 წლის 11 ივლისის „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის N525 ბრძანებულებით „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ.“

2013 წლის 4 თებერვალს გ-ს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარეს - ა. ი–ს მოქალაქე გ. თ-ა მიმართა განცხადებით, რომელშიც აღნიშნავდა, რომ საკუთრებაში ჰქონდა გ-ს რაიონის სოფელ მ-ი მდებარე მიწის ნაკვეთი, რომლის მომიჯნავედაც 1992 წლიდან მის ოჯახს თვითნებურად დაკავებული ჰქონდა 2 384,4 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და ითხოვდა მის საკუთრებაში გადაცემას. საჯარო რეესტრის მონაცემების თანახმად კი, გ. თ–ს საკუთრებაში გააჩნდა გ-ს რაიონის სოფელ მ-ი მდებარე მიწის ნაკვეთი, ფართით 2 179 კვ.მ საკადასტრო კოდით - 5-.1-.5-.0--, ხოლო მოითხოვა საკუთრებაში არსებულ ფართზე მეტი ფართის - 2 384,4 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემა, რაც ეწინააღმდეგება ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მოთხოვნებს, რომლის თანახმადაც, ასაღიარებელი ფართი ნაკლები უნდა იყოს საკუთრებაში არსებულ ფართთან მიმართებით. აღნიშნული გარემოებები არ გამოიკვლია მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარემ, ა. ი-მა, რომლის გამოკვლევაც ევალებოდა საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის N525 ბრძანებულების მე-12 მუხლის მე-6 პუნქტის თანახმად, სადაც აღნიშნულია, რომ კომისია ვალდებულია, უზრუნველყოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა და 2013 წლის 18 თებერვალს მოქალაქე გ. თ-ის სახელზე გასცა საკუთრების უფლების N--- მოწმობა, რომლის საფუძველზეც მოქალაქე გ. თ–ს საკუთრებაში გადაეცა გ-ს მუნიციპალიტეტის სოფელ მ-ი მდებარე, სახელმწიფოს კუთვნილი სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი, ფართობით - 2384,4 კვ.მ (საკადასტრო კოდი: 5-.1-.5-.0--).

შესაბამისად, ნათელია, რომ ა. ი-–ი გულგრილად მოეკიდა თავის სამსახურებრივ მოვალეობას, არაჯეროვნად შეასრულა მასზე დაკისრებული მოვალეობა მისდამი დაუდევარი დამოკიდებულების გამო; ა. ი-ის ქმედების შედეგად სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული მიწის ფართობი უკანონოდ საკუთრებაში გადაეცა გ. თ–ს, რამაც საზოგადოებისა და სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესების არსებითი დარღვევა გამოიწვია.

2. ნ. ღ--ს მიმართ წარდგენილი ბრალდების არსი:

2013 წლის 16 იანვარს გ-ს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავჯდომარეს - ა-ი-ს, მოქალაქე ქ. მ--ს სახელით, განცხადებით მიმართა ნ. ღ--მ, რომელშიც აღნიშნავდა, რომ საკუთრებაში ჰქონდა გ-ს რაიონის სოფელ შ-ი მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახნავი 3 183 კვ.მ მიწის ფართობი და ითხოვდა მის მომიჯნავედ 1994 წლიდან თვითნებურად დაკავებული, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული თავისუფალი სასოფლო-სამეურნეო 3 182 კვ.მ მიწის ფართობის საკუთრების უფლების აღიარებას. აღნიშნული განცხადების წარდგენის დროს ქ. მ–ს უკვე გასხვისებული ჰქონდა 3 183 კვ.მ მიწის ფართობი, რის გამოც ნ. ღ-მ განცხადებას დაურთო ძველი ამონაწერები საჯარო რეესტრიდან, სადაც კვლავ მესაკუთრედ იყო დაფიქსირებული ქ. მ. და ასევე - არასწორი ნახაზი.

კერძოდ: ქ. მ-მა 2011 წლის 3 ივნისს თავისი შვილის, ნ. ღ-ს სახელზე გასცა მინდობილობა, რომლის საფუძველზეც ნ. ღ-მ თავის სახელზე დაირეგისტრირა ქ. მ–-ს კუთვნილი, 1483 კვ.მ მიწის ფართობი საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--, ხოლო თავისი დის - მ. ხ-ს სახელზე დაარეგისტრირა ქ. მ--ს კუთვნილი მეორე - 1700 კვ.მ მიწის ფართობი საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--; აღნიშნულის შემდგომ, ნ. ღ-მ ქ. მ--ს სახელით დაწერა განცხადება და უკვე ქ. მ--ს საკუთრებაში არარსებული მიწის ნაკვეთების მომიჯნავედ არსებული - 3182 კვ.მ მიწის ფართობის საკუთრებაში აღიარება მოითხოვა. ნ. ღ-მ აღიარების კომისიას წარუდგინა ძველი ამონაწერი, სადაც 1483 კვ.მ და 1700 კვ.მ მიწის ფართობების მესაკუთრედ ფიქსირდებოდა ქ. მ, ასევე წარადგინა არასწორი ნახაზი, რომ თითქოს, ორივე მიწის ფართობი - 1700 კვ.მ და 1483 კვ.მ მდებარეობდა ერთ სიბრტყეში, ხოლო მის გვერდით იყო ასაღიარებელი 3182 კვ.მ მიწის ფართობი, რეალურად 1700 კვ.მ და 1483 კვ.მ მიწის ფართობების შორის მდებარეობდა სხვა მიწის ნაკვთი 2100 კვ.მ საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--, რომელიც ასევე არ იყო რეგისტრირებული ქ. მ-ს სახელზე. ა. ი-მა 2013 წლის 21 მაისს მოქალაქე ქ. მ--ს სახელზე გასცა საკუთრების უფლების N5-- მოწმობა, რითაც ქ. მ-–ს საკუთრებაში გადაეცა გ-ს მუნიციპალიტეტში მდებარე, სახელმწიფოს კუთვნილი სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახნავი მიწის ნაკვეთი ფართით - 3182 კვ.მ (საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--), რის საფუძველზეც ქ. მ-მა საჯარო რეესტრში საკუთრებად დაირეგისტრირა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი.

შესაბამისად, ნათელია, რომ ნ. ღ. მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით, მოტყუებით დაეუფლა სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს, რითაც 318.20 ლარის მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა სსიპ სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს კ--ს მომსახურების ცენტრს.

3. თელავის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 5 ოქტომბრის განაჩენით:

3.1. ა- ი-–ი, - დაბადებული --- წლის 1- თებერვალს, - საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში გამართლდა.

ა. ი-–ი საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში გამართლდა.

3.2. ნ. ღ, - დაბადებული --- წლის 1- სექტემბერს, (დასწრების გარეშე) - საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში გამართლდა.

3.3. გამართლებულებს განემარტათ, რომ უფლება აქვთ, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 92-ე მუხლით დადგენილი წესით მოითხოვონ ზიანის ანაზღაურება.

4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 დეკემბრის განაჩენით კახეთის საოლქო პროკურატურის პროკურორ ვლადიმერ ბექიშვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და თელავის რაიონული სასამართლოს 2021 წლის 5 ოქტომბრის განაჩენი დარჩა უცვლელად.

5. კასატორმა - კახეთის საოლქო პროკურატურის საპროკურორო სამმართველოს პროკურორმა ვლადიმერ ბექიშვილმა მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განაჩენის გაუქმება და ნ. ღ--სა და ა. ი–ის მიმართ გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანა მათთვის ბრალად წარდგენილ ქმედებებში.

5.1. ბრალდების მხარის საკასაციო საჩივრის მიხედვით, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განაჩენი არის უკანონო და არ ეყრდნობა საქმეში არსებულ მასალებს. სასამართლო პროცესზე გამოკვლეული მტკიცებულებები და სხვა, უდავო მტკიცებულებათა ერთობლიობა ცალსახად ადასტურებს როგორც ნ. ღ-ს, ისე ა. ი–ის მიმართ წარდგენილ ბრალდებებს.

6. ბრალდების მხარის საკასაციო საჩივარზე ადვოკატმა დ. ა--ა წარმოადგინა შესაგებელი, რომლითაც ითხოვა ნ. ღ--სა და ა. ი–ის მიმართ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 დეკემბრის გამამართლებელი განაჩენის ძალაში დატოვება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

1. საკასაციო პალატამ ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა საკასაციო საჩივარი, შეისწავლა საქმის მასალები, შეამოწმა საჩივრის საფუძვლიანობა და მიაჩნია, რომ ბრალდების მხარის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ და გასაჩივრებული განაჩენში უნდა შევიდეს ცვლილება.

2. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ გამამტყუნებელი განაჩენის გამოსატანად აუცილებელია რელევანტური, დასაშვები და უტყუარი მტკიცებულებების ერთობლიობა. სწორედ ამ სამ კრიტერიუმზე დაყრდნობით წყვეტს სასამართლო, გაიზიაროს თუ არა საქმეში არსებული კონკრეტული მტკიცებულება.

3. კასატორის მოსაზრებით, ა. ი--ისა და ნ. ღ-ს ბრალდება დასტურდება გონივრულ ეჭვს მიღმა მტკიცებულებითი სტანდარტით. საკასაციო პალატა ბრალდების მხარის ამ მოსაზრებას ნაწილობრივ იზიარებს და მიაჩნია, რომ ა. ი-ის მიერ საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ქმედების ჩადენა დადასტურებულია მხოლოდ გ. თ–ის ეპიზოდში; ხოლო სხვა ნაწილებში, კერძოდ, ა. ი-ის მიმართ საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილითა (ქ. მ-ს ეპიზოდი) და ნ. ღ--ს მიმართ საქართველოს სსკ-ის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტით წარდგენილ ბრალდებებში, პალატას მიაჩნია, რომ არ არსებობს სააპელაციო სასამართლოს განაჩენის შეცვლის რაიმე სახის საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო პირველ რიგში უთითებს, რომ, ვინაიდან როგორც ა. ი-ის, ისე ნ. ღ-ს მიმართ წარდგენილი ბრალდება დაკავშირებულია ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის ფარგლებში მიღებულ გადაწყვეტილებასთან (ერთი მხრივ, ნ. ღ-მ განცხადებით, თანდართული დოკუმენტებით კომისიის თავმჯდომარეს მიმართა, ხოლო, მეორე მხრივ, თავმჯდომარემ გასცა N5-- საკუთრების უფლების მოწმობა), საკასაციო პალატას მნიშვნელოვნად მიაჩნია, თავად აღნიშნულ კომისიის წევრთა ჩვენებების შინაარსის გაანალიზება. მოცემულ შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლო სხდომაზე დაიკითხნენ კომისიის წევრები: ნ. ჭ-ე, ჯ. შ-ი, ვ. მ-ი, მ. ლ–ი, ი. ყ--ი (კომისიის მდივანი), თავად ა. ი–ი (კომისიის თავმჯდომარე, ბრალდებული) და ნ. რ–ი (იგი იურიდიულ კონსულტაციას უწევდა კომისიას), კერძოდ:

მოწმე მ. ლ-მა განაცხადა, რომ 2013 წელს იგი გ--ს მუნიციპალიტეტის მიწის საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის წევრი იყო. კომისიის სხდომაზე თავმჯდომარე აცნობდა კომისიაში შესულ განსახილველ განცხადებებს, რასაც ეტაპობრივად განიხილავდნენ. თუ დოკუმენტები კანონმდებლობას შეესაბამებოდა, საკითხს კენჭს უყრიდნენ. ამ გზით წყვეტდნენ, აღიარებდნენ თუ არა მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლებას. შემოსული განცხადება კომისიის წევრებს არ ურიგდებოდათ, თუმცა მათი გაცნობა ყველას შეეძლო. თავმჯდომარე თვითონ შეისწავლიდა დოკუმენტებს, ნაკვეთს, ხოლო შემდეგ გამართულ სხდომაზე განიხილავდა საკითხს. კომისიაში განსახილველად შესული იყო ბევრი მასალა და ისინი ენდობოდნენ თავმჯდომარეს. ა. ი-ი თვითონ აწვდიდა კომისიის წევრებს ინფორმაციას, იყო თუ არა განსახილველი დოკუმენტაცია კანონთან შესაბამისი. თუ იტყოდა, რომ რაიმე იყო შეუსაბამო, ნახულობდნენ ნახაზს, არკვევდნენ ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი იყო თუ არა საკუთრებაში, მდებარეობდა თუ არა არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ, იყო თუ არა ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი ნაკლები ფართობის, ვიდრე საკუთრებაში არსებული მიწა და ამის შემდეგ იღებდნენ გადაწყვეტილებას. როდესაც თავმჯდომარემ გააცნო მასალა და თქვა, რომ ყველაფერი წესრიგში იყო, შესაბამისად, მათ კენჭისყრაზე მხარი დაუჭირეს. ა. ი-–ი თვითონ დადიოდა ადგილზე და ამოწმებდა. მას ენდობოდნენ. გარემოებებს საეჭვოდ თუ არ მიიჩნევდნენ, ხმას აძლევდნენ. იგი, როგორც კომისიის წევრი, ვალდებული იყო გასცნობოდა განცხადებასა და დოკუმენტებს, თუმცა არ გასცნობია. გ. თ-ისა და ქ. მ–-ს შემთხვევებში მას დოკუმენტები არ უნახავს. რომ სცოდნოდა ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის მეტობის თაობაზე, უარს იტყოდა მის დაკანონებაზე. იგი არ ამოწმებდა განცხადებაზე თანდართული საჯარო რეესტრის ამონაწერის თარიღს; ალბათ, კომისიის თავმჯდომარე ამოწმებდა. თავმჯდომარე მათ ეუბნებოდა, რომ დოკუმენტები იყო წესრიგში, რის გამოც ყველა დეტალს აღარ ნახულობდნენ, ამის შემდეგ კენჭს უყრიდნენ და აძლევდნენ ხმას. მართალია, როგორც კომისიის წევრს, ევალებოდა გასცნობოდა დოკუმენტებს, მაგრამ კომისიის თავმჯდომარემ მათ უთხრა, რომ განსახილველი დოკუმენტები წესრიგში იყო და აკმაყოფილებდა კანონმდებლობის მოთხოვნებს, რის გამოც შეცდნენ. მიწის ნაკვეთის შესამოწმებლად კომისიის თავმჯდომარე მიდიოდა ადგილზე, როგორც მარტო, ასევე კომისიის წევრებთან ერთად. პირადად თვითონ არცერთი ადგილის შესამოწმებლად არ ყოფილა.

მოწმე ვ. მ-ის ჩვენებით დადგენილია, რომ 2013 წელს იყო საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის წევრი, რომლის თავმჯდომარეც იყო ა. ი-ი. კომისიის სხდომას ყოველთვის ესწრებოდნენ კომისიის წევრები და იხილავდნენ მიწის ნაკვეთის საკუთრების უფლების აღიარების საკითხს. საკუთრების უფლების აღიარებისათვის მიმდებარე მიწა მფლობელობაში 2007 წლამდე უნდა ყოფილიყო. ამასთან, ასაღიარებელი მიწა საკუთრებაში არსებული მიწის მომიჯნავედ და მასზე ნაკლები ფართის უნდა ყოფილიყო. კომისიის სხდომაზე თავმჯდომარესთან, მდივანსა და წევრებთან ერთად განიხილავდნენ განცხადებასა და თანდართულ დოკუმენტებს. თავმჯდომარე სხდომაზე დოკუმენტების შინაარსს დეტალურად კითხულობდა, მაგრამ უშუალოდ კომისიის წევრები საბუთებს არ იღებდნენ. თუ კომისიის სხდომაზე გაჟღერდებოდა, რომ ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში არსებულ ფართზე მეტი იყო, იგი ამ გადაწყვეტილებას მხარს არ დაუჭერდა და სხდომის ოქმს ხელს არ მოაწერდა. 2013 წელს ყურადღებას არ აქცევდნენ საჯარო რეესტრის ამონაწერის თარიღს, არამედ ხელმძღვანელობდნენ იმ ამონაწერით, რაც განცხადებას ერთვოდა. დღეს უკვე ითხოვენ ახალ ამონაწერს. კომისიის ყველა წევრს არ მიუწვდებოდა ხელი საჯარო რეესტრის მონაცემთა ბაზაზე. კომპიუტერი ჰქონდა მხოლოდ ა. ი-–ს და მასშიც მონაცემთა ბაზა რთულად იხსნებოდა. იგი ვალდებული იყო, გასცნობოდა როგორც კომისიის სხდომის ოქმს, ისე კომისიაზე განხილულ დოკუმენტებს და ამის შემდეგ მოეწერა ხელი სხდომის ოქმზე, მაგრამ კომისიის წევრები ზეპირსიტყვიერად ეთანხმებოდნენ კომისიის თავმჯდომარის მიერ სხდომაზე მიწოდებულ ინფორმაციას. განსახილველი დოკუმენტების გაცნობაში ხელს არავინ უშლიდა. კომისიის წევრები ენდობოდნენ ა. ი-–ს, რადგან იგი ყოველთვის ეცნობოდა დოკუმენტებს.

ამავე მოწმემ მიუთითა, რომ გ. თ-–ის შემთხვევაში აღიარებული მიწის თვითნებურად დაკავების ფაქტი სადავო არ ყოფილა. ისეთი შემთხვევაც არსებულა, რომ კომისიის გადაწყვეტილებაში აღმოუჩენიათ შეცდომა, რის გამოც იგი თავიდან განუხილავთ და მიუღიათ ახალი გადაწყვეტილება. ამის უფლება ჰქონდა კომისიას. გ. თ--ის შემთხვევაში ცნობილი რომ ყოფილიყო შეცდომის შესახებ, აუცილებლად შეცვლიდნენ.

მოწმე ნ. ჭ-ის ჩვენებით დადგენილია, რომ 2007 წლიდან 2014 წლამდე იყო გ---ს მუნიციპალიტეტის საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის წევრი. მოქალაქე კომისიას განცხადებით უკანონოდ დაკავებული მიწის საკუთრების აღიარების მოთხოვნით მიმართავდა. თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ უნდა ყოფილიყო. ამასთან, დაკავებული მიწა საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ნაკლები ფართის უნდა ყოფილიყო. მოქალაქეს განცხადებასთან ერთად უნდა წარმოედგინა პირადობის მოწმობა, საკადასტრო აზომვითი ნახაზი ორთოფოტოს კოდით, მინიმუმ, ორი მოწმის ნოტარიულად დამოწმებული განცხადება, რომლებიც ადასტურებდნენ თვითნებურად დაკავების ფაქტს და ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან. შემოტანილი განცხადება და თანდართული დოკუმენტები იყო ერთ პირად. კომისიის წევრებს სხდომამდე არ ურიგდებოდათ ასლები, საკითხს მათ კომისიის თავმჯდომარე კომისიის სხდომაზე აცნობდა. იმ შემთხვევაში, თუ კომისიის თავმჯდომარე გააცნობდა ისეთ ინფორმაციას, რომელიც კომისიის რომელიმე წევრისთვის იყო კანონთან შეუსაბამო, უშუალოდ ეცნობოდნენ დოკუმენტებს და მსჯელობდნენ აღნიშნულზე. საკითხის განხილვის დროს მოხსენებას აკეთებდა თავმჯდომარე და აცნობდა კომისიის წევრებს განსახილველი განცხადებისა და თანდართული დოკუმენტების შინაარსს და თუკი რაიმე სადავო იყო, ამ შემთხვევაში თვითონაც ეცნობოდნენ დოკუმენტებს. ვინაიდან კომისიის წევრებს დავალებული ჰქონდათ სხვა საქმეებიც, მათ არ ჰქონდათ იმის საშუალება, რომ შეესწავლათ კომისიაში შესული ყველა განცხადება და დოკუმენტი. კომისიის წევრებისთვის ინფორმაციის ძირითადი მიმწოდებელი იყო კომისიის თავმჯდომარე. 2013 წლის 7 თებერვლის კომისიის სხდომის N1 ოქმზე ნამდვილად მისი ხელმოწერაა. იგი ესწრებოდა აღნიშნულ სხდომას.

მოწმეს ახსოვს, რომ ქ. მ--სა და გ. თ-–ის განცხადებების განხილვა სხდომაზე მოხდა შემდეგნაირად: გ. თ-ის შემთხვევაში მას პირადად არ უნახავს ამონაწერი, რადგან იგი გააცნო კომისიის თავმჯდომარემ და იმ შემთხვევაში, თუ თვითონ გაეცნობოდა საჯარო რეესტრის აღნიშნულ ამონაწერს, სადაც მითითებულია, რომ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი ნაკლებია თვითნებურად დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე, იგი ნამდვილად არ დაუჭერდა მხარს გადაწყვეტილებას. შესაძლოა, თავმჯდომარემ სწორედ ვერ ამოიკითხა ფართობი. კანონის თანახმად, განცხადებასთან ერთად მიჰქონდათ საჯარო რეესტრის განახლებული ამონაწერი, რომლითაც ხელმძღვანელობდნენ, მაგრამ განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით მისთვის ცნობილი არ იყო, რომ კომისიას წარედგინა საჯარო რეესტრის ძველი ამონაწერი. ეს რომ სცოდნოდა, აუცილებლად მოითხოვდნენ ახალი ამონაწერის წარმოდგენას. როგორც ახსოვს, აღნიშნული საკითხის განხილვისას იყო კომისიის 9 წევრი. ქ. მ--ს განაცხადის განხილვის დროს კომისიის წევრი აღარ იყო. ქ. მ-ს შემთხვევაში, იმ დროისათვის ჰქონდათ ამონაწერები ორ ნაკვეთზე, რომლებიც კოდებით მითითებული იყო ორთოფოტოზეც და საკადასტრო აზომვით ნახაზზეც. ნაკვეთები იყო მომიჯნავე. მან აუდიტისგან გაიგო, რომ დაკანონებული მიწის ნაკვეთი ნახაზზე დატანილი იყო არასწორად და დაკანონებული მიწის ნაკვეთი იყო სხვაგან და არა - საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ. ახალი ამონაწერით მათთვის ცნობილი თუ იქნებოდა, რომ მიწის ნაკვეთი გადაფორმებული იყო ქ. მ--ს შვილის სახელზე, მაშინ კომისია ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთს შვილის სახელზე აღიარებდა, მიუხედავად იმისა, რომ განმცხადებელი საკუთრების უფლების აღიარებას ოჯახზე ითხოვდა. სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა შეამოწმა დაახლოებით 2 წლის პერიოდი. ამ დროს დაახლოებით 220 აღიარება იყო და გამოვლინდა მხოლოდ ორი შეცდომა. სახელმწიფო აუდიტის დასკვნა არის საჯარო, ქვეყნდება აუდიტის სამსახურის ვებგვერდზე და ყველა თანამშრომელი გაეცნო აღნიშნულ დასკვნას. ადვოკატმა ბ. გ-ა გამოაქვეყნა კომისიის სხდომის ოქმის შემდეგი შინაარსი: „სოფელ შ–ი მცხოვრები ქ. მ. ითხოვს მის საკუთრებაში არსებული 1980 წლიდან პრივატიზებულად მიღებული სოფელ შ-ი მდებარე 3183 მ² სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ ამავე პერიოდში დაკავებული 3182 მ² სასოფლო სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის დაკანონებას.“ მოწმე ნ. ჭ-ემ დაადასტურა და განმარტა, რომ ასეთ შემთხვევაში, რა თქმა უნდა, კომისიას უფლება ჰქონდა მიეღო ის გადაწყვეტილება, რაც მიიღო. მანვე აჩვენა, რომ ზედმეტად აღიარებული 217 მ² მიწის ნაკვეთის ღირებულება სრულად გადახდილია ბიუჯეტში.

სხდომის ჩატარებამდე შესაძლებელია ელექტრონულად გადაიგზავნოს მასალები, თუმცა აღნიშნული დროსა და ძალისხმევასთან არის დაკავშირებული. სხდომაზე კომისიის ყველა წევრს არ ჰქონდა კომპიუტერი, რომ პარალელურად გადაემოწმებინათ ელექტრონულად. ისინი უსმენდნენ თავმჯდომარეს და მის მიერ მიწოდებული ინფორმაციით მსჯელობდნენ. იმ შემთხვევაში თუ დაეჭვდებოდნენ, მაშინ იმსჯელებდნენ და ნახულობდნენ დოკუმენტებს.

მოწმე ი. ყ-მა აღნიშნა, რომ ა. ი–ი იყო საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარე, ხოლო თავად კი კომისიის წევრი და მდივანი. განცხადებები თანდართული დოკუმენტაციით შედიოდა ა. ი--თან, რომელიც ადებდა რეზოლუციას, შემდეგ ეს დოკუმენტაცია მიდიოდა მოწმესთან. იგი ატარებდა ჟურნალში, ანიჭებდა ნომერს და დოკუმენტები ბრუნდებოდა კვლავ ა. ი-თან. განცხადება განიხილებოდა შემდეგნაირად: შეისწავლიდნენ მასალებს, ა. ი-ი ჩანიშნავდა კომისიის სხდომას, რის შემდეგაც თვითონ უკავშირდებოდა განმცხადებლებს, შეიკრიბებოდა კომისია და განიხილავდენ საკითხს. კომისიის თავმჯდომარე ა. ი-–ი ყველას აცნობდა განცხადებას, განცხადების ავტორს, სოფელს, სადაც მდებარეობდა მიწის ნაკვეთი; ამ ყველაფერს მდივანი, ანუ თვითონ იწერდა და შემდეგ თუ ვინმეს რამე კითხვა ჰქონდა, განიხილავდნენ და კენჭს უყრიდნენ. თუ რომელიმე წევრი ნახაზს მოითხოვდა, თავმჯდომარე გააცნობდა, მაგრამ, ძირითადად, ყველა ენდობოდა ა. ი-ს. კომისიის წევრებს რა თქმა უნდა, ჰქონდათ უფლება გასცნობოდნენ განსახილველ განცხადებასა და დოკუმენტებს, მაგრამ ისინი ენდობოდნენ თავმჯდომარეს. განმცხადებელს, რომელიც ესწრებოდა კომისიის სხდომას, განსაკუთრებულად ეკითხებოდნენ, ასაღიარებელი ნაკვეთი იყო თუ არა საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ, ამ საკითხზე კომისიის ყველა წევრი განსაკუთრებულად ამახვილებდა ყურადღებას.

მოწმის მითითებით, ქ. მ-სა და გ. თ-–ის განცხადებების განხილვასთან დაკავშირებით ახსოვს, რომ ა. ი–მა მათ განუმარტა შემდეგი: ნაკვეთი საკუთრებაშია, ასაღიარებელი მიწა არის მის მიმდებარედ, ჰყავს ორი მოწმე, ყველაფერი აქვს წესრიგში და ექვემდებარება აღიარებას. ამ ორი საკითხის განხილვისას რაიმე საეჭვო გარემოება არ წარმოჩენილა და რომ გაჟღერებულიყო, კომისია დადებით გადაწყვეტილებას არ მიიღებდა, ვიდრე სრულად არ გამოიკვლევდა გარემოებებს. აღნიშნული განცხადებები უშუალოდ თვითონ არ უნახავს, მაგრამ ახსოვს, რომ სხდომაზე დაისვა კითხვა ხომ წესრიგში იყო ყველაფერი, რაზეც ა. ი-–მა დადებითი პასუხი განაცხადა. თუ გ. თ-ის საკითხის განხილვისას ეცოდინებოდათ ის ფაქტი, რომ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი უფრო ნაკლები იყო ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთის ფართზე, კომისიის არცერთი წევრი დადებით გადაწყვეტილებას არ მიიღებდა. ქ. მ--ს შემთხვევაში ამონაწერი შეიძლება ნახეს, მაგრამ თარიღისთვის ყურადღება არ მიუქცევიათ. დღეის მდგომარეობით, დარბაზში აქვთ მონიტორი და კომპიუტერი. მონიტორზე ჩანს ყველა მიწის ნაკვეთი (რუკით), ხედავენ მიმდებარე ნაკვეთს, მიწის ფართობს, ყველა წევრი განმცხადებელთან ერთად უყურებს და გამოაქვთ საერთო აზრი. ადრე მსგავსი საშუალებები არ ჰქონდათ და მას არც ევალებოდა, რომ ენახა იმ პერიოდში მიწის ნაკვეთი იყო თუ არა რეგისტრირებული. მაშინ დოკუმენტები შედიოდა ა. ი--თან და როდესაც ეუბნებოდა, რომ ყველაფერი იყო წესრიგში, რა თქმა უნდა, ენდობოდნენ მას, დღეს კი ოფიციალურად ყველაფერს ხედავენ მონიტორზე. თ-ის საკითხთან დაკავშირებით კომისიის წევრმა - ჯ. შ-მა სხდომაზე ა. ი–ს ჰკითხა: „შენ იცი, ეს ნაკვეთი სად არის, როგორ არის, გააქვს შესწავლილი?“ რაზეც ა. ი-მა უპასუხა: „კი, ვენახია გაშენებული, დედამისისგან მემკვიდრეობით გადაცემული აქვს გ. თ-ს.“ ქ. მ-ს შემთხვევაში ნახაზით, ორთოფოტოთი და მოწმეების ახსნა-განმარტებებით დასტურდებოდა, რომ ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი იყო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ, შესაბამისად, ეჭვს ვერ შეიტანდნენ. გ. თ–ისა და ქ. მ-ს შემთხვევებში დასტურდებოდა ფაქტობრივი ფლობა. ა. ი-ი არ იყო ვალდებული, რომ კომისიის წევრებისთვის დაეძალებინა განსახილველი დოკუმენტაციის გაცნობა. მასალებს არ ეცნობოდა კომისიის არცერთი წევრი. პირადად ის კომისიის სხდომაზე ფიზიკურად ვერ შეძლებდა მასალების გაცნობას, რადგან ამის დრო არ ჰქონდა. რაც შეეხება კომისიის სხდომამდე მასალების გაცნობას, მან არ ჩათვალა საჭიროდ, რომ გასცნობოდა მასალებს.

მოწმე ჯ. შ-მა განაცხადა, რომ იგი 2014 წლამდე იყო გ-ს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის წევრი. ფიზიკური პირები განცხადებით მიმართავდნენ, ვისგანაც კომისია ითხოვდა დოკუმენტაციას, მაგალითად, აზომვით ნახაზებს, მოწმეთა ჩვენებებს, სოფლის ხელმძღვანელის ცნობას და ა.შ., რაც განსაზღვრული იყო დებულებით. ამ დოკუმენტების წარმოდგენის შემდეგ, მიწის ნაკვეთზე გადიოდნენ და შემდეგ საკითხი კომისიაზე განიხილებოდა. თუ რაიმე საეჭვო გარემოება ან ხარვეზი იკვეთებოდა, გადამოწმების მიზნით ათვალიერებდნენ მიწის ნაკვეთს. ადგილზე კომისიის ყველა წევრი ვერ ახერხებდა გასვლას, გადიოდა 3-4 წევრი, შეისწავლიდა მდგომარეობას, ინფორმაციას მიაწვდიდა კომისიას და ამის მიხედვით, სხდომაზე კენჭისყრით იღებდნენ გადაწყვეტილებას. ყოფილა შემთხვევა, რომ ადგილზე თვითონაც გასულა. კომისიის თავმჯდომარეს ჰქონდა განცხადება და საერთო დოკუმენტები, მას ასევე ჰქონდა კომპიუტერი. იმის გათვალისწინებით, რომ ბატონი ი----–---–ი არის კვალიფიციური პიროვნება, ძალიან ხშირად კომისიის წევრები ეყრდნობოდნენ მის მიერ მიწვდილ ინფორმაციას და სწორად კეთდებოდა საქმე. ყოფილა შემთხვევა, რომ თვითონ თავმჯდომარეს საკითხზე შეჰპარვია ეჭვი და უთქვამს, რომ რაღაც გარემოება არ ესადაგებოდა კანონის მოთხოვნებს. ასეთ შემთხვევაში, მსგავს განცხადებასა და დოკუმენტებს დებდნენ ცალკე, 2-3 ადამიანი მიდიოდა ინფორმაციის გადასამოწმებლად და ცდილობდნენ გამოესწორებინათ ხარვეზი.

მოწმის მითითებით, იმ პერიოდში კომისიას არ ჰქონდა ისეთი ბაზა, რომ თითოეულ წევრს ჰქონოდა თავისი კომპიუტერი, ყველა წევრს დარიგებოდა განცხადებისა და დოკუმენტების ასლები. გ. თ-–ის საკითხთან დაკავშირებით ახსოვს, რომ ა. ი–მა მათ განუცხადა, რომ იგი თვითონ იმყოფებოდა ადგილზე, ნახა მიწის ნაკვეთი და დოკუმენტაციაც იყო წესრიგში. შესაბამისად, კომისიის წევრებს აღნიშნულ საკითხში ეჭვი არ შეუტანიათ და პირადად იგი დეტალებითაც არ დაინტერესებულა. ქ. მ-ს საკითხზე, როგორც მოგვიანებით გახდა მისთვის ცნობილი, მომიჯნავე ნაკვეთი არ იყო მიმდებარე და რეალურად მდებარეობდა სხვაგან. შემდეგ თქვეს, რომ მიმდებარე ნაკვეთი იყო იმაზე ნაკლები, რომლის აღიარებაც მოხდა, მაგრამ კარგად ახსოვს, რომ როდესაც წარმოდგენილი ნახაზი გაშიფრეს, აშკარად გამოჩნდა, რომ ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი არ იყო ძირითად ნაკვეთზე ნაკლები, ძირითადი ნაკვეთი იყო მეტი. გამოძიების ეტაპზე აღმოჩნდა, რომ ეს ნაკვეთი არ ეკუთვნოდა ქ. მ–ს და ეკუთვნოდა მის შვილს, ასევე აღმოჩნდა, რომ თითქოს, ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი იყო სხვაგან. წარმოდგენილი ნახაზი და დოკუმენტები განხილვის ეტაპზე პირადად ნახა და შეამოწმა. დოკუმენტები ასევე ნახა ყველამ. ნახაზის მიხედვით, ძირითადი ნაკვეთი იყო უფრო მეტი, ვიდრე ასაღიარებელი ნაკვეთი. ქ. მ-ს განცხადებაზე თანდართული დოკუმენტები, გარდა ნახაზისა, მას არ უნახავს. გ. თ-ის საკითხის განხილვის ოქმთან დაკავშირებით განმარტავს, რომ ა. ი–ის მიწვდილ ინფორმაციას ენდნენ და აღარ დაინტერესებულან. ზუსტად არ ახსოვს, ალბათ წაიკითხავდა სხდომის ოქმს და ისე მოაწერდა ხელს. კომისიის წევრები პირველ რიგში კითხულობდნენ, ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი მეტი ხომ არ იყო საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე და მერე კითხულობდნენ, წარდგენილი დოკუმენტაცია წესრიგში იყო თუ არა. რაიმე რომ არ ყოფილიყო კანონის შესაბამისად, არცერთი კომისიის წევრი არ მოაწერდა ოქმზე ხელს. ზემოაღნიშნულ ინფორმაციას კომისიის წევრები ა. ი–ისგან იღებდნენ და ის თუ იტყოდა, რომ ყველაფერი წესრიგში იყო, ენდობოდნენ. ქ. მ--ს შემთხვევაში 2013 წელს წარდგენილი რომ იყო 2011 წლის საჯარო რეესტრის ამონაწერი, ეს არ იცოდა. საკითხის განხილვისას, რომ სცოდნოდა აღნიშნულის შესახებ, აუცილებლად მოითხოვდნენ ახალი საჯარო რეესტრის ამონაწერის წარმოდგენას. გ. თ--ა ალბათ გადაიხადა მიწის საფასური, რადგან საფასურის გადაუხდელად ვერ დაუწერდნენ საკუთრების მოწმობას. კომისიის ყველა წევრი ვალდებული იყო შეემოწმებინა როგორც დოკუმენტაცია, ასევე ფაქტობრივი გარემოებები. ისინი ენდობოდნენ კომისიის თავჯდომარეს, რომელიც კვალიფიციური იყო განსახილველ საკითხებში. კომპიუტერი ჰქონდა ა. ი–ს, იგი ამოწმებდა და კომისიის წევრებს, ეუბნებოდა წესრიგში იყო თუ არა დოკუმენტები და თუ რაიმე არ იყო წესრიგში, კომისიის წევრებს ეუბნებოდა, რომ იკვეთებოდა საეჭვო გარემოებები და საკითხს სჭირდებოდა დამატებითი შესწავლა. თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის მომიჯნავე მიწის ნაკვეთზე რომ ეღიარებინათ საკუთრების უფლება, ასეთი არ ახსოვს, თუმცა კანონი ითვალისწინებს.

მოწმე ნ. რ-მა განაცხადა, რომ თავად კომისიის წევრი არ იყო. იგი მათ იურიდიულ კონსულტაციას უწევდა. მას შემდეგ, რაც კომისიის მდივანი მიიღებდა განცხადებას, დოკუმენტებს თავმჯდომარე გადაამოწმებდა. შემდეგ ეს დოკუმენტები მასთან მიჰქონდათ და იგი, როგორც იურისტი, ამოწმებდა ბაზებში. იმის გამო, რომ საჯარო რეესტრის ამონაწერის განახლება დაკავშირებულია გარკვეულ თანხებთან, შესაძლებელი იყო მოქალაქისთვის გაეწიათ შეღავათი და თვითონ გადაემოწმებინა მონაცემები. კომისია საჯარო რეესტრიდან ითხოვდა მხოლოდ ინფორმაციას, ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთი იყო თუ არა ვინმეზე რეგისტრირებული. საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე ამონაწერის განახლება არასოდეს არ მოუთხოვიათ, რადგან ეს განმცხადებლის ვალდებულება იყო და მას უნდა წარმოედგინა სრულყოფილი დოკუმენტაცია. საკუთრების უფლების აღიარების კომისია კოლეგიური ორგანოა და იგი გადაწყვეტილებას არ იღებს ერთპიროვნულად, კომისია მსჯელობს კოლეგიურად, დგება შესაბამისი ოქმი, ტარდება კენჭისყრა, ფიქსირდება, რამდენი წევრია წინააღდეგი, მომხრე და კენჭისყრის შედეგად მიიღება გადაწყვეტილება. ის, რომ კომისიის თავმჯდომარე აწერდა ხელს საკუთრების მოწმობას, არ ნიშნავს, რომ მხოლოდ ის იღებდა გადაწყვეტილებას.

ბრალდებულმა ა. ი-მა ნაწილობრივ აღიარა წარდგენილი ბრალდება. მან განმარტა, რომ გ-ს მუნიციპალიტეტში ხელმძღვანელობდა საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას. კომისია ხელმძღვანელობდა კანონით „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში ან სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ და პრეზიდენტის იმავე სახელწოდების N525 ბრძანებულებით. ასევე ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის შესაბამისი თავით. მისი თავმჯდომარეობით განიხილეს ნ. ღ-სა და გ. თ-ისათვის თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის აღიარების საკითხი. მას უნდა შეემოწმებინა საჯარო რეესტრის ამონაწერი, მაგრამ ვერ შეამოწმა იმის გამო, რომ პრაქტიკა არ იყო ასეთი. კომისიაში დოკუმენტაციის წარდგენის შემდეგ, ამოწმებდა შემოტანილ დოკუმენტაციას, ეყრდნობოდნენ მოწმეების ჩვენებებს, აგზავნიდა წერილს საჯარო რეესტრში გადაფარვასა და სივრცით მოწყობაში დარღვევების შესამოწმებლად. საჯარო რეესტრიდან თუ დადებითი პასუხი მიუვიდოდა, იწყებდა განცხადების განხილვას. ნ. ღ-ს ნაწილში წარდგენილ ბრალდებაში თავი დამნაშავედ არ ცნო, რადგან ნ. ღ-ს კანონის დარღვევით, მითუმეტეს ყალბი მონაცემები, კომისიისთვის არ წარუდგენია. ხარვეზი, რასაც ედავებიან, მნიშვნელოვანი არ არის, რადგან მისი გამოსწორების შემთხვევაში, შედეგი იგივე იქნებოდა. ხარვეზი განხილვის პროცესში რომ ეპოვა, გამოასწორებინებდა და შედეგი არ შეიცვლებოდა. ამდენად, ნ. ღ--ს კომისია მიწის აღიარებაზე უარს ვერ ეტყოდა.

რაც შეეხება გ. თ-ს, ამ ნაწილში მან აღიარა, რომ დოკუმენტები ჯეროვნად ვერ გადაამოწმა. მანვე მიუთითა, რომ კომისია კენჭისყრით იღებდა გადაწყვეტილებას და მის ვალდებულებაში არ შედიოდა კომისიის წევრებისათვის დოკუმენტაციის გაცნობა. გ. თ--ისა და ნ. ღ--სათვის მიწის გადაცემის პროცესის დროს კანონის დარღვევის თაობაზე საკრებულოსთვის ცნობილი გახდა აუდიტის შემოწმების შემდეგ. აღნიშნული საკითხი შეიძლებოდა განეხილა იმავე კომისიას და გადაეწყვიტა დადებითად ან უარყოფითად, გაეუქმებინა ან დაეტოვებინა საკუთრების მოწმობა.

ამდენად, კომისიის თავმჯდომარის, მდივნისა და წევრების ჩვენებების შინაარსი, აგრეთვე მოწმე ნ. რ-ის (იგი იურიდიულ კონსულტაციას უწევდა კომისიას) ჩვენება სრულად შეესაბამება ერთმანეთს და ერთმნიშვნელოვნად მიუთითებს, რომ ა. ი-ი წარმოადგენდა პირს, რომლის მიწოდებულ ინფორმაციასაც ეყრდნობოდა კომისია.

სასამართლო სხდომაზე დაიკითხნენ სხვა მოწმეებიც, კერძოდ:

მოწმე მ. კ-ე-ს-ა განაცხადა, რომ არის შპს „გ-ის“ დირექტორი. შპს „გ--ი“ ზომავს მიწის ნაკვეთებს და ამზადებს ტექნიკურ პასპორტებს. ქ. მ–მა მიმართა თუ არა, არ ახსოვს, მაგრამ თუ მიმართავდა, აუცილებლად წავიდოდა ადგილზე და აზომავდა ნაკვეთს. მიწის ნაკვეთის ადგილზე აზომვის გარეშე ნახაზი არასდროს არ შეუდგენია. აღიარების კომისიისთვის ნახაზს ამზადებს იმ შემთხვევაში, თუ მოქალაქეს ასაღიარებელი მიწის მიმდებარედ დარეგისტრირებული აქვს მიწის ნაკვეთი.

მოწმე ვ. კ-მ განაცხადა, რომ გამოძიების ეტაპზე იგი დაკითხულია მიწის ღირებულების განსაზღვრის მიზნით. როგორც ახსოვს, 1ჰა მიწის საწყისი ღირებულება 1000 ლარია. 3182 მ² მიწის საფასური იქნებოდა - 314 ლარი. მან პასუხი გასცა 3140 მ² მიწის ნაკვეთის ღირებულებაზე. მას ჰკითხეს, რომ თუ 3140 მ² მიწის ნაკვეთი გადაეცემოდა უკანონოდ კერძო პირს, რა სახის ზიანი მიადგებოდა სახელმწიფოს, რაზეც მან უპასუხა კანონიდან გამომდინარე. მისი შეფასებით 314 ლარი არის მცირე მნიშვნელობის. იგი ა. ი-სა და ნ. ღ-ს არ იცნობს.

მოწმე შ. მ--ს ჩვენებით დადგენილია, რომ 2013 წლიდან მუშაობს სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტოს კ-ს მომსახურების ცენტრში, მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე. დღეს, საპრივატიზაციო ქონების ფასის განსაზღვრის მიზნით, მიმართავენ ექსპერტიზას. ა. ი-ის თავმჯდომარობის დროს კომისიის სხდომებში არ მონაწილეობდა, მაგრამ შეიძლება იყო ამ კომისიის წევრი. მას დაზარალებულად ცნობის დადგენილება ჩაჰბარდა და გაეცნო. იმ პერიოდში, როგორც იცის, 1ჰა–ს ღირებულება მთავრობის დადგენილებით განისაზღვრებოდა 1000 ლარით. აღიარებული იყო, როგორც ახსოვს, 3180 მ² მიწის ფართობი და ზიანი განისაზღვრა 318 ლარით, რასაც სახელმწიფო ქონების ეროვნული სააგენტო სრულად ეთანხმება. გამომძიებელმა განუმარტა დაზარალებულის უფლებები და მან ხელი მოაწერა. კონკრეტული მიწის ნაკვეთი ექვემდებარებოდა თუ არა აღიარებას, პასუხს ვერ გასცემს, რადგან იგი კომისიის სხდომაში არ მონაწილეობდა. მართალია, იყო კომისიის წევრი, მაგრამ იგი გარდა კომისიის წევრობისა, ასრულებდა სხვა სამსახურებრივ უფლება–მოვალეობებს და დროის უქონლობის გამო ვერ ახერხებდა საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის სხდომებში მონაწილეობას.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ, მართალია, ზემოგანხილულ მტკიცებულებათა ბაზის ძირითადი ნაწილი როგორც ქ. მ--ს, ისე გ. თ--–ის ეპიზოდებში (საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილი) არის ერთი და იგივე, თუმცა, ვინაიდან ხსენებული ორი ბრალდების შინაარსის ფაქტობრივი გარემოებები არ არის აბსოლუტურად იდენტური, მართებულია მათი ცალ-ცალკე განხილვა. ამასთან, საკასაციო პალატა მიუთითებს იმ გარემოებაზეც, რომ ა. ი-ის მიმართ საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილი ბრალდება ქ. მ–-ს ეპიზოდში, მჭიდროდ არის დაკავშირებული ნ. ღ-ს მიმართ საქართველოს სსკ-ის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტით წარდგენილ ბრალდებასთან. ვინაიდან, მოცემულ შემთხვევაში ბრალდების ვერსიის მიხედვით, საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარეს - ა. ი-ს მოქალაქე ქ. მ-ს სახელით განცხადებით მიმართა ნ. ღ-მ, რომელიც აღნიშნავდა, რომ საკუთრებაში ჰქონდა გ-ს რაიონის სოფელ შ-ი მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახნავი 3 183 კვ.მ მიწის ფართობი და ითხოვდა მის მომიჯნავედ 1994 წლიდან თვითნებურად დაკავებული, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული, თავისუფალი სასოფლო-სამურნეო 3 182 კვ.მ მიწის ფართობის საკუთრების უფლების აღიარებას. აღნიშნულ ეპიზოდში ნ. ღ--მ ხსენებულ განცხადებას დაურთო არასწორი შინაარსის შემცველი დოკუმენტები (ძველი ამონაწერები და არასწორი ნახაზი), რომლებიც, თავის მხრივ, ა. ი-მა არ გამოიკვლია, არ შეამოწმა და ისე გასცა საკუთრების უფლების მოწმობა.

ამდენად, გამომდინარე იქიდან, რომ ნ. ღ--ს ქმედებაში თაღლითობის ნიშნების, მის მიერ წარდგენილი დოკუმენტების მართებულობის განხილვა ლოგიკურად ებმის ა. ი-–ის მიერ სამსახურებრივი გულგრილობის ჩადენის შეფასებას, საკასაციო პალატა ხსენებულ ორ ბრალდებას განიხილავს ერთი ქვეთავის ფარგლებში.

3.1. ა. ი-ის მიმართ წარდგენილი ბრალდება საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით (გ. თ–ის ეპიზოდი):

ბრალდების მხარე მოცემულ ეპიზოდში ა. ი–ს ედავება, რომ მას, როგორც საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარეს, მოქალაქე გ. თ–-ა განცხადებით მიმართა, რომელშიც აღნიშნავდა, რომ საკუთრებაში ჰქონდა გ--ს რაიონის სოფელ მ-ი მდებარე მიწის ნაკვეთი, რომლის მომიჯნავედაც 1992 წლიდან მის ოჯახს თვითნებურად დაკავებული ჰქონდა 2 384,4 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და ითხოვდა მის საკუთრებაში გადაცემას. საჯარო რეესტრის მონაცემების თანახმად კი გ. თ–ს საკუთრებაში გააჩნდა გ-ს რაიონის სოფელ მ-ი მდებარე მიწის ნაკვეთი ფართით, 2 179 კვ.მ საკადასტრო კოდით - 5-.1-.5-.0--, ხოლო მოითხოვა საკუთრებაში არსებულ ფართზე მეტი ფართის - 2 384,4 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემა, რაც ეწინააღმდეგება ,,ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მოთხოვნებს, რომლის თანახმადაც ასაღიარებელი ფართი ნაკლები უნდა იყოს საკუთრებაში არსებულ ფართთან მიმართებით. აღნიშნული გარემოებები არ გამოიკვლია მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარე ა. ი-მა და გ. თ-ის სახელზე გასცა საკუთრების უფლების მოწმობა, რომლის საფუძველზეც მოქალაქე გ. თ–ს საკუთრებაში გადაეცა გ--ს მუნიციპალიტეტის სოფელ მ-ი მდებარე, სახელმწიფოს კუთვნილი, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების საკარმიდამო მიწის ნაკვთი, ფართობით - 2384,4 კვ.მ.

სასამართლო პირველ რიგში შეაფასებს თავად გ. თ–ის ჩვენებას, რომლის თანახმადაც, როდესაც მამაპაპეული სახლ–კარის გაფორმება გადაწყვიტა, იგი ა. ი–ს არ იცნობდა. გაფორმების დროს, ნაკვეთი მიწის ამზომველმა აზომა, შემდეგ დაიბარეს და უთხრეს, რომ ნაკვეთის ბოლოში არსებული მიწა არ იყო ოფიციალურად გაფორმებული და მას შეეძლო შეესყიდა იგი. მას არცერთი მეზობელი არ ედავებოდა. ნაკვეთის ბოლოში გადის რკინიგზა და სხვა ვერავინ ისარგებლებდა ამ ადგილით. ამის შემდეგ, ამ საკითხთან დაკავშირებით, მივიდა ი-–თან, რომელმაც უთხრა, რომ შედგებოდა კომისია. მოწმეებმა დაუდასტურეს, რომ მიწის ნაკვეთი იყო მისი მამაპაპეული. გარკვეული დროის შემდეგ ა. ი-–მა მოითხოვა ბანკში კონკრეტული თანხის გადახდა. ქვითარი თავად ა. ი-ს კაბინეტში მიუტანა. ამის შემდეგ ნაკვეთი აზომა ახლიდან. ნახაზები რომ უნდა შეედგინა, მოწმეები რომ უნდა მიეთითებინა, ამის შესახებ ი--ს არ დაურიგებია, ეს ყველაფერი აუხსნა მან, ვინც აზომა მიწა და შეადგინა ნახაზი. მანვე მიასწავლა, რომ თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის გასაფორმებლად უნდა მისულიყო ა. ი--თან. ყველა დოკუმენტი მიიტანა აღიარების კომისიაში. შემდეგ იგი დაიბარეს გ--ს გამგეობაში და უთხრეს, რომ აუდიტის დასკვნის თანახმად, მას ზედმეტი მიწის ნაკვეთი ჰქონდა დარეგისტრირებული. საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთსა და აღიარებულ მიწის ნაკვეთს შორის რაიმე საზღვარი არ ყოფილა. ზედმეტი მიწის ფართობზე რეგისტრაცია გააუქმეს თუ ისევ მის სახელზეა რეგისტრირებული, არ იცის.

ამდენად, გ. თ-ის ჩვენებით დგინდება, რომ მან ნამდვილად შეაგროვა კონკრეტული საბუთები და წარუდგინა აღიარების კომისიას, თუმცა მისთვის არ არის ცნობილი, რატომ იყო საბოლოოდ ზედმეტი ის მიწის ნაკვეთი, რომელიც დაირეგისტრირა.

როგორც პირველი ინსტანციის, ისე სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება ძირითადად, შემდეგ ორ არგუმენტს დააფუძნა:

1) კომისია კოლეგიური ორგანოა და იგი გადაწყვეტილებას იღებს კენჭისყრით; საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის N525 ბრძანებულების მე-12 მუხლის მე-6 პუნქტის საფუძველზე სწორედ კომისიაა ვალდებული, უზრუნველყოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა გამოკვლევა;

2) გ. თ-ს ნამდვილად გადაეცა 205მ² მიწის ფართი, რომლის ღირებულება გადახდილი აქვს და შესაბამისად, სახელმწიფოს ზიანი არ მისდგომია.

საკასაციო სასამართლო ზემოხსენებულ ორ არგუმენტს არ იზიარებს და თითოეულ მათგანს განიხილავს ცალ-ცალკე.

კოლეგიური ორგანოს მიერ კენჭისყრის საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღება:

იმისათვის, რომ კომისიის მიერ კენჭისყრის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილება ა. ი–ის, როგორც თავმჯდომარის, ბრალის გამამართლებელ გარემოებად მივიჩნიოთ, პირველ რიგში თავად აღნიშნული კომისიის წევრთა ჩვენებებში ასახული ძირითადი ასპექტები უნდა გამოიკვეთოს. მოცემულის საფუძველზე შეიქმნება ძირითადი სურათი იმ საკითხთან დაკავშირებით, თუ როგორ წარმართავდა პრაქტიკულ საქმიანობას კომისია, რა რეჟიმით მიმდინარეობდა სხდომები და საკითხის განხილვის ფარგლებში ვინ რა როლს ასრულებდა და რა მოცულობით. კომისიის თავმჯდომარის, მდივნისა და წევრების ჩვენებების შინაარსი (რომლებიც, როგორც აღინიშნა, ერთმანეთს შეესაბამება) ცალსახად ადასტურებს შემდეგი სახის ფაქტობრივ გარემოებათა ერთობლიობას:

- მოქალაქეთა განცხადებები თანდართული დოკუმენტებით გარკვეული პროცედურების დაცვით შედიოდა ა. ი-თან. ხსენებული დოკუმენტი განიხილებოდა შემდეგნაირად: შეისწავლიდნენ მასალებს, ა. ი–ი ჩანიშნავდა კომისიის სხდომას, რის შემდეგაც მდივანი უკავშირდებოდა განმცხადებლებს, შეიკრიბებოდა კომისია და განიხილავდა საკითხს;

- საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის სხდომას თავმჯდომარეობდა ა. ი-–ი, რომელიც კომისიის წევრებისთვის ინფორმაციის მიწოდების ძირითად წყაროს წარმოადგენდა; იგი აცნობდა წევრებს განცხადებასა და მასთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან დეტალებს;

- კომისიის წევრები არ იყვნენ შეზღუდულნი, სხდომის განმავლობაში დაესვათ შეკითხვები და დაეზუსტებინათ კონკრეტული გარემოებები;

- იმ პერიოდში კომისიას არ ჰქონდა იმგვარი ბაზა, რომ თითოეულ წევრს ჰქონოდა საკუთარი კომპიუტერი, ყველა წევრს დარიგებოდა განცხადებისა და დოკუმენტების ასლები (კომპიუტერი ჰქონდა მხოლოდ ა. ი-ს და მონაცემებს ამოწმებდა თავად);

- უპირობოდ ყველა წევრი ენდობოდა ა. ი-ის მიერ სხდომაზე მიწოდებულ ინფორმაციას, რომელიც უკავშირდებოდა მიწის აღიარებასთან დაკავშირებულ საკითხებს. კომისიის წევრები ძალიან ხშირად სწორედ მის მიერ მიწვდილ ინფორმაციას ეყრდნობოდნენ და მათთვის თავმჯდომარე იყო კვალიფიციური პირი.

- თუ რაიმე საეჭვო გარემოება გაჟღერდებოდა, კომისია თავს შეიკავებდა და დადებით გადაწყვეტილებას არ მიიღებდა, ვიდრე სრულად არ გამოიკვლევდა გარემოებებს.

- ჩვენების მიცემის დროს თავად ა. ი-მა მიუთითა, რომ გ. თ–ის ნაწილში იგი აღიარებს ბრალს, რადგან დოკუმენტები ჯეროვნად ვერ გადაამოწმა.

ზემოაღნიშნულ პირობებში საკასაციო სასამართლოს არ გააჩნია საფუძველი, დაეთანხმოს ქვედა ინსტანციის სასამართლოებს, როდესაც ისინი ა. ი–ის ქმედებას ფაქტობრივად კომისიისაგან განყენებულად მიიჩნევენ და ყურადღებას მხოლოდ კოლეგიურად მიღებულ გადაწყვეტილებაზე ამახვილებენ.

საკასაციო პალატა უთითებს, რომ, მართალია, კომისიის წევრები, ზოგადად, შეზღუდულნი არ იყვნენ უშუალოდ ჩართულიყვნენ მასალების გაანალიზებაში, მაგრამ, იმჟამინდელი მდგომარეობისა და არსებული რესურსების მხედველობაში მიღებით, თავმჯდომარე წარმოადგენდა პირს, რომელსაც ყველაზე მეტი შეხება ჰქონდა განსახილველ განცხადებასა და დოკუმენტებთან (მათი კომისიაში შესვლის მომენტიდან). ამასთან, ტექნიკური რესურსი (იგულისხმება კომპიუტერი), რომელშიც მონაცემთა ბაზა იყო, გააჩნდა მხოლოდ თავმჯდომარეს. შესაბამისად, დადგენილია, რომ იმჟამინდელ ვითარებაში კომისიის წევრებისათვის ძირითადი ინფორმაციის მიმწოდებელი პირი იყო ა. ი-ი, რომელსაც მთლიანად ენდობოდა კომისია.

ამასთან, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ ვინაიდან ა. ი-ი კომისიის წევრებს აცნობდა განცხადებასა და მასთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან დეტალებს, მის მიერ გაცხადებული ინფორმაცია კანონით დადგენილი წესით უნდა შემოწმებულიყო კიდეც, მითუმეტეს, რომ მისთვის, როგორც თავმჯდომარისათვის, თვალნათელი იყო, თუ რომელი წევრი რა დოზით იყო ჩართული სამუშაო პროცესში და რა მოცულობით აზუსტებდა თავმჯდომარის მიერ მიწოდებულ ინფორმაციას (მაგალითად, თუ სვამდა კითხვებს) და შესაბამისად, საბოლოოდ რომელ წყაროზე დაყრდნობით მიდიოდა კომისია კონკრეტულ გადაწყვეტილებამდე. კომისიის წევრები ძალიან ხშირად სწორედ მის მიერ მიწვდილ ინფორმაციას ეყრდნობოდნენ.

ამდენად, საკასაციო პალატა იზიარებს ბრალდების შესახებ დადგენილებაში არსებულ მითითებას, რომ მას უნდა გამოეკვლია გარემოება (საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის N525 ბრძანებულების მე-12 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად): ასაღიარებელი ფართი ნაკლები ხომ არ იყო საკუთრებაში არსებულ ფართთან მიმართებით, რაც ერთ-ერთ სავალდებულო პირობას წარმოადგენდა. კომისიის ყველა დაკითხულმა წევრმა ერთგვაროვნად მიუთითა, რომ მოცემული საკითხის გაჟღერების შემთხვევაში, ისინი მხარს არ დაუჭერდნენ ამგვარ გადაწყვეტილებას. როგორც უკვე აღინიშნა, რაიმე საწინააღმდეგო პოზიცია ამ ნაწილში თავად ა. ი-საც არ გამოუთქვამს. მოცემული ბრალდების ეპიზოდში ცალსახაა, რომ დაირღვა კანონის იმპერატიული დანაწესი, კერძოდ, „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მოთხოვნა, რომლის თანახმადაც, ასაღიარებელი ფართი ნაკლები უნდა იყოს საკუთრებაში არსებულ ფართთან მიმართებით.

ზიანის არსებობის ფაქტი:

სააპელაციო სასამართლოს (ისევე როგორც პირველი ინსტანციის) სამოტივაციო ნაწილში მითითებულია, რომ: საქმის მასალებით დადასტურებულია გ. თ--ისათვის 205მ²-ით მეტი მიწის ფართის გადაცემის ფაქტი, რომლის ღირებულებაც მას გადახდილი აქვს. ანუ, მატერიალური თვალსაზრისით, სახელმწიფოს ზიანი არ მისდგომია. აღნიშნულ მსჯელობას საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს, შემდეგ გარემოებათა გამო:

ამ შემთხვევაში მიწის ღირებულების გადახდა ქმედების საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის დისპოზიციის მიღმა ექცევა. სამსახურებრივი გულგრილობა განსახილველ სისხლის სამართლის საქმეში გამოიწვია ა. ი–ის კონკრეტულმა ქმედებამ, კერძოდ, რომ მან, როგორც თავმდჯომარემ, არ გამოიკვლია ასაღიარებელი ფართის მეტობა საკუთრებაში არსებულ ფართთან მიმართებით (რომლის დაცვაც კანონში ცალსახა ფორმით სავალდებულოდ იყო მიჩნეული); ამგვარად, მან გასცა საკუთრების უფლების N--- მოწმობა, რომლის საფუძველზეც საბოლოოდ მოქალაქე გ. თ–ს საკუთრებაში გადაეცა გ--ს მუნიციპალიტეტის სოფელ მ–ი მდებარე, სახელმწიფოს კუთვნილი, სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი. შესაბამისად, ზედმეტი ფართის ღირებულების გადახდა დაკავშირებული არ არის სამსახურებრივი გულგრილობის ქმედების შემადგენლობასთან.

ამასთან, საკასაციო პალატა უთითებს, რომ ამ შემთხვევაში არსებითი მნიშვნელობა არ აქვს მიწის ფართი იქნებოდა 205მ², მასზე ნაკლები (პირობითად, 200 მ²), თუ მეტი, ვინაიდან „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლი იმპერატიული ფორმით მიუთითებს, რომ ასაღიარებელი ფართი ნაკლები უნდა იყოს საკუთრებაში არსებულ ფართთან მიმართებით. ამდენად, ქმედების დასჯადობას განსაზღვრავს ასაღიარებელი ფართის მეტობა საკუთრებაში არსებულ ფართთან შედარებით, რაც მოცემულ შემთხვევაში ცალსახად გამოკვეთილია: კერძოდ, თავად საჯარო რეესტრის მონაცემით დადასტურებულია, რომ გ. თ-–ს საკუთრებაში გააჩნდა მიწის ნაკვეთი ფართით - 2 179 კვ.მ, ხოლო მოითხოვა საკუთრებაში არსებულ ფართზე მეტი ფართის - 2 384,4 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში გადაცემა.

შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს არგუმენტს იმის თაობაზე, რომ ა. ი-ის ქმედებაში არ არის გამოკვეთილი ზიანის მიყენების ფაქტი, ან/და რომ მისი ღირებულების გადახდით საფუძველი ეცლება ქმედების საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით კვალიფიკაციას.

ამდენად, საქმის მასალების საფუძველზე დადასტურებულია, რა უნდა გამოეკვლია (ამ შემთხვევაში, ასაღიარებელი ფართის მეტობა) ა. ი–ს და რის საფუძველზე უნდა გამოეკვლია (2007 წლის 11 ივლისის „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები, საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის N525 ბრძანებულებით „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების წესისა და საკუთრების უფლების მოწმობის ფორმის დამტკიცების შესახებ“ საფუძველზე); ამასთან, დადასტურებულია ისიც, რომ გამოსაკვლევ მასალასთან (კომისიაში შესვლიდან მისი განხილვის სტადიის ჩათვლით) უპირობოდ ყველაზე მეტი შეხება მხოლოდ თავმჯდომარეს ჰქონდა (მოწმეების - ნ. ჭ-ის, ჯ. შ-ის, ვ. მ--ის, მ. ლ–ის, ი. ყ-ის (კომისიის მდივანი) ჩვენებები).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო ბრალდების ამ ეპიზოდში სრულად იზიარებს კასატორის პოზიციას, რომ სასამართლო სხდომაზე გამოკვლეულ მასალათა ერთობლივი ანალიზით ა. ი–ის მიერ საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილი ბრალდება გონივრულ ეჭვს მიღმა მტკიცებულებითი სტანდარტით დადასტურებულია (გ. თ-–ის ეპიზოდი), რის გამოც ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს განაჩენში უნდა შევიდეს შესაბამისი ცვლილება და იგი ცნობილ უნდა იქნეს დამნაშავედ სამსახურებრივი გულგრილობის ჩადენისათვის.

3.2. ა. ი-ის მიმართ წარდგენილი ბრალდება საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით (ქ. მ-ს ეპიზოდი), ნ. ღ-ს მიმართ წარდგენილი ბრალდება საქართველოს სსკ-ის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტით:

ბრალდების ამ ეპიზოდებში გამოტანილ გამამართლებელ განაჩენს საკასაციო სასამართლო სრულად ეთანხმება, ვინაიდან წარმოდგენილი საქმის მასალები არ არის საკმარისი ა. ი-ის მიმართ სამსახურებრივი გულგრილობის (ქ. მ--ს ეპიზოდი), ხოლო ნ. ღ--ს მიმართ - თაღლითობის ჩადენის დასადასტურებლად;

როგორც ბრალდების შესახებ დადგენილებებში არის მითითებული, მოცემული ეპიზოდის თანახმად, ნ. ღ--მ თავის სახელზე დაირეგისტრირა ქ. მ-ს კუთვნილი 1483 კვ.მ მიწის ფართობი საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--, ხოლო თავისი დის - მ. ხ–-ს სახელზე დაარეგისტრირა ქ. მ-ს კუთვნილი, მეორე, 1700 კვ.მ მიწის ფართობი საკადასტო კოდით - 5-.0-.6-.0--. აღნიშნულის შემდგომ, ნ. ღ--მ ქ. მ–-ს სახელით დაწერა განცხადება და უკვე ქ. მ-ს საკუთრებაში არარსებული მიწის ნაკვეთების მომიჯნავედ მდებარე, 3182 კვ.მ მიწის ფართობის საკუთრებაში აღიარება მოითხოვა. ნ. ღ-მ აღიარების კომისიას წარუდგინა ძველი ამონაწერი, სადაც 1483 კვ.მ და 1700 კვ.მ მიწის ფართობების მესაკუთრედ ფიქსირდებოდა ქ. მ–ი, ასევე წარადგინა არასწორი ნახაზი, რომ თითქოს, ორივე მიწის ფართობი 1700 კვ.მ და 1483 კვ.მ მდებარეობდა ერთ სიბრტყეში, ხოლო მის გვერდით კი იყო ასაღიარებელი, 3182 კვ.მ მიწის ფართობი. აღნიშნული გარემოებები, თავის მხრივ, არ გამოიკვლია მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის თავმჯდომარემ, ა. ი-მა, კერძოდ, მას არ შეუმოწმებია, განმცხადებელს რეალურად ჰქონდა თუ არა საკუთრებაში მიწის ნაკვეთი, ასევე არ გადაუმოწმებია მომიჯნავედ მდებარე ასაღიარებელი მიწის ნაკვეთს რეალურად ფლობდა თუ არა. აღნიშნული საკითხების შესწავლა კი ევალებოდა საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 15 სექტემბრის N525 ბრძანებულების მე-12 მუხლის მე-6 პუნქტის საფუძველზე. საბოლოოდ, მან 2013 წლის 21 მაისს მოქალაქე ქ. მ---ს სახელზე გასცა საკუთრების უფლების მოწმობა, რითაც ქ. მ–ს საკუთრებაში გადაეცა გ-ს მუნიციპალიტეტში მდებარე, სახელმწიფოს კუთვნილი სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახნავი მიწის ნაკვეთი, ფართით 3182 კვ.მ.

საკასაციო პალატა უთითებს, რომ მოცემულ შემთხვევაში გამოკვლეული მტკიცებულებებით არ დადასტურდა, როგორც ფაქტი, რომ ნ. ღ. მოქმედებდა თაღლითობის განზრახვით, ასევე ფაქტი, რომ ა. ი-მა ჩაიდინა სამსახურებრივი გულგრილობა, რამაც საზოგადოებისა და სახელმწიფოს ინტერესების არსებითი დარღვევა გამოიწვია, კერძოდ:

ქ. მ-ს გ-ს რაიონში, სოფელ შ–ი ჰქონდა მიწის ნაკვეთები: 1483მ² და 1700მ², რომლებიც გაუნაწილა, გადაუფორმა, შვილებს - ნ. ღ-სა და მ-ნე ხ–ს. მათი ოჯახი 1994 წლიდან ასევე სარგებლობდა თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთით. ქ. მ–მა შვილს, ნ- ღ-ს მისცა მინდობილობა და სთხოვა განეკარგა მისი ქონება. ასევე მიემართა საკუთრების აღიარების კომისიისთვის, რომ ეღიარებინათ თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთი. ფართობი, რომელიც მის ოჯახს თვითნებურად აქვს დაკავებული და რომლის აღიარებასაც ითხოვდა, სოფელ შ–ივე მდებარეობს.

გ-ს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებული მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას 2013 წლის 16 იანვარს განცხადებით მიმართა ქ. მ–მა. განცხადებაში იგი მიუთითებდა, რომ 1994 წელს მისმა ოჯახმა პრივატიზაციით საკუთრებაში მიიღო სახნავი მიწა 3183 მ². ამავე წელს მისმა ოჯახმა თვითნებურად დაიკავა 3182 კვ.მ მიწა და ითხოვდა თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთზე უფლების აღიარებას (ტ. I. ს.ფ. 21).

განცხადებას თან ერთვის: ქ. მ-ს პირადობის მოწმობის ქსეროასლი, განცხადების სახით ნოტარიულად დამოწმებული ორი მოწმის ჩვენება, 2011 წლით დათარიღებული ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომ ქ. მ. გ--ს რაიონში, სოფელ შ–ი, ნამდვილად ფლობს განცხადებაში მითითებულ: 1483.00 მ² (საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--) და 1700 მ² (საკადასტრო კოდით - 5-.0-.6-.0--) მიწის ნაკვეთებს, სქემა, ნახაზები, ორთოფოტო და სოციალურად დაუცველობის დამადასტურებელი ამონაწერი (ტ. I. ს.ფ 21-31).

2011 წლის 8 ივნისის სამკვიდრო მოწმობით (ტ. I. ს.ფ. 79-88) დადგენილია, რომ ქ. მ--მა მიიღო 2005 წლის 14 თებერვალს გარდაცვლილი მეუღლის ქონება. მათ შორის გ--ს რაიონში, სოფელ შ-ი მდებარე „ნაყანობის“ მიწის ნაკვეთი, 1483 მ² ნაკვეთის ნომერი 5-.0-.0-----. (შემდგომი საკადასტრო კოდით 5-.0-.6-.0--, ტ. I. ს.ფ. 25).

2011 წლის 3 ივნისს გაცემული მინდობილობით (ტ.I. ს.ფ. 89) დგინდება, რომ ქ.მ--მა შვილს - ნ. ღ-ს უფლება მისცა გარდაცვლილი მეუღლის - ო. მ-ს დანაშთ ქონებაზე აწარმოოს სამკვიდრო საქმიანობა.

2013 წლის 21 მაისის N5-- საკუთრების მოწმობით, ქ. მ-–ს საკუთრებაში გადაეცა 3182 მ² მიწის ნაკვეთი, მდებარე სოფელ შ-ი (ტ.I. ს.ფ. 20).

ის გარემოება, რომ ქ. მ. ნამდვილად ფლობდა: 1483 მ² და 1700 მ² ფართობის ორ მიწის ნაკვეთს, დასტურდება საჯარო რეესტრის შესაბამისი ამონაწერებით. ორივე მიწის ნაკვეთის საერთო ფართი ჯამურად არის - 3183 მ². როდესაც ქ. მ-–მა შვილის მეშვეობით საკუთრების უფლების აღიარების კომისიას მიმართა, განცხადებაში მიუთითა, რომ მისი ოჯახი 1994 წლიდან პრივატიზაციის საფუძველზე ფლობდა სწორედ 3183 მ² მიწის ნაკვეთს და პარალელურად, საკუთრების უფლების გარეშე სარგებლობდა და დაკავებული ჰქონდა 3182 მ² მიწის ფართი (ტ. I. ს.ფ. 21).

მოწმე მ. ხ-მა განაცხადა, რომ ნ. ღ. არის მისი და. მამის გარდაცვალების შემდეგ, დედა - ქ. მ. მემკვიდრეობის საკითხთან დაკავშირებულ საბუთებს აწესრიგებდა. როდესაც დედამისს ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო აღნიშნული უკვე აღარ შეეძლო, მის დას, ნ. ღ-ს მისცა მინდობილობა და სწორედ მან გააგრძელა დედის დაწყებული საქმე. სოფელ შ-ი, რკინიგზასთან არსებული, მამის ნაქონი მიწის ნაკვეთი გადაუფორმეს მას. ნაკვეთები იყო მთლიანი, ერთი ტერიტორია და ეკუთვნოდა მამას, თუმცა შემდეგ სამ ნაწილად გაიყვეს. მას ერთი ნაწილი დაურეგისტრირეს. ამ ნაკვეთებიდან ერთი იყო ნაყანობში, სხვა ადგილების არც სახელი ახსოვს და არც ფართობი. მთლიანი მიწის ნაკვეთი იყო 7000 მ² და რა ფართობებად დაყვეს, არ ახსოვს. ნ. ღ-ს ასევე ერგო მიწის ნაკვეთი, რომელიც არის იქვე, ზედ მის ნაკვეთთან. მოწმისა და მისი დის ნაკვეთები მიბმული იყო თუ არა ერთმანეთზე, აღარ ახსოვს. მიწის ნაკვეთები მას გადაეცა ჩუქებით. დედამისმა მას და მის დას თავად გაუნაწილა მიწის ნაკვეთები, რაშიც ისინი არ ჩარეულან. აღიარების კომისიასთან დაკავშირებით მან არაფერი იცის. დედამისს ჰქონდა დაწყებული დოკუმენტების შეგროვება და შემდეგ გააგრძელა მისმა დამ. 1994 წელს მათმა კომლმა სოფელ შ-ი პრივატიზაციით მიიღო სასოფლო–სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი 3183 მ². მამამისს ჰქონდა ერთი ნაკვეთი 3182 მ², რომელიც შეისყიდა ყოფილი რკინიგზის მუშისგან, თუმცა აღნიშნული მიწის ნაკვეთი ოჯახს გაფორმებული არ ჰქონია. შეძენილი მიწის ნაკვეთი და პრივატიზებული მიწის ნაკვეთები იყო ერთი მთლიანი. იგი თანახმა იყო, ოჯახის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი გაფორმებულიყო ოჯახის ნებისმიერ წევრზე, მას აღნიშნულის საწინააღმდეგო არაფერი ჰქონია. როგორც ახსოვს, ქ. მ-მა ნახაზის დამზადება შეუკვეთა გ. ს-–ს. მას, ქ. მ–სა და ნ. ღ-ს სადავო არასოდეს არაფერი ჰქონიათ და მოიაზრებოდნენ ერთ ოჯახად.

როდესაც საკასაციო პალატა აფასებს ნ. ღ-ს მხრიდან სხვისი ნივთის მოტყუებით დაუფლების ფაქტს, ყურადღებას ამახვილებს შემდეგ გარემოებებზე:

ნ. ღ. და მ. ხ. არიან ქ. მ-ს შვილები და მან თავის სახელზე რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთი გადასცა შვილებს. განცხადებაში ქ. მ-–ს მითითებული აქვს, რომ მიწის ნაკვეთებს ფლობდა ოჯახი და მოითხოვა თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთის აღიარება; აღნიშნული გარემოებები დადასტურებულია შესაბამისი წერილობითი მტკიცებულებებით, რაც ზემოთ უკვე იქნა აღწერილი. ნ. ღ--ს სახელმწიფოსთვის ყალბი ინფორმაცია არ მიუწვდია, ვინაიდან ძველი ამონაწერით დასტურდებოდა წარსულში, შვილებისთვის მიწების გადაცემამდე, ქ. მ--ს მიერ მიწის ნაკვეთების ფლობის ფაქტი. „ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ საქართველოს კანონის თანახმად, დაინტერესებულ პირად განიხილება ფიზიკური პირი, რომელსაც შეუძლია მოითხოვოს საკუთრების უფლების აღიარება; მასში ასევე მოიაზრება სავარაუდო მემკვიდრეც, კერძოდ, მეორე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი განმარტავს, რომ დაინტერესებული პირია - ფიზიკური პირი, ასევე მისი სავარაუდო მემკვიდრე ან უფლებამონაცვლე, რომელიც მართლზომიერად ფლობს (სარგებლობს) ან რომელმაც თვითნებურად დაიკავა სახელმწიფო საკუთრების სასოფლო ან არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზედაც განთავსებულია საცხოვრებელი სახლი (აშენებული ან დანგრეული) ან არასაცხოვრებელი დანიშნულების შენობა.“ სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, ქ. მ-ს შვილები - ნ. ღ. და მ. ხ. არიან მისი მემკვიდრეები. რწმუნებაც რომ არ ჰქონოდა ნ. ღ-ს, ის, როგორც მემკვიდრე, უფლებამოსილი იყო, მოეთხოვა ოჯახის-მშობლების მიერ თვითნებურად დაკავებული მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების აღიარება. მითუმეტეს, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ ნ. ღ-სა და მის დას, მ. ხ-–ს შორის რაიმე სახის ქონებრივი დავა არ მიმდინარეობდა და არც მიმდინარეობს. დავის დამადასტურებელი მტკიცებულება საქმის განხილვის დროს არ წარმოდგენილა. ასევე უდავოა, რომ ქ. მ. და მისი მეუღლე თვითნებურად ფლობდნენ და სარგებლობდნენ სახელმწიფოს კუთვნილი, გ--ს რაიონის სოფელ შ-ი მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების სახნავ 3 182 მ² მიწის ფართობს. ყოველივე აღნიშნული კი გამორიცხავს თაღლითობის, სხვისი ნივთის მოტყუებით დაუფლების განზრახვას.

სასამართლო ვერ გაიზიარებს ბრალდების დადგენილებაში მითითებულ გარემოებას, რომ ქ. მ--ს მემკვიდრეების, შვილების მიწის ნაკვეთები ერთ სიბრტყეში არ იყო მოქცეული და მათ შორის კიდევ სხვა მიწის ნაკვეთი მდებარეობდა, ვინაიდან ამის დამადასტურებელი შესაბამისი ექსპერტიზის დასკვნა ბრალდების მხარეს არ წარმოუდგენია.

ამდენად, საქმის მასალებით დასტურდება რომ ასაღიარებელ მიწის მიმდებარედ ქ- მ--ს ოჯახი ნამდვილად ფლობს მიწის ნაკვეთს; ოჯახის წევრებს შორის რაიმე სახის ქონებრივი დავა, მტკიცებულებების მიხედვით, არ მიმდინარეობდა და არც მიმდინარეობს. მოწმე მ. ხ. მიუთითებს, რომ როდესაც დედამისს (ესე იგი ქ. მ–ს) ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო მემკვიდრეობასთან დაკავშირებული საკითხების მოწესრიგება აღარ შეეძლო, მის დას, ნ. ღ-ს მისცა მინდობილობა და სწორედ მან გააგრძელა დედის დაწყებული საქმე. სასამართლო სხდომაზე გამოქვეყნდა ქ. მ--ს ჩვენება, რომლითაც დადასტურებულია, რომ ნ. ღ-ს, დედისა და გაცემული მინდობილობის საწინააღმდეგოდ, არცერთი ქმედება არ შეუსრულებია. ქ. მ. 2013 წლის 16 იანვრის განცხადებაში მიუთითებდა, რომ მიწა ოჯახმა მიიღო საკუთრებაში და ამავე წელს სწორედ ოჯახმა დაიკავა თვითნებურად მიწა, რომლის საკუთრებად აღიარებასაც კომისიას სთხოვდა. თავის მხრივ, ნ. ღ. ქ. მ–-ს მემკვიდრეა. საქმეში წარმოდგენილი ყველა მასალის ყოველმხრივი შეფასებით არ იკვეთება თაღლითობის სუბიექტური შემადგენლობა ნ. ღ-ს მხრიდან.

მხოლოდ ის ფაქტი, რომ კომისიისათვის მიმართვის მომენტში, ქ. მ-–ს მიწის ნაკვეთები უკვე შვილებისთვის აქვს გადაცემული და 1483 კვ.მ მიწის ფართობს ნ. ღ, ხოლო მეორე - 1700 კვ.მ მიწის ფართობს მისი და - მ. ხ. ფლობენ, არ წარმოადგენს საკმარის მტკიცებულებას ქმედების საქართველოს სსკ-ის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტით მიჩნევისათვის. შესაბამისად, ნ. ღ-ს ბრალდების ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილი გამამართლებელი განაჩენი უნდა დარჩეს უცვლელად.

რაც შეეხება ა. ი-ის სამსახურებრივი გულგრილობით ბრალდებას, ამ ნაწილში თავად ბრალდებულმა მიუთითა, რომ კომისიაში დოკუმენტაციის წარდგენის შემდეგ, ამოწმებდა მათ და ამ დროს, ეყრდნობოდნენ მოწმეების ჩვენებებს, აგზავნიდა წერილს საჯარო რეესტრში გადაფარვასა და სივრცით მოწყობაში დარღვევების შესამოწმებლად. საჯარო რეესტრიდან თუ დადებითი პასუხი მიუვიდოდა, იწყებდა განცხადების განხილვას. ნ. ღ-ს კანონის დარღვევით, მითუმეტეს ყალბი მონაცემები, კომისიისთვის არ წარუდგენია. ხარვეზი, რასაც ედავებიან, მნიშვნელოვანი სახის არ არის, რადგან მისი გამოსწორების შემთხვევაში შედეგი იგივე დადგებოდა.

საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ა. ი–მა, როგორც კომისიის თავმჯდომარემ, იხელმძღვანელა წარმოდგენილი განცხადებითა და მასზე თანდართული ოფიციალური სახის დოკუმენტებით, რომელთა წარდგენა იმ დროისათვის გადაწყვეტილების მიღებამდე აუცილებელი იყო. შემდეგ განახორციელა კონკრეტული პროცედურები, გააგზავნა წერილი საჯარო რეესტრში, შეამოწმა მოწმეთა ჩვენებები, რომელთა საფუძველზეც კომისიამ მიიღო დადებითი გადაწყვეტილება.

მნიშვნელოვანია, რომ მოცემულ ნაწილში უტყუარად არ იკვეთება საზოგადოებისა და სახელმწიფოს კანონიერი ინტერესების არსებითად დარღვევის ფაქტი (რაც ქმედების საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით დაკვალიფიცირებისათვის აუცილებელია), ვინაიდან, როგორც აღინიშნა, მიწის ნაკვეთი, რომლის აღიარებასაც ქ. მ. ითხოვდა, მიუთითებდა, რომ მისი ოჯახის იყო. მართალია, კომისიისათვის მიმართვის მომენტში, ქ. მ-ს მიწის ნაკვეთები უკვე შვილებისთვის ჰქონდა გადაცემული (ნ. ღ. და მ. ხ.) თუმცა, ოჯახში ქონებრივი დავა დებს შორის არ არსებობდა. ამდენად, ასაღიარებელ მიწის ნაკვეთს, რომელზეც ბრალდების შესახებ დადგენილებაში ყურადღებაა გამახვილებული, მრავალი წლის განმავლობაში ისედაც ქ. მ--ს ოჯახი ფლობდა; საქმის მასალებით არ იკვეთება, რომ მფლობელობა სადავო გამხდარიყო ოჯახის რომელიმე წევრის ან სხვა პირის, მაგალითად, მეზობლის მიერ. ამდენად, ბრალდების შესახებ დადგენილებაში მითითებულ მიწაზე მფლობელობა ქ. მ-ს ოჯახის ფარგლებს არ გასცდენია (წარმოდგენილი საქმის მასალების მიხედვით). შესაბამისად, ამგვარ მოცემულობაში ბრალდების მხარე არ უთითებს კონკრეტულად რით დაზიანდა საზოგადოება და სახელმწიფო (განსხვავებით გ. თ-ის ეპიზოდისაგან, რომელშიც პირდაპირ გამოკვეთილია, რომ მან დაირეგისტრირა მიწა, რომელიც საკუთრებაში არსებულზე მეტი იყო, რაც კანონის იმპერატიულ მოთხოვნას პირდაპირ არღვევდა). მითუმეტეს, რომ საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საზოგადოებისა და სახელმწიფოს ინტერესი არსებითად უნდა იყოს დარღვეული. მოცემული ფაქტობრივი გარემოებები საბოლოოდ არ ქმნის სისხლისსამართლებრივი წესით ნ. ღ-სა და ა. ი–ის დასჯადობის წინაპირობებს.

ამდენად, საქმის მასალების ერთიანი ანალიზის საფუძველზე ა. ი-ის მიმართ წარდგენილი ბრალდება საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით (ქ. მ--ს ეპიზოდი) და ნ. ღ-ს მიმართ წარდგენილი ბრალდება საქართველოს სსკ-ის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტით დადასტურებული არ არის, მოცემულ ბრალდებებში პროკურორმა საკასაციო საჩივრით ვერ დაასაბუთა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების არამართებულობა, რის გამოც განაჩენი ამ ნაწილში უნდა დარჩეს უცვლელად.

4. სასჯელის სამართლიანობა:

საქართველოს სსსკ-ის 259-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლოს განაჩენი უნდა იყოს კანონიერი, დასაბუთებული და სამართლიანი; ამავე მუხლის მე-4 ნაწილი უთითებს, რომ ,,განაჩენი სამართლიანია, თუ დანიშნული სასჯელი შეესაბამება მსჯავრდებულის პიროვნებასა და მის მიერ ჩადენილი დანაშაულის სიმძიმეს.“ ამასთან, საკასაციო პალატა, საქართველოს სსკ-ის 53-ე მუხლის მე-3 ნაწილიდან გამომდინარე, თანაბრად ხელმძღვანელობს სისხლის სამართლის საქმის მასალებში წარმოდგენილი როგორც პასუხისმგებლობის შემამსუბუქებელი, ისე - დამამძიმებელი გარემოებებით და აფასებს, საბოლოოდ დანიშნული სასჯელის სახე და ზომა რამდენად პროპორციულია მსჯავრდებულის პიროვნებასა და მის მიერ ჩადენილი ქმედების სიმძიმესთან.

საქართველოს სსკ-ის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილი (2017 წლის 1 ივნისის კანონის ამოქმედებამდე რედაქცია) სასჯელის სახედ და ზომად ითვალისწინებს ჯარიმას ან თავისუფლების აღკვეთას ვადით სამ წლამდე.

საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს საკონსტიტუციო სასამართლოს ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაზეც, რომლის მიხედვითაც, ,,აუცილებელია, სასჯელი ადეკვატურად შეესატყვისებოდეს საზოგადოებრივი საშიშროების შემცველი ქმედების სიმძიმეს. იმ პირობებში, როდესაც სასჯელის სიმკაცრე აშკარად აჭარბებს ჩადენილი ქმედების საზოგადოებრივი საშიშროების ხარისხს, ეჭვქვეშ დგება დაწესებული სასჯელისა და მისი ლეგიტიმური მიზნების პროპორციული დამოკიდებულება. აშკარად მკაცრი და არაგონივრული სასჯელი ზედმეტად შორდება სასჯელის ლეგიტიმურ მიზნებს“ (საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2019 წლის 2 აგვისტოს გადაწყვეტილება N1/6/770 საქმეზე: ,,საქართველოს სახალხო დამცველი საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ“).

საკასაციო სასამართლო სასჯელის კონკრეტული სახისა და ზომის შერჩევამდე მხედველობაში იღებს იმ გარემოებას, რომ მოცემულ შემთხვევაში ა. ი–ს პასუხისმგებლობის დამამძიმებელი გარემოება არ გააჩნია; ამასთან, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს მოვალეობათა დარღვევის ზომას, მოცულობას, ა. ი-ის ასაკს (არის 61 წლის), ფაქტს, რომ გ. თ-ის ნაწილში მან აღიარა, რომ დოკუმენტები ჯეროვნად ვერ გადაამოწმა და მოცემულ გარემოებებზე დაყრდნობით მიაჩნია, რომ სასჯელის სახედ - ჯარიმა და მისი ოდენობა - 2 000 (ორი ათასი) ლარი, სრულად უზრუნველყოფს საქართველოს სსკ-ის 39-ე მუხლით განსაზღვრულ სასჯელის მიზნების მიღწევას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სსსკ-ის 301-ე მუხლით, 307-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის ,,გ“ ქვეპუნქტით, მე-3 ნაწილით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. კახეთის საოლქო პროკურატურის საპროკურორო სამმართველოს პროკურორ ვლადიმერ ბექიშვილის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 დეკემბრის განაჩენში შევიდეს ცვლილება:

2.1. ა. ი-ი საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებაში ცნობილ იქნეს უდანაშაულოდ და გამართლდეს (ქ. მ--ს ეპიზოდი).

ა. ი–ი ცნობილ იქნეს დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 342-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში (2017 წლის 1 ივნისის კანონის ამოქმედებამდე რედაქცია; გ. თ-–ის ეპიზოდი) და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვროს ჯარიმა - 2 000 (ორი ათასი) ლარი.

ცნობად იქნეს მიღებული, რომ ა. ი-ის მიმართ შეფარდებული აღკვეთის ღონისძიება - გირაო გაუქმებულია და განაჩენის აღსრულებიდან ერთ თვეში გირაოს სახით შეტანილი თანხა დაუბრუნდეს მის შემტან პირს;

2.2. ნ. ღ. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მეორე ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით წარდგენილ ბრალდებაში ცნობილ იქნეს უდანაშაულოდ და გამართლდეს;

გამართლებულ ნ. ღ--ს უფლება აქვს, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 92-ე მუხლით დადგენილი წესით მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება;

3. განაჩენი საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ლ. თევზაძე

მოსამართლეები: შ. თადუმაძე

მ. გაბინაშვილი