საქმე N 330100119002795397

საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის

შემოწმების შესახებ

საქმე №271აპ-22 21 ივნისი, 2022 წელი

ნ–ი თ., №271აპ.-22 ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა

პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

ნინო სანდოძე (თავმჯდომარე),

მერაბ გაბინაშვილი, შალვა თადუმაძე

ზეპირი მოსმენის გარეშე შეამოწმა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 დეკემბრის განაჩენზე მსჯავრდებულ თ. ნ–სა და მისი ინტერესების დამცველი ადვოკატის - თ. გ–ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2019 წლის 20 ივნისის განაჩენით:

თ. ნ–სი (პირადი ნომერი: ......) ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-6 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტით, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტით, ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა:

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-4 ნაწილით - 8 (რვა) წლით თავისუფლების აღკვეთა.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-6 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტით - 9 (ცხრა) წლით თავისუფლების აღკვეთა.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტითა და ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით - 8 (რვა) წლით თავისუფლების აღკვეთა.

თ. ნ–ი ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 236-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის და ძირითადი სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 1 (ერთი) წლით.

საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-6 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტით დანიშნულმა სასჯელმა შთანთქა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, საქართველოს სსკ-ის 260-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტით, ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით და საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 236-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით დანიშნული სასჯელები და საბოლოოდ თ. ნ–ს დანაშაულთა ერთობლიობით ძირითადი სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 9 (ცხრა) წლით.

მასვე, ,,ნარკოტიკული დანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, 5 (ხუთი) წლით ჩამოერთვა სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლება; 15 (თხუთმეტი) წლით - საადვოკატო საქმიანობის უფლება; პედაგოგიური და საგანმანათლებლო დაწესებულებაში საქმიანობის უფლება; სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის სახაზინო (საბიუჯეტო) დაწესებულებებში - საჯარო ხელისუფლების ორგანოებში საქმიანობის უფლება; პასიური საარჩევნო უფლება; იარაღის დამზადების, შეძენის, შენახვისა და ტარების უფლება, ხოლო საექიმო ან/და ფარმაცევტული საქმიანობის უფლება და აფთიაქის დაფუძნების, ხელმძღვანელობისა და წარმომადგენლობის უფლება - 20 (ოცი) წლით.

2. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი გარემოებები:

2.1. თ. ნ–მა გამოძიებით დაუდგენელ დროსა და ვითარებაში უკანონოდ შეიძინა და შეინახა განსაკუთრებით დიდი ოდენობით - 3,7656 გრამი ნარკოტიკული საშუალება ჰეროინის შემცველი ნივთიერება, საიდანაც: 2018 წლის 10 ოქტომბერს ქ.რ–ში, შ–ს ქუჩა N..-ის მიმდებარე ტერიტორიაზე, თ. ნ–მა ერთ წონაკად დაფასოებული ნარკოტიკული საშუალება - 0,1661 გრამი ჰეროინის შემცველი ნივთიერება, 200 ლარად უკანონოდ გაასაღა თ. მ–ეზე, რაც იმავე დღეს ამოიღეს შსს ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა; ასევე, 2018 წლის 13 ოქტომბერს გ–ს რაიონის რკინიგზის სადგურ ,,ვ–ს“ მიმდებარე ტერიტორიაზე თ. ნ–მ ერთ წონაკად დაფასოებული ნარკოტიკული საშუალება - 0,2549 გრამი ჰეროინის შემცველი ნივთიერება 200 ლარად უკანონოდ გაასაღა თ. მ–ეზე, რაც იმავე დღეს ამოიღეს შსს ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა; ხოლო 3,3446 გრამი ნარკოტიკული საშუალება ჰეროინის შემცველი ნივთიერება თ. ნ–სმა უკანონოდ შეინახა პირადად - ,,კია ოპტიმას“ მარკის ავტომანქანაში (სახელმწიფო ნორმით .........), რომელსაც თავად მართავდა და თავის საცხოვრებელ სახლში, მდებარე გ–ს რაიონი, სოფელი ყ–ა, N.., მე-.. ჩიხი, N..-ში, რაც 2018 წლის 26 ნოემბერს ამოიღეს შსს ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა ბრალდებულის პირადი ჩხრეკისას, ბინისა და ავტომანქანის ჩხრეკისას.

თ. ნ–სმა გამოძიებით დაუდგენელ დროსა და ვითარებაში, მართლსაწინააღმდეგოდ შეიძინა და შეინახა ქარხნული წესით დამზადებული, 5,6 მმ კალიბრის (....) მოდელის სანადირო-სპორტული დანიშნულების შაშხანა, იგი მიეკუთვნება ცეცხლსასროლ იარაღთა კატეგორიას და ვარგისია სროლისათვის და 51 (ორმოცდათერთმეტი) ცალი, ქარხნული წესით დამზადებული 5,6 მმ კალიბრის, რგოლური აალების ვაზნა, განკუთვნილი ამავე კალიბრის პისტოლეტების, რევოლვერების, შაშხანების და კომბინირებული თოფების დიდი ჯგუფისათვის (მათ შორის ექსპერტიზაზე წარმოდგენილი ..... მოდელის N.... შაშხანისათვისაც), აღნიშნული ვაზნები მიეკუთვნება საბრძოლო მასალათა კატეგორიას და ვარგისია სროლისათვის. მითითებული ცეცხლსასროლი იარაღი, საბრძოლო მასალა 2018 წლის 26 ნოემბერს ამოიღეს შსს ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის თანამშრომლებმა ბრალდებულის ბინის ჩხრეკისას, მდებარე გ–ს რაიონი, სოფელი ყ–ა, N.., მე-.. ჩიხი, N..-ში.

2.2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2019 წლის 20 ივნისის განაჩენი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატაში გაასაჩივრეს მსჯავრდებულმა თ. ნ–მ და მისი ინტერესების დამცველმა ადვოკატმა - თ. გ–მ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განაჩენის გაუქმება და მის ნაცვლად გამამართლებელი განაჩენის დადგენა.

3. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება:

3.1. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 დეკემბრის განაჩენით მსჯავრდებულ თ. ნ–სა და ადვოკატ თ. გ–ს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2019 წლის 20 ივნისის განაჩენში შევიდა ცვლილება: მსჯავრდებულ თ. ნ–ს მოეხსნა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 260-ე მუხლის მესამე ნაწილის ,,ა“ ქ/პუნქტით წარდგენილი ბრალდება, როგორც ზედმეტად წარდგენილი; დანარჩენ ნაწილში თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა საგამოძიებო, წინასასამართლო სხდომისა და არსებითი განხილვის კოლეგიის 2019 წლის 20 ივნისის განაჩენი დარჩა უცვლელად;

3.2. 2022 წლის 14 იანვარს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2021 წლის 15 დეკემბრის განაჩენი საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მსჯავრდებულმა თ. ნ–მა და მისმა ინტერესების დამცველმა ადვოკატმა - თ. გ–მ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განაჩენის გაუქმება და მის ნაცვლად გამამართლებელი განაჩენის დადგენა.

4. კასატორების არგუმენტები:

4.1. საკასაციო საჩივრის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს განაჩენი არის უკანონო, უსამართლო და დაუსაბუთებელი, არ გამომდინარეობს საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობის ანალიზიდან და აშკარად არღვევს სამართლიანი სასამართლოს საერთაშორისო სტანდარტებს. კასატორებს მიაჩნიათ, რომ საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, რადგან საქმე მნიშვნელოვანია შედარებითი სამართლის განვითარებისათვის და ორივე ინსტანციის სასამართლომ არსებითად დაარღვია ევროპული სასამართლოს სტანდარტები სამართლიან სასამართლოსთან მიმართებით. ამასთან, საქმე აშკარად განსხვავებულია უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისგან.

5. საკასაციო საჩივრის დასაშვებობა:

5.1. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-300 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად: „საკასაციო წესით შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის მიერ გამოტანილი განაჩენი, რომელიც, კასატორის აზრით, უკანონოა. განაჩენი უკანონოა, თუ:

ა) არსებითად დაირღვა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი, რაც არ გამოუვლენია პირველი ინსტანციის ან სააპელაციო სასამართლოს ან რაც მან დაუშვა საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების დროს;

ბ) მსჯავრდებულის ქმედებას არასწორი კვალიფიკაცია მიეცა;

გ) გამოყენებულია სასჯელის ისეთი სახე ან ზომა, რომელიც აშკარად არ შეესაბამება მსჯავრდებულის ქმედების ხასიათსა და პიროვნებას.“

5.2. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 303-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად: „საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) კასატორი არასრულწლოვანი მსჯავრდებულია.“

5.3. განსახილველ შემთხვევაში კასატორები კონკრეტულად ვერ უთითებენ, თუ რაში ვლინდება სამართლებრივი პრობლემა, რაც მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისათვის და კონკრეტულად რა ასპექტში განსხვავდება სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. რაც შეეხება საქმის განხილვისას მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვან დარღვევას, კასატორების არგუმენტაცია ამ საფუძველთან მიმართებით შემოიფარგლა მხოლოდ დეკლარაციული მითითებით განაჩენის დაუსაბუთებლობასა და, ზოგადად, ბრალდებულის სამართლიანი სასამართლოს უფლების დარღვევაზე.

5.4. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების უკანონობა მოიცავს საქმის განხილვისას საპროცესო სამართლის ნორმების ისეთ მნიშვნელოვან დარღვევას, რაც არსებით გავლენას ახდენს საქმის შედეგსა და მსჯავრდებულის სამართლებრივ მდგომარეობაზე. ამასთან, არსებითი დარღვევა შესაძლოა ვლინდებოდეს ისეთი საპროცესო დანაწესის დარღვევაში, რასაც მოიცავს სამართლიანი სასამართლოს ინსტრუმენტული უფლება, მათ შორის: გამამტყუნებელი განაჩენის გამოსატანად საკმარის მტკიცებულებათა ერთობლიობის არარსებობა, მტკიცებულებათა შეფასებისას ყოველგვარი ეჭვის ბრალდებულის სასარგებლოდ გადაწყვეტის (,,in dubio pro reo“) პრინციპის, მტკიცებულებათა უტყუარობისა და დასაშვებობის სტანდარტების დარღვევა და სხვა.

5.5. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 259-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით: ,,სასამართლოს განაჩენი კანონიერია, თუ იგი გამოტანილია საქართველოს კონსტიტუციის, ამ კოდექსისა და საქართველოს სხვა კანონების მოთხოვნათა დაცვით, რომელთა ნორმებიც გამოყენებული იყო სისხლის სამართლის პროცესში“.

5.6. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლი განმარტავს „გონივრულ ეჭვს მიღმა მტკიცებულებითი სტანდარტის“ ცნების მნიშვნელობას, კერძოდ, აღნიშნული მუხლის მე-13 ნაწილის თანახმად: ,,გონივრულ ეჭვს მიღმაა – სასამართლოს მიერ გამამტყუნებელი განაჩენის გამოტანისათვის საჭირო მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომელიც ობიექტურ პირს დაარწმუნებდა პირის ბრალეულობაში“.

5.7. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-13 მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად: „გამამტყუნებელი განაჩენი უნდა ეფუძნებოდეს მხოლოდ ერთმანეთთან შეთანხმებულ, აშკარა და დამაჯერებელ მტკიცებულებათა ერთობლიობას, რომელიც გონივრულ ეჭვს მიღმა ადასტურებს პირის ბრალეულობას’’.

5.8. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად: „მტკიცებულება უნდა შეფასდეს სისხლის სამართლის საქმესთან მისი რელევანტურობის, დასაშვებობის და უტყუარობის თვალსაზრისით“. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად: „მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა“. ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად: „გამამტყუნებელი განაჩენით პირის დამნაშავედ ცნობისათვის საჭიროა გონივრულ ეჭვს მიღმა არსებულ შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობა“.

5.9. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სამართლიანი სასამართლოს უფლებრივ კომპონენტებს შეადგენს როგორც მტკიცებულებათა შეფასებისა და ყოველგვარი ეჭვის ბრალდებულის სასარგებლოდ გადაწყვეტის სტანდარტი, ისე სასამართლოს დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღების უფლება. ამასთან, ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არ ერევა ეროვნული სასამართლოების მიერ მტკიცებულებათა დასაშვებობასა და შეფასებაში და ადგენს ზოგადსახელმძღვანელო სტანდარტს: განაჩენი უნდა ემყარებოდეს საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა თავისუფალ შეფასებას, დასკვნებს, რომლებიც გამომდინარეობს ფაქტობრივი გარემოებებიდან და მხარეების მიერ წარდგენილი მოსაზრებებიდან. მტკიცება შეიძლება გამომდინარეობდეს საკმარისად ნათელი და დასაბუთებული დასკვნების ან ფაქტის თაობაზე გაუქარწყლებელი ვარაუდების ერთობლიობიდან (იხ: ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებები საქმეებზე: „ელ მასრი მაკედონიის წინააღმდეგ“ (El-Masri v the Former Yugoslav Republic of Macedonia, (GC), 13.12.2012) და „ჰასანი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ“ (Hassan v the UK, ECtHR, (GC), 16.09.2014). ამასთან, საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების ერთობლიობით შესაძლებელი უნდა იყოს არა მხოლოდ ფაქტების უტყუარი დადასტურება, არამედ მტკიცება უნდა მიემართებოდეს მატერიალური სამართლის ნორმის თითოეულ ელემენტს და უნდა ქმნიდეს დანაშაულის სრულყოფილ შემადგენლობას.

5.10. კასატორთა პოზიციით, განსახილველ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდება თ. ნ–სათვის ინკრიმინირებული ქმედების სუბიექტური და ობიექტური შემადგენლობის ნიშნები, შესაბამისად, უნდა გამოირიცხოს ბრალეული ქმედებაც. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ გამამტყუნებელი განაჩენის გამოსატანად საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი მტკიცებულებათა საკმარისობის სტანდარტი, გულისხმობს უტყუარ მტკიცებულებათა ისეთ კომპლექტაციას, რაც ყოველგვარი ეჭვის გამაქარწყლებელ, ლოგიკურ ჯაჭვს აყალიბებს და საქმის ფაქტებსა და გარემოებებზე ნეიტრალურ, ობიექტურ დამკვირვებელს დაარწმუნებს პირის ბრალეულობაში. სააპელაციო სასამართლოს დასაბუთებული განაჩენით ირკვევა, რომ ქვემდგომი სასამართლოების მიერ გამოკვლეული მტკიცებულებები ქმნიან აშკარა და დამაჯერებელ მტკიცებულებათა ისეთ სტანდარტს, რაც საკმარისია თ. ნ–ის მიმართ გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად.

5.11. მტკიცებულების შეფასების თაობაზე წამოჭრილი ყველა სადავო საკითხი ჯეროვნად არის შესწავლილი და განმარტებული სააპელაციო სასამართლოს დასაბუთებულ განაჩენში. სააპელაციო სასამართლომ დანაშაულის პროვოკაციისა და დანაშაულის გამოსავლენად გამოყენებული ოპერატიული მეთოდების ურთიერთგამიჯვნისას, დეტალურად იმსჯელა დანაშაულის გამოვლენის პროცესში კონფიდენტის როლის დასაშვები ზღვრის საკითხზე და მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერებისას დაადგინა, რომ მოცემულ საქმეში არ იკვეთება დანაშაულის ჩასადენად მსჯავრდებულის წაქეზების შემთხვევა, ხოლო ფარულ საგამოძიებო მოქმედებაში მონაწილე პირს არ ჰქონია აქტიური როლი მსჯავრდებულის მიერ დანაშაულის ჩადენის განზრახვის ფორმირებაში. გარდა ამისა, მსჯავრდებულის ვერსიამ, რომ მის მიერ ნარკოტიკული საშუალებების შეძენა და გასაღება ოპერატიული თანამშრომლობის ფარგლებში ხდებოდა, დადასტურება ვერ ჰპოვა. თ. ნ–სის განმარტება, რომ ის ნამდვილად თანამშრომლობდა გამოძიებასთან და იყო კონფიდენტი, არ შეესაბამება განსახილველ სისხლის სამართლის საქმეში არსებულ მასალებს ფარული საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარების შესახებ. საქმეში არსებული საპროცესო დოკუმენტაციითა და სასამართლოს განჩინებებით ცალსახად დგინდება, რომ თ. ნ–სათვის ბრალად წარდგენილი დანაშაულის ორ ეპიზოდში (თ. მ–სათვის ნარკოტიკული საშუალებების გადაცემის 2018 წლის 10 ოქტომბრისა და 13 ოქტომბრის ეპიზოდები), სასამართლოს მიერ გაცემულია შეხვედრის ფარული აუდიო-ვიდეოჩაწერის ნებართვა თ. მ–სა და თ. ნ–ს შორის, რომელთაგან თ. მ–ე თანამშრომლობდა გამოძიებასთან და სწორედ ის აღიჭურვა ოპერატიულ-ტექნიკური მოწყობილობით. გარდა ამისა, თ. მ–სათვის თ. ნ–სის მიერ გადაცემული ნარკოტიკული საშუალება სათანადო წესით ამოიღეს თ. მ–საგან, რაც ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ გამოძიებასთან სწორედ თ. მ–ე თანამშრომლობდა და არა თ. ნ–სი. სამართლიანი სასამართლოს უფლება თავისთავად გულისხმობს მტკიცების განსაკუთრებულ წესს, რა დროსაც ბრალდებული არ არის ვალდებული ამტკიცოს საკუთარი უდანაშაულობა და მისი ბრალეულობის დადასტურების ტვირთი აწევს ბრალდების მხარეს. თუმცა, სისხლის სამართლის საქმის გამოძიებისა და სასამართლო წარმოების ეტაპებზე მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის პრინციპი დამატებით გარანტიებს ანიჭებს ბრალდებულს, რათა მან ბრალდების მხარის თანასწორ პირობებში აქტიური როლი შეასრულოს თავისი ბრალდების დამადასტურებლად წარდგენილი მტკიცებულებების გასაქარწყლებლად. თუკი დაცვის მხარე ბრალდების მხარის მიერ შეკრებილ მტკიცებულებებს უპირისპირებს ფაქტებსა და გარემოებებზე მითითებას, მანვე უნდა წარადგინოს სათანადო მტკიცებულება მათ უარსაყოფად ან დასადასტურებლად, რამეთუ მხარის მიერ აღნიშნული უფლების ჯეროვანი გამოყენების შედეგად მიიღება სასამართლო გადაწყვეტილება. წარდგენილ ბრალდებაში გონივრული ეჭვი შესაძლოა გამომდინარეობდეს თავად ბრალდების სიმყიფისა და ბრალდების მხარის მიერ მოპოვებულ მტკიცებულებათა ხარისხობრივი თუ რაოდენობრივი ნაკლოვანებიდან. ვინაიდან საქმის შედეგი ემყარება მხარეთა შეჯიბრებით როლს, ხოლო ბრალდება არაერთი უტყუარი და დამაჯერებელი მტკიცებულებით არის გამყარებული, დაცვის მხარის მიერ მხოლოდ ჰიპოთეტური ვერსიების დაყენება ვერ გააბათილებს ბრალდებულის საწინააღმდეგოდ მოქმედ მტკიცებულებათა ერთობლიობას.

5.12. ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრის დასაბუთება არ შეიცავს მითითებას ქვემდგომ სასამართლოთა მიერ მტკიცებულებათა გამოკვლევისას, მათი შეფასებისას, ზოგადად, საქმის განხილვისა და გადაწყვეტისას საპროცესო კანონის არსებითი ხასიათის დარღვევის შესახებ, რაც საქმის განხილვის რომელიმე ეტაპზე ბრალდებულის სამართლიანი სასამართლოს უფლების უგულებელყოფას გამოიწვევდა.

5.13. რაც შეეხება თ. ნ–სის მიერ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 236-ე მუხლის პირველი ნაწილით (სანადირო-სპროტული ცეცხლსასროლი იარაღის და ასეთი იარაღისთვის განკუთვნილი საბრძოლო მასალის მართლსაწინააღმდეგო შეძენა-შენახვა) გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას, მსჯავრდებულმა სააპელაციო პალატის სხდომაზე თავი სრულად ცნო დამნაშავედ აღნიშნული დანაშაულის ჩადენაში, მისი ინტერესების დამცველმა ადვოკატმა კი განმარტა, რომ ბრალდების ამ ეპიზოდთან მიმართებით დაცვის მხარეს პრეტენზია არ გააჩნია. როგორც აღინიშნა, თ. ნ–ს მიერ აღნიშნული დანაშაულის ჩადენა, გარდა მისი აღიარებისა, დადასტურებულია საქმეში არსებული უტყუარი მტკიცებულებებით.

5.14. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 301-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად: „საკასაციო საჩივარში კასატორმა უნდა განმარტოს, რა მოცულობით ასაჩივრებს განაჩენს და მის რა მოცულობით გაუქმებას ან შეცვლას ითხოვს, ასევე უნდა დაასაბუთოს თავისი მოთხოვნა“. ამასთან, საკასაციო სასამართლო შეზღუდულია საკასაციო საჩივრის ფარგლებით და მსჯელობს იმ საკითხებთან მიმართებითა და იმ მოცულობით, რაც გამომდინარეობს საკასაციო საჩივარში აღნიშნული მხარის პოზიციიდან. გარდა ამისა, სასამართლო ითვალისწინებს ზედა ინსტანციის სასამართლოების უფლებას, დაეთანხმონ ქვედა ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთებას საფუძვლების გამეორების გარეშე (Hirvisaari v. Finland,no.49684/99, §30, ECtHR, 25/12/2001). ქვედა ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობის გაზიარება არ არღვევს დასაბუთებული გადაწყვეტილების უფლებას (Gorou v. Greece (No. 2) no.12686/03, §37, §41, ECtHR, 20/03/2009). ამდენად, საკასაციო სასამართლო გაეცნო საკასაციო საჩივრის დასაბუთებას, სისხლის სამართლის საქმის მასალებსა და სააპელაციო სასამართლოს მიერ გამოტანილ გამამტყუნებელ განაჩენს და მიაჩნია, რომ ქვემდგომმა სასამართლოებმა კანონის მოთხოვნათა დაცვით, სრულყოფილად გამოიკვლიეს მსჯავრდებულის ქმედების სამართლებრივი შეფასებისათვის რელევანტური ყველა ფაქტობრივი ასპექტი. ასევე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ფაქტებისა და გარემოებების შეჯერებისას არ გამოვლენილა გონივრულ ეჭვს მიღმა მტკიცებულებითი სტანდარტისაგან გადახვევა და მტკიცებულებათა შეფასების წესში კანონის არსებითი დარღვევის ფაქტი.

5.15. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან არ არსებობს საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის რომელიმე საფუძველი, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.

საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3, მე-3², მე-3³, მე-4 ნაწილების საფუძველზე საკასაციო სასამართლომ

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დაუშვებლად იქნეს ცნობილი მსჯავრდებულ თ. ნ–ისა და მისი ინტერესების დამცველი ადვოკატის - თ. გ–ის საკასაციო საჩივარი;

2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ნინო სანდოძე

მოსამართლეები: მერაბ გაბინაშვილი

შალვა თადუმაძე