საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა
შემადგენლობა: ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე),
განიხილა შპს “მ.ს” დირექტორის ვ. ჯ-ის წარმომადგენლის ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის2004წ. 10 ნოემბრის განჩინებაზე.
საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად
გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :
თბილისის საოლქო სასამართლოს განცხადებით მიმართა შპს “მ.” დირექტორმა ვ. ჯ-ემ და მოითხოვა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება შემდეგი მოტივით:
განმცხადებლის განმარტებით 1993წ. თებერვალში შპს “მ.” გურჯაანის რ-ნის ღვინის ქარხანა “ზ.” ღვინო-მასალის შესაძენად ჩარიცხული ჰქონდა 14.774.400 (თოთხმეტი მილიონ შვიდას სამოცდათოთხმეტიათას ოთხასი) ყოფილი რუსული რუბლი, ხოლო, წლების მანძილზე ვერ მოხერხდა ქარხნიდან პროდუქციის მიღება.
პრეზიდენტის 2001წ. 16 სექტემბრის განკარგულებით სს “ზ.” მიმართ არსებული კრედიტორულ დავალიანების დაფარვა დაევალა ფინანსთა სამინისტროს, ხოლო სს “ზ.” კრედიტორებს შორის იყო შპს “მ.”.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული კოლეგიის 2003წ.27.05 გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მოსარჩელეების მოთხოვნა, ფინანსთა სამინისტროს დაევალა კრედიტორთა დავალიანების დაფარვა 343.051 ლარის ოდენობით.
აღნიშნული გადაწყვეტილება უცვლელად იქნა დატოვებული საკასაციო სასამართლოს მიერ 2004წ. 30 იანვრის განჩინებით და გადაწყვეტილება ისე შევიდა კანონიერ ძალაში, რომ გადაწყვეტილების ასლი არცერთ მხარეს არ მიუღია, მათ შორის, არც შპს “მ.” და ამასთან, არ მიუღიათ სააღსრულებო ფურცლის ასლი.
განცხადების ავტორი მიიჩნევს, შპს “მ.” ჩარიცხული თანხა 147.774.400 ყოფილი რუსული რუბლი შეადგენდა არა 14.376 ლარს 1997წ. 1 მაისის მდგომარეობით, როგორც განხილულ იქნა სასამართლო სხდომაზე, არამედ 122 964 ლარს, რაც დასტურდება სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული ოფიციალური ცნობით 15.09.04. ¹09-16-216.
განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნული გარემოება, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ, სასამართლოში საქმის განხილვის დროს რომ ყოფილიყო ცნობილი, გამოიწვევდა შპს “მ.” სასურველი გადაწყვეტილების მიღებას, ხოლო, ის გარემოება, რომ აღნიშნული ცნობა წარდგენილი არ იქნა სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოწვეული არის იმ გარემოებით, რომ ოფიციალური ორგანოების მხრიდან მოპოვებული
ამდენად, განმცხადებელი მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნული ცნობა, რომელიც გაცემული იქნა სახ. სტატისტიკის დეპარტამენტის მიერ, წარმოადგენს ახლად აღმოჩენილ გარემოებას, რამდენადაც შპს “მ. დააკლდა თანხები მითითებული გადაწყვეტილებით და ამდენად, საოლქო და უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებები ექვემდებარება გადასინჯვას, უნდა გაუქმდეს შპს “მ.” თანხის ანაზღაურების ნაწილში და შპს “მ.” თანხების ანაზღაურება მოხდეს ახლად წარმოდგენილი მტკიცებულების საფუძველზე.
თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004 წლი 8 ოქტომბრის განჩინებით შპს “მ.” განცხადება მიჩნეულ იქნა დასაშვებად ხოლო განმცხადებელმა დამატებით განმარტა, გადაწყვეტილების გაუქმებას მოითხოვდა იმ ნაწილში, რომლითაც 24 744 400 რუსული რუბლის შესაბამისად, რაც რეალურად წარმოადგენდა 122 964 ლარს, ფინანსთა სამინისტროს დაეკისრა 14. 376 ლარის გადახდა.
თბილისის საოლქო სასამართლოს 2004წ. 10 ნოემბრის განჩინებით შპს “მ. განცხადება საქმის წარმოების განახლების შესახებ არ დაკმაყოფილდა, რაც საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიამ დაასაბუთა შემდეგნაირად:
სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ მხარის მიერ ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მიჩნეული იქნა ის გარემოება, რომ 1993წ. 25 თებერვლის მდგომარებით 14. 774.400 რუსული რუბლი 1997წ. 1 მაისის მდგომარეობით შეადგენდა 122 964 ლარს და არა 14 376 ლარს, მაშინ, როცა 2003წ. 27 მაისის გადაწყვეტილებით უდავოდ იყო დადგენილი, რომ შპს “მ.” წარმოადგენდა სს “ზ.” კრედიტორს 14 376 ლარზე საარბიტრაჟო სასამართლოს გადაწყვეტილების შესაბამისად და არა სტატისტიკის უწყების წერილის საფუძველზე, ხოლო, დავალიანების ანაზღაურების სამართლებრივ საფუძველს ფინანსთა სამინისტროსაგან წარმოადგენდა საქართველოს პრეზიდენტის 2001წ. 16 სექტემბრის ¹984 განკარგულება სს “ზ.” კრედიტორული დავალიანების დაფარვის შესახებ ამასთან, სასამართლო კოლეგიამ მიიჩნია, რომ განმცხადებელს ჰქონდა შესაძლებლობა მიემართა სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტისათვის და მიეღო შესაბამისი ცნობა, სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გამოტანამდე, ამდენად, შპს “მ.” დირექტორის განცხადება, ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო, საქმის წარმოების განახლების შესახებ არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.
სასამართლო კოლეგიის ზემოაღნიშნული განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა შპს “მ.” დირექტორმა ვ. ჯ-ემ და მოითხოვა მისი გაუქმება, შემდეგი მოტივით:
კასატორის მოსაზრებით თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული კოლეგიის განჩინება ექვემდებარება გაუქმებას, რამდენადაც მისთვის მხოლოდ 2004წ. 15 სექტემბერს გახდა ცნობილი, რომ შპს მ. მიერ 1993 წელს ჩარიცხული თანხა 14.744.400 ყოფილი რუსული რუბლი შეადგენდა არა 14. 376 ლარს, არამედ - 122 964 ლარს პროცენტების დამატებით, ხოლო, გადაწყვეტილება გამოტანილი იქნა 1997წ. 1 მაისს, შესაბამისად, მხარის მიერ ვერ იქნა წარდგენილი შესაბამისი ცნობა სასამართლო სხდომაზე, რაც მისთვის სასურველი გადაწყვეტილების გამოტანის საფუძველი გახდებოდა.
საკასაციო საჩივრის ავტორი ასევე არ იზიარებს საოლქო სასამართლოს მიერ განჩინებაში ჩამოყალიბებულ მოტივაციას იმ გარემოების უდავოდ დადგენილის თაობაზე, რომ შპს “მ.” წარმოადგენდა ზეგაანის კრედიტორს 14 376 ლარის მიმართებაში, რამდენადაც მითითებული გარემოება სასამართლოს მიერ დადასტურებულ იქნა საარბიტრაჟო სასამართლოს გადაწყვეტილების და არა სტატისტიკის უწყების წერილის საფძველზე. კასატორის მოსაზრებით არსებითი მნიშვნელობა ენიჭება იმ გრემოებას, რომ თანხა ფიგურირებდა საარბიტრაჟო სასამართლოს მიერ გამოტანილ გადაწყვეტილებაში, მაგრამ ეს თანხა მოწოდებული იყო იმავე სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ, რომლის წერილიც საფუძველი გახდა იმ დროისათვის შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოტანისათვის. სასამართლო დაეყრდნო 1997 წელს სახელმწიფო სტატისტიკის უწყებიდან მოწოდებულ ცნობებს.
აგრეთვე, კასატორის მოსაზრებით საოლქო სასამართლოს განჩინებაში მითითებული გარემოება, რომ მხარეს ჰქონდა შესაძლებლობა სტატისტიკის დეპარტამენტიდან წარმოედგინა მტკიცებულება სასამართლოს სხდომაზე, თუ რა თანხას წარმოადგენდა იმ დროისათვის შპს “მ.” გადასაცემი დავალიანება, მოკლებულია საფუძველს, რამდენადაც მხარეს ეჭვი არ შეუტანია სახელმწიფო ორგანოს _ სტატისტიკის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული ცნობის არასისწორეზე და ამასთან, მ. ჯ-ე ცხოვრობდა და ამჟამადაც ცხოვრობს ოზურგეთში, ქ. თბილისში ჩამოდიოდა მხოლოდ სასამართლო სხდომაზე და შესაბამისად, არ ჰქონდა შესაძლებლობა მიემართა სტატისტიკის დეპარტამენტისათვის.
სამოტივაციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა-დასაბუთებულობის და გასაჩივრებული განჩინების კანონიერების შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
შპს “მ.” წარმომადგენ. ვ. ჯ-ე განცხადებით ითხოვდა თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2003წ. 27 მაისის გადაწყვეტილების გაუქმებას და საქმის წარმოების განახლებას, ხოლო, ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მიუთითა ეკონომიკური განვითარების სამინისტროს სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2004წ. 15 სექტემბრის ¹09-16/216 წერილი, რომლიდანაც ირკვევა, რომ 1993წ. 25 თებერვალს შპს “მ.” მიერ ღვინის ქარხანა “ზ.” გადარიცხული ღვინო-მასალის შესაძენად 14774400 რუსული რუბლი 1997წ. 1 მაისისთვის შეადგენდა 122 964 ლარს და არა 14 376 ლარს, რაც თბილისის საოლქო სასამართლოს 2003წ. 27 მაისის გადაწყვეტილებით დაეკისრა ფინანსთა სამინისტროს განმცხადებლისთვის გადასახდელად.
საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის არგუმენტს იმის შესახებ, რომ ზემოთმითითებული წერილი წარმოადგენს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების საფუძველს, რამდენადაც სსკ-ის 423.1 მუხლის “ვ” ქვეპუნქტის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ მხარისთვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც ადრე რომ ყოფილიყო წარმოდგენილი სასამართლოში საქმის განახლების დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას.
კონკრეტულ შემთხვევაში, საქმის მასალებიდან ირკვევა, რომ მოცემული საქმის განხილვა მიმდინარეობდა წლების განმავლობაში სხვადასხვა ინსტანციის სასამართლოში და განმცხადებელს სადავოდ არ გაუხდია სახელმწიფოს მიერ მის მიმართ არსებული დავალიანების ოდენობა. უფრო მეტიც, კასატორს სრული შესაძლებლობა ჰქონდა განეხორციელებინა მისთვის კანონით მინიჭებული უფლებამოსილება და გამოეთხოვა სათანადო ადმინისტრაციული ორგანოდან ინფორმაცია სადავო ფულის ნიშნების ინფლაციასთან დაკავშირებით, თუნდაც მოცემული საქმის თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიისმიერ არსებითად განხილვის დროს და წარედგინა იგი მტკიცებულების სახით სასამართლოსთვის საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში არ მომხდარა, შესაბამისად, სასამართლომ დავა გადაწყვიტა სსკ-ის 248-ე მუხლით განსაზღვრული წესის დაცვით, კერძოდ, სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებში.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საფუძველს არის მოკლებული კასატორის არგუმენტი იმის შესახებ, რომ მან განცხადებაში მითითებული მტკიცებულების მოპოვება ვერ შესძლო იმის გამო, რომ იგი ცხოვრობდა რაიონში, კერძოდ, ოზურგეთში, მით უფრო მაშინ, როდესაც საკასაციო საჩივარში ცალსახად უთითებს, რომ ადრე მას არასოდეს შეპარვია ეჭვი სტატისტიკის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ გაცემული ცნობის სისწორეში, რომელსაც დაეყრდნო I ინსტანციის სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას.
საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მითითებული ცნობა ვერ ჩაითვლება ახლად აღმოჩენილ გარემოებად, ვინაიდან იგი შედგენილია 2004წ. 15 სექტემბერს, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კი თბილისის საოლქო სასამართლოს მიერ გამოტანილია 2003წ. 27 მაისს, ამდენად, ამ მტკიცებულების სასამართლოში საქმის განხილვის დროს წარდგენის შესაძლებლობა გამოირიცხება, რადგან იგი შედგენილია კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების მიღებიდან ერთიწ.ა და ორი თვის შემდგომ, რაც ბუნებრივია, ვერ მიიჩნევა მხარისათვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების მიღების წინაპირობად.
ამდენად, სახეზე არ არის საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული საქმის წარმოების განახლების პროცესუალური საფუძველი, რაც სწორედ იქნა შეფასებული თბილისის საოლქო სასამართლოს მიერ, რომლის გასაჩივრებული განჩინებით მართებულად არ დაკმაყოფილდა განცხადება უსაფუძვლობის გამო, ვინაიდან განცხადებაში მითითებული გარემოება არ შეიძლება გახდეს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების გადასინჯვისა და საქმისწარმოების განახლების საფუძველი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ I ინსტანციის სასამართლომ მართებულად გამოიყენა სსკ-ის 423.3 მუხლი, რომლის თანახმად ამავე მუხლის I ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტში მითითებული საფუძვლით საქმის განახლება დასაშვებია, თუ მხარეს თავისი ბრალის გარეშე არ ჰქონდა შესაძლებლობა საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების დროს წარმოედგინა შესაბამისი მტკიცებულებები ან მიეთითებინა ახალ გარემოებებზე.
ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ გასაჩივრებული განჩინება სწორია, მას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა, შესაბამისად, არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების პროცესუალური საფუძვლები.
საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ შპს “მ.”, რომელსაც საკასაციო სასამართლოს 2005წ. 3 თებერვლის განჩინებით გადაუვადდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდა საკასაციო საჩივრის განხილვამდე სსკ-ის 48-ე მუხლის საფუძველზე, უნდა დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის სახით 4171 ლარის გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ.
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა რა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1.2, სსკ-ის 423.1 მუხლის “ვ” ქვეპუნქტით, 430-ე, 410-ე და 408.3 მუხლებით
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. შპს “მ.” დირექტორის ვ. ჯ-ის წარმომადგენლის ა. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.
2. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა კოლეგიის 2004წ. 10 ნოემბრის განჩინება;
3. შპს “მ.” დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის 4171 ლარის ოდენობით გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ და თანხა ჩაირიცხოს შესაბამის ანგარიშზე.
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
