გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ ას-385-1044-03 12 დეკემბერი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

რ. ნადირიანი,

მ. წიქვაძე

დავის საგანი: სამეზობლო დავა.

აღწერილობითი ნაწილი:

ლ.მ-ამ სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხეების ვ.კირვალიძის და თ.გ-ის მიმართ და მოითხოვა გაზის გაყვანილობის, დანგრეული ოთახის და სათავსოს აღდგენა, ღობის გადაწევა და ცალკე შესასვლელის გაჭრა. სარჩელის საფუძვლად მიუთითებდა, რომ აქვთ საერთო საკუთრების ეზო. მოპასუხეებმა დაუნგრიეს სათავსოები და ოთახი. ვ.კ-ემ გაავლო ღობე და შეავიწროვა მისი მისასვლელი გზა. 2001 წელს მათ ქუჩაზე აღადგინეს ბუნებრივი აირის გაყვანილობები, მან გადაიხადა გაზის საფასური, ვ.კ-ემ გადაუჭრა მილი და დატოვა იგი გაზის გარეშე.

მოპასუხე თ.გ-ემ შეგებებული სარჩელი აღძრა სასამართლოში ვ.კ-ისა და მამონტოვას მიმართ და მოითხოვა მისთვის და ვ.კ-ისათვის 441 კვ.მ. ფართობის გამოყოფა, ხოლო ლ.მ-ას უნდა დარჩენოდა 99 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რომელიც უნდა ყოფილიყო იმ ფართის შესაბამისი, რომელზედაც განთავსებული იყო მისი საცხოვრებელი სახლი, რადგან არსებობს 1996წ. 16 სექტემბრის გადაწყვეტილება, რომლითაც დადგენილია, რომ ა.მ-ას პრეტენზია არ ექნება მიწის ნაკვეთზე გარდა იმისა, რაც უჭირავს შენობა-ნაგებობას.

2002წ. 17 აპრილს ვ.კ-ემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს თ.გ-ისა და ლ.მ-ას მიმართ საზიარო უფლების გაუქმებისა და წილის ნატურით გამოყოფის შესახებ და მოითხოვა საეზოვე მიწის ნაკვეთიდან 235 კვ.მ. ფართის გამოყოფა და მის საკუთრებად ცნობა.

2002წ. 21 ივნისის განჩინებით აღნიშნული სარჩელები გაერთიანდა ერთ წარმოებად.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 10 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ლ.მამონტოვას სარჩელი მოპასუხე ვ.კ-ეს დაევალა გაზის გაყვანილობის პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა და საერთო სარგებლობის ეზოში ღობის აღება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ვ.კ-ემ და თ.გ-ემ. ვ.კ-ემ მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება ეზოში გავლებული ღობის აღებისა და მისი სარჩელის უარყოფის ნაწილში, ხოლო თ.გ-ემ მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება და მისი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

სააპელაციო პალატამ საჯარო რეესტრის ამონაწერის საფუძველზე დადგენილად ცნო, რომ სადავო საეზოვე მიწის ნაკვეთი არის მხარეთა საერთო საკუთრება და თანახმად სკ-ს 953-954-ე მუხლებისა მიიჩნია, რომ თითოეულ მოწილეს ეკუთვნის თანაბარი წილი, ანუ სადავო მიწის ნაკვეთი არის სამი პირის საკუთრება 1/3 წილით.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ მ.გელაძის მიერ მითითებულ კანონიერ ძალაში შესული 1996წ. 19 სექტემბრის გადაწყვეტილებაში მითითებული შეთანხმება დადგენილ ფაქტად არ შეიძლება ჩაითვალოს. იგი კიდევაც რომ ჩაითვალოს დადგენილ ფაქტად მაინც ვერ იქნება გამოყენებული სსკ-ს 106-ე მუხლის “ბ” პუნქტი, რადგან სხვა სამოქალაქო საქმეში სხვა მხარეები მონაწილეობდნენ.

სააპელაციო პალატამ საქმეში არსებული მტკიცებულებების და ექსპერტიზის დასკვნის საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ საზიარო საგანი ზუსტად მხარეთა წილების მიხედვით ვერ იყოფა და სკ-ს 963-ე მუხლის შესაბამისად მიწის ნაკვეთის გაყოფა ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე არ არის შესაძლებელი. სამართლებრივ საფუძვლად სასამართლომ ასევე მიუთითა 957-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატის 2003წ. 27 მაისის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ვ.კ-ის და თ.გ-ის სააპელაციო საჩივრები, შესაბამისად უცვლელად დარჩა რაიონული სასამართლოს 2003წ. 10 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თ.გ-ემ და ვ. კ-ემ.

საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე თ. გ-ემ უარი განაცხადა საკასაციო საჩივარზე.

ვ. კ-ე მოითხოვს სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმებას და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას.

კასატორის მოსაზრებით სასამართლოს არ მიუთითებია სამართლებრივ ნორმაზე, რომლის საფუძველზეც საზიარო მიწის ნაკვეთი საერთო საკუთრებაში დატოვა.

კასატორი მიუთითებს, რომ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მხოლოდ მან. სააპელაციო პალატამ საპროცესო ნორმების დარღვევით, გასაჩივრების ვადის დარღვევით წარმოებაში მიიღო თ.გ-ის სააპელაციო საჩივარი.

კასატორი თვლის, რომ სასამართლოს უნდა დაედგინა საზიარო საგნის გაყიდვა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, მოისმინა მხარეთა განმარტებები და თვლის, რომ თ.გ-ის საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით უნდა შეწყდეს საკასაციო წარმოება, ხოლო ვ.კ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სასამართლომ არ მიუთითა სამართლებრივ ნორმაზე, რომლის საფუძველზეც საზიარო მიწის ნაკვეთი საერთო საკუთრებაში დატოვა.

სააპელაციო პალატამ გამოიყენა სკ-ს 954-ე მუხლი, რომლის თანახმად თუ სპეციალურად სხვა რამ არ არის დადგენილი, თითოეულ მოწილეს ეკუთვნის თანაბარი წილი. პალატამ ასევე გამოიყენა ამავე კოდექსის 963-ე მუხლი, რომლის თანახმად საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე. თანაბარი წილების განაწილება მონაწილეთა შორის ხდება კენჭისყრით.

მოცემულ საქმეზე დადგენილია, რომ სადავო საეზოვე მიწის ნაკვეთი ეკუთვნის მოდავე მხარეებს თანაბარი წილით. ასევე დადგენილია, რომ სადავო ეზო თანაბარ ნაწილებად არ იყოფა, მცირდება თ. გ-ის წილი.

სკ-ს 957-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად ცალკეული მოწილის თანხმობის გარეშე არ შეიძლება სარგებლობის წილზე მისი უფლების შემცირება.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ ვინაიდან მხარე თანახმა არ იყო მისი წილის შემცირებაზე, სააპელაციო პალატამ მართებულად უთხრა უარი მხარეებს საზიარო უფლების გაუქმებაზე.

სკ-ს 964-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად თუ ნატურით გაყოფა გამორიცხულია, მაშინ საზიარო უფლება გაუქმდება საზიარო საგნის გაყიდვითა და ამონაგების განაწილებით.

მოცემულ შემთხვევაში მითითებული ნორმა ვერ იქნება გამოყენებული, რადგან სარჩელის მოთხოვნა იყო საზიარო უფლების გაუქმება და სადავო საგნის გაყოფა. სსკ-ს 248-ე მუხლის თანახმად სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი ვიდრე ის მოითხოვდა. ვინაიდან მხარეებს არ მოუთხოვიათ საზიარო უფლების გაუქმება საზიარო საგნის გაყიდვით, სასამართლომ მართებულად არ გამოიყენა სკ-ს 964-ე მუხლის I ნაწილი.

სსკ-ს 379-ე მუხლის თანახმად მოწინააღმდეგე მხარეს შეუძლია საქმის ზეპირი განხილვის განმავლობაში წარადგინოს შეგებებული სააპელაციო საჩივარი, მიუხედავად იმისა, აქვს თუ არა მას ნათქვამი უარი სააპელაციო საჩივარზე.

აღნიშნული ნორმის თანახმად შეგებებულ სააპელაციო საჩივარზე არ ვრცელდება ერთთვიანი ვადა და მისი შეტანა შეუძლია მხარეს სააპელაციო სასამართლოში ძირითადი სააპელაციო საჩივრის ზეპირი განხილვის მთელი დროის მანძილზე ე.ი. სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გამოტანამდე.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ თ.გელაძის საჩივარი უნდა ჩაითვალოს შეგებებულ სააპელაციო საჩივრად და სააპელაციო პალატამ მართებულად მიიღო და განიხილა. ამასთან, სსკ-ს 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

მოცემულ საქმეზე გამოტანილია სწორი გადაწყვეტილება და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.

სსკ-ს 399-ე მუხლის თანახმად საქმის განხილვა საკასაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რომლებიც დადგენილია სააპელაციო სასამართლოში საქმეთა განხილვისათვის, გარდა იმ გამონაკლისებისა, რომელთაც ეს თავი შეიცავს. ამავე კოდექსის 378-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა დასაშვებია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანამდე.

თ.გ-ემ გადაწყვეტილების გამოტანამდე უარი განაცხადა საკასაციო საჩივარზე. საკასაციო პალატა თვლის, რომ უარი საკასაციო საჩივარზე დასაშვებია, რის გამოც საკასაციო წარმოება თ. გ-ის საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით უნდა შეწყდეს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

თ. გ-ის საკასაციო საჩივართან დაკავშირებით შეწყდეს საკასაციო წარმოება საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო.

ვ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს ამ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2003წ. 27 მაისის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.