გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

¹ ას-706-1348-03 9 დეკემბერი 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ახალაძე (თავმჯდომარე),

ნ. კვანტალიანი,

მ. სულხანიშვილი

სარჩელის საგანი: სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება, შპს “ა.” ბრძანებების გაუქმება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2003წ. 27 თებერვალს შ. კ-ემ, გ. ქ-ემ, ზ. ქ-ემ, დ. ნ-მა, გ. ჯ-მა, მ. ს-ემ, ვ. გ-ემ, გ. მ-ემ და გ. ს-ემ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში შპს “ა.” მიმართ ბრძანებების გაუქმების, სამუშაოზე აღდგენის, იძულებითი განაცდურისა და მორალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ. მოსარჩელეებმა განმარტეს, რომ ერთწლიანი შრომითი ხელშეკრულებების საფუძველზე მუშაობდნენ შპს “ა.” შ. კ-ე _ კადრების ..., გ. ქ-ე _ მთავარი ..., ზ. ქ-ე _ მთავარი ..., დ. ნ-ი _ საწყობის ..., გ. ჯ-ი _ ცვლის ..., მ. ს-ე _ ..., ვ. გ-ე _ ცვლის ..., გ. მ-ე – მთისპირის მექანიკური სამსახურის ... და გ. ს-ე _ ქარხნის ამწეკრანის ... თანამდებობებზე. შპს “ა.” დირექტორი ნ.ლ-ის 2003წ. 17 თებერვლის ¹9 ბრძანებით მოსარჩელეები გათავისუფლდნენ დაკავებული თანამდებობებიდან ხელშეკრულების ვადის გასვლის გამო. მოსარჩელეთა განმარტებით, მათ კონტრაქტს მოპასუხესთან ვადა გასდიოდა 2002წ. 31 დეკემბერს. დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელმა ამავეწ. 27 დეკემბრის ¹99 ბრძანებით ხელშეკრულების ვადა მათ ერთი თვით გაუგრძელა, თუმცა, აღნიშნული ბრძანება დაიწერა 2003წ. იანვარში. მოსარჩელეები კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად მას არ გაცნობიან, აგრძელებდნენ მუშაობას და დაერიცხათ ხელფასი. ამრიგად, შკკ-ს 31-ე მუხლის თანახმად, მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულება უნდა მიჩნეულიყო განუსაზღვრელი ვადით დადებულად. ამასთან, მხარის აზრით, ზემოხსენებული 27 დეკემბრის ¹99 ბრძანება დროულად რომც ყოფილიყო დაბეჭდილი, შკკ-ს მე-16 მუხლის თანახმად, იგი მაინც უკანონოდ ჩაითვლებოდა, რადგან ადგილი ექნებოდა ადმინისტრაციის იძულებას შრომითი ურთიერთობების გაგრძელების შესახებ.

მოსარჩელეთა აზრით, მათი თანამდებობიდან გათავისუფლება მოხდა ზემოხსენებული ერთი ბრძანებით, რაც უკანონოა, რადგან თითოეული უნდა გათავისუფლებულიყო ცალკე ბრძანებით. მხარის განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში დაირღვა შკკ-ს 37-ე მუხლისა და “პროფესიული კავშირების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-5 პუნქტი, რადგან არ არსებობდა მათ დათხოვნაზე პროფკავშირების თანხმობა. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს სადავო ბრძანებების ბათილად ცნობა, მათი სამუშაოზე აღდგენა, 2003წ. 17 თებერვლიდან დავის გადაწყვეტამდე დასარიცხი იძულებით გაცდენილი ხელფასისა და მორალური ზიანის ანაზღაურება.

მოპასუხე შპს “ა.” წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ მოსარჩელეთა სამუშაოდან გათავისუფლება მოხდა კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით, ხოლო ასევე მოპასუხედ ჩართულმა საზოგადოების საქმეთა მმართველმა ნ. გ-ამ სარჩელს მხარის დაუჭირა და აღნიშნა, რომ 2002წ. 27 დეკემბრის სადავო ბრძანება მას დასაბეჭდად გადაეცა 2003წ. 30 იანვარს და ადმინისტაციის მხრიდან ადგილი ჰქონდა კანონის მოთხოვნათა უხეშ დარღვევას.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2003წ. 7 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. შპს “ა.” ადმინისტრაციის 2003წ. 27 დეკემბრის ¹99 და 2003წ. 17 თებერვლის ¹9 ბრძანებები ცნობილ იქნა ბათილად. სასამართლო კოლეგიამ იხელმძღვანელა შკკ-ს 31-ე მუხლით და მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის დადებული ვადიანი ხელშეკრულება არ შეწყვეტილა, რაც მისი განუსაზღვრელი ვადით დადებულად მიჩნევის საფუძველია. რაც შეეხება მორალურ ზიანს, სასამართლოს აზრით, მხარემ ვერ დაასაბუთა ამგვარი ზიანის წარმოშობის მიზეზები და რაიმე მტკიცებულება მოცემულ საკითხზე არ წარმოუდგენია.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს ზემოხსენებული გადაწყვეტილება სრულად გაასაჩივრა მოპასუხემ, ხოლო მოსარჩელეებმა მოითხოვეს მისი გაუქმება მორალური ზიანის დაკისრების ნაწილში, ასევე, ხელფასის გაზრდილი ოდენობით დაკისრება და გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად მიქცევა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 8 სექტემბრის გადაწყვეტილებით გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და სარჩელს უარი ეთქვა დაკმაყოფილებაზე.

სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ შპს “ა.” 1999წ. 1 აპრილიდან შემოღებულ იქნა შრომის ხელშეკრულების საკონტრაქტო სისტემა, რომელიც დღემდე მოქმედებს. აღნიშნული გარემოება მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ. ზემოხსენებული სისტემის შემოღებიდან 2003წ. 15 თებერვლამდე საზოგადოების ადმინისტრაციასა და წარმოების მუშა-მოსამსახურეთა შორის უვადო შრომის ხელშეკრულება არ დადებულა. ამასთან, თავად მოსარჩელეთა განმარტებით დადგინდა, რომ ადმინისტრაციასთან დადებული ბოლო კონტრაქტი იყო რიგით მეოთხე ვადიანი შრომის ხელშეკრულება. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მოსარჩელეთათვის ცნობილი იყო, რომ შპს “ა.” ადმინისტრაცია ვადიანი შრომითი ხელშეკრულებების მომხრე იყო და უვადო შრომის ხელშეკრულების დადების შემთხვევას ადგილი არ ჰქონია.

სააპელაციო პალატის მიერ ასევე დადგენილია, რომ 1999-2002 წლებში მხარეებს შორის მცირე ხელფასის გამო დაძაბული ურთიერთობა ჩამოყალიბდა, რის გამოც მუშაკთა გარკვეული ნაწილი უნდობლობით განეწყო ადმინისტრაციის მიერ. აღნიშნული დასტურდება 2002წ. ბოლოს შემდგარი საზოგადოების საერთო კრებებით. ზემოხსენებული გარემოების გამო მოსარჩელეებს არ სურდათ ვადიანი შრომის ხელშეკრულებათა გაგრძელება და ამის შესახებ სხვა თანამშრომლებთანაც ეწეოდნენ პროპაგანდას. პალატამ მიუთითა შ.კ-ის განმარტებაზე იმის შესახებ, რომ მისი შვებულებიდან გამოსვლისას, 2003წ. 29 იანვარს კადრების განყოფილების მუშაკმა წარმოების დირექტორისაგან მიიღო განკარგულება იმ მუშაკებისათვის ახალ ვადიან ხელშეკრულებაზე ხელის მოწერის შესახებ, რომელთაც არ ჰქონდათ კონტრაქტი გაფორმებული. აღნიშნულზე შ.კ-ემ უარი განაცხადა და ადმინისტრაციის მიერ მის შეთავაზებაზე განუსაზღვრელ ვადიანი ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ უარის მიღების შემდეგ დანარჩენ მოსარჩელეებსაც მოუწოდა ხელი არ მოეწერათ ვადიან კონტრაქტზე, რადგან ამ შემთხვევაში ბოლო ვადიანი ხელშეკრულება ჩაითვლებდა განუსაზღვრელი ვადით დადებულად.

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ შპს “ა.” დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი მ.ანდღულაძის 2002წ. 27 დეკემბრის ¹99 ბრძანებით, საზოგადოების დირექტორის მივლინებაში ყოფნის გამო, იმ თანამშრომლებს, რომელთა ხელშეკრულებებს ვადა ეწურებოდათ 2002წ. 31 დეკემბერს, გაუგრძელდათ იგი 2003წ. 31 იანვრამდე. პალატის მითითებით, საქმის მასალებში მოიპოვებოდა ამგვარი შინაარსის სხვა ბრძანებები. საოლქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს “ა.” ადმინისტრაციის მიერ ჩამოყალიბებული პრაქტიკის მიხედვით რიგ შემთხვევებში ხდებოდა გაფორმებული ვადიანი შრომის კონტრაქტების ვადების გაგრძელება, როგორც ვადის გასვლამდე, ისე აღნიშნულის შემდეგ, რაც მოსარჩელეებმაც დაადასტურეს.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა კასატორთა მოსაზრება, თითქოს შკკ-ს 31-ე მუხლის თანახმად, მოცემულ შემთხვევაში ხელშეკრულება ვადის გასვლის გამო მიჩნეულ უნდა იქნეს განუსაზღვრელი ვადით დადებულად. პალატის აზრით, კონტრაქტის განუსაზღვრელი ვადით გასაგრძელებლად აუცილებელი იყო აღნიშნულზე მხარეთა თანხმობის არსებობა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ რაიონულმა სასამართლომ და მოსარჩელეებმა არასწორად განმარტეს ზემოხსენებული ნორმა.

საოლქო სასამართლომ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის ავტორთა არგუმენტი მათი თანამდებობიდან გათავისუფლებისას შკკ-ს 37-ე მუხლისა და “პროფესიული კავშირების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-5 პუნქტის დარღვევის შესახებ, რადგან არ არსებობს მათ დათხოვნაზე პროფკავშირების თანხმობა და მიიჩნია, რომ აღნიშნული საჭირო გახდებოდა ადმინისტრაციის მიერ მხარის ხელშეკრულების ვადის გასვლამდე გათავისუფლებისას, რაც მოცემულ შემთხვევას არ შეესაბამება.

სააპელაციო პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია შ.კ-ისა და სხვათა მოთხოვნა მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში და აღნიშნა, რომ სკ-ს მე-18 და 413-ე მუხლები არ ითვალისწინებენ შრომით სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე მორალური ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობას.

სააპელაციო სასამართლოს ზემოხსენებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს შ.კ-ემ და სხვებმა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად. კასატორებმა მიუთითეს, რომ სააპელაციო პალატამ დაარღვია საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლით გარანტირებული უფლებები და ტენდენციურად დაუჭირა მხარი შპს “ა.” დირექტორს, რომლის უფლებრივი მდომარეობაც, მხარის აზრით, საქართველოს კანონით “საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ” და საზოგადოების წესდებით რეგულირდებოდა. კასატორთა განმარტებით, მათ მიმართ დარღვეულ იქნა შკკ-ს მე-17 მუხლის მოთხოვნები, რადგან დირექტორს არ ჰქონდა უფლება დაუსაბუთებლად უარი ეთქვა მოსარჩელეთა განუსაზღვრელი ვადით სამუშაოზე მიღებაზე. მხარის მითითებით, სააპელაციო პალატამ ყურადღება არ გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ, რეალურად შ.კ-ისა და სხვათა ვადიან ხელშეკრულებებზე გადაყვანა მოხდა 1999 წელს და ასე გრძელდებოდა 2003 წლამდე, როდესაც მოპასუხე საზოგადოების ადმინისტრაცია კვლავაც აპირებდა მხარესთან ვადიანი ერთწლიანი კონტრაქტის გაფორმებას, რაც ეწინააღმდეგება შკკ-ს მე-18 მუხლს, რადგან აღნიშნული ნორმის თანახმად, მხარეთა შორის შეიძლება დაიდოს ვადიანი ხელშეკრულება, მაგრამ არა უმეტეს სამიწ. ვადით. კასატორთა განმარტებით, კი გასულია უკვე ოთხი წელი. ამრიგად, მხარის მოსაზრებით, საოლქო სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა შკკ-ს მე-18 მუხლის “ბ” პუნქტი, რომელიც არ გამოიყენა. კასატორთა განმარტებით, სააპელაციო პალატას უნდა ეხელმძღვანელა შპს “ა.” წესდების მე-8 მუხლის მე-11 პუნქტით. მხარის აზრით, აღნიშნული წესდებით დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი არ არის უფლებამოსილი ვადიანი სახელშეკრულებო ურთიერთობისას სამუშაოზე მიიღოს ან გაათავისუფლოს მუშაკები, რაც მოცემულ შემთხვევაში განხორციელდა. ამრიგად, კასატორთა აზრით, სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა შკკ-ს მე-19 მუხლი.

საკასაციო საჩივრის ავტორთა აზრით, საოლქო სასამართლომ არასრულად შეისწავლა და იმსჯელა საქმის ფაქტობრივ გარემოებეზე, მიუთითა, რომ მხარეთა შორის არსებობდა დაძაბული ურთიერთობა, თუმცა აღნიშნულ გარემოებას იურიდიული შეფასება არ მისცა. ასევე, ყურადღების მიღმა დარჩა შემდეგი მნიშვნელოვანი ფაქტები: მოსარჩელეთა კონტრაქტს შპს “ა.” ვადა გასდიოდა 2002წ. 31 დეკემბერს. დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელმა ამავეწ. 27 დეკემბრის ¹99 ბრძანებით ხელშეკრულების ვადა მათ ერთი თვით გაუგრძელა, თუმცა, კასატორთა განმარტებით, აღნიშნული ბრძანება დაიწერა 2003წ. იანვრისათვის. მოსარჩელეები კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად მას არ გაცნობიან, აგრძელებდნენ მუშაობას, დაერიცხათ ხელფასი. ამრიგად, კასატორთა აზრით, შკკ-ს 31-ე მუხლის თანახმად, მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულება მიჩნეულ უნდა იქნას განუსაზღვრელი ვადით დადებულად.

საკასაციო საჩივრის ავტორთა განმარტებით, მათი თანამდებობიდან გათავისუფლებისას დაირღვა ზემოხსენებული კოდექსის 37-ე მუხლისა და “პროფესიული კავშირების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-5 პუნქტი, რადგან არ არსებობს მათ დათხოვნაზე პროფკავშირების თანხმობა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია, იგი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელს უარი უნდა ეთქვას შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ მოცემულ დავაზე სასამართლოს გადაწყვეტილება კანონის დარღვევითაა გამოტანილი. გადაწყვეტილების გამოტანისას სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი. სსკ-ს 393-ე მუხლისა და 394-ე მუხლის “ე” პუნქტის თანახმად, ამგვარი დარღვევა იმის საფუძველია, რომ გადაწყვეტილება კანონით დარღვევით მიღებულად ჩაითვალოს. ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო თვითონ მიიღებს გადაწყვეტილებას საქმეზე, თუ საქმის გარემოებები საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ საპროცესო ნორმების დარღვევის გარეშეა დადგენილი და საჭირო არ არის მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა.

საოლქო სასამართლოს კოლეგიის გადაწყვეტილებით და საქმის მასალებით დადგენილია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ერთწლიანი შრომითი ხელშეკრულებების საფუძველზე კასატორები მუშაობდნენ შპს “ა.” შემდეგ თანამდებობებზე: შ. კ-ე _ კადრების ..., გ. ქ-ე _ მთავარი ..., ზ. ქ-ე _ მთავარი ..., დ. ნ-ი _ საწყობის .., გ. ჯ-ი _ ცვლის ..., მ. ს-ე _ ..., ვ. გ-ე _ ცვლის ..., გ. მ-ე – მთისპირის მექანიკური სამსახურის ... და გ. ს-ე _ ქარხნის ამწეკრანის .... მითითებული შრომითი ხელშეკრულების ვადა იწურებოდა 2002წ. 31 დეკემბერს. შპს “ა.” 2003წ. 27 დეკემბრის ¹99 ბრძანებით საზოგადოების იმ თანამშრომლებს, რომელთაც ხელშეკრულების ვადა უწყდებოდათ 2002წ. 31 დეკემბერს, ხელშეკრულების ვადა მათ გაუგრძელდათ ერთი თვით, ხოლო შპს “ა.” დირექტორ ნ.ლ-ის 2003წ. 17 თებერვლის ¹9 ბრძანებით მოსარჩელეები გათავისუფლდნენ დაკავებული თანამდებობებიდან ხელშეკრულების ვადის გასვლის გამო.

საკასაციო პალატა იზიარებს კასატორთა არგუმენტს იმის შესახებ, რომ შპს “ა.” ადმინისტრაციის 2002წ. 27 დეკემბრის ¹99 ბრძანება მხარეთა შორის შრომითი ხელშეკრულების ერთი თვით გაგრძელების შესახებ მოსარჩელეებს შკკ-ს 19-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნათა დაცვით არ გაცნობიათ, რაც აღნიშნული ბრძანების უკანონოდ მიჩნევის საფუძველია. შრომითი კანონმდებლობით შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობების წარმოშობას საფუძვლად უდევს მუშაკსა და ადმინისტრაციას შორის შეთანხმება შრომის ხელშეკრულების შინაარსზე. შრომის ხელშეკრულება (კონტრაქტი) შკკ-ს მე-16 მუხლის თანახმად, არის შეთანხმება საწარმოს, დაწესებულებისა და ორგანიზაციის ადმინისტრაციასა და მუშაკს შორის, რომლითაც ერთი მხარე _ საწარმოს, დაწესებულებისა და ორგანიზაციის ადმინისტრაცია ვალდებულებას იღებს უზრუნველყოს მუშაკი შრომის სათანადო პირობებით, გადაუხადოს ხელფასი იმ ოდენობით, რაც შრომის ხელშეკრულებით (კონტრაქტით) არის გათვალისწინებული, ხოლო მეორე მხარე _ მუშაკი ვალდებულებას იღებს შეასრულოს გარკვეული სამუშაო სპეციალობის, კვალიფიკაციისა და თანამდებობის გათვალისწინებით, დაიცვას შრომის ხელშეკრულების (კონტრაქტის) პირობები, დაემორჩილოს შრომის შინაგანაწესს. ამავე კოდექსის მე-18 მუხლით შრომითი კონტრაქტი შეიძლება დაიდოს განუსაზღვრელი ვადით და განსაზღვრული ვადით.

შკკ-ს მე-19 მუხლის პირველი და მეორე ნაწილებით შრომის ხელშეკრულება (კონტრაქტი) იდება წერილობითი ფორმით და ძალაშია მხარეების მიერ მიერ ხელმოწერის დღიდან, თუ შრომის ხელშეკრულების (კონტრაქტის) პირობებში სხვა რამ არ არის მითითებული. სამუშაოზე მიღება ფორმდება საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის ადმინისტრაციის ბრძანებით (განკარგულებით). ბრძანების (განკარგულების) გამოცხადების შესახებ მუშაკს ჩამოართმევენ ხელწერილს. მითითებული ნორმის ანალიზით კანონი უზრუნველყოფს შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობის წარმომშობი ფაქტის _ ხელშეკრულების პირობების ორივე მხარისათვის გაცნობას. ამ დანაწესის არსი იმაში მდგომარეობს, რომ ორმხრივად ურთიერთშეთანხმებული იურიდიული აქტი (შრომითი ხელშეკრულება), რომელიც საფუძვლად ედება მუშა-მოსამსახურეთა და დაწესებულება-ორგანიზაციას შორის შრომის სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობას, მხარეთა მართლზომიერი, თავისუფალი ნების გამომხატველია. შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობის ნებითი ხასიათი გულისხმობს, რომ შრომითი კონტრაქტის შინაარსი ცნობილი და მისაღებია ორივე მხარისათვის. ამ დებულებებიდან გამომდინარე, უდავოა, რომ შრომით კონტრაქტში ცვლილება, ამასთან მისი გაგრძელებაც ორივე მხარის ნების გამოხატვით უნდა მოხდეს.

მოცემულ შემთხვევაში სადავო 2002წ. 27 დეკემბრის ¹99 ბრძანებით დარღვეულია კასატორთა შრომის უფლებები, ვინაიდან ისინი არ გაცნობიან ამ ბრძანებით ცალმხრივად დადგენილ ერთ-ერთ შრომით პირობას _ სამუშაო ვადას. ვადიანი ხელშეკრულების გაგრძელების მეორე მხარისათვის გაცნობის სავალდებულოობას განაპირობებს შრომის უფლებისა და შრომის ანაზღაურების გარანტირებულობის აღიარებული პრინციპი, რომლის შესაბამისად ხელშეკრულების მხარეთათვის სამუშაო პირობების შესახებ წინასწარ უნდა იყოს ცნობილი, რათა მუშა-მოსამსახურეს ვადიანი ხელშეკრულების ვადის გასვლასთან თანამდევი შედეგის _ არსებული სამუშაოს, და შესაბამისად ანაზღაურების შეწყვეტისას შესაძლებლობა ჰქონდეს დროულად იზრუნოს მომავალში დასაქმებისათვის.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ შპს “ა.” 2002წ. 27 დეკემბრის ბრძანება ეწინააღმდეგება შრომის კანონმდებლობით დადგენილ წესებს და იგი უნდა გაუქმდეს.

ასევე უკანონო და უსაფუძვლოა შპს “ა.” 2003წ. 17 თებერვლის ბრძანება კასატორთა გათავისუფლების შესახებ, ვინაიდან მას საფუძვლად უდევს 2002წ. 27 დეკემბრის კანონდარღვევით მიღებული ბრძანებიდან გამომდინარე შრომითი ურთიერთობის ვადის გასვლა და შესაბამისად შკკ-ს 30-ე მუხლის “ბ” პუნქტი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს სააპელაციო პალატის განმარტებას შკკ-ს 31-ე მუხლთან მიმართებაში იმის შესახებ, რომ კონტრაქტის ვადის გასვლის შემდეგ შრომითი ურთიერთობის მხოლოდ გაგრძელების ფაქტი არ ნიშნავს ხელშეკრულების განუსაზღვრელი ვადით ავტომატურ გაგრძელებას, თუ ასეთზე ორივე მხარის ნება არ არსებობს, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში შპს “ა.” შრომითი ურთიერთობა მოწინააღმდეგე მხარესთან შეწყვიტა. საკასაციო პალატა მხარეთა ყურადღებას კიდევ ერთხელ მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ კასატორებს შრომითი კონტრაქტით სამუშაო ვადა განსაზღვრული ჰქონდათ 2002წ. 31 დეკემბრამდე და ადმინისტრაცია ვალდებული იყო ეცნობებინა მათთვის ამ ვადის გასვლის შემდეგ შრომითი ურთიერთობის განსაზღვრული ვადით გაგრძელებაზე ან თუნდაც შეწყვეტაზე მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორთა მოსაზრებას მათი სამუშაოდან გათავისუფლებისას შკკ-ს 37-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და “პროფესიული კავშირის შესახებ” მე-11 მუხლის მე-5 პუნქტის მოთხოვნების დარღვევის შესახებ, ვინაიდან ვადიანი ხელშეკრულების ვადის გასვლის მოტივით მუშაკის სამუშაოდან გათავისუფლებისას პროფესიული კავშირებისათვის შეტყობინებას ზემოხსენებული ნორმები არ ითვალისწინებს.

ამდენად, შკკ-ს 206-ე და 207-ე მუხლების შესაბამისად, კანონიერი საფუძვლის გარეშე სამუშაოდან უკანონოდ დათხოვნილი კასატორები აღდგენილ უნდა იქნენ წინანდელ სამუშაოზე და აუნაზღაურდეთ გაცდენილი დროის ხელფასი 2003წ. 17 თებერვლიდან თითოეულს დადგენილი სახელფასო განაკვეთის მიხედვით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია, იგი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით შ.კ-ის, გ.ქ-ის, ზ.ქ-ის, დ.ნ-ის, გ.ჯ-ის, მ.ს-ის, გ.ს-ის, ვ.გ-ისა და გ.მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდეს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

შ.კ-ის, გ.ქ-ის, ზ.ქ-ის, დ.ნ-ის, გ.ჯ-ის, მ.ს-ის, გ.ს-ის, ვ.გ-ისა და გ.მ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 8 სექტემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება.

გაუქმდეს შპს “ა.” 2002წ. 27 დეკემბრისა და 2003წ. 17 თებერვლის ბრძანებები. შ. კ-ე აღდგენილ იქნეს შპს “ა.” კადრების ინსპექტორის თანამდებობაზე, გ. ჯ-ი ცვლის ..., დ. ნ-ი საწყობის ..., ვ. გ-ე ცვლის ..., გ. ქ-ე მთავარი ..., მ. ს-ე ..., გ. ს-ე ქარხნის ამწეკრანის ..., ზ. ქ-ე მთავარი .. და გ. მ-ე მთისპირის მექანიკური სამსახურის ... თანამდებობებზე და აუნაზღაურდეთ იძულებითი განაცდური 2003წ. 17 თებერვლიდან თითოეულს სატარიფო განაკვეთის მიხედვით.

საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.