გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-1098-02 11 თებერვალი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ახალაძე (თავმჯდომარე),

მ. სულხანიშვილი,

ნ.კვანტალიანი

დავის საგანი: ბინიდან გამოსახლება, ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

ვ. ნ-მა სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მიუთითა, რომ მან მ. ა-ისაგან შეიძინა თბილისში, ... მდებარე ბინა. მხარეთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულება გაფორმდა სანოტარო წესით და გატარდა საჯარო რესტრში. მ. ა-ი მასთან მცხოვრებ პირებთან ერთად არ ათავისუფლებს სადავო ბინას. ვ. ნ-მა სარჩელით მოითხოვა მ. ა-ის და მასთან მცხოვრები პირების გამოსახლება თავის სახელზე რიცხული საცხოვრებელი ბინიდან.

მ. ა-მა შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს მას და ვ. ნ-ს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით, იმ მოტივით, რომ მას ბინა არ გაუყიდია და მოსარჩელეს მისთვის თანხა არ გადაუხდია. აღნიშნული გარიგება დადებული იქნა იმ ვალის უზრუნველსაყოფად, რომელიც არსებობდა ვ. ნ-ს, მ. ს-ესა და რ. ს-ს შორის, ამიტომ სადავო გარიგება მოჩვენებითია და ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი.

თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 12 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ხოლო შეგებებულ სარჩელს უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ ვ. ნ-მა ბინა შეიძინა კანონით დადგენილი წესით, ხოლო მოპასუხეს არ წარუდგენია არანაირი მტკიცება იმისა, რომ გარიგება იყო მოჩვენებითი ხასიათის.

მ. ა-მა სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება გაასაჩივრა სააპელაციო წესით და მოითხოვა მისი გაუქმება იმ მოტივით, რომ მას და ვ. ნ-ს შორის დადებული გარიგება მოჩვენებითია და ფაქტობრივად იგი იმ ვალის გარანტიაა, რომელიც არსებობდა ვ. ნ-ს, მ. ს-ესა და რ. ს-ს შორის ე.წ. “ქათმის ბარკლების” ბიზნესის გამო. ამასთან, აპელანტის განმარტებით, ხელშეკრულებაში აღნიშნული ბინის საფასური არ შეესაბამება რეალობას, ხოლო სადავო ბინა საჯარო რეესტრში გატარებულია 3 წლის შემდეგ. თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 10 მაისის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა სააპელაციო საჩივარი, უცვლალად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება დადებულია კანონის შესაბამისად; ვ. ნ-ს გადახდილი აქვს ბინის ღირებულება; მ. ა-ს არ წარუდგენია არანაირი მტკიცებულება, რის საფუძველზეც შესაძლებელია სადავო გარიგება ბათილად იქნეს ცნობილი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მ. ა-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით და მიუთითა, რომ სააპელაციო პალატამ იგნორირება გაუწია მის მტკიცებას, რომ მხარეთა შორის დადებული მოჩვენებითი გარიგება, როგორც მ. ს-ესა და რ. ს-ს იმ ვალის გარანტი, რაც მათ გააჩნდათ ვ. ნ-ის მიმართ. ნასყიდობის ხელშეკრულებაშიც დაფიქსირებულია ვალის ოდენობა, რაც მესამე პირებმა აღიარეს სასამართლო პროცესზე. კასატორის მითითებით, ბინის გასაღები აქვს მას, რაც ადასტურებს გარიგების მოჩვენებით ხასიათს. გარიგების რეგისტრაცია მოხდა ფორმალურად ყველა წესის დაცვით, რისი ბათილობაც შესაძლებელია კანონის თანახმად. კასატორის აზრით, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა სკ-ს 56-ე მუხლით, აღნიშნული ნორმა კი მას არ გამოუყენებია. მ. ა-ი საკასაციო საჩივრით ითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით ვ. ნ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმასა და მისი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებას.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების გაცნობით და მხარეთა ახსნა-განმარტებების მოსმენით მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მხარეთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულება დადებულია სკ-ს 183-ე მუხლის შესაბამისად. კერძოდ, გარიგება დამოწმებულია სანოტარო წესით და შემძენი რეგისტრირებულია საჯარო რესტრში. საქმის მასალებში წარმოდგენილი ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად ბინის ღირებულება გადახდილია ვაჟა ნ-ის მიერ. საწინააღმდეგო ფაქტი არ არის დადასტურებული სააპელაციო პალატის განჩინებით.

პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის არგუმენტს იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლომ განჩინებაში უნდა გამოიყენოს სკ-ს 56-ე მუხლი. აღნიშნული ნორმის თანახმად ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურდიული შედეგი მოჰყვეს.

კასატორის მტკიცებით აღნიშნული გარიგება დადებულია იმ ვალის საგარანტოდ, რაც მ. ს-ესა და რ. ს-ს გააჩნდათ ვ. ნ-ის მიმართ. ასეთი ფაქტი საქმის მასალებით დადასტურებული არ არის. უნდა აღინიშნოს ის გარემოებაც, რომ მითითებულ პირებს შორის ვალის არსებობა დადასტურებულიც რომ იყოს, იგი თავისთავად არ გამორიცხავს ვ. ნ-სა და მ. ა-ს შორის დადებული გარიგების ნამდვილობას, ანუ იმას, რომ მხარეებს ჰქონდათ განზრახვა გარიგების იურდიული შედეგის დადგომისა. მითუმეტეს, რომ მ. ა-ს ვ. ნ-ის ვალი არ ჰქონია.

ის ფაქტი, რომ ბინის გასაღები დღემდე მ. ა-თანაა, არ ადასტურებს გარიგების ფორმალურობას, არამედ ცხადყოფს, რომ მესაკუთრეს ხელი ეშლება კანონით მინიჭებული უფლების განხორციელებაში. სკ-ს 170-ე მუხლის თანახმად მესაკუთრეს შეუძლია თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით, არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, ხოლო ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის თანახმად მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, ამიტომ, ვ. ნ-ი უფლებამოსილია, მოითხოვოს სასამართლოსაგან ზემოაღნიშნული უფლების რეალიზაცია.

ამდენად, პალატა მიიჩნევს რომ არ არსებობს საოლქო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინების გაუქმების საფუძველი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

მ. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 10 მაისის განჩინება

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.