გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-337-03 17 დეკემბერი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

მ. წიქვაძე,

ლ. გოჩელაშვილი

დავის საგანი: დავალიანების გადახდა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2001წ. 28 მარტს შპს “ა. ტ. ი.” და შპს “ე.” სს “ა.” წინააღმდეგ განცხადებით მიმართეს თბილისის საოლქო სასამართლოს.

განმცხადებლებმა მოითხოვეს გადახდის ბრძანებით სს “ა.” შპს “ე.” სასარგებლოდ 6724827 ლარის, ხოლო შპს “ა. ტ. ი.” 9521998 აშშ დოლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლით:

1998წ. 8 აპრილს “ქ.” და შპს “ა. ტ. ი.” შორის დაიდო ხელშეკრულება ბუნებრივი აირის მიწოდების შესახებ.

1999წ. 14 დეკემბერს ანალოგიური სახის ხელშეკრულება დაიდო სს “ა.” და შპს “ა. ტ. ი.” შორის.

1998წ. 8 აპრილის ხელშეკრულებით გამყიდველი აწვდიდა მყიდველს ბუნებრივ აირს, რომლის ღირებულების გადახდა წარმოებდა წარდგენილი ანგარიშების მიხედვით. ხელშეკრულების შესაბამისად, დახარჯული აირის ღირებულება უნდა გადახდილიყო არაუგვიანეს მომდევნო თვის 10 რიცხვისა. ამ ხელშეკრულების შესაბამისად, მიწოდებული ბუნებრივი აირის ღირებულება ანაზღაურდა ნაწილობრივ და 2001წ. იანვრის შედარების აქტით გადახდის დავალიანებამ შეადგინა 952198 აშშ დოლარი.

1999წ. 9 თებერვალს და იმავე წლის 14 დეკემბერს შპს “ა. ტ. ი.” და სს “ა.” შორის დადებული ნარდობის ხელშეკრულების შესაბამისად, შპს “ა. ტ. ი.” სს “ა.” აწვდიდა ნედლეულს, მათ შორის ბუნებრივ აირს, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პროდუქციის წარმოებისათვის. სს “ა.” ფინანსურ ურთიერთობას აწარმოებდა შპს “ე.” შპს “ა. ტ. ი.” და შპს “ე.” შორის 1999წ. 15 დეკემბერს დადებული ხელშეკრულების შესაბამისად.

ზემოთ მითითებული ნარდობის ხელშეკრულების თანახმად სს “ა.” იღებდა ვალდებულებას ყოველდღიურად გაეგზავნა პროდუქცია დამკვეთისათვის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მოცულობის მიხედვით. პროდუქციის ჩატვირთვაზე პასუხისმგებლობას ღებულობდა მენარდე.

ვინაიდან მენარდე პერიოდულად არღვევდა ხელშეკრულების პირობებს, მთლიანი მოცულობით არ აწვდიდა პროდუქციას დამკვეთს, მენარდეს წარმოეშვა დავალიანება.

2001წ. 8 იანვრის შედარების აქტით სს “ა.” შპს “ე.” წინაშე 2001წ. 1 იანვრის მდგომარეობით გააჩნდა 6724827 ლარის დავალიანება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2001წ. 10 აპრილის გადახდის ბრძანებით შპს “ა. ტ. ი.” და შპს “ე.” განცხადება დაკმაყოფილდა.

2001წ. 30 აპრილს სს “ა.” გადახდის ბრძანებაზე შეიტანა შესაგებელი (პროტესტი).

მოსარჩელეებმა გაზარდეს მოთხოვნა. შპს “ექსიმ” 2001წ. 1 მარტის ჩათვლით საბოლოო ჯამში მოითხოვა 8117442 ლარი, ხოლო შპს “ა. ტ. ი.” _ 952198,53 აშშ დოლარი და 3395335,46 ლარი.

სს “ა.” შპს “ა. ტ. ი.” წინააღმდეგ შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს. მისივე შუამდგომლობით საქმეს დაერთო საქმე ¹2/ა 178-2002, რომლითაც სს “ა.” სარჩელი დარჩა განუხილველი.

სს “ა.” შეგებებულ სარჩელში მიუთითა, რომ მხარეებს შორის 2000წ. 21 მარტს დადებული ნარდობის ხელშეკრულების შესაბამისად, კაპროლაქტამის მიწოდების თაობაზე შპს “ა. ტ. ი.” ვალდებული იყო სს “ა.” მიეწოდებინა 2.7 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების ნედლეული და ქიმბოჭკოები, მაგრამ მიიღო მხოლოდ 690000 აშშDდოლარის ღირებულების საქონელი, ამით შპს “ა. ტ. ი.” დაარღვია ხელშეკრულება. აღნიშნულის საფუძველზე სკ-ს 633-ე, 394-ე და 411-ე მუხლების, ასევე ხელშეკრულების 10.3 მუხლის შესაბამისად, მიყენებული ზიანისა და ჯარიმის სახით სულ მოითხოვა 11414952 აშშ დოლარისა და 216684 ლარის ანაზღაურება.

2002წ. 1 ნოემბერს სს “ა.” შპს “ა. ტ. ი.” წინააღმდეგ შეიტანა დაზუსტებული სარჩელი, რომელშიც მიუთითა იმ მტკიცებულებებზე, რომლითაც დასტურდებოდა მისი მოთხოვნა სარჩელში მითითებული თანხის ანაზღაურების შესახებ.

სს “ა.” შეგებებულ სარჩელზე შპს “ა. ტ. ი.” შესაგებელი არ შეუტანია, მაგრამ მთავარ სხდომაზე მისმა წარმომადგენელმა დააყენა შუამდგომლობა 2000წ. 20 მარტის ნარდობის ხელშეკრულების დანართი 2-ის სიყალბეზე და იშუამდგომლა მისი მტკიცებულებებიდან ამორიცხვა იმ საფუძვლით, რომ ქართული თარგმანი არ შეესაბამებოდა ორიგინალს, მაგრამ მის მიერ ვერ იქნა დასაბუთებული თუ რა ნაწილში არ შეესაბამებოდა იგი მას, რის გამოც მისი შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა, ამასთან შუამდგომლობა დოკუმენტის მტკიცებულებებიდან ამორიცხვის შესახებ დაყენებული იქნა მთავარ სხდომაზე და არა მოსამზადებელ სტადიაზე.

სს “ა.” შუამდგომლობის საფუძველზე, რასაც შპს “ა. ტ. ო.” დაეთანხმა შპს “ე.” შეიცვალა სათანადო მოსარჩელით შპს “ა. ტ. ი.”.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 20 ნოემბრის გადაწყვეტილებით შპს “ა. ტ. ი. ლ.” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. სს “ა.” დაეკისრა 3154354,46 ლარისა და 952198 აშშ დოლარის გადახდა შპს “ა. ტ. ი. ლ.” სასარგებლოდ.

ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სს “ა.” შეგებებული სარჩელი და შპს “ა. ტ. ი. ლ.” სს “ა.” სასარგებლოდ დაეკისრა 5998662 აშშ დოლარის გადახდა.

საოლქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოებები იმის შესახებ, რომ სს “ა.” და შპს “ა. ტ. ი. ლ.” შორის 2000წ. 20 მარტს დადებული ნარდობის ხელშეკრულების შესაბამისად, შპს “ა. ტ. ი. ლ.” სს “ა.” უნდა მიეწოდებინა 2.7 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების ნედლეული, მაგრამ სს “ა.” მიეწოდა მხოლოდ 690000 აშშ დოლარის საქონელი. თავის მხრივ არც სს “ა.” არ შეასრულა ხელშეკრულება სრულყოფილად და არ გადაიხადა მიწოდებული ბუნებრივი გაზის საფასური.

საოლქო სასამართლომ ექსპერტის დასკვნაზე დაყრდნობით დაადგინა, რომ სს “ა.” დავალიანება შეადგენს 952198,53 აშშ დოლარსა და 3 395335,46 ლარს, რასაც უნდა გამოკლებოდა სს “ა.” მიერ ჯარიმისა და საურავის სახით გადახდილი 240981 ლარი და საბოლოო დავალიანება 952198,53 აშშ დოლარითა და 3154354,46 ლარით განისაზღვრა, რის შესახებ არც შპს “ა. ტ. ი.” არ გამოუთვამს პრეტენზია.

შპს “ა. ტ. ი. ლ.” მიერ ხელშეკრულების შეუსრულებლობის გამო, ისევ ექსპერტის დასკვნაზე დაყრდნობით საოლქო სასამართლომ 2000წ. სექტემბრიდან 2001წ. თებერვლის ჩათვლით (2001წ. 1 მარტიდან შეწყდა ხელშეკრულება) ყოველთვიურად 3000 ტონის გამოსაშვები პროდუქციის ვარაუდით გაწეული მომსახურების (1 ტონა კაპროლაქტამზე 600 აშშ დოლარი) გათვალისწინებით, სულ 10800000 აშშ დოლარი ჩათვალა მიუღებელ შემოსავლად, ხოლო 596520 აშშ დოლარი – მიუღებელ მოგებად (ზარალი).

იმის გათვალისწინებით, რომ ზიანის წარმოშობას ხელი შეუწყო დაზარალებულის მოქმედებამაც, მიუღებელი შემოსავალი გაანახევრა, რასაც დაუმატა პირგასამტეხლო 2142 ლარი და საერთო ჯამში ასანაზღაურებელი ზიანის ოდენობა სკ-ს 411-ე, 412-ე, 415-ე მუხლების გათვალისწინებით შპს “ა. ტ. ი. ლ.” მიმართ განისაზღვრა 5998 662 აშშ დოლარით, ხოლო სს “ა.” დავალიანება 3154354,46 ლარით და 952198 აშშ დოლარით.

2003წ. 10 იანვარს შპს “ა. ტ. ი. ლ.” საკასაციო საჩივრით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.

კასატორმა მოითხოვა მოცემულ საქმეზე მიღებული გადაწყვეტილების იმ ნაწილის გაუქმება, რომლითაც მას დაეკისრა 5998662 აშშ დოლარი და მოითხოვა ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილებით მისთვის გადასახდელად მხოლოდ 99240 აშშ დოლარისა და 2142 ლარის გადახდის დაკისრება შემდეგი საფუძვლით:

საოლქო სასამართლოს ხელშეკრულების მოშლის მიზეზად არასწორად მიაჩნია ის გარემოება, რომ შპს “ა. ტ. ი. ლ.” ვერ გაიმარჯვა სს “ა.” გამოცხადებულ ტენდერში, ვინაიდან მას ტენდერში მონაწილეობა საერთოდ არ მიუღია.

გარდა ამისა, როდესაც მომდევნო თვეში შპს “ა. ტ. ი. ლ.” ნედლეული არ მიაწოდა ხელშეკრულების შესაბამისად, უნდა შეთანხმებულიყვნენ ნედლეულის შემდგომი მიწოდების რაოდენობის თაობაზე. შემდგომ თვეებში მას ავტომატურად არ ევალებოდა იგივე ოდენობის მიწოდება. მიწოდება უნდა მომხდარიყო მოთხოვნის შესაბამისად, მოთხოვნა სს “ა.” კი არ განხორციელებულა.

ვინაიდან პირველი თვის შემდეგ არ ყოფილა შეთანხმება ნედლეულის მიწოდებაზე სკ-ს 412-ე მუხლის შესაბამისად, შპს “ა. ტ. ი. ლ.” შემდგომი პერიოდის ზიანის მიყენების სიდიდე სავარაუდო ვერ იქნებოდა, თუ ზიანი განიცადა სს “ა.” შპს “ა. ტ. ი. ლ.” მიერ ეს ზიანი გაანგარიშებული უნდა ყოფილიყო ერთ თვეზე და არა 6 თვეზე.

საოლქო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სკ-ს 415-ე მუხლი, ზიანი მექანიკურად გაანახევრა და არასწორად შეაფასა ბრალი ზიანის წარმოშობაში.

კასატორი არ გამორიცხავს მის ბრალეულობას ზიანის მიყენებაში, მაგრამ ზიანის გაანგარიშებისას გამოყენებულ იქნა არასწორი კალკულაცია. მისი მოსაზრებით, ზიანის ოდენობა უნდა განისაზღვროს 1 ტონა მიუღებელი კაპროლაქტამის მოგების მიხედვით, რაც 1 ტონაზე 33,14 აშშ დოლარს შეადგენს. 600 დოლარი არის მომსახურების ღირებულება ნედლეულის გამოშვებაზე, რომელიც ზიანის ანაზღაურებისას გამრავლდა 6 თვეში სავარაუდოდ გამოსაშვებ პროდუქტზე სულ 18000 ტონაზე. სასამართლოს მომსახურების ღირებულება იმ პროდუქტზე, რომელიც არ გამოშვებულა არ უნდა ჩაეთვალა ზიანში და მისთვის ანაზღაურება არ უნდა დაეკისრებინა.

სს “ა.” სასარგებლოდ მას უნდა დაკისრებოდა თანხები მხოლოდ ერთი თვის განმავლობაში გამოსაშვები პროდუქციის მიუღებელი მოგებიდან, ანუ 3000 ტონიდან, რაც 99240 აშშ დოლარს და პირგასამტეხლოს ჩათვლით 2142 ლარს შეადგენს.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის ფარგლებში გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა განმარტებანი და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს. მოცემულ საქმეზე უნდა გაუქმდეს გადაწყვეტილება შპს “ა. ტ. ი. ლ.” 5998662 დოლარის დაკისრების ნაწილში და ამ ნაწილში საქმე უნდა დაბრუნდეს ხელახალი განხილვისათვის შემდეგ გარემოებათა გამო:

საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით სს “ა.” შპს “ა. ტ. ი. ლ.” სასარგებლოდ დაეკისრა 3154354,46 ლარის და 952198 აშშ დოლარის გადახდა. გადაწყვეტილების ამ ნაწილთან დაკავშირებით მხარეებს არავითარი პრეტენზია არ გამოუთქვამთ, საკასაციო საჩივარი არ წარმოუდგენიათ, ამიტომ გადაწყვეტილება ამ ნაწილში შევიდა კანონიერ ძალაში.

რაც შეეხება გადაწყვეტილების მეორე ნაწილს, რომლითაც ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სს “ა.” შეგებებული სარჩელი და შპს “ა. ტ. ი. ლ.” სს “ა.” სასარგებლოდ დაეკისრა 5998662 დოლარი, შპს “ა. ტ. ი. ლ.” მიერ გასაჩივრდა საკასაციო წესით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია. სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, ამასთან სათანადოდ არ დაასაბუთა გადაწყვეტილება.

სსკ-ს 394-ე მუხლის “ე” პუნქტის შესაბამისად გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული, ან დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

საოლქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გასაჩივრებული ნაწილის დაუსაბუთებლობა გამოიხატება შემდეგში:

შპს “ა. ტ. ი. ლ.” სს “ა.” სასარგებლოდ 5998662 დოლარის დაკისრებას საფუძვლად დაედო მხარეებს შორის 2000წ. 20 მარტს დადებული ნარდობის ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისადაც შპს “ა. ტ. ი.” ვალდებული იყო სს “ა.” მიეწოდებინა 2.7 მილიონი აშშ დოლარის ღირებულების ნედლეული, მაგრამ მიაწოდა მხოლოდ 690000 აშშ დოლარის ღირებულების ნედლეული. ეს ხელშეკრულება მხარეების ბრალეული მოქმედებით შეწყდა 6 თვეში (ბრალეულობას მხარეები არ უარყოფენ).

ხელშეკრულების 4.2 მუხლის შესაბამისად სს “ა.” ნედლეულის გადამუშავებაზე გაწეული მომსახურების ღირებულების სახით 1 ტონა კაპროლაქტამზე უნდა მიეღო 600 აშშ დოლარი. ამავე ხელშეკრულების 3.1 მუხლის შესაბამისად დაგეგმილი პერიოდის (განთავსებისა და წარმოების გეგმა) ნედლეულის მიწოდების გრაფიკი, ცვლილებები, დამატებები და სხვა შეთანხმებები უნდა იყოს მხარეების მიერ გაფორმებული შეთანხმებული და დამტკიცებული ყოველი თვის 20 რიცხვამდე. ამავე ხელშეკრულების 1.3 პუნქტის შესაბამისად მონაცემები ნედლეულის რაოდენობისა და სხვა პირობების შესახებ ჩამოყალიბებული იქნება დამატებით შეთანხმებაში, რომელიც ჩაითვლება არსებული ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილად. ხელშეკრულებაზე თანდართული გრაფიკით კი გათვალისწინებულია ნედლეულის მიწოდება ერთი თვით. ამავე ხელშეკრულების 10.3 პუნქტის მიხედვით ნედლეულის მიუწოდებლობის შემთხვევაში, რომელიც გათვალისწინებულია ნედლეულის მიწოდების და პროდუქციის გადატვირთისათვის თვიური გრაფიკით, მხარეები ვალდებულნი არიან ხელახლა შეათანხმონ პროდუქციის რაოდენობა, რომელიც უნდა გადაიტვირთოს შესაბამის თვეში, ხოლო ამავე ხელშეკრულების 3.3. პუნქტის თანახმად შემსრულებელი ვალდებულია აცნობოს დამკვეთს გადამუშავების დაწყების დღე. ხელშეკრულების 1.3 პუნქტის შესაბამისად კონკრეტული მონაცემები ფასზე, რაოდენობაზე და ნედლეულის ღირებულებაზე, მისი მიწოდების დრო, პირობები და კაპროლაქტამის დამზადების ღირებულება განისაზღვრება დამატებითი შეთანხმებით, რომელიც ხელშეკრულების განუყოფელი ნაწილია. მხარეებს შორის შეთანხმებული კალკულაციით სს “ა.” 1 ტონა კაპროლაქტამზე უნდა მიეღო 33,14 აშშ დოლარის მოგება.

მხარეები სადავოდ არ ხდიან იმას, რომ პირველ თვეში უნდა წარმოებულიყო 3000 ტონა კაპროლაქტამი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ საოლქო სასამართლოს ზარალის ოდენობა უნდა განესაზღვრა მხოლოდ მიუღებელი მოგებით 1 ტონაზე 33,14 აშშ დოლარით და საერთო ჯამში 3000 ტონაზე ზარალი განესაზღვრა 99240 აშშ დოლარით.

სკ-ს 633-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად მენარდეს შეუძლია მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება, თუ შემკვეთი არ მიიღებს შესრულებულ სამუშაოს. შემკვეთი ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი მაშინაც, როცა იგი არ შეასრულებს სამუშაოს შესრულებისათვის აუცილებელ მოქმედებას. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად ზიანის ანაზღაურების ოდენობა განისაზღვრება, ერთი მხრივ, ვადის გადაცილების ხანგრძლივობისა და საზღაურის ოდენობის შესაბამისად, ხოლო მეორე მხრივ – იმის მიხედვით, რასაც მენარდე მიიღებდა თავისი სამუშაო ძალის სხვაგვარი გამოყენებით, შემკვეთს რომ ვადისათვის არ გადაეცილებინა.

ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის შესაბამისადაც ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისათვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისათვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო.

ზემოთ მითითებული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ ზიანის გაანგარიშება უნდა მოხდეს არა მხოლოდ მიუღებელი მოგებიდან, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც, რაც მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში მოიცავს მიუღებელ შემოსავალს ყოველ ტონა კაპროლაქტამზე 600 აშშ დოლარს (რასაც მენარდე მიიღებდა თავისი სამუშაო ძალის სხვაგვარი გამოყენებით შემკვეთს რომ ვადისთვის არ გადაეცილებინა).

სკ-ს 415-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად თუUზიანის წარმოშობას ხელი შეუწყო დაზარალებულის მოქმედებამაც, მაშინ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება და ამ ანაზღაურების მოცულობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ უფრო მეტად რომელი მხარის ბრალით არის ზიანი გამოწვეული.

ამავე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად ეს წესი გამოიყენება მაშინაც, როცა დაზარალებულის ბრალი გამოიხატება მის უმოქმედობაში – თავიდან აეცილებინა ან შეემცირებინა ზიანი.

საკასაციო სასამართლოს სწორად მიაჩნია კასატორის პრეტენზია ზიანის ოდენობის 6 თვეზე გაანგარიშების შესახებ.

ზიანის ოდენობა 6 თვეზე არ უნდა გაანგარიშდეს და იგი უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ ერთი თვით იმიტომ, რომ ხელშეკრულების 10.3 პუნქტი ზიანის ანაზღაურების საშუალებას 6 თვეზე გაანგარიშებით არ იძლევა.

როგორც ზემოთ აღინიშნა ამ პუნქტში მითითებულია, რომ ნედლეულის მიუწოდებლობის შემთხვევაში, რომელიც გათვალისწინებულია ნედლეულის მიწოდების და პროდუქციის გადატვირთისათვის თვიური გრაფიკით, მხარეები ვალდებულნი არიან ხელახლა შეათანხმონ პროდუქციის რაოდენობა, რომელიც უნდა გადაიტვირთოს და გადაამუშაოს შემსრულებლებმა შესაბამის თვეში.

ამ პუნქტის შესაბამისად ერთი თვის გრაფიკით გათვალისწინებული მისაწოდებელი პროდუქციის (რომლითაც უნდა გამოშვებულიყო 3000 ტ. კაპროლაქტამი) მიუწოდებლობის შემდეგ მხარეები ვალდებულნი იყვნენ ხელახლა შეეთანხმებინათ მისაწოდებელი პროდუქციის რაოდენობა. ხელშეკრულების 3.3. პუნქტის შესაბამისად კი შემსრულებელი (მენარდე) ამცნობს დამკვეთს გადამუშავების დაწყების დღეს წერილობით. ვინაიდან აზოტისაგან ამგვარი წერილობითი შეტყობინება არ არსებობდა, ასევე მხარეები არ შეთანხმებულან შემდეგ თვეებში გასაგზავნი ნედლეულის ოდენობის და მიწოდების გრაფიკის შესახებ, ისინი არც იყვნენ ვალდებულნი ერთმანეთისთვის წაეყენებინათ რაიმე პრეტენზია ნედლეულის მიუწოდებლობის, თუ პროდუქციის დაუმზადებლობის თაობაზე.

სკ-ს 394-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის.

ამ ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე ხელშეკრულებით ერთ თვეში განსაზღვრული ნედლეულის მიუწოდებლობაში ბრალი მიუძღვის შპს “ა. ტ. ი.”, ხოლო ხელშეკრულების 3.3. პუნქტის შესაბამისად გადამუშავების დაწყების დღის შესახებ წერილობითი შეუტყობინებლობისათვის სს “ა.”. მოცემულ შემთხვევაში ზიანის გამოწვევაში აღინიშნება ორივე მხარის ბრალეულობა და ზიანის ანაზღაურების საკითხი უნდა გადაწყდეს სკ-ს 419-ე მუხლის შესაბამისად. რაც შეეხება შემდეგ თვეებს ამ თვეებისათვის უკვე არ არსებობს მხარეებს შორის ხელახალი შეთანხმება მისაწოდებელი ნედლეულის და გამოსაშვები პროდუქციის ოდენობის და გრაფიკის შესახებ, როგორც ამას ხელშეკრულების 10.3 პუნქტის მოითხოვს, ანუ არ არსებობს მხარეებს შორის ვალდებულება ნედლეულის მიწოდების მოცულობის, გრაფიკის და დასამზადებელი პროდუქციის გადაცემის შესახებ.

აქედან გამომდინარე საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ დანარჩენ 5 თვეზე მხარეებს არ ეკისრებათ პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის ვინაიდან მხარეები ხელშეკრულების შინაარსიდან გამომდინარე არც შეთანხმებულან მომდევნო ხუთ თვეში რაიმე ვალდებულების შესრულებაზე.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საოლქო სასამართლომ საქმეში წარმოდგენილი ხელშეკრულების, სკ-ს 394-ე, 633-ე, 411-ე და 415-ე მუხლების შესაბამისად, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირველი თვის ვალდებულებების შეუსრულებლობისათვის მხარეთა ბრალეულობის გათვალისწინებით ზუსტად უნდა დაადგინოს ზიანის ოდენობა და გადაწყვიტოს სს “ა.” შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების საკითხი.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სსკ-ს 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

შპს “ა. ტ. ი. ლ.” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.

გაუქმდეს მოცემულ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 20 ნოემბრის გადაწყვეტილების ის ნაწილი, რომლითაც ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სს “ა.” შეგებებული სარჩელი შპს “ა. ტ. ი. ლ.” მიმართ 5998662 აშშ დოლარის დაკისრების ნაწილში და მოთხოვნის ამ ნაწილში საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს შესაბამის კოლეგიას.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.