3კ-356-03 23 მაისი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

რ. ნადირიანი,

მ. წიქვაძე

სარჩელის საგანი: სამეზობლო დავა (ფანჯრის ღიობის ამოშენება).

აღწერილობითი ნაწილი:

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს მიმართა სარჩელით ვ. დ-მა მოპასუხე თ. ჯ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა კედელში ფანჯრის ღიობის ამოშენება. მოსარჩელის განცხადებით სადავო კედელი არის მისი საკუთრება და ფანჯარა გამოდის მის ეზოში, რითაც ილახება მისი ინტერესები. მოსარჩელემ ასევე მოითხოვა სადავო კედლის მის საკუთრებად აღიარება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ სადავო კედელი წარმოადგენს მისი საცხოვრებელი სახლის კედელს, ფანჯრის ღიობი გაჭრილი იყო დიდი ხნის წინ, წარმოადგენს ბინაში მოწყობილი სამზარეულოს განათების და განიავების ერთადერთ წყაროს. ამასთან, ფანჯრის ღიობის არსებობით მოსარჩელის უფლებები არ ილახება.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 30 აპრილის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო:

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. დ-მა.

სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროს არასათანადო მოსარჩელე, ფიზიკური პირი ვ. დ-ი, მისივე თანხმობით, შეიცვალა სათანადო მოსარჩელით – იურიდიული პირით შპს ავტოსერვისი “დ-ეთი”, რადგან მიწის ნაკვეთი, რომელზეც გამოდიოდა ფანჯრის ღიობი, აღრიცხული იყო აღნიშნულ საზოგადოებაზე. სასამართლო სხდომაზე მოსარჩელემ შეამცირა სასარჩელო მოთხოვნა, კერძოდ უარი თქვა სარჩელზე იმ ნაწილში, რომლითაც ითხოვდა სადავო კედლის მის საკუთრებად ცნობას.

მხარეთა განმარტებების, საჯარო რეესტრის ამონაწერის, ადგილის დათვალიერების საფუძველზე სააპელაციო პალატამ დადგენილაად ცნო, რომ თბილისში, ..... მოსარჩელეს საკუთრების უფლებით ეკუთვნის მიწის ნაკვეთი ფართით 779 კვ.მ მასზე აღმართული შენობა-ნაგებობებით.

აღნიშნული მიწის ნაკვეთი ერთი ნაწილით ესაზღვრება მოპასუხის საცხოვრებელ სახლს, რომლის კედელი წარმოადგენს ორ მიწის ნაკვეთს შორის სასაზღვრო მიჯნას. ამ კედელში მოპასუხეს გაჭრილი აქვს ფანჯრის ღიობი, რომელიც წარმოადგენს მოპასუხის სამზარეულოს განათების (თუმცა შეზღუდული) და განიავების ერთადერთ წყაროს და განლაგებულია მოპასუხის ბინაში ადამიანის სიმაღლეზე მაღლა, ჭერთან ახლოს.

სააპელაციო პალატამ მოსარჩელის აღიარება იმის შესახებ, რომ სადავო ღიობი მოწყობილია 12 წლის წინ, სსკ-ს 131-ე მუხლის თანახმად მიიჩნია საკმარის მტკიცებულებად და დადგენილად ცნო, რომ ღიობი გაჭრილი იყო არანაკლებ 12 წლის წინ, ჯერ კიდევ მოსარჩელის წინამორბედის კოოპერატივი ავტოსერვისი “დ-ის” ფუნქციონირების დროს.

აღნიშნულიდან გამომდინარე სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა ხანდაზმულია. სამართლებრივ საფუძვლად სასამართლომ მიუთითა სკ-ს 128-ე მუხლის პირველ ნაწილზე.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2002წ. 8 ნოემბრის გადაწყვეტილებით გაუქმდა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და შპს ავტოსერვის “დ-ეს” უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

სადავო კედლის მესაკუთრედ ცნობის ნაწილში შეწყდა საქმის წარმოება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ, რომელიც მოითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებას.

კასატორის მოსაზრებით სააპელაციო პალატამ არასწორად განმარტა სკ-ს 128-ე მუხლის პირველი ნაწილი.

სასამართლომ არ გამოიყენა სკ-ს 130-ე მუხლი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. კასატორი თვლის, რომ მან თავისი უფლების დარღვევის შესახებ შეიტყო იმ მომენტიდან, როცა მოპასუხემ სადავო ფანჯრის მეშვეობით შეავიწროვა და შეუძლებელი გახადა საზოგადოების ფუნქციონირება, კერძოდ დაიწყო ჩივილი, აუკრძალა საზოგადოებას კომპრესორით სარგებლობა ხმაურის გამო, თვითნებურად მიაშენა სათავსოები, სათავსოს დაადგა მეორე სართულიც. თავიდან მოპასუხე არავის აწუხებდა, რის გამოც ავტოსერვისმა არ მიაქცია ყურადღება.

საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე კასატორმა განმარტა, რომ სააპელაციო პალატამ არასწორად შეწყვიტა საქმის წარმოება სადავო კედლის მესაკუთრედ ცნობის ნაწილში, რადგან მას აღნიშნულ ნაწილში სარჩელზე უარი არ განუცხადებია.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პლატამ შეისწავლა საქმის მასალები, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სკ-ს 128-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად სხვა პირისაგან რაიმე მოქმედების შესრულების ან მოქმედებისგან თავის შეკავების მოთხოვნის უფლებაზე ვრცელდება ხანდაზმულობა.

ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად ხანდაზმულობის საერთო ვადა შეადგენს ათ წელს.

სკ-ს 130-ე მუხლის თანახმად ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო დარღვევის შესახებ.

ხანდაზმულობა არის ვადა, რომლის განმავლობაში პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეუძლია მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებით განხორციელება ან დაცვა. ხანდაზმულობის ვადის გასვლით ისპობა სასამართლოს ან სხვა ორგანოს მეშვეობით პირის მოთხოვნის იძულებით განხორციელების შესაძლებლობა. ხანდაზმულობის ვადა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის დღიდან. მოთხოვნის უფლება წარმოიშობა იმ დღიდან, როცა პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო დარღვეული უფლების შესახებ.

მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მოპასუხემ ფანჯრის ღიობი გაჭრა 12 წლის წინ. აღნიშნული გარემოება ცნობილი იყო მოსარჩელისათვის და იგი ამ გარემოებას არ უარყოფს. ამდენად, გასულია კანონით დადგენილი ხანდაზმულობის ათწლიანი ვადა, რაც სარჩელზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენს. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ სწორად გამოიყენა სკ-ს 128-ე მუხლი.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ მან თავისი დარღვეული უფლების შესახებ გაიგო მოსარჩელესთან კონფლიქტის შემდეგ, რადგან მოსარჩელემ იცოდა ღიობის გაჭრის შესახებ და მას უნდა შეეტყო მისი უფლების დარღვევის შესახებ.

კასატორის განცხადება იმის შესახებ, რომ სადავო კედლის მესაკუთრედ ცნობის ნაწილში მას სარჩელზე უარი არ განუცხადებია, საკასაციო პალატა არ იზიარებს, რადგან მოსარჩელეს სსკ-ს 291-ე მუხლით დადგენილი წესით არ წარუდგენია შენიშვნები სხდომის ოქმზე. სხდომის ოქმში კი დაფიქსირებულია მისი მოთხოვნა კედლის მესაკუთრედ ცნობასთან დაკავშირებით სარჩელზე უარის თქმის შესახებ.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ საოლქო სასამართლოს პალატის მიერ გამოტანილ გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 410-ე მუხლის თანახმად და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ვ. დ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს ამ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2002წ. 8 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.