გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-476-03 27 ივნისი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

რ. ნადირიანი,

მ. წიქვაძე

დავის საგანი: შენობის უკან დაბრუნება და ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

კომპანია “ვ-მ” აღძრა სარჩელი სს “მა-ისა” და შპს “ს-ს“ მიმართ და მოითხოვა თბილისში ... მდებარე შენობის შპს “მ-სათვის” დაბრუნება, შპს “ს-ს” რეგისტრაციის გაუქმება და მოპასუხისათვის 89.850,62 ლარის დაკისრება ზიანის ასანაზღაურებლად.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ 1996წ. 30 აგვისტოს თბილისის მთაწმინდის რაიონის სასამართლომ რეგისტრაციაში გატარდა შპს “მ.”. მისი დამფუძნებლები არიან კომპანია “ვ.” და სს “მა-ი”. წესდების 5.5.2 მუხლის თანახმად სს “მა-ს” საზოგადოებისათვის უნდა გადაეცა სასტუმრო “ს.” ყველა სექციით მასში არსებული მოწყობილობებით. 1997წ. 15 ოქტომბრის კონტრაქტით სს “მა-მა” შპს “მ-ს” გადასცა სასტუმროს შენობა, რის შესახებაც გაკეთდა სათანადო ჩანაწერი თბილისის ტექინვენტარიზაციის ბიუროში. 2000წ. 5 ივნისს თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულმა სასამართლომ გააუქმა 1997წ. 15 ოქტომბრის სანოტარო მოქმედება. გაუქმების საფუძველს წარმოადგენდა ის გარემოება, რომ ნოტარიუსს უნდა დაედასტურებინა არა ხელმოწერის სინამდვილე, რაც მან განახორციელა, არამედ გარიგების შინაარსი და მისი შესაბამისობა მოქმედ კანონმდებლობასთან. სასამართლოს გადაწყვეტილებით გაუქმდა სანოტარო მოქმედება და მას არ დაუდასტურებია გარიგების ბათილობის ფაქტი. სს “მა-მა” გაუქმებულად ჩათვალა თავად კონტაქტი და განახორციელა შპს “მ-ს” საკუთრებაში არსებული შენობის უკან დაბრუნება, რითაც ზიანი მიაყენა კომპანია “ვ-ს”. შპს “მ.” დღემდე განაგრძობს შენობის ფლობას და მასთან დაკავშირებულ ყველა გადასახადს იხდის.

2001წ. 25 იანვარს სს “მა-მა” დააფუძნა შპს “ს.”. მის საწესდებო კაპიტალში შეიტანა შპს “მ-ს” კუთვნილი შენობა. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 5 ივნისის გადაწყვეტილება სანოტარო მოქმედების გაუქმების შესახებ არასაკმარისი ფაქტია შენობაზე საკუთრების უფლების შეცვლისა და საჯარო რეესტრში მისი რეგისტრაციისათვის. სს “მა-ის” ქმედება უკანონოა და ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას.

მოსარჩელე მოითხოვდა, დაუბრუნდეს შპს ,,მ-ს“ მისი კუთვნილი შენობა და გაუქმდეს საჯარო რეესტრის 21.07.00 და 06.02.01 ჩანაწერები.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მიუთითეს, რომ მოსარჩელე თავის მოთხოვნებს ამყარებს 1997წ. 15 ოქტომბრის კონტრაქტზე და შპს “მ-ს” წესდების მე-4 გვერდზე. წესდების 5.5.2 პუნქტით განსაზღვრული იყო, რომ სასტუმრო “ს-ს” შენობა კომპანიას უნდა გადასცემოდა მფლობელობაში და კომპანია “ვ-ს” უნდა უზრუნველეყო ამ შენობის რეკონსტრუქცია. შენობაში განხორციელდა რემონტი 500000 ინვესტიციით.

რაც შეეხება 1997წ. 15 ოქტომბრის კონტრაქტს, იგი დადებისთანავე იყო ბათილი, რადგან მას ხელს აწერს სს “მა-ის” მხრიდან მ-ი და შპს “მ-ს” მხრიდან ა-ე და ნოტარიულად დამოწმებულია მხოლოდ მათი ხელმოწერები. შპს “მ-ს” მხრიდან ხელს აწერს ა-ე, როცა მისი წესდების მე-7 მუხლით არსებობს დირექტორთა საბჭო და სულ ცოტა 2 დირექტორს უნდა მოეწერა ხელი გარიგებაზე.

ამავე დროს, შენობის ბალანსიდან ბალანსზე გადაცემა არ წარმოშობს საკუთრების უფლებას, თუმცა მოსარჩელეს ამის დამადასტურებელი დოკუმენტიც არ წარმოუდგენია საქმეში.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

კოლეგიამ დაადგინა, რომ 1996წ. 30 აგვისტოს რეგისტრირებული იქნა შპს “მ.”, რომლის დამფუძნებლები არიან პანამაში რეგისტრირებული კომპანია “ვ.” და საქართველოში რეგისტრირებული სს “მა-ი”.

1997წ. 11 ივლისს თბილისის მერიის ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიურომ შპს “მ-ს” სახელზე აღრიცხა თბილისში, ... მდებარე შენობის 8825 კვ.მ. ფართობი. 1997წ. 15 ოქტომბერს დაიდო ხელშეკრულება, რომლითაც ინვესტიციის სახით სს “მა-ი” გადასცემდა შპს “მ-ს” მის საკუთრებაში რიცხულ ძირითად საშუალებას უძრავი ქონების სახით, რომელიც მდებარეობს თბილისში, ... და რომლის მთლიანი ფართი იყო 8825 კვ. მეტრი.

1997წ. 15 ოქტომბერს ხელშეკრულებაზე განხორციელებული ხელმოწერები დადასტურებული იქნა ნოტარიუსის მიერ. 2000წ. 5 ივნისის გადაწყვეტილებით თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულმა სასამართლომ ნოტარიული მოქმედება ხელმოწერების დადასტურების შესახებ გააუქმა.

კოლეგია მიუთითებს, რომ მოსარჩელის მოთხოვნები მისი ზეპირი განმარტების საფუძველზე ემყარება შპს “მ-ს” წესდების 5.5.2 მუხლს და თბილისის მერიის ტექინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ გაცემულ პასპორტს. შპს “მ-ს” წესდება რეგისტრირებულ იქნა 1996წ. 30 აგვისტოს. წესდების 5.5.2 მუხლის თანახმად სს “მა-ი” კისრულობს ვალდებულებას კომპანიის რეგისტრაციისთანავე გადასცეს კომპანიას მფლობელობაში სასტუმრო “ს.” ყველა თავისი სექციით. წესდების რეგისტრაციის დროისათვის მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 153-ე მუხლის თანახმად, ვალდებულების ძალით ერთი პირი ვალდებულია შეასრულოს მეორე პირის სასარგებლოდ რაიმე მოქმედება, ხოლო კრედიტორს უფლება აქვს მოსთხოვოს მოვალეს მისი მოვალეობების შესრულება. მოპასუხე სს “მა-მა” იკისრა სასტუმრო “ს-ს” შენობის მფლობელობაში გადაცემის ვალდებულება, რაც მის მიერ შესრულებული იქნა. ამას მოწმობს საქმეში მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი შენობის ტექნიკური პასპორტი. სხვა სახის ვალდებულება მოპასუხეს არ აკისრია.

კოლეგია მიუთითებს, რომ წერილობითი შეჯიბრის ეტაპზე მოსარჩელემ სარჩელის მოთხოვნის საფუძვლად მიუთითა 1997წ. 15 ოქტომბრის ხელშეკრულება. კოლეგია მიზანშეწონილად მიიჩნევს შეაფასოს აღნიშნული კონტრაქტი. გარიგება არის უცილოდ ბათილი. შპს “მ-ს” წესდების 7.1 მუხლის თანახმად, მისი წარმომადგენლობა ენიჭება დირექტორთა საბჭოს. წესდების მიხედვით, აუცილებელია ორი დირექტორის ხელმოწერა, რომელიც გამაგრებული იქნება კომპანიის ბეჭდით. ერთი ხელმოწერა უნდა გააკეთოს სს “მა-ისაგან” დანიშნულმა დირექტორმა, ხოლო მეორე კომპანია “ვ-ს” მიერ დანიშნულმა დირექტორმა. იმავე წესდების 7.11 და 7.11.1 მუხლების მიხედვით, უძრავი ქონების შეძენის, გასხვისებისა და დატვირთავისას აუცილებელია პარტნიორთა კრების შესაბამისი გადაწყვეტილება.

გარიგების ბათილობისათვის სახეზეა და ასევე უმთავრესი საფუძველი – ფორმის დაუცველობა. 1997წ. 15 ოქტომბრის ხელშეკრულება მიზნად ისახავს საკუთრების უფლების გადაცემას უძრავ ქონებაზე. სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 131-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და “საკუთრების უფლების შესახებ” კანონის მე-6 მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით ხელშეკრულებით შეძენილ ქონებაზე ქონების შემძენის საკუთრების უფლება წარმოიშობა ნივთის გადაცემის მომენტიდან. კოდექსის 339-ე მუხლი ადგენს სანოტარო ფორმის აუცილებლობას უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების წარმოშობისათვის.

კოლეგიამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა საჯარო რეესტრის მონაცემების გაუქმების შესახებ უსაფუძვლოა:

კოლეგიამ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა შპს “ს-ს” რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ.

კოლეგიამ ასევე არ დააკმაყოფილა მოსარჩელის მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების შესახებ. კოლეგიამ მიიჩნია, რომ ზიანი, რომლის ანაზღაურებას მოსარჩელე მოითხოვს არ არსებობს.

გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “მ-მ”. კასატორი მიუთითებს, რომ კოლეგიამ უსაფუძვლოდ არ მიიღო წერილობითი მტკიცებულებები, რომლითაც ნათელი ხდებოდა, რომ შპს “მ-ს” სანივთო უფლება წარმოიშვა არა 1997წ. 15 ოქტომბრის ხელშეკრულების საფუძველზე, არამედ 1997წ. 22 მაისის ხელშეკრულების საფუძველზე. ამ უკანასკნელით შპს “მ-ს” სს “მა-იდან” ბალანსიდან ბალანსზე გადაცემის ხელშეკრულების ხელმოწერის დღესვე წარმოეშვა საკუთრების უფლება მთლიან შენობაზე. ეს უფლება შპს “მ-მ” აღრიცხა ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში 1997წ. 11 ივლისს, რის შესაბამისადაც ტექ.ბიურომ გასცა ტექნიკური პასპორტი, სადაც ერთადერთ მეაკუთრედ დასახელებულია შპს “მ.”.

კასატორი მიუთითებს, რომ სასამართლოს მიერ არ იქნა გამოყენებული სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 37-ე, 154-ე, 165-ე მუხლები.

სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიუთითა, რომ რეესტრის ამონაწერები არ იყო შემხებლობაში სარჩელის გარემოებასთან, უარი უთხრა მოსარჩელეს შუამდგომლობაზე და წერილობითი მტკიცებულებანი არ დაერთო საქმეს. ამ გარემოებით მას მოესპო სსკ-ს 83-ე მუხლის IV ნაწილით და 102-ე მუხლით გათვალისწინებული უფლებამოსილების განხორციელების საშუალება, რაც იყო დაკავშირებული სწორედ სასარჩელო მოთხოვნებთან და გამოიწვევდა მოსარჩელისათვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას.

გადაწყვეტილების დაუსაბუთებლობა იმაში მდგომარეობს, რომ სასამართლომ შეფასება არ მისცა მის მიერ ზეპირ სხდომაზე მითითებულ სამართლებრივ ნორმებს და ფაქტობრივ გარემოებებს. სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 37-ე მუხლის მე-3 და მე-4 აბზაცებში მიეთითებულია, რომ იურიდიული პირის ქონება გადადის გადაცემითი ბალანსის ხელმოწერის დღეს, თუ კანონით ან დადგენილებით რეორგანიზაციის შესახებ სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

სასამართლომ შეფასება არ მისცა იმ გარემოებას, რომ გადაცემითი ბალანსი შედგა 1997წ. 22 მაისს და მის შემდეგ აღირიცხა შპს “მ-ს” საკუთრებად 1997წ. 11 ივლისს ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში. ამ გარემოებას სასამართლო ამახინჯებს და გადაწყვეტილების მე-8 გვერდზე მიუთითებს, რომ ქონება აღირიცხა ფაქტიურ მფლობელობაში 1997წ. 11 ივლისს და თითქოს შპს “მ-ს” არ წარმოშობია საკუთრების უფლება მთლიან შენობაზე. მიწის მართვის დეპარტამენტმა არასწორად შეიტანა ცვლილებები სარეგისტრაციო დოკუმენტაციაში და 2000წ. 19 ივლისს შენობის 8525 კვ.მ. ფართობი საკუთრების უფლებით ასახა სს “მა-ის” სახელზე. სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ 1999წ. 16 მარტიდან შპს “მ-ს” საკუთრების უფლება უძრავ შენობაზე რეგისტრირებული ჰქონდა საჯარო რეესტრში. კასატორის განცხადებით სასამართლომ არასწორი მსჯელობა იქონია შენობის საკუთრების საკითხზე, მაგრამ კრიტიკის ფარგლებს სცდება სასამართლოს მიერ სსკ-ს 182-ე მუხლის I ნაწილის განმარტება, რაც უკავშირდება შპს “ს-ს” რეგისტრაციის გაუქმებას. დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა იმ ნაწილში, სადაც საკითხი ეხება ზიანის ანაზღაურებას. თუ სასამართლო თვლის, რომ მთლიანი შენობა არ ეკუთვნის შპს “მ-ს” და მას უარი უნდა ეთქვას მის დაბრუნებაზე ლოგიკურ წინააღმდეგობაშია იმ გარემოებასთან, რომ მას არ აუნაზღაურდეს მთლიანი შენობის კომუნიკაციებისათვის გადახდილი თანხები. აბსოლუტურად დაუსაბუთებელია სასამართლოს მიერ სკ-ს 619-ე და 630-ე მუხლების გამოყენება, რადგან მხარეებს შორის ნარდობის ურთიერთობას ადგილი არ ჰქონია. კასატორი მოითხოვს გაუქმდეს ქ. თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 24 დეკემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე პალატას.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, მოისმინა მხარეთა განმარტებები და მივიდა დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

პალატა თვლის, რომ საოლქო სასამართლოს კოლეგიის გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის დასაბუთებული და მისი სამართლებრივი საფუძვლების შემოწმება შეუძლებელია.

კოლეგიამ სარჩელზე უარის თქმის ერთ-ერთ საფუძვლად მიუთითა, რომ 1997წ. 15 ოქტომბრის ხელშეკრულება არის უცილოდ ბათილი. პალატა ვერ გაიზიარებს კოლეგიის მოსაზრებას, რომ 1997წ. 15 ოქტომბრის ხელშეკრულება ბათილად უნდა ჩაითვალოს იმის გამო, რომ 1997წ. 15 ოქტომბრის ხელშეკრულება, რომელიც უძრავი ქონების შესახებ ხელშეკრულებას წარმოადგენს ხელმოწერილი იქნა შპს “მ-ს” ერთი დირექტორის გ. ა-ის მიერ და მასზე ხელმოწერა არ განუხორციელებია მეორე დირექტორს, როგორც ამას კომპანიის წესდება მოითხოვდა.

კოლეგია მიუთითებს, რომ გ. ა-ის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება შეზღუდული იყო მხოლოდ იმ პირობით, რომ მას შეეძლო ნება გამოევლინა მეორე დირექტორის ნებასთან ერთად. აქვე კოლეგია მიუთითებს, რომ სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 62-ე მუხლის მიხედვით, არაუფლებამოსილი პირის მიერ დადებული გარიგება იურიდიულ ძალას იძენს მხოლოდ მას შემდეგ, თუ წარმოდგენილი პირი შემდგომში მოიწონებს ამ გარიგებას. სასამართლო დაასკვნის, რომ გარიგების მოწონება მოსარჩელეს იმავე ფორმით შეეძლო გამოევლინა, რაც არ განხორციელებულა.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ გარიგების მოწონება მოსარჩელეს შეეძლო გამოევლინა იმავე ფორმით და შეეძლო გამოეხატა სხვა ფორმითაც, ვინაიდან მოწონების სავალდებულო ფორმას 62-ე მუხლი არ ადგენს და მოწონება შეიძლება გამოიხატოს იმ მოქმედების განხორციელებაშიც, რომელიც მიუთითებს, რომ პირს დადებული გარიგების მიმართ პრეტენზია არ გააჩნია. მოცემულ შემთხვევაში კი სწორედ წარმოდგენილი პირის მიერ იქნა სარჩელი აღძრული სასამართლოში ქონების გამოთხოვის მოთხოვნით. აღნიშნული გარიგება იყო მისთვის ქონებრივი სიკეთის მომტანი და ამ პირის მიერ არასოდეს გამხდარა სადავო ამ ხელშეკრულების ნამდვილობა.

პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილება კი მოცემულ შემთხვევაში სავალდებულო არ იყო, ვინაიდან თვით საწარმოს წესდების 5.5.2 მუხლით არის განსაზღვრული ქონების გადაცემა და პარტნიორები, როგორც საქმის მასალებიდან ირკვევა მოცემული შენობის გადაცემაზე შეთანხმებულნი იყვნენ.

პალატა თვლის, რომ წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების არარსებობის გამო დადებული გარიგება შეიძლება შეცილებულ და ბათილად იქნეს ცნობილი მხოლოდ იმ პირის მოთხოვნით ვისი სახელითაც წარმომადგენლობითი უფლების არმქონე პირმა დადო გარიგება.

კოლეგია გარიგების ბათილობის მეორე პირობად მიიჩნევს ფორმის დაუცველობას და უთითებს: გარიგების ბათილობისათვის სახეზეა ასევე უმთავრესი საფუძველი – ფორმის დაუცველობა. 1997წ. 15 ოქტომბრის ხელშეკრულება მიზნად ისახავს საკუთრების უფლების გადაცემას უძრავ ქონებაზე. სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 131-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და “საკუთრების უფლების შესახებ” კანონის მე-6 მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით ხელშეკრულებით შეძენილ ქონებაზე ქონების შემძენის საკუთრების უფლება წარმოიშობა ნივთის გადაცემის მომენტიდან. კოდექსის 239-ე მუხლი ადგენს სანოტარო ფორმის აუცილებლობას უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების წარმოშობისათვის.

პალატა თვლის, რომ კოლეგიის გადაწყვეტილება მითითებულ ნაწილში დაუსაბუთებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

სკ-ს 239-ე მუხლი ადგენს საცხოვრებელი სახლის ყიდვა გაყიდვის ხელშეკრულების ფორმას და არა უძრავი ნივთების ერთი იურიდიული პირის საკუთრებიდან სხვა იურიდიული პირის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ ხელშეკრულების სავალდებულო ფორმას. კოლეგია ვერ მიუთითებს იმჟამად მოქმედ კანონს, რომლის შესაბამისად მოცემული ტიპის გარიგებისათვის სანოტარო ფორმის დაცვა იყო აუცილებელი. იმჟამად არსებული ,,ნოტარიუსის მიერ სანოტარო მოქმედებების შესრულების შესახებ“ ინსტრუქციის 25-ე მუხლის თანახმად მოცემული ტიპის გარიგებები არ წარმოადგენენ გარიგებებს, რომლებიც სავალდებულო სანოტარო დადასტურებას ექვემდებარება.

გარდა აღნიშნულისა, სანოტარო ფორმის დაცვასთან დაკავშირებით კოლეგიას უნდა გაეთვალისწინებინა შემდეგი გარემოებები:

სანოტარო დამოწმების დროს ნოტარიუსის მოქმედება ეხება მთელ დოკუმენტს, მის მთელ შინაარსს. ამ დროს ნოტარიუსი ამოწმებს ტექსტის შესაბამისობას მოქმედ სამართალთან და ადასტურებს მას. ამ დროს დოკუმენტის ტექსტი ნოტარიუსმა გარიგების მხარეებს უნდა წაუკითხოს და გააცნოს. ამის შემდეგ გარიგების მხარეები აწერენ ხელს ამ დოკუმენტს, რასაც ნოტარიუსი ადასტურებს. სანოტარო დამოწმებისაგან განსხვავდება სანოტარო დადასტურება ამ დროს ნოტრიუსის მოვალეობაა გარიგების მხარეთა ხელმოწერის დადასტურება.

გარიგების დადების დროისათვის არსებული ,,ნოტარიუსის მიერ სანოტარო მოქმედების შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის თანახმად, გარიგების დადასტურება არის ნოტარიუსის მოქმედება, რომლის დროსაც ნოტარიუსი ამოწმებს დასამოწმებელი გარიგების მთელ შინაარსს, მის შესაბამისობას მოქმედ კანონმდებლობასთან და გარიგების მონაწილეთა ნების შესატყვისობას მოქმედ სამართალთან. ,,ნოტარიუსის მიერ სანოტარო მოქმედების შესრულების წესის შესახებ“ იმჟამინდელი ინსტრუქციის 26-ე პუნქტის თანახმად ნოტარიუსი მოვალეა სანოტარო მოქმედების შესრულებისას მხარეებს განუმარტოს სანოტარო მოქმედების შინაარსი და სამართლებრივი შედეგები, შეამოწმოს შეესაბამება თუ არა წარმოდგენილ გარიგებათა პროექტების შინაარსი მხარეთა ნამდვილ ნება-სურვილს. ინსტრუქციის მე-11 პუნქტის თანახმად გარიგებათა დადასტურების და ზოგიერთ სხვა სანოტარო მოქმედებათა შესრულების დროს ნოტარიუსი შეამოწმებს გარიგების მონაწილეთა და სხვა პირთა ხელმოწერის ნამდვილობას, რომელიც ითხოვს სანოტარო მოქმედების შესრულებას. 1997წ. 15 ოქტომბრის კონტრაქტში მითითებულია, რომ გადაცემისა და მიღების ფაქტი დასტურდება ამ ხელშეკრულების მხარეების, როგორც იურიდიულ პირთა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების მქონე პირების ა. მ-ისა და გ. ა-ის ხელმოწერით ამ დოკუმენტზე. კონტრაქტში ასევე მითითებულია, რომ ,,საინვესტიციო საქმიანობის ხელშეწყობისა და გარანტიების შესახებ“ საქართველოს კანონის, ,,საკუთრების უფლების შესახებ“ საქართველოს კანონის, ,,მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის შინაარსი მხარეებს ნოტარიუსმა განუმარტა.

პალატა თვლის, რომ ნოტარიუსის მექანიკური შეცდომა, არასწორი დამადასტურებელი წარწერის გაკეთება, თუ ასეთს მოცემულ შემთხვევაში ჰქონდა ადგილი, ვერ დაედება საფუძვლად გარიგების ბათილად ცნობას, თუ მას ზეგავლენა არ მოუხდენია გარიგების შინაარსზე, თუ ნოტარიუსის მიერ განხორციელებულია ყველა სხვა მოქმედება, რაც მას უნდა განეხორციელებინა გარიგების დამოწმების დროს.

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 5 ივნისის გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ ნოტარიუსი განმარტავდა, რომ მას უნდა დაედასტურებინა გარიგების შინაარსი და იგი ითხოვდა იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტის დადასტურებას.

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 5 ივნისის გადაწყვეტილების მხარეს, მოპასუხეს, წარმოადგენდა არა შპს “მ.”, არამედ ნოტარიუსი. შესაბამისად ამ გადაწყვეტილებას შპს ,,მ-სათვის“ ვერ ექნება სავალდებულო ძალა. ამასთან, გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ გადაწყვეტილებით გაუქმდა მხოლოდ სანოტარო მოქმედება და ეჭვის ქვეშ არ დამდგარა თვით გარიგების სისწორე და ხელშეკრულების ბათილობის საკითხი, მხარეებს არ დაუდასტურებიათ გარიგების ბათილობა რაიმე ფორმით.

საოლქო სასამართლოს კოლეგია მიუთითებს, რომ მოსარჩელემ ვერ განუმარტა სასამართლოს რეესტრისათვის წარდგენილი რომელი მონაცემი შეიცვალა რეგისტრაციის პროცესში ანუ რა იყო მისი მოთხოვნის საფუძველი, მაშინ როდესაც სასამართლომ მოსარჩელეს უარი უთხრა საჯარო რეესტრის ამონაწერების მიღებაზე და მიუთითა, რომ სარჩელის გარემოებებთან შემხებლობაში არ არის, მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელე შენობაზე საკუთრების უფლების შეცვლისა და საჯარო რეესტრში მისი რეგისტრაციის საკითხს ხდიდა სადავოდ. მოთხოვნიდან გამომდინარე, სასამართლო ვალდებული იყო გაერკვია, თუ რა დაედო საფუძვლად შენობის, როგორც “მ-ს” საკუთრების რეგისტრაციას საჯარო რეესტრში და რის საფუძველზე განხორციელდა “მ-ს” სახელზე აღრიცხული შენობის “მა-ზე” აღრიცხვა. სასამართლოს უნდა გაერკვია 1997წ. 15 ოქტომბრის გარიგების ბათილობა (თუ ასეთს ჰქონდა ადგილი), წარმოადგენდა თუ არა საკმარის საფუძველს საჯარო რეესტრში ახალი ჩანაწერის განხორციელებისა და მესაკუთრის შეცვლისათვის. შესაბამისად დაუსაბუთებელია სასამართლოს მითითება სკ-ს 312-ე მუხლზე, რომლის თანახმად რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის მონაცემები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. მიუხედავად იმისა, რომ მხარე სადაოდ ხდიდა ჩანაწერის სიზუსტეს, სასამართლომ არ დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები და არ გამოიკვლია რამდენად სწორად იყო ჩანაწერები განხორციელებული. რაც შეეხება შპს ,,ს-ს“ რეგისტრაციის გაუქმებას, დასაბუთებულია კოლეგიის მითითება, რომ ის თავის გადაწყვეტილებაში ვერ იმსჯელებს რეგისტრაციის სისწორეზე, რადგან სსკ-ს 348-ე მუხლის მიხედვით სამეწარმეო რეესტრში განხორციელებული რეგისტრაციის გაუქმებას ახორციელებს სასამართლო, რომელმაც ასეთი რეგისტრაცია განახორციელა. ამასთან კოლეგია ვალდებული იყო გადაწყვეტილებაში მიეთითებინა სამოქალაქო საპროცესო შედეგზე: მითითებულ ნაწილში სარჩელის მიღებაზე უარი ეთქვა მოსარჩელეს, სარჩელი განუხილველი დარჩა, თუ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. თუ ჩავთვლით რომ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, როგორც ეს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილშია მითითებული, ამ შემთხვევაში დგება სსკ-ს 266-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგები, რაც აშკარად ლახავს მოსარჩელის ინტერესებს. ამასთან პალატა განმარტავს, რომ თუ დადგინდა, რომ საჯარო რეესტრში ჩანაწერი არასწორად არის განხორციელებული, შპს ,,ს-ს“ რეგისტრაციის საკითხს მნიშვნელობა არ ექნება ჩანაწერის გასწორებისა და ქონების გამოთხოვისათვის. რაც შეეხება ზიანის ანაზღაურების საკითხს, ის პალატამ უნდა გადაწყვიტოს მის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით.

აღნიშნულ გარემოებათა გამო პალატა თვლის, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს სხვა შემადგენლობას. შესაბამისად უცვლელი რჩება თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 27 ნოემბრის განჩინებით განხორციელებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება.

პალატამ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა გაარკვიოს რომელი ხელშეკრულების საფუძველზე მოხდა შპს “მ-ს” საკუთრებად საჯარო რეესტრში სადავო ქონების აღრიცხვა, შესაბამისად უნდა გაირკვეს არის თუ არა აღრიცხვის საფუძველი გაუქმებული და არსებობს თუ არა მათი შეცვლის პირობები.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

შპს “მ-ს” წარმომადგენლების ა. ი-ისა და ხ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს. მოცემულ საქმეზე გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2002წ. 24 დეკემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე კოლეგიის სხვა შემადგენლობას.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.