¹3კ-494-03 10 ივნისი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ახალაძე (თავმჯდომარე),

მ. ცისკაძე,

ნ. კვანტალიანი

დავის საგანი: ბინიდან გამოსახლება.

აღწერილობითი ნაწილი:

მ. ჯ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა ქ. თბილისში ..... მდებარე მე-2 ბინა. მან 2002წ. 15 იანვარს გაასხვისა აღნიშნული ბინა ვ. ო-ზე, რაზედაც გაფორმდა სანოტარო წესით დამოწმებული ნასყიდობის ხელშეკრულება. ვინაიდან ამ ბინაში ცხოვრობს ლ. ყ-ი თავის მცირეწლოვან შვილებთან ერთად და მან უარი განაცხადა ბინის განთავისუფლებაზე, ამიტომ ვ. ო-მა სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხე ლ. ყ-ის მიმართ და მოითხოვა მისი გამოსახლება აღნიშნული ბინიდან.

ქ. თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 5 ივლისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა. ლ. ყ-ი ორ შვილთან და სხვა თანმყოფ პირებთან ერთად გამოსახლებულ იქნა თბილისში, ..... ბინიდან. აღნიშნული ბინა გადაეცა მის მესაკუთრე ვ. ო-ს.

მოცემულ სასამართლო გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ლ. ყ-მა.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 25 დეკემბრის განჩინებით ლ. ყ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. ქ. თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 5 ივლისის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

სააპელაციო პალატის განჩინება დასაბუთებულია იმით, რომ სკ-ს 183-ე მუხლის თანახმად, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია სანოტარო წესით დამოწმებული საბუთი და შემძენის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

ამჟამად ვ. ო-ი წარმოადგენს სადავო ბინის მესაკუთრეს. სკ-ს 172-ე მუხლის თანახმად, მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება, ხოლო ამავე კოდექსის 168-ე მუხლით გათვალისწინებულია, რომ ნივთის ფლობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ ვ. ო-ის მოთხოვნა ლ. ყ-ის გამოსახლების შესახებ კანონიერია, ვინაიდან ამ უკანასკნელმა ვერ წარმოადგინა მტკიცებულება იმისა, რომ მას აქვს სადავო ნივთის ფლობის უფლება, ხოლო ის გარემოება, რომ იგი ცხოვრობდა იმ ბინაში, რომელიც ეკუთვნოდა მის დედამთილს, არ წარმოშობს ამ ბინაზე რაიმე უფლებას. ამასთან, ვ. ო-ის პრეტენზია დასაბუთებულად ჩაითვალა, რადგან მან ბინა შეიძინა საცხოვრებლად და სხვა საცხოვრებელი ადგილი არ გააჩნია.

ლ. ყ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 25 დეკემბრის განჩინება იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო პალატის მიერ დარღვეულ იქნა სკ-ს 173-ე და 1306-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის შესაბამისადაც გარდაცვლილი პირის მამკვიდრებლის ქონების გადასვლა სხვა პირებზე (მემკვიდრეებზე) ხორციელდება კანონით, ანდერძით ან ორივე საფუძვლით.

სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ კასატორის მეუღლე აწ გარდაცვლილი ბ. ჯ-ი ცხოვრობდა ამ ბინაში და კასატორს და მის შვილებს უფლება აქვთ მოითხოვონ ბ. ჯ-ის კუთვნილი ქონებიდან წილი.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების განხილვის, მხარეთა განმარტებების მოსმენის, საკასაციო საჩივრის მოტივების შემოწმების შედეგად თვლის, რომ ლ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, ქ. თბილისში, ..... მდებარე მე-2 ბინაში ჩაწერილები იყვნენ მ. და ბ. ჯ-ები. ბ. ჯ-ი გარდაიცვალა 2001წ. მაისში; სადავო ბინა მ. ჯ-ის საკუთრებაში გადავიდა 2001წ. აგვისტოში პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე. მან ეს ბინა 2002წ. იანვარში მიჰყიდა ვ. ო-ს. საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს ლ. ყ-ის საკასაციო საჩივრის მოტივს იმის შესახებ, რომ მას და მის მცირეწლოვან შვილებს, როგორც აწ გარდაცვლილი ბ. ჯ-ის მემკვიდრეებს, სადავო ბინიდან ეკუთვნით წილი და რომ სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა სკ-ს 173-ე და 1306-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნები. სკ-ს 173-ე მუხლი არეგულირებს საერთო საკუთრებით ურთიერთობებს. მოცემულ შემთხვევაში კი სადავო ბინა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო მხოლოდ მ. ჯ-ის საკუთრებაში და შემდეგ აღირიცხა ვ. ო-ის საკუთრებაში. ამდენად, საქმის მასალების თანახმად, სადავო ბინა არ წარმოადგენს საერთო საკუთრების ობიექტს.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მოცემული დავის გადასაწყვეტად არ უნდა გამოეყენებინა სკ-ს 1306-ე მუხლის პირველი ნაწილი. ამ ნორმაში აღნიშნულია, რომ გარდაცვლილი პირის (მამკვიდრებლის) ქონების გადასვლა სხვა პირებზე (მემკვიდრეებზე) ხორციელდება კანონით ან ანდერძით, ანდა ორივე საფუძვლით. საქმის მასალებით კი დადგენილია, რომ სადავო ბინა არ წარმოადგენდა ბ. ჯ-ის საკუთრებას და ამიტომ მის მემკვიდრეებს იგი ვერ გადაეცემა. დაუსაბუთებელია ასევე ლ. ყ-ის საკასაციო საჩივრის მოტივი იმის შესახებ, რომ მ. ჯ-მა უკანონოდ მოახდინა ბინის პრივატიზაცია, რომ ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი მ. ჯ-სა და ვ. ო-ს შორის გაფორმებული სადავო ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულება, რადგან კასატორს მოცემული საქმის განმხილველ რაიონულ და სააპელაციო სასამართლოებში არ დაუყენებია აღნიშნული მოთხოვნა სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად გამოიყენა სკ-ს 172-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმად მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ ლ. ყ-მა ვერ წარმოადგინა იმის მტკიცებულება, რომ მას სადავო ბინის ფლობის უფლება გააჩნია. პალატამ ასევე სწორად გამოიყენა სკ-ს 168-ე მუხლი, რომელშიც აღნიშნულია, რომ ნივთის მფლობელობა წყდება, თუ მესაკუთრე მფლობელს წაუყენებს დასაბუთებულ პრეტენზიას. მოცემულ შემთხვევაში ბინის მყიდველს ვ. ო-ს ესაჭიროება ბინა საცხოვრებლად.

ყოველივე აღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს მოცემული დავის გადაწყვეტისას არ დაურღვევია კანონი და ლ. ყ-ის საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ლ. ყ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელი დარჩეს მოცემულ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 25 დეკემბრის განჩინება.

პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.