გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-502-03 16 აპრილი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

ლ. გოჩელაშვილი,

მ. წიქვაძე

დავის საგანი: ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

დ. ა-ემ სარჩელი აღძრა შპს “.. ..-ის” წინააღმდეგ და მოითხოვა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემდეგ ზიანის ანაზღაურება. სარჩელის საფუძვლად მიუთითა შემდეგი გარემოება: იგი მუშაობდა “.. ..-ის” სადგურ ხაშურში, მატარებლის მიმღებად. 2000წ. 24 იანვარს, დაახლოებით 9³⁰ საათზე ლიანდაგებს შორის ნაპოვნი მავთულის გასწორებისას დაუზიანდა თვალი, რის გამოც დაკარგა მხედველობა ცალ თვალში და შესაბამისად, დაკარგა შრომის უნარი 50%-ით. მოსარჩელე მოითხოვს მოპასუხეს დაეკისროს ერთდროულად (საოპერაციოდ) 595 ლარის გადახდა და ყოველთვიურად – 46,35 ლარის ანაზღაურება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ ზიანი საწარმოს ბრალით არ დამდგარა.

ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 9 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ დაადგინა, რომ დ. ა-ის შრომის უნარის დაკარგვაში საწარმოს ბრალი არ მიუძღვის.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ.ა-ემ.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 10 იანვრის განჩინებით უცვლელად დარჩა ხაშურის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 9 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მოცემულ საქმეზე დაადგინა შემდეგი გარემოებანი:

დ. ა-ემ, რომელიც მუშაობდა ხაშურის რკინიგზის სადგურში მატარებლის მიმღებად, 2000წ. 24 იანვარს, სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულების დროს, მიიღო ტრავმა და უბედურ შემთხვევასვთან დაკავშირებით შედგა აქტი, რომელშიც შემთხვევის მიზეზად მითითებულია დაზარალებულის მიერ თანამდებობრივი ინსტრუქციისა და მისი მხრიდან პირადი უსაფრთხოების წესების დარღვევა. შრომის მთავარი ინსპექციის დასკვნის მიხედვით საწარმოო უბედური შემთხვევა მოხდა სამუშაო საათებში დ. ა-ის ბრალით, სამსახურეობრივი მოვალეობის დარღვევით შესრულების გამო. მან ინსტრუქციის დარღვევით შეასრულა სხვისი და არა თავისი მოვალეობა. ამასთან, საწარმოს მიერ 1999წ. 27 სექტემბერს ჩატარებულია ინსტრუქტაჟი უსაფრთხოების ტექნიკაში.

სააპელაციო სასამართლომ განჩინების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა საქართველოს პრეზიდენტის 1999წ. 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცბული “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესების მე-3 და მე-5 პუნქტები.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ.ა-ემ. კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი, კერძოდ, მომხდარ უბედურ შემთხვევაში საწარმოს ბრალის დადგენისას გაიზიარა ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც არაკატეგორიულია. ასევე გაიზიარა დასახიჩრების აქტში მითითებული გარემოება, რომ თითქოს დ.ა-ემ თავისი მოქმედებით დაარღვია პირადი უსაფრთხოების წესები. თუ რა წესები იქნა დარღვეული, სააპელაციო სასამართლოს არ გამოურკვევია. ამასთან, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა კანონი, კერძოდ, “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნებით მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესების” მე-3 მუხლი და უსაფუძვლოდ მიიჩნია, რომ ზიანის მიყენებაში საწარმოს ბრალი არ არსებობს. კასატორს მიაჩნია, რომ საწარმოს ბრალი აშკარაა, რადგან მან არ მოამარაგა იგი საჭირო მასალით (მავთულით).

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა შემდეგ გარემოებათა გამო:

სსკ-ს 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილით საოლქო სასამართლოს პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. მოცემულ შემთხვევაში კასატორის მოსაზრება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის ფაქტობრივი გარემოებების არასწორად დადგენის თაობაზე, არ არის დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რადგან სააპელაციო სასამართლომ საწარმოში მომხდარ უბედურ შემთხვევასთან დაკავშირებით შედგენილი აქტის საფუძველზე დაადგინა, რომ ზიანი გამოიწვია დაზარალებულის (დ.ა-ის) მიერ თანამდებობრივი ინსტრუქციისა და პირადი უსაფრთხოების წესების დარღვევამ, ხოლო შრომის მთავარი ინსპექტორის დასკვნის მიხედვით, საწარმოში უბედური შემთხვევა მოხდა დ.ა-ის ბრალით, სამსახურეობრივი მოვალეობის დარღვევით შესრულების გამო. მან ინსტრუქციის დარღვევით შეასრულა სხვისი და არა თავისი მოვალეობა. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებში არსებულ მტკიცებულებებზე მითითებით დაადგინა, რომ მომხდარ უბედურ შემთხვევაში საწარმოს ბრალი გამორიცხულია.

კასატორს არ მიუთითებია საქმის მასალებში არსებულ რაიმე მტკიცებულებებზე, რომლებითაც სხვა გარემოება შეიძლება დადგენილიყო, თუ მას სასამართლო სათანადოდ შეაფასებდა. ე.ი. საკასაციო პრეტენზია (საქმის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა საპროცესო ნორმების დარღვევით) დაუსაბუთებელია და იგი არ უნდა იქნეს გაზიარებული.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას კანონის არასწორად გამოყენების თაობაზე, რადგან “შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაღზაურების წესების” მე-3 მუხლი სასამართლომ სწორად გამოიყენა. აღნიშნული ნორმით საწარმომ ზიანი მხოლოდ იმ შემთხვევაში უნდა აანაზღაუროს, თუ მისი ბრალით მოხდა უბედური შემთხვევა. ე.ი. ბრალის გარეშე საწარმოს პასუხისმგებლობა გამორიცხულია.

აღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დ. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 10 იანვრის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.