გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-660-03 26 ივნისი, 2003 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. ახალაძე (თავმჯდომარე),

ქ. გაბელაია,

თ. კობახიძე

დავის საგანი: მემკვიდრეობიდან წილის გამოყოფა (ძირითადი სარჩელი); სახლის ნახევარზე მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა და გ. გ-ის მიერ გაცემული ანდერძის ბათილად ცნობა (შეგებებული სარჩელი).

აღწერილობითი ნაწილი:

თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 28 იანვრის გადაწყვეტილებით ბ. გ-ის განცხადება, იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტის დადგენის თაობაზე, დაკმაყოფილდა.

დადგენილ იქნა იურიდიული მნიშვნელობის მქონე ფაქტი იმის შესახებ, რომ აწ გარდაცვლილი ს. გ-ის სამკვიდრო გახსნილ იქნა ნავთლუღის დასახლება ... და აღნიშნულ მისამართზე მდებარე სახლთმფლობელობა მემკვიდრეობით მიღებული აქვს ბ. გ-ს. სახლთმფლობელობაზე საკუთრების უფლების მოპოვების მიზნით დადგინდა იურუდიული მნიშვნელობის ფაქტი.

ბ. გ-მა 2002წ. 21 მარტს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე შ. გ-ის მიმართ მემკვიდრეობიდან წილის გამოყოფის შესახებ.

მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ მისი მეუღლე ა. გ-ი, რომელთანაც 1966 წლიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა, 1999წ. 22 სექტემბერს გარდაიცვალა. იგი ქორწინების დღიდან ცხოვრობს თბილისში, ... მდებარე სახლში, რომელიც საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა მეუღლის დედის, ს. გ-ის სახელზე. მეუღლის მამამ, გ. გ-მა, რომელიც გარდაიცვალა 1982 წელს, მთელი თავისი უძრავ-მოძრავი ქონება, მათ შორის ... მდებარე ბინა 1982წ. 2 სექტემბერს უანდერძა მოსარჩელის მეუღლეს, ა. გ-ს. იმავე მისამართზე ცხოვრობს მოპასუხე შ. გ-ი, რომლის სარგებლობაში არის სახლის ნაწილი, კერძოდ ¹2 და ¹3 ოთახი მიმდებარე ეზოთი, მოსარჩელის ¹1 და ¹4 ოთახებს ყოფს ბეტონის კედელი და არავითარი შეხება არ აქვს მოპასუხის საცხოვრებელ ფართთან.

მოსარჩელემ მოითხოვა სადავო სახლთმფლობელობის გაყოფა მასსა და მოპასუხეს შორის, რათა მიეკუთვნოს მას ... მდებარე სახლის ¹1 და ¹4 ოთახები მიმდებარე ეზოთი.

იმავე სასამართლოში განცხადება შეიტანა შ. გ-მა და მოითხოვა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 22 იანვრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა იმ საფუძვლით, რომ განმცხადებელმა ბ. გ-მა შეცდომაში შეიყვანა სასამართლო და როგორც ერთადერთი მემკვიდრე აღნიშნულ იქნა თბილისში, ... მდებარე 427 კვ.მ მიწის ნაკვეთისა და მასზედ მდებარე მთლიანი შენობა-ნაგებობის ლიტ “ა” და ლიტ “ბ”-ს ერთპიროვნულ მესაკუთრედ.

განმცხადებელმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება.

შ. გ-მა იმავე სასამართლოში შეიტანა შეგებებული სარჩელიც, რომლითაც მოითხოვა სადავო სახლის ნახევარზე მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა.

თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 18 ივნისის განჩინებით ბ. გ-ის სარჩელის და შ. გ-ის შეგებებული სარჩელის განხილვა შეჩერდა შ. გ-ის განცხადების განხილვამდე.

იმავე სასამართლოს 2002წ. 19 აგვისტოს განჩინებით ბათილად იქნა ცნობილი ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 22 იანვრის ¹2/348 გადაწყვეტილება და განახლდა საქმის წარმოება. ასევე, განახლდა შეჩერებული საქმის წარმოებაც.

თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 06 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელის და შეგებებული სარჩელის მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ.

ბათილად იქნა ცნობილი, მოქმედი კანონის დარღვევით დადებული 1982წ. 2 სექტემბრის ანდერძი, რომლითაც გ. გ-მა თბილისში, ნავთლუღის დასახლება ... მდებარე საცხოვრებელი სახლი და სხვა ქონება უანდერძა აწ გარდაცვლილ თავის შვილს, ა. გ-ს.

თბილისში ... მდებარე საცხოვრებელ სახლზე, რომელიც აღრიცხული იყო საკუთრების უფლებით აწ გარდაცვლილ ს. გ-ის სახელზე, მემკვიდრეებად და მესაკუთრეებად ცნობილ იქნენ ბ. გ-ი და შ. გ-ი, თითოეული მათგანი სახლის ნახევარ წილში. აღნიშნული სახლის ცნობა-დახასიათებაში შეტანილ იქნა ცვლილება.

სახლის ნახევრის მესაკუთრედ აღირიცხა ბ. გ-ი, სახლის მეორე ნახევრის მესაკუთრედ კი შ. გ-ი.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ბ. გ-მა და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების გამოტანა მესამე რძლის, ნ. გ-ის ინტერესების გათვალისწინებით.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 27 მარტის განჩინებით ბ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ბ. გ-მა, რომლითაც ითხოვს განჩინების გაუქმებას შემდეგი საფუძვლით: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა ახალი სკ-ს მუხლები, მაშინ, როცა უნდა გამოეყენებინა ძველი სკ; ძველი კოდექსის 556-ე მუხლი არ ითვალისწინებს ისეთ ნორმას, როგორსაც ახალი კოდექსის 1421-ე მუხლი. კერძოდ, 556-ე მუხლის მიხედვით სამკვიდროს ნაწილის მიღება არ ნიშნავს მთლიანი სამკვიდროს მიღებას.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, საკასაციო საჩივრის მოტივები და თვლის, რომ ბ. გ-ის საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია ფაქტობრივი გარემოება, რომ თბილისში ... მდებარე სახლი ირიცხებოდა მხარეების დედამთილის ს. გ-ის სახელზე. ს. გ-ი გარდაიცვალა 1971 წელს. მისი გარდაცვალების შემდეგ სადავო სახლში ცხოვრობდნენ მხარეები თავიანთი ოჯახებით და ცხოვრებას აგრძელებენ დღემდე. 1982 წელს გარდაიცვალა მხარეების მამამთილი გ. გ-ი, რომელმაც სადავო სახლი უანდერძა მოსარჩელე ბ. გ-ის ქმარს ა. გ-ს. სსკ-ს 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი ან დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. მოცემულ შემთხვევაში, ფაქტობრივი გარემოებების დადგენისას წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში სააპელაციო სასამართლომ სწორად არ დააკმაყოფილა სააპელაციო საჩივარი, რადგან სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964წ.) 546-ე მუხლის თანახმად, ყოველ მოქალაქეს შეუძლია მთელი თავისი ქონება ან მისი ნაწილი დაუტოვოს ანდერძით ერთს ან რამდენიმე პირს. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ სადავო სახლი ირიცხებოდა ს. გ-ის სახელზე, ამდენად, გ. გ-ი არ იყო უფლებამოსილი ანდერძი დაეტოვებინა იმ ქონებაზე, რომელიც მის საკუთრებას არ შეადგენდა. სააპელაციო სასამართლომ ასევე სწორად ცნო მხარეები თანაბარ წილში მემკვიდრეებად სადავო სახლზე, რადგან დადგენილია, რომ ორივე მათგანის მეუღლეებმა დედის სახლის მესაკუთრის ს. გ-ის გარდაცვალების შემდეგ 1971 წელს ფაქტობრივად მიიღეს მემკვიდრეობა. სამოქალაქო სამართლის კოდექსის (1964წ.) 556-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, თუ მემკვიდრე ფაქტობრივად შეუდგება სამკვიდრო ქონების ფლობას ან მართვას. ამდენად, მხარეებმა მემკვიდრეობა მიიღეს. პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ რომ 556-ე მუხლით სამკვიდრო ნაწილის მიღება არ ნიშნავს მთლიანი სამკვიდროს მიღებას. ის გარემოება, რომ აღნიშნული სიტყვასიტყვით არ არის ჩაწერილი ზემოხსენებულ მუხლში, არ ნიშნავს, რომ კანონმდებელი სამკვიდროს ნაწილის მიღებას არ უთანაბრებდა მათი სამკვიდროს მიღებას.

პალატა თვლის, რომ კასატორი სწორად მიუთითებს, რომ სააპელაციო სასამართლოს დავის გადაწყვეტის დროს არ უნდა გამოეყენებინა ახალი სკ და რომ დავა უნდა დარეგულირდეს 1964წ. რედაქციის სამოქალაქო სამართლის კოდექსით. სკ-ს 1507-ე მუხლის თანახმად, ეს კოდექსი ვრცელდება მხოლოდ იმ ურთიერთობებზე, რომლებიც წარმოიშობა ამ კოდექსის ამოქმედების შემდეგ. მოცემულ შემთხვევაში სამკვიდროს გახსნა და მემკვიდრეობის მიღება მოხდა 1971 წელს, რის გამოც დავა უნდა გადაწყდეს იმ დროს მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის (1964წ.) მიხედვით. პალატა მიიჩნევს, რომ ის გარემოება, რომ სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა ახალი სკ, არ შეიძლება გახდეს განჩინების გაუქმების საფუძველი, რადგან სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაში მითითებული აქვს 1964წ. სამოქალაქო კოდექსის მუხლებიც. პალატა თვლის, რომ საქმის განხილვის დროს სააპელაციო სასამართლოს მიერ კანონის დარღვევას ადგილი არ ჰქონია, რის გამოც გასაჩივრებული განჩინება უცვლელად უნდა დარჩეს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ბ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს, უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 27 მარტის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.