¹ ბს-162-128-კ-05 28 აპრილი, 2005 წ., ქ.თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით: ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებლი),

ი. ლეგაშვილი,

ჯ. გახოკიძე

ზეპირი განხილვის გარეშე განიხილა შპს “კ.” დირექტორ თ. კ-ის საკასაციო საჩივარი ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 30 დეკემბრის გადაწყვეტილებაზე.

საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

2002წ. 11 ოქტომბერს შპს “კ.” დირექტორმა თ. კ-ემ სასარჩელო განცხადებით მიმართა ქუთაისის საქალქო სასამართლოს მოპასუხეების: ქუთაისის საქალაქო სასამართლოსა და მოპასუხე ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა მის მიერ შეძენილ საქონელზე დამატებული ღირებულების გადასახადის 2106 ლარის ოდენობით ბიუჯეტში გადახდილად ჩათვლა, მოპასუხის მიერ დარიცხული ჯარიმის _ 526,5 ლარის და საურავის 1424,71 ლარის ოდენობით გაუქმება, აგრეთვე, მითითებული სადავო თანხების იძულებითი წესით გადახდევინების შეჩერება დავის საბოლოოდ გადაწყვეტამდე, შემდეგი საფუძვლით:

2001წ. 29 იანვარს ი/მ მ. შ-ისაგან მოსარჩელემ ¹001411 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით შეიძინა 23400 კგ. თხევადი გაზი, საერთო ღირებულებით 12636 ლარი. ამასთან, კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად განხორციელდა ბიუჯეტთან ანგარიშსწორება და 2106 ლარი ჩაითვალა მიმწოდებლის მიერ შეძენილ საქონელზე გადახდილ დამატებული ღირებულების გადასახადად.

2001წ. 16 აპრილისა და 10 მაისის წერილით მოსარჩელესთვის ცნობილი გახდა, რომ შემოსავლების სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის მიერ ზემოთ მითითებული ანგარიშ-ფაქტურა გამოცხადებული იყო დაკარგულად და ჩათვლებისთვის გაუქმებულად, რის გამოც შპს “კ.” 2106 ლარი დაერიცხა დღგ-ს პირად ბარათზე, როგორც გადახდილი თანხა.

2002წ. 7 თებერვლის და 5 აპრილის წერილით მოსარჩელეს საგადასახადო დეპარტამენტმა დაუდასტურა, რომ ჩათვლა გაუქმებულია და 2106 ლარი ექვამდებარება ბიუჯეტში გადახდას, ამასთან, ჯარიმის სახით დააკისრა 526,5 ლარის და საურავის 1424,71 ლარის გადახდა, რაც მოსარჩელის მოსაზრებით, კანონსაწინააღმდეგოა იმდენად, რამდენადაც მათთვის ცნობილი არ იყო მოპასუხის მიერ გავრცელებული ინფორმაცია საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის დაკარგვის და ჩათვლის გაუქმების შესახებ, შესაბამისად, მოსარჩელე თვლის, რომ საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესი მის მიერ დაცული იქნა სრულად.

2002წ. 11 ოქტომბრის განჩინებით, ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციას დაავალა 2001წ. თებერვალში ¹001411 ანგარიშ-ფაქტურით წარმოებული დღგ-ს თანხის 2106 ლარის ოდენობით ჩათვლის გაუქმებისა და სადავო თანხების იძულებითი წესის გადახდევინების შეჩერება მოცემულ საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.

მოპასუხე ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა იმ მოტივით, რომ ჩათვლას ექვემდებარება მხოლოდ ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში არ მომხდარა.

2002წ. 10 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ქუთაისის საქალაქო საასამართლომ შპს “კ.” სასარჩელო მოთხოვნა დააკმაყოფილა _ ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციას დაევალა 2001წ. თებერვალში ¹....ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე დღგ-ს თანხის _ 2106 ლარის ჩათვლა, აგრეთვე, შპს “კ.” დარიცხული ჯარიმა-საურავების გაუქმება, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ საგადასახადო ინსპექციის ბეჭდით დამოწმებული ¹.... სერია აა-36 ანგარიშ-ფაქტურის მიხედვით შპს “კ.” შეიძინა 25400კგ. თხევადი გაზი ღირებული 10530 ლარად, საიდანაც დღგ-ს თანხამ შეადგინა 2106 ლარი, რომელიც შპს “კ.” გადახდილი აქვს მომწოდებლისათვის, რის გამოც ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, საგადასახადო კოდექსის 96.2 მუხლის თანახმად, დღგ-თი იბეგრება საქონლის მიწოდება და, შესაბამისად, ბიუჯეტში თანხის გადახდის ვალდებულება წარმოეშობა მიმწოდებელს, კონკრეტულ შემთხვევაში ი/მ შ-ს.

ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს “კ.” მოპასუხემ უკანონოდ დაარიცხა საჯარიმო სანქციები და საურავები.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციამ, რომელმაც მოითხოვა მისი გაუქმება და მოცემულ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება, შემდეგი მოტივით:

ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას დაარღვია მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, სასამართლომ საქმის განხილვაში თანამოპასუხედ არ ჩართო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი, რომლის წერილის საფუძველზეც შპს “კ.” გაუქმებულ იქნა ჩათვლა; სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა იგი, რამდენადაც საგადასახადო კოდექსის 115.1 მუხლის თანახმად, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის მეოთხე პირს გამყიდველი წარუდგენს საგადასახადო ორგანოებს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად, ხოლო, მესამე პირს მყიდველი წარუდგენს საგადასახადო ორგანოებს თავისი ადგილმდებარეობის მიხედვით, საგადასახადო ჩათვლის მისაღებად. ხოლო, ამავე კოდექსის 114-ე მუხლის თანახმად, დღგ-ს ჩათვლას ექვემდებარება საქართველოს ბიუჯეტში გადახდილი დღგ-ს თანხა, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია.

აპელანტის მითითებით, ხშირად ადგილი აქვს უსაქონლო და ფიქტიურ ოპერაციებს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის დროს, რასაც საეჭვოდ ხდის გამყიდველის მიერ საგადასახადო ორგანოში ანგარიშ-ფაქტურის მეოთხე პირის წარუდგენლობა, რაც თავის მხრივ იწვევს სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობას იმ პირის მიმართ, რომელმაც საგადასახადო კოდექსის 115.7 მუხლის შესაბამისად გააყალბა საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, შესაბამისად, აპელანტი თვლის, რომ მოსარჩელე ვალდებულია საგადასახადო კოდექსის 257-ე მუხლის თანახმად, დაამტკიცოს, რომ მის მიერ ჩატარებული ოპერაცია არ იყო უსაქონლო და ფიქტობრივი ხასიათის.

აპელანტის მოსაზრებით, ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას დაარღვია მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, სასამართლომ საქმის განხილვაში თანამოპასუხედ არ ჩართო ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი, რომლის წერილის საფუძველზეც შპს “კ.” გაუქმებული იქნა ჩათვლა.

2003წ. 2 ივლისის განჩინებით სააპელაციო სასამართლომ დააკმაყოფილა შპს “კ.” შუამდგომლობა და შიდა ქართლის შს სამმართველოს კორუფციასთან და ეკონომიკურ დანაშაულთან ბრძოლის სამსახურს დაევალა ქუთაისის საოლქო სასამართლოში საბუთის წარდგენა, რომლის საფუძველზეც შესაძლებელი იქნებოდა შემდეგი გარემოების გარკვევა: კონკრეტულად რა რეაგირება მოხდა გორის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის 2001წ. 4 იანვრის ¹05-40/8 წერილზე, ჩატარდა თუ არა შემოწმება და რა შედეგით დამთავრდა იგი.

2003წ. 2 ივლისის განჩინებით სააპელაციო სასამართლომ მოცემული საქმის განხილვაში მოპასუხედ –ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტი, ხოლო თანამოპასუხედ _ ი/მ “მ. შ-ი” ჩართო.

2003წ. 18 დეკემბრის განჩინებით ქუთაისის საოლქო სასამართლომ დააკმაყოფილა მოწინააღმდეგე მხარის _ შპს “კ.” წარმომადგენელ გ. კ-ის შუამდგომლობა და მოცემულ საქმეზე კალიგრაფიული ექსპერტიზის ჩატარების მიზნით საქმის წარმოება შეჩერდა. აღნიშნული განჩინებით ექსპერტის წინაშე დასმული იყო კითხვა, საქმეში არსებული ანგარიშ-ფაქტურასა და სასაქონლო ზედნადებზე იყო თუ არა მ. შ-ის ხელმოწერები და შესრულებული იყო თუ არა უშუალოდ მ. შ-ის მიერ.

2004წ. 20 დეკემბერს ექსპერტიზაზე წარდგენილი ¹.... სერია აა-36 საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის პირველი ეგზემპლარის დედანის და ¹.... სერია აა-36 სასაქონლო ზედნადების ქსეროასლის გამოკვლევის შედეგად, ექსპერტი მივიდა დასკვნამდე, რომ მითითებულ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაზე ხელმძღვანელის გრაფაში გაკეთებული ხელმოწერა არ არის შესრულებული მ. შ-ის მიერ, ხოლო, სასაქონლო ზედნადების ¹.... სერია აა-36 გამოკვლევა შეუძლებელია, ვინაიდან იგი წარდგენილ იქნა ქსეროასლის სახით.

2004წ. 21 დეკემბრის ქუთაისის საოლქო სასამართლოს განჩინებით მოცემულ საქმეზე წარმოება განახლდა.

სააპელაციო სასამართლოს 2003წ. 6 ნოემბერს მთავარ სხდომაზე სააპელაციო საჩივარს მხარი დაუჭირა საგადასახადო დეპარტამენტის წარმომადგენელმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და მოცემულ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება მოწინააღმდეგე მხარემ შპს “კ.” წარმომადგენელმა გ. კ-ემ სააპელაციო საჩივარი არ ცნო და მოითხოვა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვება.

თანამოპასუხე ი/მ “მ. შ-მა” სასამართლო სხდომაზე განაცხადა, რომ ანგარიშ-ფაქტურები ნამდვილად დაიკარგა, რის თაობაზეც მან განაცხადა შესაბამის სახელმწიფო ორგანოში და აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით ჩატარდა მოკვლევა, რომლის შედეგები მისთვის უცნობია.

2004წ. 30 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო სასამართლომ დააკმაყოფილა ქუთაისის საოლქო საგადასახადო ინსპექციისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის სააპელაციო საჩივარი, გააუქმა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2002წ. 10 დეკემბრის გადაწყვეტილება, მიღებული გადაწყვეტილებით შპს “კ.” სასარჩელო მოთხოვნა დღგ-ს ჩათვლის გაუქმების ბათილად ცნობის შესახებ არ დააკმაყოფილა, რაც დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის არგუმენტი იმის შესახებ, რომ მ. შ-ს რეალურად საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და სატრანსპორტო ზედდებულები არ დაუკარგავს, რამდენადაც სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მ. შ-მა დროულად განაცხადა საგადასახადო ორგანოში მითითებული ანაგარიშ-ფაქტურების დაკარგვის შესახებ, უფრო მეტიც, სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო რა გრაფიკული ექსპერტიზის დასკვნას, დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტი, რომ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებზე არსებული ხელმოწერა მ. შ-ს არ ეკუთვნის.

სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. შ-ს, საგადასახადო კოდექსის 115.1 მუხლისა და 114-ე მუხლის მოთხოვანათა შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოში არ წარუდგენია ანგარიშ-ფაქტურის მეოთხე პირი და დღგ-ს სახით გადასახდელი 2106 ლარი საქართველოს ბიუჯეტში არ გადაუხდია.

ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე და საგადასახადო კოდექსის 257-ე მუხლის საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ შპს “კ.” სასარჩელო მოთხოვნა უსაფუძვლოდ და დაუსაბუთებლად ჩათვალა.

ქუთაისის საოლქო სასამართლოს 2004წ. 30 დეკემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “კ.” დირექტორმა თ. კ-ემ, რომელმაც მოითხოვა მისი გაუქმება და მოცემული საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსთვის დაბრუნება, შემდეგ მოტივებზე მითითებით;

დავის გადაწყვეტისას, სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა კანონი და არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები სრულად და ობიექტურად, რითაც დაარღვია სსკ-ის 393-ე მუხლის “ა”, “გ” პუნქტები და 105.2 მუხლის მოთხოვნები, კერძოდ, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიულად დაუსაბუთებელია, რის გამოც იგი სსკ-ის 394-ე მუხლის “ე” პუნქტის შესაბამისად უნდა გაუქმდეს.

კასატორი თვლის, რომ კონკრეტულ სადავო სამართალურთიერთობაზე სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გაევრცელებინა საგადასახადო კოდექსის 115.1 და 114-ე მუხლების მოთხოვნები, რამდენადაც შპს “კ.” როგორც მყიდველს ანგარიშ-ფაქტურის წარდგენისა და ჩათვლის განხორციელებას არც ერთი წესი არ დაურღვევია. მით უფრო მაშინ, როდესაც დადგენილია და დადასტურებულია, რომ მოპასუხე მ. შ-მა არ გადაუხადა ბიუჯეტში შპს “კ.” მიღებული თანხა, რის გამოც მის მიმართ სისხლის სამართლის საქმეა აღძრული. აღნიშნული კი კასატორის მოსაზრებით, საქმის წარმოების შეჩერების საფუძველია, რაც სააპელაციო პალატის მიერ არ იქნა გათვალისწინებული; სააპელაციო სასამართლომ თავისი გადაწყვეტილებით დაარღვია საგადასახადო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნა, რომლის თანახმად, დაუშვებელია ამ კოდექსით გაუთვალისწინებელი გადასახადის ვალდებულების ვინმესთვის დაკისრება. ამდენად, კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ გადაწყვეტილებით გადასახადის გადახდა დაავალა შპს “კოპიტნარს”, მაშინ, როცა დღგ-ს ბიუჯეტში გადახდის ვალდებულება ეკისრება მ. შ-ს.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის მოტივების დასაბუთებულობა-საფუძვლიანობის და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ შპს “კ.” სკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფლდეს და უცვლელად უნდა დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 30 დეკემბრის გადაწყვეტილება, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემული დავის განხილვა-გადაწყვეტისას სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეული არ არის მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, ყოველმხრივ იქნა გამოკვლეული საქმის მასალები, სწორი შეფასება მიეცა საქმეზე შეკრებილ მტკიცებულებებს, სადავო სამართალურთიერთობას სწორად შეეფარდა სამართლის ნორმა და დავა კანონშესაბამისად იქნა გადაწყვეტილი.

საკასაციო სასამართლოს შეფასებით კასატორის მიერ სსკ-ის 407.2 მუხლის საფუძველზე წარმოდგენილი არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, რის გამოც სააპელაციო პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა საკასაციო სასამართლოსთვის.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს საკასაციო საჩივრის მოტივს, სააპელაციო სასამართლოს მიერ საგადასახადო კოდექსის 115.1 და 114.1 მუხლების არასწორი გამოყენების თაობაზე, ვინაიდან სააპელაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნია ი/მ “მ. შ-ის” მიერ საგადასახადო ორგანოში ანგარიშ-ფაქტურის IV პირის არწარდგენის ფაქტი, როგორც ამას ითვალისწინებს საგადასახადო კოდექსის 115.1 მუხლი, ასევე, დადგენილად იქნა ცნობილი, რომ ი/მ-ს არ გადაუხდია დღგ-ს სახით სახელმწიფო ბიუჯეტში გადასახდელი 2106 ლარი, აღნიშნული ფაქტები კასატორს სადავოდ არ გაუხდია.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მყიდველის, მოცემულ შემთხვევაში კასატორის მიერ საგადასახადო ორგანოში ანგარიშ-ფაქტურის წარდგენა და გამყიდველისთვის დღგ-ს თანხის გადახდა არ არის საკმარისი პირობა დღგ-ს ჩათვლის მისაღებად, ვინაიდან კანონმდებელმა 1997წ. საგადასახადო კოდექსში 2000წ.13.07. შეტანილ საკანონმდებლო ცვლილებების შედეგად დღგ-ს ჩათვლის მიღება დაუკავშირა გამყიდველის მიერ დღგ-ს თანხის ბიუჯეტში შეტანის (გადახდის) ფაქტს, შესაბამისად, სახელმწიფოს დღგ-ს ჩათვლის ვალდებულება წარმოეშვება მხოლოდ დღგ-ს თანხის სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდის შემდეგ.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ მოცემულ დავაში სახეზე არ არის 1998-2000 წლებში /იმ პერიოდში, როცა მოქმედებდა საგადასახადო კოდექსის 114.1. მუხლის 1997წ. 12 დეკემბრის რედაქცია (ამოქმედდა 01.01.1998წ), როცა კანონის მიხედვით დღგ-ის ჩათვლას ექვემდებარებოდა ბიუჯეტში გადახდილი ან გადასახდელი დღგ-ს თანხა/, დადებულ სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან ან წარმოებული სასაქონლო ოპერაციებიდან გადახდილი დღგ-ის თანხის ჩათვლის დაბრუნება /პერიოდი 01.01.1998წ.-13.07.2000წ./, იმ დროისათვის მოქმედი კანონმდებლობით სახელმწიფო ბიუჯეტს დღგ-ის ჩათვლის ვალდებულება წარმოეშობოდა, როგორც ბიუჯეტში გადახდილ, ასევე, გადასახდელი დღგ-ის თანხებზე. განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებების შედეგად, სახელმწიფო ბიუჯეტის ვალდებულება შემოფარგლულია მხოლოდ სახელმწიფო ბიუჯეტში გადახდილ დღგ-ის თანხასთან დაკავშირებით, ამდენად, მოქმედი კანონმდებლობით დღგ-ის ჩათვლის მიღება დამოკიდებულია დღგ-ის გადამხდელის მიერ ბიუჯეტის წინაშე ვალდებულების _ დღგ-ის თანხის ჩარიცხვის შესრულებაზე.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს, საგადასახადო სამსახურის მოსაზრებას შემდეგზე, რომ მანამ, მესამე პირის მიერ სახელმწიფო ბიუჯეტში დღგ გადახდილი არ არის, დღგ-ს ჩათვლის გაუქმება კანონიერია.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ კასაციის საფუძვლად საგადასახადო კოდექსის 115-ე მუხლის მითითება არასწორია, რამდენადაც აღნიშნული ნორმით განსაზღვრულია დღგ-ის გადამხდელი სუბიექტის ვალდებულება.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ ი/მ “ მ. შ-მა” აწარმოა რა დასაბეგრი ოპერაციები, შპს “კ.” მიმართებაში, მიიღო შესაბამისი ანაზღაურება დღგ-ის ჩათვლით, მაგრამ საგადასახადო ანგარიშფაქტურის IV პირი არ წარადგინა საგადასახადო ორგანოში, შესაბამისად, არც თანხა გადარიცხა სახელმწიფო ბიუჯეტში. საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მსჯელობას სააპელაციო სასამართლოს მიერ საგადასახადო კოდექსის 3.2. მუხლის დარღვევის თაობაზე, ვინაიდან საგადასახადო ჩათვლის გაუქმება არცერთ შემთხვევაში არ ნიშნავს კოდექსით გათვალისწინებული გადასახადის ვალდებულების სხვაზე, ამ შემთხვევაში, ი/მ “მ. შ-ის” მიერ გადასახადის გადახდის ვალდებულების კასატორზე, შპს “კ.” დაკისრებას, ვინაიდან კასატორის მიმართ ამგვარი ვალდებულება _ გადასახადის დარიცხვის თაობაზე საგადასახადო აქტით დაკისრებული არ ყოფილა, ამგვარი საქმის მასალებში არ დასტურდება, საგადასახადო ორგანოს მიერ შპს “კ.” გაუუქმდა მიღებული ჩათვლა, როგორც უკანონო, რომლის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძველი სახეზეა, რამდენადაც დღგ-ს ჩათვლა განხორციელდა აუცილებელი წინაპირობის _ ი/მ-ს მიერ ანგარიშფაქტურის IV პირის წარდგენის და სახელმწიფო ბიუჯეტში თანხის გადახდის არარსებობის ვითარებაში, ასეთ შემთხვევაში კი დღგ-ს ჩათვლას მართლზომიერი ხასიათი არ გააჩნდა. აღნიშნულიდან გამომდინარე, დღგ-ს ჩათვლის გაუქმება არ გულისხმობს, რომ შპს “კ.” ეკისრება ი/მ-ის მიერ გადასახდელი თანხის გადახდა, კანონშეუსაბამობის გამო.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მსჯელობას სააპელაციო სასამართლოს მიერ სსსკ-ის 279-ე მუხლის “დ” პუნქტის არგამოყენების თაობაზე, რამდენადაც მითითებული ნორმით გათვალისწინებული საქმის წარმოების შეჩერების ვალდებულება სასამართლოს გააჩნია იმ შემთხვევაში, თუ სასამართლო დაადგენს, რომ მოცემული საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხილულ უნდა იქნეს სამოქალაქო, სისხლის სამართლის ან ადმინისტრაციული წესით; მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებით ირკვევა, რომ გორის რაიონის პროკურატურაში მიმდინარეობს მოკვლევა ი/მ “მ. შ-ის” საგადასახადო ანგარიშფაქტურასთან დაკავშირებით, ხოლო კონკრეტულ საქმეში დავის საგანს წარმოადგენს დღგ-ს ჩათვლის გაუქმება, რის გამოც საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ არ არსებობს სსსკის 279. “დ” მუხლის გამოყენების წინაპირობა, რამდენადაც დადგენილია, რომ ი.მ “მ. შ-ის” მიერ საგადასახადო ორგანოში ანგარიშ-ფაქტურის IV პირი არ იქნა წარდგენილი, საგადასახადო კოდექსის 115.1. მუხლის შესაბამისად, ასევე დადგენილია, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე მას ანგარიშსწორება არ განუხორციელებია.

აღსანიშნავია, რომ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მეორე კოლეგიამ 2005წ. 10 მარტის ¹2/2/275,291,296,299 გადაწყვეტილებაში საქმეზე, მოსარჩელეები: მ. ა-ი, შპს “მ. ....”, შპს “ა.” და შპს “ო.” მოპასუხე საქათველოს პარლამენტის წინააღმდეგ საგადასახადო კოდექსის 114.1. მუხლის ბოლო წინადადების კონსტიტუციურობასთან შესაბამისობის შემოწმებისას დაადგინა: “1997წ. საგადასახადო კოდექსის 115-ე მუხლის მე-2 ნაწილში საგადასახადო ანგარიშფაქტურა განმარტებულია როგორც დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება დღგ-ის გადახდევინების ფაქტი, რაც გამომდინარეობს ანგარიშ-ფაქტურაში ასახული შემდეგი მონაცემებით, რის ჩამონათვალსაც შეიცავს დასახელებული მუხლი. განხილულ მუხლში საუბარია, ერთის მხრივ დღგ-ის გადამხდელზე, ანუ საქონლის შესრულებული სამუშაოს ან გაწეული მომსახურების მიმწოდებელზე, ხოლო მეორე მხრივ კი მყიდველზე (დამკვეთზე)”. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკონსტიტუციო სასამართლომ განმარტა, რომ მიმწოდებლის მხრიდან ე.წ. საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა ადასტურებს მყიდველის (დამკვეთის) მიერ არა გადასახადის, არამედ დამატებითი ღირებულების გადასახადით დატვირთული საფასურის გადახდისა და დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების ფაქტს. ამრიგად, მხოლოდ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა შეუძლებელია იყოს საკმარისი იმისათვის, რათა განხორციელდეს გადასახადის გადახდილად აღიარება, ანუ სახელმწიფოს მხრიდან მიჩნევა, ჩათვლა იმისა, რომ გადასახადი გადახდილია”; 1997წ. 13 ივნისის საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 120-ე, 121-ე, და 252-254-ე მუხლები ადგენენ ე.წ. საგადასახადო პასუხისმგებლობის სახეებსა და მათი გამოყენების პირობებს. აღნიშნულ მუხლებში საუბარია არა იმ პირებზე, რომლებმაც უნდა მიიღონ ე.წ. საგადასახადო ჩათვლა, არამედ დღგ-ის გადამხდელებზე, ანუ საქონლის, მომსახურების ან სამუშაოს მიმწოდებლებზე. ამრიგად, სასამართლო კოლეგია არ დაეთანხმა მოსარჩელე მხარის არგუმენტს თითქოს დღგ-ს ჩათვლაზე უარის თქმის შემთხვევაში შესაბამის მხარეს ეკისრება საგადასახადო –იურიდიული პასუხისმგებლობა. აღნიშნული პასუხისმგებლობა შეუძლებელია დაეკისროს საგადასახადო ჩათვლის მიმღებს, ვინაიდან მას არ გააჩნდა დღგ-ის თანხის ბიუჯეტში შეტანის იურიდიული ვალდებულება”.

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მითითებულ დასკვნებს და ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე თვლის, რომ არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამართლებრივი საფუძვლები.

სარეზოლუციო ნაწილი:

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I, სსკ-ის 390-ე, 399-ე, 407.2.; 410-ე მუხლის ა) პუნქტით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს “კ-” დირექტორის თ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

2. უცველად დარჩეს ქუთაისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004წ. 30 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.