საქმე # 330100122006535556

საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის

შემოწმების შესახებ

საქმე№1094აპ-23 ქ.თბილისი

ქ-ა ვ, 1094აპ-23 18 მარტი, 2024 წელი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს

სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

ლევან თევზაძე (თავმჯდომარე),

ნინო სანდოძე, მერაბ გაბინაშვილი

ზეპირი მოსმენის გარეშე შეამოწმა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2023 წლის 13 ივლისის განაჩენზე თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული პროკურატურის პროკურორ მარიამ ბეგიაშვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:

1. ბრალდების შესახებ დადგენილების თანახმად:

2016 წლის 12 ნოემბერს, დაახლოებით 16:20 საათზე, თ-ში, გ-ის, მე-.. მ/რ-ის, კორპუსი N.-ის მიმდებარედ, ავტოსახელოსნოში, ურთიერთშელაპარკებისას, ვ. ქ-მ ი. ჯ-ას რამდენჯერმე დაარტყა ხელი და ფეხი სახის არეში, რის შედეგადაც ი. ჯ-ა წაიქცა და ადგილზე გარდაიცვალა.

2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 23 ივნისის განაჩენით:

ვ. ქ-ს მიმართ წარდგენილი ბრალდება, ქმედება გათვალისწინებული საქართველოს სსკ-ის 116-ე მუხლის პირველი ნაწილით, დაკვალიფიცირდა საქართველოს სსკ-ის 126-ე მუხლის პირველი ნაწილით;

ვ. ქ-ა, დაბადებული .. წლის ... ივლისს, ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის და ძირითადი სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 6 თვით, რომლის მოხდა დაეწყო სასამართლო სხდომის დარბაზში დაკავების მომენტიდან, 2023 წლის 23 ივნისიდან.

3. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2023 წლის 13 ივლისის განაჩენით:

თბილისის გლდანი-ნაძალადევის პროკურატურის პროკურორ მარიამ ბეგიაშვილისა და მსჯავრდებულ ვ. ქ-ს ინტერსების დამცველის, ადვოკატ ს. ფ-ს სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა;

ცვლილება შევიდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2023 წლის 23 ივნისის განაჩენში:

ვ. ქ-ას მიმართ წარდგენილი ბრალდება, ქმედება გათვალისწინებული საქართველოს სსკ-ის 116-ე მუხლის პირველი ნაწილით, გადაკვალიფიცირდა საქართველოს სსკ-ის 126-ე მუხლის პირველი ნაწილზე;

ვ. ქ-ა ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის და ძირითადი სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა თავისუფლების აღკვეთა 6 თვით;

საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-5 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ვ. ქ-ა სისხლისსამართლებრივი დევნის ხანდაზმულობის გამო გათავისუფლდა დანიშნული სასჯელისგან და იგი დაუყოვნებლივ გათავისუფლდა სასჯელაღსრულების დაწესებულებიდან.

4. კასატორი – პროკურორი მარიამ ბეგიაშვილი – ითხოვს სააპელაციო სასამართლოს განაჩენის გაუქმებასა და ვ. ქ-ს დამნაშავედ ცნობას საქართველოს სსკ-ის 116-ე მუხლის პირველი ნაწილით; აგრეთვე, მისთვის უფრო მძიმე სასჯელის განსაზღვრას.

4.1. საკასაციო საჩივრის მიხედვით, ბრალდების მხარემ სასამართლოში წარადგინა მტკიცებულებები მოწმეთა ჩვენებების, ექსპერტიზის დასკვნების, ელექტრონული ინფორმაციების სახით, რომლებითაც უტყუარად დასტურება ვ. ქ-ს მიერ ბრალადშერაცხილი ქმედების ჩადენა. მოცემულ შემთხვევაში, ბრალდებული მოქმედებდა გაუფრთხილებლობით.

4.2. რაც შეეხება, ვ. ქ-ს მიმართ დანიშნულ სასჯელს, კასატორი აღნიშნავს, რომ მსჯავრდებულის მიერ ჩადენილი ქმედებიდან გამომდინარე, მას არათანაზომიერი სასჯელი დაენიშნა. სასამართლოს არ გაუთვალისწინებია ქმედების მძიმე შედეგი და მისი გავლენა დაზარალებულის უფლებამონაცვლესა და მისი ოჯახის წევრებზე.

5. დაცვის მხარეს ბრალდების მხარის საკასაციო საჩივარზე შესაგებელი არ წარმოუდგენია.

6. საკასაციო სასამართლოს შეფასებები:

საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საფუძვლები საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილში ამომწურავად არის ჩამოთვლილი, კერძოდ, საკასაციო საჩივარი დასაშვებია, თუ კასატორი დაასაბუთებს, რომ:

ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებას და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;

ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;

გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;

დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;

ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;

ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;

ზ) კასატორი არასრულწლოვანი მსჯავრდებულია.

7. შესაბამისად, საკასაციო პალატა მხარის საჩივარს, წარმოდგენილი სისხლის სამართლის საქმის მასალებთან ერთად, სწორედ აღნიშნულ საფუძველთა თანახმად განიხილავს და აფასებს, რამდენად დასაბუთებულია იგი.

8. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას ასაჩივრებს მხოლოდ ბრალდების მხარე და ითხოვს – ვ. ქ-ას ქმედების გადაკვალიფიცირებას ბრალად წარდგენილ, საქართველოს სსკ-ის 116-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და ამასთან, მისთვის დანიშნული სასჯელის გამკაცრებას.

9. ბრალდების შესახებ დადგენილების მიხედვით, ქმედებათა ერთობლიობა, რომლებმაც ი. ჯ-ს გაუფრთხილებლობით გარდაცვალება გამოიწვია, არის ვ. ქ-ას მიერ მისთვის რამდენჯერმე სახის არეში ხელისა და ფეხის დარტყმა.

10. ამდენად, იმისათვის რათა მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატამ დადასტურებულად მიიჩნიოს ვ. ქ-ას მიერ გაუფრთხილებლობით მოქმედება, წარმოდგენილი მტკიცებულებებით უნდა დასტურებოდეს მის მიერ ი. ჯ-ის რამდენჯერმე დარტყმის ფაქტი და ამასთან, ხსენებულ ქმედებას (ესე იგი, დარტყმებსა) და დამდგარ შედეგს (გარდაცვალებას) შორის უნდა დგინდებოდეს მიზეზობრივი კავშირი.

11. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო, პირველ რიგში, შეაფასებს ვ. ქ-ას კონკრეტულ მოქმედებას ჩადენილს ი. ჯ-ას მიმართ, ხოლო ამის შემდეგ, გააანალიზებს უშუალოდ ქმედებასა და შედეგს შორის მიზეზობრივი კავშირის შესაძლო არსებობას.

12. მართალია, განსახილველ საქმეში ქმედება ჩადენილია დახურულ სივრცეში (ავტოსახელოსნოსთან მდებარე ე.წ. ,,ბოქსში“), რომელიც თავის მხრივ, როგორც წესი, ამცირებს მოწმეთა მიერ კონკრეტული ფაქტის უშუალოდ დანახვის შესაძლებლობას, მაგრამ მოცემულ შემთხვევაში, ადგილზე იმყოფებოდნენ არამხოლოდ გარდაცვლილი და მსჯავრდებული, არამედ მინიმუმ, ათ პირზე მეტი (როგორც მსჯავრდებულის, ისე – დაზარალებულის მხრიდან). საყურადღებოა ისიც, რომ გარდაცვლილსა და მსჯავრდებულს ე.წ. ,,ბოქსში“ შეხვედრამდე, ჰქონდათ გარკვეული სახის კონფლიქტი, რომელიც წარმოშობილი იყო რამდენიმე ხნით ადრე ავტოსატრანსპორტო შემთხვევის გამო.

13. ამდენად, ის რომ შემთხვევის ადგილას არაერთი პირი იმყოფებოდა, რომლებიც შეკრებილნი იყვნენ მხარეთა შორის წარმოშობილი კონფლიქტის გადაჭრასთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატას უჩენს განცდას, რომ ამ ვითარებაში, მაღალი ალბათობა/შანსი იყო იმისა, რომ მოწმეთა გარკვეულ ნაწილს სრულყოფილად დაენახა, ყურადღება მიექცია ვ. ქ-ას მიერ ჩადენილ ქმედებათა ქრონოლოგიისათვის. მიუხედავად ამისა, სასამართლო სხდომაზე დაკითხულთაგან (რომლებიც იმყოფებოდნენ შემთხვევის ადგილზე), არავინ აღმოჩნდა, რომელიც პირდაპირი ფორმით მიუთითებდა, ვ. ქ-ას მიერ ი. ჯ-ის ბრალდების შესახებ დადგენილების შესაბამისად, რამდენჯერმე დარტყმას სახის არეში (ხელითა და ფეხით), კერძოდ:

14. მოწმეები: გ. ტ-ი, დ. ძ-ი და ო. ნ-ძე უშუალოდ იმყოფებოდნენ შემთხვევის ადგილზე და თან ახლდნენ ი. ჯ-ს. მათგან, გ. ტ-მა მიუთითა ვ. ქ-ზე და დაადასტურა, რომ ,,ბოქსში“ ყოფნის დროს, სწორედ ის ესაუბრებოდა ი. ჯ-ს. ამავე დროს, მათთან უცნობი პიროვნებაც მოძრაობდა. საუბარი, დაახლოებით, რამდენიმე წუთს გაგრძელდა. უცებ, ი-ის მოხვდა ხელი და უგონოდ დაეცა. მან არ იცის, ვინ დაარტყა, რადგან არ დაუნახავს ეს მომენტი. მოწმემ დაინახა მხოლოდ ერთი დარტყმა, რის შედეგად ი-ი წაიქცა; ხოლო მოწმეებმა: დ. ძ-მა და ო. ნ-მ აღნიშნეს, რომ ი-ზე ფიზიკური ძალადობა მათ არ დაუნახავთ და იგი მხოლოდ წაქცეული ნახეს.

15. მსჯავრდებულის ძმამ, ლ. ქ-მ უარი განაცხადა სასამართლოში ჩვენების მიცემაზე.

16. მოწმე ლ. ჯ-მა მიუთითა, რომ ფიზიკური დაპირისპირების შესახებ გაიგო თავად მსჯავრდებულისგან, კერძოდ, მან აღნიშნა: ,,როცა მე ბოქსიდან გამოვედი, ლ-ოს ვკითხე, რა მოხდა, რაზეც მან მიპასუხა, რომ ი-ს ხელი დავარტყი, რის შემდეგაც იგი წაიქცა და წაქცეულს სახეში ორჯერ ჩავარტყი ფეხი, რის შედეგაც მან გონება დაკარგაო.“

17. თავად მსჯავრდებულმა სასამართლო სხდომაზე განაცხადა: ,,ურთიერთშევლაპარაკდით და მაშინ ხელი დავარტყი და ეს ამბავი დადგა... წყალს ვითხოვდით, ჩოჩქოლი იყო.“

18. რაც შეეხება სხვა მოწმეებს, მათი ჩვენებები დაკავშირებულია ი. ჯ-ას ფიზიკურ მდგომარეობასთან დაცემის შემდეგ, კერძოდ, მოწმე თ. ა-მ აღნიშნა, რომ ცუდად მყოფ პირს დაუზილა სახის არე, ლოყები და ყურები, შემდეგ გაუსინჯა პულსი (მოეჩვენა, რომ პულსი ჰქონდა). აღნიშნული მოწმე ფაქტობრივად, ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ იგი მასთან კონტაქტს ცდილობდა. ადგილზე გამოცხადებულმა სასწრაფო დახმარების ექიმმა, თ. ლ-მა მიუთითა რეანიმაციულ ღონისძიებებზე, რომლებიც უგონოდ მყოფ ვ-ან ჩატარდა.

19. სხვა მოწმეები (მათ შორის: კ. ჭ-ა, კ. ბ-ნი, გ. ბ-ე), რომლებიც გამოძიების სტადიაზე გამოიკითხნენ და რომელთა ჩვენებები უდავოდ იქნა ცნობილი, არ შეეხება უშუალოდ ვ. ქ-ს მიერ დანაშაულებრივი ქმედების ჩადენის პროცესს და ამ მტკიცებულებების გამოყენება საქართველოს სსკ-ის 116-ე მუხლის მტკიცების კონტექსტში ირელევანტურია.

20. ამდენად, ზემოაღნიშნულით დასტურდება მხოლოდ ფიზიკური ძალადობის ფაქტი, რაც გათვალისწინებულია საქართველოს სსკ-ის 126-ე მუხლის პირველი ნაწილით.

21. ქმედების საქართველოს სსკ-ის 116-ე მუხლით დაკვალიფიცირებისათვის ძალადობრივი ქმედება უნდა წარმოადგენდეს სიცოცხლის გაუფრთხილებლობით მოსპობის აუცილებელ პირობას, რაც გულისხმობს იმას, რომ მტკიცებულებებით უტყუარად უნდა იკვეთებოდეს, რომ უშუალოდ ვ. ქ-ას მიერ ი. ჯ-ზე ძალდობამ გამოიწვია მისი გარდაცვალება.

22. საკასაციო პალატა უთითებს, რომ თუ წარმოდგენილი მტკიცებულებების შინაარსიდან გამომდინარე, მიზეზობრივ ჯაჭვში ერთვება იმგვარი, არსებითი ხასიათის ფაქტორები, რომლებიც კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს ქმედებასა და შედეგს შორის უწყვეტი სახის კავშირს. მოცემული შედეგით პირის დასჯა არ პასუხობს თავად საქართველოს სსკ-ის 116-ე მუხლის დისპოზიციით განსაზღვრულ წინაპიროებებს, რადგან ქმედების ობიექტური შემადგენლობის ყველა კომპონენტი მოითხოვს შესაბამის დასაბუთებას და მათ შორის რა თქმა უნდა, მოიზარება ქმედებასა და შედეგს შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობაც.

23. მიზეზობრივ კავშირთან მიმართებით, საკასაციო სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნებსა და თავად ექსპერტთა ჩვენებებზე, კერძოდ:

24. მოცემული სისხლის სამართლის საქმის გამოძიების სტადიაზე ჩატარდა ორი სამედიცინო ექსპერტიზა:

25. პირველი, N... დასკვნა გაიცა 2017 წლის 28 აპრილს, რომელშიც დეტალურად არის მითითებული სიკვდილის უშუალო მიზეზი, რაც დაკავშირებულია ანევრიზმის გაგლეჯვასთან. აგრეთვე, აღწერილია ი. ჯ-ას გვამზე გამოკვლევისას, სიცოცხლისდორინდელი დაზიანებები, რომლებიც დამდგარ შედეგს მიზეზობრივად არ უკავშირდება.

26. მეორე სამედიცინო ექსპერტიზის N... დასკვნა გაცემულია 2018 წლის 5 ნოემბერს. აღნიშნული ექსპერტიზის წინაშე დასმული იყო შეკითხვა, შესაძლებელია თუ არა ი. ჯ-ას სიკვდილთან მიზეზობრივ კავშირში ყოფილიყო ბლაგვი ტრავმა (მათ შორის – ხელის, ფეხის დარტყმა, სიმაღლიდან ვარდნა მყარ საგანზე).

27. მოცემული დასკვნის თანახმად, სამედიცინო ექსპერტიზის №... დასკვნით (რაც ზემოთ უკვე მიმოიხილა საკასაციო სასამართლომ) ი. ჯ-ას სხეულზე აღენიშნებოდა სიცოცხლისდროინდელი დაზიანებები, რომლებიც განვითარებულია სიკვდილის დადგომამდე უახლოეს პერიოდში და დამდგარ შედეგთან, სიკვდილთან მიზეზობრივ კავშირში არ იმყოფებიან. ამავე დასკვნით, სიკვდილის უშუალო მიზეზია ანევრიზმის გაგლეჯვა. შემდეგ კი აღწერილია, თუ რას გულისხმობს ანევრიზმა და რომ მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში, რამ გამოიწვია მისი გახეთქვა და არის თუ არა იგი ტრავმასთან კავშირში, კატეგორიული მსჯელობა არის შეუძლებელი.

28. N... სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნის ფარგლებში გამოძიების ეტაპზე გამოიკითხნენ ექსპერტები, რომელთა ოქმები მხარეებმა მიიჩნიეს უდაო მტკიცებულებებად. ექსპერტებმა: გ. ი-მ და გ. ც-მ, დაადასტურეს მათ მიერ გაცემული დასკვნა და მიუთითეს, რომ ანევრიზმა თანდაყოლილი ნეიროქირურგიული პათოლოგიაა. ანევრიზმის გახეთქვის ტრავმასთან კატეგორიულად დაკავშირება ექსპერტიზას არ შეუძლია. ექსპერტმა გ. ც-მ დამატებით მიუთითა, რომ ანევრიზმა შესაძლოა გასკდეს, როგორც ფიზიკური ზემოქმედების შედეგად, ისე – პათოლოგიური მდგომარეობის შედეგად, არტერიის კედლის ძლიერი გათხელების გამო.

29. ამდენად, ექსპერტიზის დასკვნებითა და ექსპერტების გამოკითხვის ოქმებით უტყუარად ვერ დადგინდა, თუ კონკრეტულად რამ გამოიწვია ანევრიზმის გახეთქვა, რაც თავის მხრივ, ვ. ქ-ას ჩადენილი ძალადობრივი აქტის პირდაპირ, უტყუარად დაკავშირებას ი. ჯ-ას გარდაცვალებასთან გამორიცხავს.

30. როგორც საკასაციო პალატამ აღნიშნა, საქართველოს სსკ-ის 116-ე მუხლის ჩადენისათვის აუცილებელია ქმედებასა და შედეგს შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობა. ამ შემთხვევაში, როგორც გამოიკვეთა, ი. ჯ-ას ჩაარტყა ვ. ქ-ამ, მაგრამ ზოგად ცხოვრებისეულ პირობებში, ჩვეულებრივად მოაზროვნე ადამიანისათვის, წინასწარ გათვალისწინება და იმის განჭვრეტა, რომ მუშტის, ან თუნდაც ფეხის დარტყმა გამოიწვევს დაზარალებულის ანევრიზმის გახეთქვას, ფაქტობრივად, შეუძლებელია. მითუმეტეს, გამოკითხულმა ექსპერტმა მიუთითა, რომ ანევრიზმა არის თანდაყოლილი ნეიროქირურგიული პათოლოგია და იგი შესაძლოა, გასკდეს არა მხოლოდ ფიზიკური ზემოქმედების შედეგად, არამედ პათოლოგიური მდგომარეობის შედეგადაც. იქ, სადაც სპეციალური ცოდნისა და გამოცდილების მქონე პირი – ექსპერტი – ვერ მსჯელობს კატეგორიულად იმის თაობაზე, თუ რამ გამოიწვია ანევრიზმის გახეთქვა და არის თუ არა იგი ტრავმასთან კავშირში და სხვა მტკიცებულებაც მოცემულ ფაქტთან მიმართებით სასამართლოს არ გააჩნია, დამდგარი შედეგი (გარდაცვალება) ვ. ქ-ს ობიექტურად ვერ შეერაცხება.

31. ამდენად, მოცემულ სისხლის სამართლის საქმეზე, მომხდარი ფაქტის შემდგომ გამოიკითხა არაერთი მოწმე, რომელთა ნაწილი იმყოფებოდა უშუალოდ შემთხვევის ადგილზე. სხვა მოწმეებმა არსებული ვითარება ი. ჯ-ას მოსულიერების სტადიაზე იხილეს. ნაწილმა მათგანმა კი მისი დახმარება სცადა. საბოლოოდ, წარმოდგენილი მტკიცებულებების ანალიზით გამოიკვეთა, რომ ვ. ქ-მ დაარტყმა ი. ჯ-ს. თავად გ. ტ-მა, რომელიც უშუალოდ ი-ის ახლდა თან, მიუთითა, რომ მხოლოდ ერთი დარტყმა დაინახა, რის შედეგადაც ი-ი წაიქცა. როგორც ი-ის თანხლებ პირებს, აგრეთვე სხვა მოწმეებს, არ განუცხადებიათ, რომ წაქცეულზე ძალადობა გრძელდებოდა. ერთადერთი მოწმე, რომელიც წაქცევის შემდეგ დარტყმაზე საუბრობს, არის მოწმე ლ. ჯ-ნი. ხსენებული მტკიცებულება არის ირიბი ფორმის, რადგან მოწმემ როგორც აღნიშნა, მოცემული გარემოებების შესახებ მან შეიტყო უშუალოდ ლ-ან (ესე იგი, მისი ჩვენება ეფუძნება სხვა პირის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას). თავად ლ. ჯ-ს ტელეფონზე დაურეკეს და ,,ბოქსიდან“ გავიდა. 2 წუთში კი ხმაური გაიგო და რამდენიმე კაცი უკვე იძახდა, რომ დაერეკათ სასწრაფოში. შესაბამისად, უშუალოდ შემთხვევის მომენტში, ლ. ჯ-ნი ადგილზე არ იმყოფებოდა და მას უშუალოდ არ დაუნახავს ძალადობის ფაქტი. თავად მსჯავრდებულმა ვ-მა სასამართლო სხდომაზე განაცხადა: ,,ურთიერთშევლაპარაკდით და მაშინ ხელი დავარტყი და ეს ამბავი დადგა... საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ N1/1/548 გადაწყვეტილებაში (საქმეზე ,,ზურაბ მიქაძე საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ,“ II-52 პარ.) მიუთითა, რომ ,,ირიბი ჩვენება, ზოგადად, ნაკლებად სანდო მტკიცებულებაა, მისი გამოყენება შეიცავს პირის ბრალეულობასთან დაკავშირებით მცდარი აღქმის შექმნის საფრთხეს და, ამდენად, შეიძლება დასაშვები იყოს მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევებში, კანონით გათვალისწინებული მკაფიო წესისა და სათანადო კონსტიტუციური გარანტიების უზრუნველყოფის პირობებში და არა მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით განსაზღვრული ზოგადი წესით.“ ამასთან, საკასაციო სასამართლო კიდევ ერთხელ მიუთითებს, რომ გარდა ზემოაღნიშნული მოწმეთა ჩვენებების შინაარსისა, ექსპერტიზის დასკვნებითა და ექსპერტთა ჩვენებებით, მოცემულ კონკრეტულ შემთხვევაში, თუ რამ გამოიწვია ანევრიზმის გახეთქვა და არის თუ არა იგი ტრავმასთან კავშირში, კატეგორიული მსჯელობა შეუძლებელია.

32. საკასაციო სასამართლოსათვის ბუნდოვანია ის ფაქტი, რომ შემთხვევის ადგილზე არაერთი პირის ყოფნის მიუხედავად, წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ გამოკვეთილა მოწმე (მათ შორის თავად გარდაცვლილის თანმხლები პირებიდან), რომელიც სრულყოფილად და დეტალურად დაინახავდა და აღწერდა ვ. ქ-ს ქმედებებს ე.წ. ,,ბოქსში.“

33. ამდენად, საკასაციო პალატას არ გააჩნია უტყუარი სახის მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომელიც გონივრულ ეჭვს მიღმა მტკიცების სტანდარტით მიუთითებდა ვ. ქ-ას მიერ ი. ჯ-ას სიცოცხლის მოსპობას გაუფრთხილებლობით.

34. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო მტკიცებულებათა შეფასებისას ხელმძღვანელობს მტკიცების „გონივრულ ეჭვს მიღმა“ სტანდარტით; აღნიშნული სტანდარტი უნდა გამომდინარეობდეს საკმაოდ მყარ, ზუსტ და თანმხვედრ ფაქტებზე დამყარებული ვარაუდიდან ან მსგავსი უტყუარი ფაქტების პრეზუმფციიდან (,,ულკუ ეკინჯი თურქეთის წინააღმდეგ,“ (Ülkü Ekinci v. Turkey), N27602/95, 16/07/2002, §142). ვინაიდან, ამ შემთხვევაში, ბრალდების მხარეს/კასატორს არ წარმოუდგენია მყარი, ზუსტი და თანმხვედრი მტკიცებულებების ერთობლიობა, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი პირის საქართველოს სსკ-ის 116-ე მუხლის პირველი ნაწილით გამტყუნების მოთხოვნით დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების რაიმე სახის საფუძველი.

35. ამდენად, წარმოდგენილი მტკიცებულებებისა და კასატორის არგუმენტების სრულყოფილად შეფასების შემდეგ, საკასაციო პალატა ეთანხმება და იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს განაჩენს ვ. ქ-ას ქმედების საქართველოს სსკ-ის 126-ე მუხლით დაკვალიფიცირების ნაწილში.

36. რაც შეეხება მსჯავრდებულისათვის განსაზღვრულ სასჯელს, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ საქართველოს სსსკ-ის მე-300 მუხლის პირველი ნაწილის ,,გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, განაჩენი იმ შემთხვევაში მიიჩნევა უკანონოდ, როდესაც გამოყენებულია სასჯელის ისეთი სახე ან ზომა, რომელიც აშკარად არ შეესაბამება მსჯავრდებულის ქმედების ხასიათსა და ამავდროულად, მის პიროვნებას.

37. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დანიშნული სასჯელის სახე და ზომა პროპორციულია როგორც ჩადენილი ქმედების ხასიათთან, ისე ვ. ქ-ს პიროვნებასთან და სრულად უზრუნველყოფს საქართველოს სსკ-ის 39-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ სასჯელის მიზნების მიღწევას, კერძოდ, მოცემულ შემთხვევაში, ვ. ქ-ას, მის მიერ ჩადენილი ძალადობრივი აქტისათვის, განესაზღვრა ყველაზე მკაცრი სახის სასჯელი, თავისუფლების აღკვეთა. ამასთან, ვ. ქ-ა ნასამართლობის არმქონეა. რაც შეეხება უშუალოდ დამდგარ შედეგს (რომელზეც კასატორი სასჯელის დასაბუთების ნაწილში აპელირებს), საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ იმეორებს, რომ წარმოდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე (მათ შორის – ორი სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნითა და თავად შემთხვევის ადგილზე მყოფი, არაერთი მოწმის ჩვენებით), ვერ გამოიკვეთა უტყუარი მიზეზობრივი კავშირი ვ. ქ-ას მიერ ჩადენილ ქმედებასა (ძალადობრივი აქტი) და ი. ჯ-ას გარდაცვალებას შორის.

38. ამდენად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, სააპელაციო სასამართლომ საქართველოს სსკ-ის 126-ე მუხლით ჩადენილი დანაშაულის ჩადენის შეფასებისას გაითვალისწინა როგორც ვ. ქ-ას მიერ მოვალეობათა დარღვევის ზომა, ისე მისი ინტენსივობა და ფარგლები.

39. ამასთან, თბილისის სააპელაციო პალატამ მართებულად გაითვალისწინა საქართველოს სსსკ-ის 269-ე მუხლის მოთხოვნა (გამამტყუნებელი განაჩენის დადგენისას სასჯელის დანიშვნისა და მისი მოხდისაგან გათავისუფლების შესახებ) და ვინაიდან განაჩენის გამოტანის მომენტისათვის უკვე გასული იყო ამ დანაშაულისათვის სისხლისსამართლებრივი დევნის ხანდაზმულობის ვადა (თანახმად, საქართველოს სსკ-ის 71-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა), მსჯავრდებული ვ. ქ-ა კანონისმიერად გათავისუფლდა სასამართლოს მიერ დანიშნული სასჯელის მოხდისაგან (აღსანიშნავია ისიც, რომ კასატორის მოთხოვნა სასჯელის ნაწილში არც მოიცავს ხანდაზმულობის ნორმის სხვაგვარად განმარტების საკითხს).

40. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან არ იკვეთება საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის რომელიმე საფუძველი, საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3, მე-3², მე-3³, მე-4 ნაწილების შესაბამისად, პალატამ

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. დაუშვებლად იქნეს ცნობილი თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული პროკურატურის პროკურორ მარიამ ბეგიაშვილის საკასაციო საჩივარი მსჯავრდებულ ვ. ქ-ას მიმართ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2023 წლის 13 ივლისის განაჩენზე;

2. განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე – ლ. თევზაძე

მოსამართლეები: ნ. სანდოძე

მ. გაბინაშვილი