¹ 3კ/1049-01 1 თებერვალი, 2002 წ. ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

რ. ნადირიანი,ლ. გოჩელაშვილი

სარჩელის საგანი: ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

მოსარჩელემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხის წინააღმდეგ და მოითხოვა ზიანის ანაზღაურება 3 300 ლარის ოდენობით. მოთხოვნის საფუძვლად მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ იჯარით აღებული ჰქონდა 20 ჰა მიწის ნაკვეთი, რომელიც გაყო შუაზე, 10 ჰა-ზე დათესა ქერი, 10 ჰექტარზე კი – მზესუმზირა. გვალვის გამო მოსავალი ვერ მიიღო, მოვიდა ცოტაოდენი ქერი, რომლის აღება დაგვიანდა და ვერ აიღო. გვალვის გამო შარშან დაურიგეს სათესლე ხორბალი და როცა ნაკვეთში მივიდა ნახა, რომ ამოსული იყო “ნაგერალა” ქერი, რის გამოც 10 ჰა მიწის ნაკვეთი აღარ მოხნა, მეორე ნახევარზე კი დათესა ხორბალი. იმ ნაკვეთში, რომელშიც “ნაგერალა” ქერი იყო ამოსული შევიდა მოპასუხის და მის მიერ დაქირავებული მწყემსების საქონელი და გაუნადგურა ქერის ნათესი. აღნიშნულის გამო მოპასუხის მწყემსებთან მოუვიდა ჩხუბი, მწყემსებმა იგი სცემეს, რის გამოც ისინი წაიყვანეს პოლიციაში და ამ ფაქტზე ჩატარდა მოკვლევა. მოსარჩელემ წარმოადგინა სიღნაღის სოფლის მეურნეობისა და სურსათის სამმართველოს მთავარი აგრონომის, მთავარი ზოოტექნიკოსის და ბოდბისხევის უბნის ინსპექტორის მიერ შედგენილი აქტი, რომლის თანახმად ნათესის დაზიანებით მიყენებულმა ზიანმა შეადგინა 3 300 ლარი.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელის ნაკვეთთან ახლოს აქვს ფერმა, ჰყავს საქონელი, ცხვარიც და ძროხაც, მართალია მისი საქონელი შესული იყო მოსარჩელის ნაკვეთში, მაგრამ მოსარჩელეს ამით ზარალი არ მიუღია.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 16 აპრილის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე. ეს გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატის 2001 წლის 9 აგვისტოს განჩინებით.

სააპელაციო პალატის სხდომაზე მოპასუხემ განმარტა, რომ მოსარჩელის ნაკვეთში მისი პირადი საქონელი არ შესულა. მისი ნაკვეთი ტერიტორიულად ახლოს არის მოსარჩელის ნაკვეთთან, რის გამოც მოსარჩელემ იფიქრა, რომ მისი საქონელი იქნებოდა შესული.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მოსარჩელემ ვერ წარმოადგინა შესაბამისი მტკიცებულება და ვერ დაადასტურა ის ფაქტი, რომ მისი ნათესი დააზიანა მოპასუხის საქონელმა და არა იმ მწყემსებისა, რომელთაც დაქირავებული აქვს მოპასუხის საქონლის სადგომი. სასამართლომ არ მიიჩნია მტკიცებულებად 2000 წლის 5 მარტს შედგენილი აქტი ნათესის დაზიანების თაობაზე, რადგან იგი შედგენილია ცალმხრივად, მოპასუხის მონაწილეობის გარეშე. აქტში არ არის მითითებული, თუ რამდენს შეადგენს მოცემულ რაიონში ჩვეულებრივ პირობებში დათესილი ქერის საშუალო სტატისტიკური მოსავლიანობა და მათ შორის ე.წ. “ნაგერალა” ქერის მოსავლიანობა. ასევე რა ღირს ერთი ტონა ქერის საბაზრო ღირებულება. ამდენად, სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ მოსარჩელის მიერ ვერ იქნა დადასტურებული, რომ ზიანის მიმყენებელი პირუტყვის მფლობელი იყო მოპასუხე და რას შეადგენს მიყენებული ზიანის ოდენობა.

კასატორი მოითხოვს სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმებას და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას იმ საფუძვლით, რომ განჩინება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული და დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. კასატორის მოსაზრებით სასამართლომ არასწორად შეაფასა მტკიცებულებები და არასწორად დაადგინა, რომ არ არსებობს მტკიცებულება იმის შესახებ, რომ ნათესი დააზიანა მოპასუხის საქონელმა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, მოისმინა მხარეთა განმარტებები და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საოლქო სასამართლოს პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

მოცემულ საქმეზე საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატამ სარჩელზე უარის თქმის საფუძვლად მიუთითა ის გარემოება, რომ მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა ის ფაქტი, რომ მისი ნათესი დააზიანა მოპასუხის საქონელმა და არა იმ მწყემსებისა, რომელთაც დაქირავებული აქვთ მოპასუხის საქონლის სადგომი.

საქმის მასალებით ირკვევა, რომ რაიონულ სასამართლოში საქმის განხილვისას მოპასუხემ დაადასტურა ის ფაქტი, რომ მოსარჩელის ნაკვეთში შესული იყო მისი საქონელი, მოპასუხემ ასევე განმარტა, რომ “მოსარჩელის ნათესთან ახლოს არის მისი ფერმა, ჰყავს საქონელი, ცხვრებიც და ძროხაც”. მოწმე ვ. ჩ-შვილის განმარტებით მოპასუხემ შესთავაზა მოსარჩელეს მორიგება. კერძოდ, ვისაც ნაგერალა ქერის მოსავალი ჰქონდა, იმ მოსავალის 100%-ს მისცემდა მოსარჩელეს, ან ხორბლის მოსავალის 50%, მაგრამ მხარეები ვერ შეთანხმდნენ, რადგან მოსარჩელე მოითხოვდა 60%-ს.

მოწმე უ. ჯ-შვილის განმარტებით, მასთან მივიდა მოპასუხე, უთხრა, რომ მისმა საქონელმა გაძოვა მოპასუხის ნათესი და თხოვა მიდი ადგილზე და დაათვალიერეო.

საკასაციო პალატაში საქმის განხილვისას მოპასუხემ განმარტა, რომ მწყემსები მის მიერ არის დაქირავებული, რითაც დაადასტურა რაიონულ სასამართლოში მიცემული განმარტება იმის შესახებ, რომ აქვს ფერმა ე.ი. დაადასტურა, რომ მწყემსებს მოპასუხის სადგომი კი არა აქვთ დაქირავებული, არამედ, მოპასუხეს აქვს ფერმა და დაქირავებული ჰყავს მწყემსები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატა თვლის, რომ სასამართლოს მიერ მოწმეთა და მოპასუხის ურთიერთსაწინააღმდეგო განმარტებები არ იქნა განხილული ყოველმხრივ და სრულად, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-(2) მუხლის მოთხოვნები. აღნიშნულის გამო საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ კასატორის მითითება იმის შესახებ, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა მტკიცებულებები და ისე დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები, უნდა ჩაითვალოს დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიად, რის გამოც სააპელაციო პალატის განჩინება ამ საქმეზე უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

სააპელაციო სასამართლო მართალია, მიუთითებს, რომ თითქოს ვერ იქნა დადგენილი ზიანის ოდენობა, რასაც საფუძვლად უდევს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, მაგრამ საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტაციით დადგენილია, რომ სადავო ნაკვეთზე ზიანის ოდენობა შეადგენს 3 300 ლარს. ზიანის განსაზღვრის თვალსაზრისით თუ კი სააპელაციო სასამართლო სარწმუნოდ არ მიიჩნევდა მითითებულ დოკუმენტს, მაშინ სააპელაციო სასამართლოს დასაბუთებულად უნდა გაეკეთებინა მისი უარყოფა. თუ კი სააპელაციო სასამართლოს წარმოდგენი­ლი მტკიცებულება საეჭვოდ მიაჩნდა, მაშინ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 222-ე მუხლის შესაბამისად მხარისათვის უნდა მიეცა სათანადო შეკითხვები, რომელიც ხელს შეუწყობდა საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა სრულად და ზუსტად განსაზღვრას, მიყენებული ზიანის განსაზღვრის მიზნით მტკიცებულაბათა გამოვლენას და სასამართლოში წარმოდგენას და წამოდგენილი მტკიცებულებების უტყუარობის გამოკვლევას.

საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლომ მტკიცებულებების ყოველმხრივ და სრულად განხილვის შედეგად უნდა გამოიტანოს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 218-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, ყოველნაირად უნდა შეუწყოს ხელი და მიიღოს კანონით გათვალისწინებული ყველა ზომა, რათა მხარეებმა საქმე მორიგებით დაამთავრონ.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

კ. ტ-შვილის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2001 წლის 9 აგვისტოს განჩინება ამ საქმეზე გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება