3კ-1212-02 11 დეკემბერი, 2002 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

ლ. გოჩელაშვილი,

მ. წიქვაძე

დავის საგანი: ზედმეტად დარიცხული თანხის ჩამოწერა და მორალური ზიანის ანაზღაურება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2002წ. 19 თებერვალს მოსარჩელე დ. შ.-მ “ე”-ის წინააღმდეგ სარჩელით მიმართა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოს იმ საფუძვლით, რომ “ე”-ის კრწანისის რაიონის თანამშრომლებმა მის მიმართ ჩაიდინეს მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებები, კერძოდ, 1999-2000 წლებში მოპასუხე მხარემ ზედმეტად დაარიცხა მიუწოდებელი ელ. ენერგიის 1670 კვტ. 1 სთ-ის საფასური 158,8 ლარის ოდენობით. ამასთან, დავალიანების გადაუხდელობის გამო “ე”-ის თანამშრომლებმა 2000-2001 წლებში ოთხჯერ შეუწყვიტეს ელ. ენერგიის მიწოდება დაუსაბუთებული დავალიანების გამო, რაზედაც არაერთხელ წერილობით მიმართა “ე”-ს. მოსარჩელემ მოითხოვა “ე”-ს დაევალოს ჩამოწერილი იქნეს 1999-2000 წლებში ზედმეტად დარიცხული 158.8 ლარი, ასევე ჩაეთვალოს ცენტრალური საპენსიო ფონდიდან 28,8 ლარი. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხე მხარეს დაეკისროს მიყენებული მორალური ზიანისათვის ფულადი კომპენსაცია 10000 ლარის ოდენობით, რომელიც შემდეგ შეამცირა 5000 ლარამდე.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

2002წ. 19 თებერვლის გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სარჩელი ზედმეტად დარიცხული 158,8 ლარისა და 28,8 ლარის ჩათვლის ნაწილში. სარჩელი მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

დ.შ.-მ სააპელაციო საჩივრით მოითხოვა გადაწყვეტილების გაუქმება მორალური ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის ნაწილში იმ მოტივით, რომ სკ-ს 413-ე მუხლის მეორე ნაწილით ჯანმრთელობის ვნების მიყენების შემთხვევაში, დაზარალებულს შეუძლია მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისათვის.

სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში შეამოწმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები და სააპელაციო საჩივარი არ დააკმაყოფილა შემდეგი გარემოების გამო:

სკ-ს 18-ე მუხლის მე-6-ე ნაწილის თანახმად, პირმა შეიძლება მოითხოვოს მორალური ზიანის ანაზღაურება მხოლოდ ამ მუხლით გათვალისწინებული სიკეთის დაცვისას. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს მე-18-ე მუხლით გათვალისწინებული გარემოებები.

რაც შეეხება სკ-ს 413-ე მუხლის მეორე ნაწილს, სადაც საუბარია დაზარალებულის მიერ მოთხოვნილ არაქონებრივ ზიანზე, სასაამრთლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული ნორმა არ უნდა იქნეს გამოყენებული, რადგან დ. შ.-ა არ არის დაზარალებული.

სააპელაციო სასამართლომ უცვლელი დატოვა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 19 თებერვლის გადაწყვეტილება.

დ. შ.-ა საკასაციო საჩივრით მოითხოვს აღნიშნული განჩინების გაუქმებას და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებას შემდეგი საფუძვლით:

ქ.თბილისის საოლქო სასამართლოს, საქმის განხილვისას, არსებითად უნდა შეესწავლა აპელანტის ავადმყოფობის მდგომარეობა, რადგანაც სააპელაციო საჩივრის განხილვისას აპელანტის მიმართ წარმოდგენილი იქნა ჯანმრთელობის გაუარესების სამედიცინო დასკვნები, რაც საფუძველს იძლევა არაქონებრივი ზიანის ასანაზღაურებლად, თანახმად სკ-ს 413-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა. ამასთან თბილისის საოლქო სასამართლომ განჩინების გამოტანისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სკ-ს 997-ე მუხლის მოთხოვნა.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა ახსნა-განმარტებანი და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სსკ-ს 410-ე მუხლით საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ კანონის მითითებულ დარღვევას ადგილი არა აქვს. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ სწორად გამოიყენა და განმარტა კანონი. კერძოდ, სკ-ს 413-ე მუხლის პირველი ნაწილით არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევაში. მოსარჩელის მოთხოვნა არაქონებრივი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე ამავე კოდექსის 413-ე მუხლის მეორე ნაწილის, მე-18 და 997-ე მუხლების საფუძველზე არ გამომდინარეობს ამ ნორმების მოთხოვნებიდან. სკ-ს მე-18 მუხლი ადგენს პირადი არაქონებრივი უფლებების დარღვევისას მორალური ზიანის ანაზღაურების საფუძვლებს. მოცემულ შემთხვევაში პირადი არაქონებრივი უფლების დაცვა არ წარმოადგენს დავის საგანს. ამავე კოდექსის 413-ე მუხლის მეორე ნაწილი ითვალისწინებს მორალური ზიანის ანაზღაურებას მხოლოდ სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შემთხვევაში. მოსარჩელემ ვერ წარადგინა სასამართლოში ჯანმრთელობის ვნების მიყენების დამადასტურებელი მტკიცებულებანი. რაც შეეხება კასატორის მითითებას, რომ მას ჯანმრთელობის მდგომარეობა გაუუარესდა (იგი დიაბეტითაა დაავადებული), არ იქნა დადასტურებული. ამასთან გასათვალისწინებელია ის გარემოებაც, რომ აღნიშნული ნორმის საფუძველზე პასუხისმგებლობის საკითხი მაშინ დადგება, თუ არსებობს მიზეზობრივი კავშირი ქმედებასა (ელ. ენერგიის გამორთვა) და დამდგარ შედეგს (ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენება) შორის. აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებანი მხარეს სასამრთლოსათვის არ წარუდგენია. რაც შეეხება სკ-ს 997-ე მუხლს, იგი დელექტური ვალდებულებაა, რომელიც ითვალისწინებს მხოლოდ მატერიალური ზიანის ანაზღაურებას და იგი სასამართლოს მოცემული დავის გადაწყვეტისას არ უნდა გამოეყენებინა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე უსაფუძვლოა კასატორის მოთხოვნა, რის გამოც უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის საოლქო სასამრთლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების სააპელაციო პალატის 2002წ. 18 ივლისის განჩინება.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა^:

დ. შ.-ს საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 18 ივლისის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.