გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-1250-01 10 მაისი, 2002 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

რ. ნადირიანი, მ. გოგიშვილი

დავის საგანი: უკანონო მფლობელობიდან ქონების გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2001 წლის 7 იანვარს მ. ბ-შვილმა სარჩელით მიმართა სიღნაღის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხის, გ. შ-შვილის მიმართ და მოითხოვა უკანონოდ მიტაცებული 0,01 ჰა მიწის ფართობის გათავისუფლება, მოსარჩელემ აღნიშნა, რომ 1999 წლის 19 თებერვალს სიღნაღის რაიკოოპერატივისგან შეიძინა სოფ. ... უნივერმაღის შენობა ეზოსთან ერთად (ფართი _ 0,2 ჰა). მოპასუხემ მიიტაცა უნივერმაღის ეზოს ნაწილი _ 0,01 ჰა, იყენებს მას სურვილისამებრ, რითაც ხელი ეშლება მის მიერ მიტაცებულ მიწის ნაკვეთზე განლაგებული საკანალიზაციო ჭის ფუნქციონირებას.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ სადავო ფართი, მართალია, მისი საკუთრება არ იყო, მაგრამ მის ეზოშია განთავსებული და 1977 წლიდან იხდის მის გადასახადს.

სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 23 მარტის გადაწყვეტილებით, სკ-ს 170-172-ე მუხლების საფუძველზე, მ. ბ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა _ გ. შ-შვილის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილი იქნა მ. ბ-შვილის კუთვნილი მიწის ფართი _ 0,01 ჰა და აღიკვეთა მესაკუთრის მიერ მიწის ნაკვეთით სარგებლობის უკანონო ხელშეშლა.

გ. შ-შვილმა გაასაჩივრა აღნიშნული გადაწყვეტილება თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატაში. აპელანტმა მოითხოვა I ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

სააპელაციო პალატამ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი და მოპასუხის მიერ საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტის წარმოუდგენლობის საფუძვლით 2001 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით უარი უთხრა აპელანტს სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე, შესაბამისად, უცვლელი დარჩა სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 23 მარტის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ 1999 წლის 19 თებერვალს, სიღნაღის რაიკოოპკავშირის გამგეობას და მ. ბ-შვილს შორის დაიდო ხელშეკრულება, რის საფუძველზეც სიღნაღის რაიკოოპკავშირმა მ. ბ-შვილს 4500 ლარად მიჰყიდა სიღნაღის რაიონის სოფ. ... მდებარე უნივერმაღის შენობა; უნივერმაღის სავაჭრო ფართობი შეადგენს 1500 კვ.მ. ხელშეკრულება 1999 წლის 22 თებერვალს გატარდა რეგისტრაციაში კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად. ამასთან, საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ 1999 წლის 25 მაისს გაცემული სარეგისტრაციო მოწმობის საფუძველზე, უნივერმაღის კუთვნილი არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი ფართობით _ 2000 კვ.მ საკუთრებაში გადაეცა მ. ბ-შვილს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის აღნიშნული განჩინება გ. შ-შვილმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება იურიდიულად დასაბუთებული არ არის, ამასთან სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე, 181-ე მუხლები. სასამართლომ ასევე დაარღვია სსსკ 70-78-ე მუხლების მოთხოვნები. კასატორის მოსაზრებით სასამართლომ არ შეაფასა სათანადოდ გამგეობის დადგენილება და სხვა მტკიცებულებები. კასატორი ითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებას.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, მოისმინა მხარეთა განმარტებები და თვლის, რომ გ. შ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებების მიმართ, რომელიც ასახულია საოლქო სასამართლოს პალატის გადაწყვეტილებაში ან საქმის მასალებში. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, საოლქო სასამართლოს პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

მოცემულ საქმეზე დადგენილია, რომ 1999 წლის 19 თებერვალს, სიღნაღის რაიკოოპკავშირის გამგეობას და მ. ბ-შვილს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც სიღნაღის რაიკოოპ­კავშირმა მ. ბ-შვილს 4500 ლარად მიჰყიდა სიღნაღის რაიონის სოფ. ... მდებარე უნივერმაღის შენობა. ხელშეკრულება 1999 წლის 22 თებერვალს გატარდა რეგისტრაციაში კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად. ამასთან, საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ 1999 წლის 25 მაისს გაცემული სარეგისტრაციო მოწმობის საფუძველზე, უნივერმაღის კუთვნილი არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი ფართობით 2000 კვ.მ., რომელზედაც განლაგებულია ჭა, საკუთრებაში გადაეცა მ. ბ-შვილს. დადგენილია, ასევე, რომ სადავო მიწის ფართობს, რომელზედაც განლაგებულია კანალიზაციის ჭა, ფლობს მოსარჩელე.

დადგენილია, რომ მოსარჩელის მიერ სასამართლოში ვერ იქნა წარმოდგენილი სადავო ნივთზე საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი. კასატორი ვერ მიუთითებს რაიმე მტკიცებულებაზე, რომელიც გამორიცხავდა სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილ გარემოებებს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ვინაიდან, მოპასუხემ ვერ დაამტკიცა თავისი მოთხოვნის საფუძვლიანობა, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო პალატის განჩინებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა. რაც შეეხება კასატორის მითითებას იმის შესახებ, რომ სიღნაღის რაიონის გამგეობის ¹103 დადგენილებით სადავო მიწის ფართი წარმოადგენს გ. შ-შვილის საკუთრებას, პალატა არ იზიარებს, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, უძრავი ნივთის შესაძენად აუცილებელია სანოტარო წესით დამოწმებული საბუთი და შემძენის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

მოსარჩელე მ. ბ-შვილს მითითებულ მოთხოვნათა შესაბამისად აქვს შეძენილი სოფ. ... მდებარე უნივერმაღი და მის სარგებლობაში არსებული არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართობი. გამგეობის დადგენილება კი არ წარმოადგენს უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძველს. ამასთან, მოსარჩელის მიერ მითითებული გამგეობის დადგენილება გაუქმებულია სიღნაღის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 22 თებერვლის გადაწყვეტილებით. ეს გადაწყვეტილება არ გასაჩივრებულა და შესულია კანონიერ ძალაში.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლები, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა. მართალია სააპელაციო პალატას თავის განჩინებაში არა აქვს მითითებული სკ-ს 170-ე და 172-ე მუხლები, მაგრამ სააპელაციო პალატის მიერ რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება მიჩნეულ იქნა კანონიერად და გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად. რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით კი სარჩელი დაკმაყოფილდა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლების საფუძველზე და სადავო მიწის ფართი გ. შ-შვილის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილი იქნა.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს ასევე კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 181-ე მუხლი, რომლის მეორე ნაწილის თანახმად, თუ შეუძლებელია ზუსტი საზღვრის დადგენა, მაშინ გასამიჯნავად გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს მეზობლების ფაქტობრივ მფლობელობას.

საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო პალატამ მართებულად არ გამოიყენა მითითებული ნორმა, რადგან მხარეთა შორის არ არის შეუძლებელი ზუსტი საზღვრის დადგენა და შესაბამისად ფაქტობრივ მფლობელობას არა აქვს გადამწყვეტი მნიშვნელობა.

საკასაციო პალატა არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ იგი არ ესწრებოდა სასამართლო სხდომებს, რითაც დაირღვა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსს 70-78-ე მუხლების მოთხოვნები. საქმის მასალებით ირკვევა, რომ მოპასუხე მოწვეული იყო სასამართლოში, იგი ესწრებოდა ყველა სხდომას და იცავდა თავის ინტერესებს. ამასთან მოპასუხის მიერ სასამართლო სხდომის ოქმები არ გასაჩივრებულა კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად. ამდენად, საკასაციო საჩივარი უსაფუძვლოა და იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

გ. შ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს ამ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2001 წლის 15 ოქტომბრის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.