გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა
¹ 3კ-1263-01 16 მაისი, 2002 წ., ქ. თბილისი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა
შემადგენლობა: ბ. ხიმშიაშვილი (თავმჯდომარე),
მ. ახალაძე, მ. ცისკაძე
დავის საგანი: ბინიდან გამოსახლება.
აღწერილობითი ნაწილი:
ე. თ-იამ სარჩელით მიმართა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონულ სასამართლოს ვ. თ-ურის მიმართ და მოითხოვა თბილისში, ... მდებარე საკუთარი ოთახის დაბრუნება.
თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 16 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა.
ვ. თ-ურმა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება გაასაჩივრა სააპელაციო საჩივრით.
თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2000წ. 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით გაუქმდა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელს ეთქვა უარი, რაც გაუქმებულ იქნა უზენაესი სასამართლოს მიერ იმ მოტივით, რომ სარჩელი შეტანილი იყო არასათანადო მოსარჩელის მიერ.
სასამართლო პროცესზე საქმეში მოსარჩელედ ჩაება სადავო საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრე ა. ე-ოვი.
თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001წ. 8 ოქტომბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; რაიონული სასამართლოს 2000წ. 16 მაისის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.
პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო ბინა, რომელიც მდებარეობს ქ.თბილისში, ... არის ლიტ “ბ” სახლის ¹10 ოთახი, რომლის ფართია 10,76 კვ.მ. იგი 1983 წლიდან საკუთრების უფლებით ირიცხება ა. ე-ოვას სახელზე. სადავო ფართი ვ. თ-იას დაკავებული აქვს 1976 წლიდან. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ურთიერთობა უნდა მოწესრიგდეს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლებით. საქმის მასალებით არ მტკიცდება აპელანტის, ვ. თ-ურის მიერ მესაკუთრისათვის თანხის გადახდის ფაქტი. სასამართლომ არ ჩათვალა დადასტურებულად მხარეთა შორის საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის დათმობის ურთიერთობის არსებობა.
ვ. თ-ურმა საკასაციო საჩივრით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს და მოითხოვა საოლქო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი საფუძვლებით:
საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატამ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, საქართველოს კანონი “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ”.
მხარეთა შორის დაიდო საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის დათმობის გარიგება, რაც დადასტურებულია სადავო საცხოვრებელ სადგომში რეგისტრაციით, კომუნალური და დაზღვევის გადასახადების გადახდით.
სასამართლომ არასწორად განმარტა “საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მეორე ნაწილი, ვინაიდან მიაჩნია, რომ დათმობის ურთიერთობის არსებობისათვის ერთდროულად უნდა არსებობდეს პირის რეგისტრაცია სადავო ფართში, კომუნალური გადასახადებისა და მესაკუთრისათვის გარკვეული საფასურის გადახდის ფაქტი.
სამოტივაციო ნაწილი:
პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, საკასაციო საჩივარს, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი დასაბუთებულობა და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ... მდებარე სახლმფლობელობა თანასაკუთრების უფლებით ეკუთვნის რამდენიმე მესაკუთრეს. მათ შორის ¹10 ოთახი, ფართით 10,76 კვ.მ. ირიცხება ა. ე-ოვას სახელზე.
1976 წლიდან აღნიშნულ ოთახში მდგმურის უფლებით ცხოვრობს ვ. თ-ური, რომელსაც აღნიშნულ ფართში ცხოვრების სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია.
პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოტივაციას, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა კანონი.
პალატა ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ მხარეთა შორის წარმოშობილი ურთიერთობა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის დათმობაა; ვინაიდან ეს ურთიერთობა წარმოიშობა მაშინ, როცა მხარეები გამოხატავენ ნებას, მიმართულს საცხოვრებელი სადგომის დათმობისაკენ. მოცემულ შემთხვევაში ვ. თ-ურის მიერ სადავო ოთახით სარგებლობა და, შესაბამისად, მხარეთა ურთიერთობა დაიწყო იმით, რომ ვ. თ-ური ფლობდა ოთახს როგორც ყოფილი რძალი, ოჯახის წევრი და არა როგორც მოსარგებლე; მხარეთა შორის საოჯახო ურთიერთობა დიდიხანია შეწყვეტილია. ვ. თ-ურს დღეისათვის არ გააჩნია სადავო ბინის ფლობის სამართლებრივი საფუძველი, მესაკუთრეს სამოქალაქო კოდექსის 168-ე მუხლის თანახმად უფლება აქვს მოითხოვოს მფლობელობის შეწყვეტა. გამომდინარე აღნიშნულიდან, ვ. თ-ური არამართლზომიერი მფლობელია.
სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიუთითა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის თანახმად მესაკუთრეს შეუძლია თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს თავისი ქონებით და არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა. ამ კოდექსის 172-ე მუხლის საფუძველზე კი მესაკუთრე ა. ე-ოვას უფლება აქვს მოსთხოვოს არამართლზომიერ მფლობელს ნივთის უკან დაბრუნება.
პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ კანონიერად დააკმაყოფილა მესაკუთრის მოთხოვნა და არ არსებობს საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
სარეზოლუციო ნაწილი:
პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
ვ. თ-ურის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.
თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2001წ. 8 ოქტომბრის განჩინება დარჩეს უცვლელი.
პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.