გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-1274-01 26 აპრილი, 2002 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

რ. ნადირიანი, მ. გოგიშვილი

დავის საგანი: საქმის წარმოების განახლება.

აღწერილობითი ნაწილი:

ქ. თელავის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1961 წლის 20 ივლისის გადაწყვეტილების საფუძველზე ტ. ჭ-ძეს გამოეყო ქ. თელავში 300 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი. აღნიშნული ნაკვეთის მოსაზღვრედ მდებარე 22,5 კვ.მ. ფართის მაღაზია პრივატიზებულია და ირიცხება მ. ს-შვილის სახელზე.

1998 წლის 12 მაისს ტ. ჭ-ძემ აღძრა სარჩელი თელავის რაიონულ სასამართლოში მ. ს-შვილის მიმართ და მოითხოვა მის ნაკვეთზე აშენებული შენობის _ მაღაზიის მისთვის მიკუთვნება. მოსარჩელემ სარჩელის საფუძვლად მიუთითა, რომ მისი საცხოვრებელი სახლის ეზოს ბოლოში აშენებულია უკანონო ნაგებობა, რომელშიც ფუნქციონირებს მაღაზია. აღნიშნული შენობის პრივატიზაცია მოხდა მ. ს-შვილის მიერ. მიიჩნია, რა რომ სადავო შენობა არის მიწის ნაკვეთის განუყოფელი, არსებითი შემადგენელი ნაწილი, ტ. ჭ-ძემ მოითხოვა ამ შენობის მისთვის მიკუთვნება და მის სახელზე აღრიცხვა. სასამართლო განხილვის პროცესში მოსარჩელემ შეცვალა სასარჩელო მოთხოვნა და მოითხოვა იმ მიწის ნაკვეთის მისთვის მიკუთვნება, რომელზედაც მდებარეობს მაღაზია. მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თელავის რაიონულმა სასამართლომ 1999 წლის 25 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დააკმაყოფილა. აღნიშნული გადაწყვეტილება გასაჩივრებულ იქნა ზემდგომ ინსტანციაში, მაგრამ უცვლელად იქნა დატოვებული და შევიდა კანონიერ ძალაში.

გ. ჭ-ძემ განცხადებით მიმართა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატას, რომლითაც მოითხოვა 2000 წლის 1 მარტის განჩინების ბათილად ცნობა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება. ახლად აღმოჩენილ გარემოებად გ. ჭ-ძემ მიიჩნია მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის წერილი, რომელშიც განმარტებული იყო მიწის შესახებ მოქმედი ნორმები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2000 წლის 31 ივლისის განჩინებით ტ. ჭ-ძის წარმომადგენლის განცხადება 2000 წლის 1 მარტის განჩინების ბათილად ცნობის ნაწილში დარჩა განუხილველი, როგორც დაუშვებელი, ხოლო ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების ნაწილში განსახილველად გადაეგზავნა თელავის რაიონულ სასამართლოს.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 13 აპრილის განჩინებით გ. ჭ-ძეს უარი ეთქვა ამავე სასამართლოს 1999 წლის 25 აგვისტოს გადაწყვეტილების გაუქმებასა და ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ უსაფუძვლობის გამო.

აღნიშნული განჩინება ტ. ჭ-ძის წარმომადგენელმა გ. ჭ-ძემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით და მოითხოვა მისი გაუქმება. აპელანტმა თავისი მოთხოვნის საფუძვლად მიუთითა, რომ თელავის რაიონულმა სასამართლომ არ გაითვალისწინა ახლად აღმოჩენილი მტკიცებულება, რომლითაც სრულიად შეცვლილია მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის პოზიცია, რომელიც მას I ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას გააჩნდა. კერძოდ, ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მიჩნეულ და წარმოდგენილ მტკიცებულებაში (მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის წერილი) აღნიშნულია, რომ ტ. ჭ-ძის მიწის ნაკვეთი შევსებულ უნდა იქნეს იმ ოდენობამდე, რომელსაც იგი ითხოვდა I ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას. აპელანტის მოსაზრებით, არასწორია სასამართლოს განმარტება იმის შესახებ, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 1998 წლის 11 თებერვლის ¹66 ბრძანებულება ეხება სასამართლო-სამეურნეო მიწებთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს და არ ეხება სადავო საკითხის მოწესრიგებას, ასევე არასწორად მიიჩნია გ. ჭ-ძემ სასამართლოს პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ კანონის განმარტება ვერ იქნება მიჩნეული ახლად აღმოჩენილ გარემოებად.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატამ 2001 წლის 27 სექტემბრის განჩინებით არ დააკმაყოფილა ტ. ჭ-ძის წარმომადგენლის გ. ჭ-ძის სააპელაციო საჩივარი; შესაბამისად, უცვლელი დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 13 აპრილის განჩინება.

სააპელაციო პალატამ ტ. ჭ-ძის მიერ მითითებული წერილი არ მიიჩნია ახლად აღმოჩენილ გარემოებად იმ საფუძვლით, რომ წერილში განმარტებული იყო მიწის შესახებ საკანონმდებლო ნორმები, რომლებიც საქმის განხილვისას მოქმედებდა და სასამართლოების მიერ აღნიშნული ნორმები გამოყენებული იყო გადაწყვეტილების გამოტანის დროს.

აღნიშნული გადაწყვეტილება ტ. ჭ-ძის წარმომადგენელმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით. კასატორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება იურიდიულად დაუსაბუთებელია და ითხოვს მის გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით საქმის წარმოების განახლებას.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა განმარტებები და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების წანამძღვრები.

ამავე კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” პუნქტის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც სასამართლოში საქმის განხილვის დროს გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას.

მოცემულ საქმეზე განმცხადებელი ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მიუთითებს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის წერილს, სადაც განმარტებულია მიწის შესახებ საკანონმდებლო ნორმები. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ საკანონმდებლო ნორმების განმარტება ვერ ჩაითვლება ახლად აღმოჩენილ გარემოებად, ასევე იგი ვერ ჩაითვლება რაიმე მტკიცებულებად და შესაბამისად იგი გავლენას ვერ მოახდენდა 1999 წლის 25 აგვისტოს გადაწყვეტილებაზე, რადგან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ამომწურავად განსაზღვრავს თუ რომელი საშუალებები შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მტკიცებულებად. სსკ-ის 102-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, საქმის გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება მხარეთა ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატა თვლის, რომ კასატორის მიერ არ არის მითითებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე საფუძველი, რომლის არსებობის შემთხვევაში შესაძლებლადაა მიჩნეული საქმის წარმოების განახლება. ამასთან, საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის I ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტში მითითებული საფუძვლები კიდეც, რომ დადასტურდეს, ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება შეიძლება მხოლოდ ერთი აუცილებელი პირობის არსებობისას – თუ მხარეს თავისი ბრალის გარეშე არ ჰქონდა შესაძლებლობა მიეთითებინა ახალ გარემოებებზე და მტკიცებულებებზე.

მოცემულ შემთხვევაში მხარეს ჰქონდა შესაძლებლობა თავის დროზე საქმის განხილვისას მიემართა მიწის მართვის დეპარტამენტისათვის და გაერკვია მათი პოზიცია კანონის განმარტებასთან დაკავშირებით, რაც თავისთავად გავლენას ვერ მოახდენდა გადაწყვეტილებაზე.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ მართებულად ცნო განცხადება უსაფუძვლოდ და არ დააკმაყოფილა მოთხოვნა საქმის წარმოების განახლებაზე.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ტ. ჭ-ძის წარმომადგენლის გ. ჭ-ძის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს ამ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2001 წლის 27 სექტემბრის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.