3კ-1421-02 25 დეკემბერი, 2002 წ., ქ. თბილისი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა
შემადგენლობა: მ. ახალაძე (თავმჯდომარე),
ნ. კვანტალიანი,
მ. სულხანიშვილი
დავის საგანი: სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება.
აღწერილობითი ნაწილი:
შპს “ა.-ის” გენერალური დირექტორის 2000წ. 1 ნოემბრის ¹4 ბრძანების საფუძველზე მოსარჩელე ბ. ნ.-ე მისივე განცხადებით მიღებულ იქნა მძღოლ-ექსპედიტორის თანამდებობაზე. 2001წ. 14 ნოემბრის ¹14 ბრძანებით კი ბ.ნ.-ე ისევ თავისი განცხადებით გათავისუფლებულ იქნა სამუშაოდან.
ბ.ნ.-ემ სარჩელი აღძრა ისანი-სამგორის რაიონულ სასამართლოში და მოითხოვა მოპასუხისათვის სახელფასო დავალიანების 5209 ლარის დაკისრება იმ მოტივით, რომ მასთან მოპასუხეს 2001წ. 1 ნოემბრიდან შრომითი ხელშეკრულება არ დაუდია. იგი ფაქტიურად ასრულებდა როგორც მძღოლ-ოპერატორის, ასევე ექსპედიტორის სამუშაოს 11 თვის განმავლობაში, რის შესაბამის ხელფასსაც არ ღებულობდა. სხვა ავიაკომპანიაში ანალოგიურ პირობებში მომუშავე მუშაკის ხელფასი დაქვითვის გარეშე 200 ლარს შეადგენს. ვინაიდან მოსარჩელე სამი მძღოლ ექსპედიტორის ადგილზე მუშაობდა, მას ყოველთვიურად 600 ლარი, სულ 6600 ლარი უნდა მიეღო ნაცვლად 1391 ლარისა, რაც უკვე მიღებული აქვს. მოსარჩელე მოპასუხისაგან მოითხოვს სახელფასო დავალიანების 5209 ლარის გადახდას მოსარჩელის სასარგებლოდ.
თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 19 აპრილის გადაწყვეტილებით ბ. ნ.-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ბ. ნ.-მ. თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2002წ. 24 სექტემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელი დარჩა თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 19 აპრილის გადაწყვეტილება.
ბ.ნ.-ე საკასაციო საჩივრით მოითხოვს საოლქო სასამართლოს 2002წ. 24 სექტემბრის განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილების მიღებას ან საქმის ხელახლა განხილვისათვის საოლქო სასამართლოში დაბრუნებას შემდეგი მოტივებით: სააპელაციო სასამართლოს განჩინება კანონის დარღვევითაა მიღებული; სასამართლოს საქმის განხილვისას არ გამოუყენებია ის კანონები, რომლებიც უნდა გამოეყენებინა; დარღვეულია შრომის კანონთა კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი და მეორე ნაწილის 75-ე, 54-ე, 55-ე, 56, 43-ე და 52-ე მუხლების მოთხოვნები, შრომითი ხელშეკრულების დადების, სამუშაოზე მიღების ბრძანების მუშაკისათვის გაცნობის, შრომის ანაზღაურების ხელშეკრულებით დადგენილი ოდენობით გადახდის, სამუშაო დროის ხანგრძლივობის აღრიცხვის და ზეგანაკვეთური სამუშაოების ანაზღაურების თაობაზე.
სამოტივაციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა რა საქმის მასალები და შეამოწმა საკასაციო საჩივრის სამართლებრივი საფუძვლიანობა, მიიჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის მიერ დადგენილ იქნა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: მოსარჩელე 2001წ. 1 ნოემბერს მიღებულ იქნა შპს “ა.”-ში მძღოლ-ექსპედიტორის თანამდებობაზე, რომლის ხელფასი საშტატო განრიგის მიხედვით შეადგენდა იყო 150 ლარს. კასატორი ბ.ნ.-ე თერთმეტი თვის განმავლობაში მუშაობდა რა ზემოხსენებულ თანამდებობაზე, მოპასუხე დაწესებულებისაგან ღებულობდა ხელფასს საშტატო განრიგით განსაზღვრული ოდენობით. ასევე დადგინდა ის გარემოებაც, რომ ბ.ნ.-ის მიერ ზეგანაკვეთური სამუშაოს შესრულების მტკიცება არ არსებობს და ასეთი დადასტურებული არ არის.
სსკ-ს 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.
კასატორის მითითება იმის თაობაზე, რომ მას მოპასუხის წარმომადგენელთან ჰქონდა ზეპირი შეთანხმება უფრო მაღალ ანაზღაურებაზე, აგრეთვე კასატორის მიერ ზეგანაკვეთური სამუშაოების შესრულების, რაც დასტურდება საქმეში წარმოდგენილი თვითმფრინავების მიღებისა და გაშვების გრაფიკით, არ წარმოადგენს არც დამატებით და არც დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიას და შესაბამისად იგი ვერ გახდება სააპელაციო გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი.
არასწორია კასატორის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სააპელაციო სასამართლომ სათანადო შეფასება არ მისცა მოპასუხის მიერ შრომის კანონთა კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების მოთხოვნების დარღვევას, კერძოდ, იმ ფაქტს, რომ მხარეთა შორის არ გაფორმებულა შრომითი ხელშეკრულება და ბ.ნ.-ე არ გაცნობია სამუშაოზე მიღების ბრძანებას.
პალატა თვლის, რომ ქ.თბილისის საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატამ სწორად მიუთითა შკკ-ს მე-19 მუხლის მესამე ნაწილზე, რომლის მიხედვით “შრომის ხელშეკრულება დადებულად ითვლება მაშინაც, როცა ბრძანება ან განკარგულება არ იყო გაცემული, მაგრამ მუშაკი ფაქტიურად დაშვებული იყო სამუშაოდ იმ თანამდებობის პირის მიერ ვისაც ამ სამუშაოზე მიღებისა და განთავისუფლების უფლება აქვს”. ამ ნორმით კანონმდებელი დასაშვებად თვლის შრომითი ხელშეკრულების ზეპირ ფორმასაც. მოცემულ შემთხვევაში კი კასატორი უფლებამოსილი პირის ბრძანებით დაშვებული იყო სამუშაოზე და 11 თვე ახორციელებდა ამ საქმიანობას შესაბამისი ანაზღაურებით. ე.ი. კონკრეტულ შემთხვევაში სახეზეა იგივე სამართლებრივი შედეგი, რაც შეიძლება მოყოლოდა შკკ-ს მე-19 მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ წერილობითი ფორმის შრომის ხელშეკრულებას.
პალატა იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოტივაციას იმის თაობაზე, რომ ბ. ნ.-ის სარჩელი ვერ დაკმაყოფილდება იმ გარემოებაზე დაყრდნობით, რომ იგი არ გაცნობია სამუშაოზე მიღების ბრძანებას.
როგორც ზემოთ აღინიშნა, კასატორსა და მოპასუხეს შორის 2001წ. 1 ნოემბრიდან 14 ნოემბრამდე არსებული ურთიერთობა თავისი არსით და სამართლებრივი ბუნებით წარმოადგენს მხარეთა შეთანხმებას შრომით ურთიერთობაზე, რომლის საფუძველზე კასატორი გარკვეული სამუშაოს შესრულების სანაცვლოდ იღებდა შესაბამის ანაზღაურებას. ამდენად, საკასაციო საჩივარში მითითებულ კანონის დარღვევას ადგილი არ ჰქონია.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ განჩინება მიღებულია სამართლის ნორმების დარღვევის გარეშე, იგი ფაქტობრივად და იურიდიულად სწორადაა დასაბუთებული და მისი გაუქმების კანონით გათვალისწინებული საფუძვლები არ არსებობს.
სარეზოლუციო ნაწილი:
პალატამ იხელმძღვანელა სსკ-ს 410-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
ბ. ნ.-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.
უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 24 სექტემბრის განჩინება.
საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
საჩივრის დასაშვებობა
