¹ 3კ/280-02 29 მარტი, 2002 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

მ. გოგიშვილი,

რ. ნადირიანი

დავის საგანი: შპს-დან პარტნიორის გარიცხვა.

აღწერილობითი ნაწილი:

შპს ,,ვაზის” დირექტორმა ს. ჯ-იამ სარჩელით მიმართა სასამართლოს ბ. მ-კოს წინააღმდეგ. მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ მოპასუხეს შპს-ში არ ჰქონია ქონებრივი შენატანი და არც არასაცხოვრებელი ფართი გაურემონტებია ევროპული სტანდარტებით, რაც მას შპს-ში შესვლისათვის უნდა გაეკეთებინა. მოსარჩელის განმარტებით, ბ. მ-კო უნგრეთის მოქალაქეა და ის საქართველოში მოქმედებდა წარმომადგენლების მეშვეობით, რომლებიც, ს. ჯ-იას მითითებით, ხელს უშლიდნენ შპს-ს საქმიანობას.

2000 წლის 16 ოქტომბერს პარტნიორთა კრებაზე ბ. მ-კო გარიცხულ იქნა შპს-ის პარტნიორობიდან.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა ბ. მ-კოს შპს-დან გარიცხვა.

საქმის განხილვის პროცესში მოპასუხემ სასამართლოში შეიტანა შეგებებული სარჩელი და მოითხოვა საზოგადოების 2000 წლის 16 ოქტომბრის საერთო კრების დადგენილების ბათილად ცნობა იმ საფუძვლით, რომ კრების მოწვევისა და ჩატარებისას დარღვეულ იქნა კანონით დადგენილი პროცედურა.

რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილებით შპს “ვ." დირექტორ ს. ჯ-იას უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უსაფუძვლობის გამო; დაკმაყოფილდა ბ. მ-კოს წარმომადგენლის მ. გ-იას შეგებებული სარჩელი; ბათილად იქნა ცნობილი 2000 წლის 16 ოქტომბრის პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილება.

სასამართლომ აღნიშნა, რომ ვერ გაიზიარებდა მოსარჩელის მტკიცებას, რომ შპს “ვაზის" მიერ 2000 წლის 16 ოქტომბერს ჩატარებულ პარტნიორთა კრებაზე ბ. მ-კო მიწვეული იყო “მეწარმეთა შესახებ" კანონის მოთხოვნათა დაცვით. სასამართლომ მიუთითა “მეწარმეთა შესახებ" კანონის 3.5 მუხლზე და განმარტა, რომ პარტნიორის შპს-დან გარიცხვა შესაძლებელია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ პარტნიორი შესატანის შეტანას გადააცილებს. სხვა შემთხვევაში, სასამართლოს აზრით, პარტნიორი საზოგადოებიდან შეიძლება გარიცხოს, თუ სასამართლო მისი გარიცხვის საფუძველს მნიშვნელოვნად მიიჩნევს. მოცემულ შემთხვევაში რაიონულმა სასამართლომ მოსარჩელის მიერ მითითებული საფუძვლები მნიშვნელოვნად არ მიიჩნია.

შპს “ვ." დირექტორმა ს. ჯ-იამ რაიონული სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება მიიჩნია უკანონოდ და სააპელაციო საჩივრით მიმართა თბილისის საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატას.

აპელანტმა აღნიშნა, რომ ბ. მ-კო შპს-ის პარტნიორთა კრებაზე მიწვეული იყო კანონის სრული დაცვით; მისმა წარმომადგენელმა იცოდა კრების შესახებ, მაგრამ შეგნებულად არ გამოცხადდა. ს. ჯ-იას განმარტებით, არსებობდა საკმარისი საფუძველი, რომ ბ. მ-კო გარიცხულიყო შპს-დან.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტმა მოითხოვა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატის 2001 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით შპს “ვ." დირექტორის ს. ჯ-იას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 5 მარტის გადაწყვეტილება.

საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ 2000 წლის 16 ოქტომბერს, კრების მოწვევისას, დაირღვა “მეწარმეთა შესახებ" კანონის 47.5-ე მუხლის მოთხოვნები, ვინაიდან ბ. მ-კოსა და მის წარმომადგენელს ერთი კვირით ადრე არ გაეგზავნათ დაზღვეული წერილი. სასამართლოს აზრით, საზოგადოების პარტნიორთა კრება ასეთ შემთხვევაში არ იყო გადაწყვეტილებაუნარიანი.

მოსარჩელემ სასამართლოს სააპელაციო პალატის აღნიშნული გადაწყვეტილება მიიჩნია უკანონოდ და საკასაციო საჩივრით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.

კასატორმა განმარტა, რომ 2000 წლის 16 ოქტომბრის პარტნიორთა კრება კანონის სრული დაცვით ჩატარდა. მისი მითითებით, ბ. მ-კო ხელს უშლიდა შპს-ს ნორმალურ საქმიანობას და პარტნიორთა გადაწყვეტილებაც მნიშვნელოვანი საფუძვლით იყო განპირობებული. Kკასატორი მიუთითებს, რომ სხვა სახელმწიფოში გაცემული დოკუმენტები საქართველოში მიიღება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ისინი ლეგალიზებულია კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამ წესს კი განსაზღვრავს ,,საქართველოს საკონსულო დაწესებულებების შესახებ” კანონის 55-ე მუხლი, რომლის თანახმად საქართველოს დაწესებულებები საქართველოს ფარგლებს გარეთ შედგენილ დოკუმენტებს განსახილველად იღებენ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ისინი ლეგალიზებულია სათანადო წესით საკონსულო დაწესებულებების მიერ. Kკასატორის განცხადებით, ბ. მ-კოს წარმომადგენელს ამგვარი წესით გაფორმებული მინდობილობა საქმის განხილვისას არ ჰქონია.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს “ვაზის" დამფუძნებლებმა მოითხოვეს საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატის განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება ხელხალა განსახილველად.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლით მივიდა დასკვნამდე, რომ შპს “ვ." დამფუძნებლების საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილია ფაქტობრივი გარემოება, რომ ბ. მ-კოსა და მის წარმომადგენელს ერთი კვირით ადრე არ გაეგზავნათ კრების მოწვევის თაობაზე დაზღვეული წერილი, რაც ეწინააღმდეგება “მეწარმეთა შესახებ" კანონის 47.5-ე მუხლის მოთხოვნებს, რომლის თანახმად დირექტორებს შეუძლიათ, მოიწვიონ საზოგადოების კრება ყველა პარტნიორისათვის ერთი კვირით ადრე გაგზავნილი დაზღვეული წერილით, რომელიც უნდა შეიცავდეს დღის წესრიგის პროექტს. წერილის მიღებიდან სამი დღის ვადაში პარტნიორს შეუძლია ცვლილებები შეიტანოს დღის წესრიგში.

მოცემულ შემთხვევაში კრება არ იყო გადაწყვეტილებაუნარიანი, რადგან კრება არ იქნა მოწვეული კანონით დადგენილი წესით.

პარტნიორის გარიცხვის წინა პირობა არის საზოგადოების პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილება გარიცხვის შესახებ, რომელიც პირდაპირ არ იწვევს მის გარიცხვას. საზოგადოებიდან პარტნიორის გარიცხვის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს სასამართლო.

საკასაციო პალატა იზიარებს სააპელაციო პალატის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ შპს “ვ." პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილება ბ. მ-კოს საზოგადოებიდან გარიცხვის შესახებ უკანონოა და არ არსებობს სასამართლოს მიერ სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მოპასუხის წარმომადგენელმა წარმოადგინა მინდობილობა, რომელიც გაცემულია მოპასუხის მიერ 2002 წლის 28 იანვარს მ. გ-იას სახელზე. აღნიშნული მინდობილობით მ. გ-იას ენიჭება უფლებამოსილება აწარმოოს საქმეები სასამართლოში და ისარგებლოს ყველა იმ უფლებით, რაც კანონით მინიჭებული აქვს მხარეს. Mმინდობილობა დამოწმებულია უნგრეთში რუსეთის ფედერაციის საკონსულოს მიერ.

,,სისხლის სამართლის, სამოქალაქო და საოჯახო საქმეებზე სამართლებრივი ურთიერთდახმარების შესახებ” 1993 წლის 22 იანვრის დსთ-ს კონვენციის მე-13 მუხლის შესაბამისად დსთ-ს წევრი ქვეყნების ტერიტორიაზე გაცემული ან შედგენილი დოკუმენტები არ საჭიროებენ არავითარ დამატებით დამოწმებას დსთ-ს სხვა ქვეყნების ტერიტორიაზე და სარგებლობენ ოფიციალური დოკუმენტის სტატუსით.

აღნიშნული მინდობილობის კანონიერებას ადასტურებს საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკონსულო დეპარტამენტის დირექტორის ზ. გამსახურდიას 2002 წლის 13 მარტის წერილიც, რომლის შესაბამისად მინდობილობა დამოწმებულია უნგრეთში რუსეთის ფედერაციის საელჩოს საკონსულო სამსახურის მიერ და არ საჭიროებს არავითარ დამატებით დამოწმებას.

მართალია, მინდობილობას, რომელიც ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოში იყო წარმოდგენილი, ჰქონდა ხარვეზი, არ იყო დამოწმებული აღნიშნული წესების დაცვით, მაგრამ, პალატის აზრით, ეს არ შეიძლება იყოს სააპელაციო სასამართლოს განჩინების გაუქმების საფუძველი. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევა მხოლოდ მაშინ შეიძლება გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევის შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო პალატის განჩინებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა და მისი გაუქმების იურიდიული საფუძველი არ არსებობს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

შპს “ვ." დამფუძნებლების საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს. მოცემულ საქმეზე უცვლელი დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სააპელაციო პალატის 2001 წლის 17 ოქტომბრის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.