გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-420-02 8 მაისი, 2002 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

ლ. გოჩელაშვილი, რ. ნადირიანი

სარჩელის საგანი: უკანონოდ მითვისებული ნივთების დაბრუნება.

აღწერილობითი ნაწილი:

2000 წლის 17 ოქტომბერს ლ. ლ-ძემ თ. ტ-ძისა და ნ. ხ-შვილის წინააღმდეგ სარჩელით მიმართა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულ სასამართლოს.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ მოპასუხეები არ უბრუნებენ მისი აწ გარდაცვლილი შვილის ნამუშევრებს: “თაიგულს”, “ყაყაჩოებს” და პლასტილინისაგან გამოძერწილ “დიდ ფისოს”.

მოსარჩელემ მოითხოვა ზემოთ მითითებული ნივთების ან მისი ღირებულების დაბრუნება.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს. ნ. ხ-შვილმა მიუთითა, რომ იგი არაა მხატვარი და ნიმუშად რაიმე ნივთის წაღება არ სჭირდებოდა. ამასთან, მითითებულ დროს იგი ამსტერდამში იმყოფებოდა, რადგან იქ სწავლობს და მოსარჩელის მიერ მითითებული ნივთები მას არ წაუღია, ხოლო თ. ტ-ძემ მიუთითა, რომ მას მოსარჩელის შვილის ნახატები არასოდეს უნახავს და არც წაუღია.

ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 29 იანვრის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელეს მოპასუხეთა მიმართ ქურდობის შესახებ საჩივარი ჰქონდა შეტანილი პროკურატურაში, მაგრამ პროკურატურამ მიიღო დადგენილება სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე უარის თქმის შესახებ.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა მოპასუხეებზე მისი შვილის ნამუშევრების გადაცემის ფაქტი.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2001 წლის 6 ნოემბრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ლ. ლ-ძის სააპელაციო საჩივარი და უცვლელად დარჩა ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ ამ საქმეზე 2001 წლის 29 იანვარს მიღებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ მოსარჩელე ვერ ასაბუთებდა თავისი მოთხოვნის საფუძვლიანობას. ამასთან, ფაქტის ირგვლივ განსხვავებულ განმარტებებს იძლეოდა. პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოსარჩელემ განმარტა, რომ მან თვითონ ათხოვა მისი შვილის ორი ნახატი და პლასტილინის “დიდი ფისო” მოპასუხეებს, ხოლო სააპელაციო სასამართლოში მიუთითა, რომ მოპასუხეებმა ისარგებლეს მისი ნდობით და გასაღების გადაცემის შემდეგ მის დაუკითხავად მიითვისეს ზემოთ მითითებული ნამუშევრები.

2002 წლის 5 თებერვალს მოსარჩელემ საკასაციო საჩივრით მიმართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.

კასატორმა მოითხოვა მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განხილვისათვის დაბრუნება შემდეგ გარემოებათა გამო:

კასატორს მიაჩნია, რომ სარჩელით მის მიერ მოთხოვნილი ნივთები წაღებული აქვთ მოპასუხეებს და აღნიშნავს, რომ სასამართლოს განჩინება იმ ნაწილში, სადაც მითითებულია, რომ თითქოს იგი ვერ ასაბუთებს სარჩელში მითითებული ნივთების მოპასუხეებისათვის გადაცემას, უკანონოა.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივრის ფარგლებში გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარის განმარტება და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე ვერ ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ მისი შვილის ნამუშევრები იმყოფებოდა მოპასუხეებთან, ამასთან, ფაქტობრივი გარემოებების ირგვლივ იძლეოდა ერთმანეთისაგან განსხვავებულ განმარტებებს, კერძოდ: პირველი ინსტანციის სასამართლოში განაცხადა, რომ მოპასუხეებმა მისგან ნიმუშად წაიღეს სარჩელში მითითებული ნამუშევრები, ხოლო სააპელაციო სასამართლოში კი მიუთითა, რომ მოპასუხეებმა ისარგებლეს მისი ნდობით და, მათთვის ბინის გასაღების გადაცემის შემდეგ, თვითნებუროად გაიტანეს მისი შვილის ნამუშევრები.

კასატორი საკასაციო საჩივარში მიუთითებს, რომ მან 1997 წელს 5-10 წუთით ანდო ბინის გასაღები თ. ტ-ძეს და თან უთხრა, რომ არავინ არ წაეყვანა, ისე აეღო “კატა” და გამოსულიყო, მაგრამ როცა იგი დაბრუნდა და გასაღები დაუბრუნა, უთხრა, რომ მას ახლდა ნ. ხ-შვილი, რომელიც სახლში იყო წასული და მალე მოვიდოდა. როცა ნ. ხ-შვილი დაბრუნდა და ისინი ოთახში შევიდნენ, ადგილზე არ დახვდათ სარჩელში მითითებული ნივთები. კასატორის მიერ აღნიშნული გარემოების მითითება არ წარმოადგენს არც დამატებით და არც დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიას და ამიტომ იგი ვერ გახდება მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინების გაუქმების საფუძველი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებებით, წერილობით, თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით. ამავე მუხლის მესამე ნაწილის შესაბამისად საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მხოლოდ მოსარჩელის მითითება იმის შესახებ, რომ სარჩელში მითითებული ნივთები მოპასუხეებთან არის, არ წარმოადგენს სარჩელით მოთხოვნილი ნივთების დაბრუნების საფუძველს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. ამავე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავის შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს სასამართლო სხდომაზე მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შემდეგაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხეები კატეგორიულად უარყოფენ სარჩელში მითითებული ნამუშევრების როგორც წაღებას, ისე მათთან რაიმე კონტაქტის არსებობას, ხოლო მოსარჩელე ვერ ხსნის, თუ როგორ შეიძლებოდა მოხვედრილიყო სადავო ნივთები მოპასუხეებთან. სარჩელში იგი მიუთითებს, რომ თ. ტ-ძემ სთხოვა ნიმუშად ეთხოვებინა ნამუშევრები და ნ. ხ-შვილთან ერთად წაიღო, რაც პირველი ინსტანციის სასამართლოშიც დაადასტურა. სააპელაციო სასამართლოში კი მიუთითა, რომ მოპასუხეებმა ისარგებლეს მისი ნდობით და მათთვის ბინის გასაღების გადაცემის შემდეგ ბინიდან თვითნებურად გაიტანეს სარჩელში მითითებული ნივთები. მართალია, კასატორმა საქმის ფაქტობრივი გარემოება საკასაციო საჩივარში განსხვავებულად ახსნა, მაგრამ არც ერთი გარემოება არ წარმოადგენს სადავო ნივთების მოპასუხეებთან არსებობის ან მოპასუხეების მიერ მითვისების შესახებ შინაგანი რწმენის ჩამოყალიბების საფუძველს, რადგან ამით არ მტკიცდება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ის გარემოება, რომელიც შეიძლება საფუძვლად დაედოს სარჩელის დაკმაყოფილებას. მითუმეტეს, მოცემულ ფაქტთან დაკავშირებით პროკურატურის მიერ გამოტანილია დადგენილება მოპასუხეთა მიმართ სისხლის სამართლის საქმის აღძვრაზე უარის თქმის შესახებ, იმის გამო, რომ არ დადასტურდა მოპასუხეთა მიერ სარჩელში მითითებული ნამუშევრების მითვისება.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს საკასაციო საჩივარში მითითებული კანონის დარღვევა.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ლ. ლ-ძის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს მოცემულ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2001 წლის 6 ნოემბრის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.