გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-689-02 17 ივლისი, 2002 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: მ. წიქვაძე (თავმჯდომარე),

რ. ნადირიანი, ლ. გოჩელაშვილი

სარჩელის საგანი: სს “თ. ს.” და სს “მ. პ.ს” რეგისტრაციის გაუქმება.

აღწერილობითი ნაწილი:

სახაზინო საწზარმო “მ. პ.” გენერალურმა დირექტორმა თ. კ-ემ და მუნიციპალური საწარმოს კვების კომბინატ “მ.” ყოფილმა დირექტორმა ი. ა-მა თბილისის მერიის, თბილისის ქონების მართვის სამმართველოს, სს “თ. ს.”, სს “მ. პ.” წინააღმდეგ სარჩელით მიმართეს ქ.თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს.

მოსარჩელეებმა მიუთითეს, რომ რესტორანი “მ.” სს “თ. ს.” და შემდეგ სს “მ. პ.” საწესდებო კაპიტალში შეტანილ იქნა კანონმდებლობის დარღვევით, კერძოდ: აღნიშნულის თაობაზე საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს არ მიუღია შესაბამისი გადაწყვეტილება, რითაც უგულველყოფილ იქნა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1998წ. 8 მარტის ¹184 დადგენილებით დამტკიცებული “საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს დებულების” 3.15 მუხლის მოთხოვნა; ამასთან, ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1995წ. 12 იანვრის ¹01.64.66 დადგენილებით მთაწმინდის პარკის პრივატიზება და სხვა უწყებისათვის გადაცემა აიკრძალა, რის გამოც თბილისის მერიას არ გააჩნდა უფლება, რესტორანი “მ.” სააქციო საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში შეეტანა. მოსარჩელეებმა ასევე მიუთითეს, რომ 1993წ. 5 აგვისტოს რეგისტრირებულ სს “თ. ს.” საზოგადოების დამფუძნებლად წესდებაში აღნიშნულია 31 პირი, ხოლო მოგვიანებით მის სამართალმემკვიდრედ სს “თ. ს.ს” საზოგადოების დამფუძნებლად წესდებაში მითითებულია 19 პირი, ისე, რომ არ გაფორმებულა წილის დათმობის ხელშეკრულება.

მოსარჩელეებმა მოითხოვეს “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 5.8 მუხლის შესაბამისად სს “თ. ს.” და სს “მ. პ.” რეგისტრაციის გაუქმება.

თბილისი კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2000წ. 29 ნოემბრის განჩინებით საქმეში მოსარჩელეებად ჩაებნენ მუნიციპალური საწარმო კვების კომბინატი “მ.” შრომითი კოლექტივის წევრები: ბ. ბ-ე, ხ. ლ-ე, ა. ზ-ე, ა. ლ-ი და ლ. ძ-ა.

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 25 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

მოსარჩელეებმა სააპელაციო საჩივრით მოითხოვეს სს “თ. ს.” და სს “მ. პ.” რეგისტრაციის გაუქმება იმ საფუძვლით, რომ თბილისის მერიის მიერ სადავო რესტორან “მ.” სააქციო საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში შეტანით დაირღვა კანონმდებლობით დადგენილი წესი საწესდებო კაპიტალში სახელმწიფოს კუთვნილი ქონებრივი შეტანის განხორციელების თაობაზე. კერძოდ საქართველოს ქონების მართვის სამინისტროს, მისი დებულების, რომელიც დამტკიცებულ იქნა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1993წ. 8 მარტის ¹184 დადგენილებით, 3.1.5 მუხლის შესაბამისად არ მიუღია გადაწყვეტილება სახელმწიფოს კუთვნილი ქონების – რესტორან “მთაწმინდის” სააქციო საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში შეტანის შესახებ. აპელანტები ასევე მიუთითებდნენ, რომ 1993წ. 5 აგვისტოს ქ.თბილისის მთაწმინდის რაიონის გამგეობის მიერ რეგისტრირებულ სს “თ. ს.” საზოგადოების დამფუძნებელ იყო 31 პირი, ხოლო 1996წ. 30 აგვისტოს რეგისტრირებულ აღნიშნული საზოგადოების სამართალმემკვიდრის, სს “თ. ს.”, დამფუძნებლად წესდებაში მითითებული იყო 19 პირი, ისე, რომ არ არსებობდა რაიმე დოკუმენტი წილის დათმობის შესახებ.

ზემოთ მითითებული გარემოებების გამო აპელანტები თვლიდნენ, რომ დაირღვა მათი უფლებები, რაც იმაში გამოიხატა, რომ რესტორანი “მ.” შრომითმა კოლექტივმა, ამ ობიექტის სააქციო საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში კანონის დარღვევით შეტანის გამო, ვერ შეძლო კანონმდებლობის შესაბამისად აღნიშნული უძრავი ქონების პრივატიზება, რის გამოც მოითხოვეს სს “თ. ს.” და სს “მ. პ.” რეგისტრაციის გაუქმება.

სააპელაციო სასამართლოს 2002წ. 22 მარტის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელეთა სააპელაციო საჩივარი.

სააპელაციო სასამართლომ უდავოდ დადგენილად მიიჩნია ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ 1993წ. 5 აგვისტოს ქ.თბილისის მთაწმინდის რაიონის გამგეობის მიერ რეგისტრაციაში გატარდა თბილისის ცენტრის რეკონსტრუქციისა და განვითარების სააქციო საზოგადოება “თ. ს. ს.”, რომლის ერთ-ერთ დამფუძნებელს წარმოადგენდა თბილისის მერია. საზოგადოების წესდების 4.1 მუხლის შესაბამისად ქ.თბილისის მერიის წილი საწესდებო კაპიტალში განისაზღვრა უბრავი ქონების (მათ შორის _ მთაწმინდის პლატოზე მდებარე რესტორანი “მ.”) გასაშენებელი ან სხვა ტერიტორიის გრძელვადიანი სარგებლობის უფლების საზოგადოებისათვის გადაცემით, ამასთან, ამავე წესდების 4.3 მუხლის თანახმად თბილისის მერია წარმოადგენდა სახელობითი აქციების საკონტროლო პაკეტის მფლობელს.

1996წ. 30 აგვისტოს თბილისის მთაწმინდის რაიონის სასამართლომ რეგისტრაციაში გაატარა სააქციო საზოგადოება “თ. ს.”, რომელიც წარმოადგენდა 1993წ. 5 აგვისტოს რეგისტრირებული “თ. ს. ს.” სამართალმემკვიდრეს.

სს “თ. ს.” ერთ-ერთი დამფუძნებლის თბილისის მუნიციპალიტეტის, შესატანი საწესდებო კაპიტალში წესდების მე-4 მუხლის შესაბამისად შეადგენდა 450000 დოლარის ექვივალენტს ეროვნულ ვალუტაში, ფულადი და ქონებრივი შენატანის სახით. ამასთან, საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში თბილისის მუნიციპალიტეტის შენატანი კვლავ განისაზღვრა უძრავი ქონების და გასაშენებელი ან სხვა ტერიტორიების გრძელვადიანი სარგებლობის უფლების საზოგადოებისათვის გადაცემით. წესდების 4.1 მუხლის შესაბამისად ქ.თბილისის მუნიციპალიტეტის მხრიდან საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში შესატან უძრავ ქონებათა შორის კვლავ მოიხსენიება რესტორანი “მ.”.

სააქციო საზოგადოება “თ. ს.” და ვაშინგტონის შტატის იურიდიულმა პირმა “ბ. უ. ე. ი.” დააფუძნეს სააქციო საზოგადოება “მ. პ.”, რომელმაც რეგისტრაცია 1996წ. 26 ნოემბერს გაიარა თბილისის მთაწმინდის რაიონის სასამართლოში. წესდების 4.3 მუხლის შესაბამისად სს “თ. ს.” მიერ ამ საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში შეტანილ იქნა 68000 აშშ დოლარის ღირებულების ქონება (საწესდებო კაპიტალი შეადგენდა 170000 აშშ დოლარს), მათ შორის სარგებლობის უფლებით სადავო რესტორანიც.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 5.8 მუხლის თანახმად, თუ საწარმო რეგისტრირებულია, მაგრამ იგი არ აკმაყოფილებს რეგისტრაციის პირობებს ან ეს პირობები მოგვიანებით ისპობა, რეგისტრაცია უქმდება, თუ კი ეს ხარვეზი ერთი თვის ვადაში არ იქნება გასწორებული.

ამასთან, რეგისტრაცია შეიძლება გაუქმდეს საზოგადოების ნებისმიერი პარტნიორის ან ნებისმიერი მესამე პირის სარჩელის საფუძველზე.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში კვების კომბინატ “მ.” შრომითი კოლექტივი არ წარმოადგენს სს “თ. ს.” და სს “მ. პ.” სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ მოთხოვნის სუბიექტს, რადგან იგი “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 5.8 მუხლის შესაბამისად არ წარმოადგენს პარტნიორს და არც მესამე პირს. “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონი მესამე პირად გულისხმობს იმ პირს, რომელიც არ არის სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორები, მაგრამ წარმოადგენს მომავალი გარიგების მხარეს, არ წარმოადგენს გარიგების მხარეს, მაგრამ გარიგება შეიძლება დაიდოს მათ სასარგებლოდ ან საწინააღმდეგოდ, აგრეთვე, ყველა ის პირი, რომელსაც შეიძლება წარმოეშვას მოთხოვნა საზოგადოების ან მისი პარტნიორის მიმართ.

მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან დადგენილი იყო, რომ მთაწმინდის პლატოზე მდებარე რესტორანი “მ.” არ ყოფილა შეტანილი საპრივატიზაციო ობიექტების ნუსხაში (საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 1998წ. 14 აპრილის ¹01-64/2-8 და 2000წ. 14 სექტემბრის ¹05-2307/4-0 წერილებით და საქართველოს ძეგლთა დაცვის დეპარტამენტის 2002წ. 20 მარტის ¹02/133 წერილით მთაწმინდის ფუნიკოლიორის ზედა სადგური, რომელშიც განთავსებულია რესტორანი, საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1978წ. 19 ივლისის ¹467 დადგენილებით აყვანილია სახელმწიფო აღრიცხვაზე, როგორც ისტორიისა და კულტურის ძეგლი, რომლის პრივატიზება აკრძალულია კანონით “სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციის შესახებ”; აღნიშნულის შესახებ ასევე მითითებულია საქართველოს ქონების მართვის სამინისტროს 2000წ. 14 სექტემბრის ¹05-2307/4-0 წერილშიც), უსაფუძვლო იყო აპელანტთა მოთხოვნა სს “თ. ს.” და სს “მ. პ.” რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე, რადგან იმ მოტივით, რომ თუ სადავო ობიექტის ზემოთ მითითებული საზოგადოებების საწესდებო კაპიტალში შეტანა არ მოხდებოდა, ისინი შეძლებდნენ ამ ობიექტის პრივატიზებას.

პალატამ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტთა მოთხოვნა რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ იმ საფუძვლით, რომ “თ. ს. ს.” 31 დამფუძნებლის ნაცვლად მის სამართალმემკვიდრე სს “თ. ს.” დამფუძნებლად მითითებული იყო მხოლოდ 19 დამფუძნებელი, ვინაიდან ამ სახის დარღვევის არსებობის შემთხვევაში შეიძლება, შელახულიყო არა აპელანტთა, არამედ - სააქციო საზოგადოების პარტნიორთა ინტერესები.

2002წ. 2 მაისს კვების კომბინატ “მ.” შრომითი კოლექტივის წევრებმა: ა.ბ-მ, თ.ძ-მ, ბ.ბ-მ, ი.ა-მა, ა.ლ-მა საკასაციო საჩივრით მიმართეს საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.

კასატორებმა მოითხოვეს მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლით:

1) კასატორებს მიაჩნიათ, რომ მოცემული დავა არის ადმინისტრაციული დავა და არ უნდა განხილულიყო სამოქალაქო წესით.

2) სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული განჩინება, კასატორთა მოსაზრებით, გამოტანილია საპროცესო ნორმების დარღვევით, რაც იმაში გამოიხატება, რომ სააპელაციო სასამართლომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილიდან ამორიცხა რა დასაბუთება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მოტივად მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელე არ წარმოადგენდა მოთხოვნის სუბიექტს, უნდა მიეღო ახალი გადაწყვეტილება, ვინაიდან ფაქტობრივად შეიცვალა პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება.

3) სააპელაციო სასამართლომ თავის განჩინებით დაადგინა, რომ შრომითი კოლექტივის წევრები არიან არასათანადო მოსარჩელეები. კასატორის მოსაზრებით ასეთ შემთხვევაში სასამართლოს სსკ-ს 84-ე მუხლის შესაბამისად შეეძლო, მოეწვია სათანადო მოსარჩელე. კასატორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მესამე პირებად მაინც უნდა ჩაეთვალა კომბინატის შრომითი კოლექტივის წევრები, რომლის ბალანსზეც წლების განმავლობაში ირიცხებოდა რესტორნის შენობა. მათთვის ცნობილი არ იყო, რომ რესტორნის შენობის პრივატიზება არ შეიძლებოდა, მაგრამ შრომითი კოლექტივისათვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანს წარმოადგენდა მათ მფლობელობაში რესტორნის შენობის დარჩენა, რადგან იგი წარმოადგენდა შემოსავლის ერთ-ერთ წყაროს. ამიტომ უმართებულოდ მიაჩნიათ სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ისინი არ წარმოადგენენ იმ მესამე პირებს, რომელთაც უფლება არ ჰქონდათ, მოეთხოვათ რეგისტრაციის გაუქმება. ამრიგად, კასატორთა მოსაზრებით სასამართლომ არასწორად განმარტა და არასაწორად გამოიყენა “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 5.8 მუხლი მესამე პირებთან მიმართებაში.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საკასაციო საჩივრის ფარგლებში გაეცნო საქმის მასალებს, მოისმინა მხარეთა განმარტებანი და მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემული დავა არ წარმოადგენს ადმინსტრაციულ დავას და მოსარჩელეებიც არ არიან ის მესამე პირები, რომელთაც უფლება აქვთ შეიტანონ სარჩელი რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე. მართალია, მოცემულ საქმეზე მოსარჩელეებს მოპასუხედ სხვა პირებთან ერთად მოწვეული ჰყავთ თბილისის მერია და სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო, მაგრამ სარჩელის ხასიათიდან გამომდინარე, მოცემულ საქმეში ისინი არ შეიძლება იყვნენ მოპასუხეები, რამეთუ სარჩელი მიმართულია სს “თბილისი სიტისა” და სს “მ. პ.” წინააღმდეგ. სარჩელით მოთხოვნილია ზემოთ მითითებული საზოგადოებების რეგისტრაციის გაუქმება იმ საფუძვლით, რომ მათ საწესდებო კაპიტალში ჩადებული ქონების ნაწილი, კერძოდ, მთაწმინდის პლატოზე მდებარე რესტორანი, რომელიც სახელმწიფო საკუთრებას წარმოადგენს, სარგებლობის უფლებით აქვს გადაცემული ზემოთ მითითებულ საზოგადოებებს.

მოსარჩელეთა მოთხვნას წარმოადგენდა მითითებული საზოგადოების რეგისტრაციის გაუქმება იმ საფუძვლით, რომ, თუ კი მათი რეგსიტრაცია გაუქმდებოდა და ზემოთ მითითებული ქონება ამოირიცხებოდა საწესდებო კაპიტალიდან შრომით კოლექტივს საშუალება მიეცემოდა ამ ობიექტის პრივატიზაციისა. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა რა, რომ მითითებული ობიექტის პრივატიზაცია დაუშვებელი იყო (იმიტომ რომ იგი ამორიცხული იყო საპრივატიზაციო ობიექტების ნუსხიდან, ვინაიდან საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1978წ. 19 ივლისის ¹467 დადგენილებით აყვანილი იყო სახელმწიფო აღრიცხვაზე, როგორც ისტორიისა და კულტურის ძეგლი), რითაც თავისთავად გაქარწყლდა მოსარჩელეთა მოთხოვნის საფუძველი საზოგადოების რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე, მაგრამ მოსარჩელეებმა საკასაციო საჩივარში საზოგადოების რეგსიტრაციის გაუქმების მოთხოვნის საფუძვლად ამჯერად მიუთითეს ის გარემოება, რომ ამ ობიექტის მათ მფლობელობაში გადაცემით მაინც იყვნენ დაინტერესებულნი, ვინაიდან ობიექტის მათ ბალანსზე გადაცემით გაუჩნდებოდათ შემოსავლის გარკვეული წყარო.

დადგენილია, რომ მოსარჩელეები სააქციო საზოგადოებების რეგსიტრაციის გაუქმებას მოითხოვდნენ იმ ქონების ამორიცხვის საბაბით, რომელიც მათ ქონებას არ წარმოადგენდა და არც ოდესმე ყოფილა მათ საკუთრებაში. (მითითებული რესტორანი ყოველთვის სახელმწიფო საკუთრება იყო და მხოლოდ მას გააჩნდა უფლება მისი განკარგვისა. ანუ ეს ობიექტი სს-ს გადაეცა რა სარგებლობის უფლებით მისი გადაცემის უფლება მხოლოდ სახელმწიფოს გააჩნდა). სხვა პირს, თუნდაც მოსარჩელეთა შრომით კოლექტივს, ამასთან დაკავშირებით არ შეიძლებოდა წარმოშობოდა პრეტენზია, რადგან ასეთი უფლება მის კომპეტენციაში არასდროს შედიოდა და არც შეიძლება ჰქონოდა. აქედან გამომდინარე, შრომითი კოლექტივის ინტერესი სახელმწიფოს ინტერესთან მიმართებაში კონფლიქტში არასდროს შეიძლება ყოფილიყო. კიდევაც რომ დაკმაყოფილებულიყო მოსარჩელეთა მოთხოვნა და გაუქმებულიყო მოპასუხე სააქციო საზოგადოებათა რეგისტრაცია, სადავო რესტორანი სახელმწიფოს დაუბრუნდებოდა მხოლოდ მას ექნებოდა მისი განკარგვის უფლება და არა მოსარჩელეთა შრომით კოლექტივს, ანუ სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც მოსარჩელეები სასურველ შედეგს, რესტორნის პრივატიზაციას, ან ამ ობიექტის მათზე სამართავად გადაცემას ან დაბრუნებას ვერ განახორციელებდნენ. იგი კვლავ სახელმწიფოს საკუთრებაში დარჩებოდა. აქედან გამომდინარე შრომით კოლექტივს მოპასუხედ არ შეიძლებოდა მოეწვია არც მერია და არც სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო, მითუმეტეს მაშინ, როცა სარჩელი შეეხებოდა სააქციო საზოგადოებების, კერძო სამართლის სუბიექტების, რეგისტრაციის გაუქმებას და არა სახელმწიფოს კუთვნილი ქონების ან ამ ქონებაზე მინიჭებული უფლების გამოთხოვას. ვინაიდან მოპასუხეები მოითხოვდნენ სააქციო საზოგადოებათა რეგისტრაციის გაუქმებას, ცხადია, მოპასუხე ამ საქმეში მხოლოდ და მხოლოდ სააქციო საზოგადოება შეიძლება ყოფილიყო და არა მისი დამფუძნებელი, ვინაიდან “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 51.1 მუხლის შესაბამისად სააქციო საზოგადოება არის კაპიტალური სამეწარმეო საზოგადოება, იგი იურიდიული პირია და სამოქალაქო კოდექსის 24-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად დამოუკიდებლად აგებს პასუხს და საკუთარი სახელით იძენს უფლებებსა და მოვალეობებს, დებს გარიგებებს და შეუძლია სასამართლოში გამოვიდეს მოსარჩელედ და მოპასუხედ. აქედან გამომდინარე, სააქციო საზოგადოების რეგისტრაციის გაუქმებასთან დაკავშირებით სარჩელზე მოპასუხედ შეიძლება ყოფილიყო მხოლოდ სააქციო საზოგადოება და არა სხვა პირი, კერძოდ _ მერია და სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო. აქედან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85ე მუხლის შესაბამისად სააპელაციო სასამართლოს საქმიდან უნდა ამოერიცხა არასათანადო მოპასუხეები, ვინაიდან მერია და სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრო ამ საქმეში არ იყვნენ მოპასუხეები, არც დავა შეიძლება ყოფილიყო ადმინსტრაციული. ამასთან, აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ მოსარჩელეებიც არ არიან ის პირები, რომლებსაც უფლება აქვთ წარადგინონ სარჩელი ზემოთ მითითებული სააქციო საზოგადოებების რეგსიტრაციის გაუქმების შესახებ.

“მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონის 5.8 მუხლის შესაბამისად, მართალია, საზოგადოების რეგისტრაციის გაუქმების მოთხოვნის უფლება აქვს ნებისმიერ მესამე პირს, მაგრამ სამეწარმეო საქმიანობაში “მეწარმეთა შესახებ” საქართველოს კანონი მესამე პირებად მიიჩნევს იმ პირებს, რომლებიც არ არიან სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორები; წარმოადგენენ მომავალი გარიგების მხარეს; არ წარმოადგნენენ გარიგების მხარეს, მაგრამ გარიგება შეიძლება დაიდოს მათ სასარგებლოდ ან საწინააღმდეგოდ (ანუ გარიგება შეიძლება შეეხოს მათ ინტერესებს).

მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეები მოპასუხე სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორები არ არიან, არ წარმოადგენენ გარიგების მხარეს და მოპასუხე საზოგადოებათა რეგისტრაციის არსებობა ან რეგისტრაციის გაუქმება არ ეხება და არც მომავალში შეიძლება შეეხოს მათ ინტერესებს. მათი სარჩელი კიდევაც რომ დაკმაყოფილდეს და საზოგადოებების რეგისტრაცია გაუქმდეს, ქონების მართვის უფლება, რომელიც შეტანილია საწესდებო კაპიტალში, მოსარჩელეებს არ გადაეცემა და სახელმწიფოს საკუთრებაში დარჩება.

აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ სწორად არ მიიჩნია მოცემული დავა ადმინისტრაციულ დავად, ხოლო მოსარჩელეები – იმ მესამე პირებად, რომლებსაც კანონის შესაბამისად უფლება აქვს აღძრან სარჩელი ამ საზოგადოების რეგისტრაციის გაუქმების თაობაზე.

რაც შეეხება კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ თითქოს სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ნორმები, როცა მან ფაქტობრივად შეცვალა რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი და ნაცვლად გადაწყვეტილებისა მიიღო განჩინება, უსაფუძვლოა.

სსკ-ს 243-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად სასამართლოს დადგენილება, რომლითაც საქმე წყდება არსებითად, გამოაქვს გადაწყვეტილების ფორმით. ამავე კოდექსის 390-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად სააპელაციო სასამართლოს დადგენილება, რომლითაც საქმე ხელმეორედ არ წყდება არსებითად, მიიღება განჩინების ფორმით.

მოცემულ შემთხვევაში რაიონულმა სასამართლომ საქმეზე მიიღო გადაწყვეტილება, რომლითაც სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. მართალია, სააპელაციო სასამართლომ ნაწილობრივ შეცვალა ამ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი, კერძოდ, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ ფაქტობრივად დადგენილ გარემოებებს სათანადო სამართლებრივი შეფასება მისცა, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ მან საქმე ხელმეორდ გადაწყვიტა არსებითად. პირიქით, მან უცვლელად დატოვა რა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება, მიიღო ისეთი სახის დადგენილება, რომლითაც საქმე ხელმეორედ არსებითად არ გადაწყვეტილა. ცხადია, ამ სახის დადგენილებას სააპელაციო სასამართლო ვერ მიიღებდა გადაწყვეტილების ფორმით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ მოცემულ საქმეზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ განჩინებას საფუძვლად არ უდევს საკასაციო საჩივარში მითითებული კანონის დარღვევა.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

კვების კომბინატ “მ.” შრომითი კოლექტივის წევრთა საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

უცვლელად დარჩეს მოცემულ საქმეზე თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2002წ. 22 მარტის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.