გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ 3კ-810-02 19 ივლისი, 2002 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ბ. ხიმშიაშვილი (თავმჯდომარე),

ქ. გაბელაია, თ. კობახიძე

დავის საგანი: სამუშაოზე აღდგენა.

აღწერილობითი ნაწილი:

ნ. გ-ემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა მოპასუხე ორგანიზაციაში .... თანამდებობაზე აღდგენა შემდეგ გარემოებათა გამო: 1976 წლიდან მუშაობს მოპასუხე ორგანიზაციაში, სხვადასხვა დროს ეკავა საპასუხისმგებლო თანამდებობები, 1999 წლიდან იყო ინჟინერ-ტექნოლოგი. 2001წ. 1 აგვისტოს ¹119 ბრძანებით გათავისუფლებულ იქნა დაკავებული თანამდებობიდან შრომის კანონთა კოდექსის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის “გ” პუნქტის საფუძველზე. აღნიშნულს საფუძვლად დაედო ის გარემოება, რომ 26 ივლისს სამსახურიდან დათხოვნის შესახებ მიმართა დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელ ხ-ეს და იმ დღეს სამუშაოდან განთავისუფლება სთხოვა, რადგან მისი დისშვილი გამოცდას აბარებდა უმაღლეს სასწავლებელში. ამის შემდეგ დატოვა სამსახური და წავიდა. აღნიშნული გახდა საფუძველი მისი სამუშაოდან განთავისუფლებისა, რაც უკანონოა, რადგან, მართალია, დირექტორის ბრძანებით სამუშაო საათებში სამსახურიდან გასვლა უნდა მოხდეს დირექტორთან შეთანხმებით, მაგრამ არ არის დადგენილი შეთანხმების ფორმა.

მოპასუხე შპს “ს. ე. ზ.” წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ გ-ეს ადრე ჰქონდა გამოცხადებული შენიშვნა. ამის შემდეგ მან თვითნებურად მიატოვა სამუშაო, რაც გახდა საფუძველი შრომის კანონთა კოდექსის 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის “გ” პუნქტის საფუძველზე მისი განთავისუფლებისა.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 3 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ნ. გ-ის სარჩელი სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების შესახებ არ დაკმაყოფილდა. რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2001წ. 26 ივლისს ნ. გ-ემ ადმინისტრაციის თანხმობის გარეშე დაახლოებით დღის 12 საათზე დატოვა თავისი სამუშაო ადგილი და იმ დღეს სამსახურში აღარ დაბრუნებულა. ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ მანამდე, 2001წ. 9 ივლისს, ¹39 ბრძანებით გოგოლაძის მიმართ გამოყენებული იყო დისციპლინარული ზემოქმედების ღონისძიება – შენიშვნა, რის საფუძველზეც ჩათვალა, რომ მოცემულ შემთხვევაში შკკ-ს 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის “გ” პუნქტის თანახმად ადმინისტრაციამ სწორად დაითხოვა გ-ძე სამუშაოდან.

დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ნ. გ-ემ.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 6 მარტის განჩინებით გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ გ-ემ 2001წ. 26 ივლისს მიატოვა სამუშაო ადგილი ისე, რომ ნებართვა განთავისუფლების შესახებ ადმინისტრაციისაგან არ მიუღია და იმ დღეს სამსახურში არ დაბრუნებულა. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გ-ის მიერ სამუშაო მიტოვებულ იქნა არასაპატიო მიზეზით და რომ ადმინისტრაცია უფლებამოსილი იყო, გაეთავისუფლებინა იგი სამუშაოდან შკკ-ს 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის “გ” პუნქტის თანახმად.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ნ. გ-ემ, რომლითაც ითხოვს გადაწყვეტილების გაუქმებას შემდეგი საფუძვლით:

პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროს მოპასუხე ორგანიზაციის წარმომადგენლად მონაწილეობას იღებდა ქარხნის იურისკონსულტი ო. ბ-ა, რომელსაც არ გააჩნდა საქმის წარმოებაზე რწმუნება. სასამართლო უფლებამოსილი არ იყო, ნება დაერთო უცხო პირისათვის მონაწილეობა მიეღო საქმის განხილვაში. მოცემული საქმე დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში განსახილველად ეწერა მოსამართლე ჩხეიძეს, რომელმაც 2001წ. 11 ოქტომბერს, მოპასუხის გამოუცხადებლობის გამო, გამოიტანა დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და დააკმაყოფილა მისი სარჩელი. ამის შემდეგ მოპასუხე ორგანიზაციამ გაასაჩივრა დაუსწრებელი გადაწყვეტილება. მოსამართლემ ნაცვლად იმისა, რომ სსკ-ს 239-ე მუხლის შესაბამისად მხარეთა შეუტყობინებლად გადაეწყვიტა საკითხი საჩივრის მიღების შესახებ და ამის შემდეგ იმავე კოდექსის 240-ე მუხლის თანახმად დაენიშნა ზეპირი განხილვა, რომელზეც იმსჯელებდა საჩივრის საფუძვლიანობისა და დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ, 2000წ. 22 ოქტომბერს ზეპირი მოსმენის გარეშე გააუქმა მისივე მიღებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და განაახლა საქმის წარმოება, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის აშკარა დარღვევაა. გარდა ამისა, კასატორი მიუთითებს, რომ მათ ორგანიზაციაში არ არსებობს შრომის დავების განმხილველი კომისია, ამიტომ მის მიმართ გამოცხადებული შენიშვნა გასაჩივრებული იყო ძირითად სარჩელთან ერთად სასამართლოში, სასამართლომ კი არ იმსჯელა აღნიშნული გარემოებების შესახებ.

სამოტივაციო ნაწილი:

პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, საკასაციო საჩივრის საფუძვლები და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს. შესაბამისად, უცვლელად უნდა დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილია ფაქტობრივი გარემოება, რომ კასატორმა გ-ემ 2001წ. 26 ივლისს არასაპატიო მიზეზით გააცდინა სამუშაო, მანამდე კი მის მიმართ, 2001წ. 9 ივლისს, გამოცხადებული იყო შენიშვნა. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილად ცნობილი გარემოებები სსკ-ს 407-ე მუხლის მეორე ნაწილის თანახმად, სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წარმოდგენილი არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია. მოცემულ შემთხვევაში ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის მიმართ კასატორს არ წამოუყენებია არც დამატებითი და არც დასაბუთებული პრეტენზია. დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში კი სააპელაციო სასამართლომ შკკ-ს 34-ე მუხლის პირველი ნაწილის “გ” პუნქტის საფუძვლზე სწორად უთხრა უარი გ-ეს სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე.

პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ განჩინება გაუქმებულ უნდა იქნეს, რადგან პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროს მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენელს არ ჰქონდა საქმის წარმოების უფლებამოსილება. საკითხი იმის შესახებ, წარმომადგენელს ჰქონდა თუ არა მხარისაგან მიცემული უფლებამოსილება, შეიძლება სადავოდ გახადოს მხოლოდ იმ მხარემ, რომლის წარმომადგენელიც სათანადო უფლებამოსილების გარეშე მონაწილეობს პროცესში. მოცემულ შემთხვევაში ამაზე შეეძლო ედავა წარმოდგენილ მხარეს, ანუ შპს “ს. ე. ზ.”, რადგანაც შპს “ს. ე. ზ.” პრეტენზია არ გამოუქთამს, ე.ი. მან მოიწონა მისი წარმომადგენლის მოქმედებები. გარდა ამისა, საქმეში წარმოდგენილია მინდობილობა, რომლითაც იურისკონსულტს ო. ბ-ს შპს “ს. ე. ზ.” დირექტორი დ. ლ-ე უფლებას აძლევს მონაწილეობა მიიღოს საქმის განხილვაში.

პალატა თვლის, რომ, მართალია, დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში საქმის განხილვის დროს მოსამართლე ჩ-ემ დაარღვია დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გადასინჯვის წესი _ მან ზეპირი მოსმენის გარეშე, მხარეთა დაუსწრებლად გააუქმა დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და განაახლა საქმე, მაგრამ აღნიშნული ვერ გახდება განჩინების გაუქმების საფუძველი, რადგან მოცემულ შემთხვევაში საპროცესო ნორმების დარღვევას არ გამოუწვევია საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღება: სსკ-ს 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საპროცესო დარღვევა შეიძლება მხოლოდ მაშინ გახდეს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი, თუ ამ დარღვევას შედეგად მოჰყვა საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღება. დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს მოსამართლე ჩხეიძემ ჩათვალა, რომ სასამართლომ შეტყობინება მოპასუხე მხარეს არ გაუგზავნა კანონით დადგენილი წესით და ასეთ ვითარებაში მხარეები რომც ყოფილიყვნენ გამოცხადებული პროცესზე, იგივე გადაწყვეტილება იქნებოდა მიღებული.

პალატა ასევე ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას, 2001წ. 9 ივლისის ¹99 ბრძანების, რომლითაც გამოეცხადა დისციპლინარული ღონისძიება – “შენიშვნა”, გასაჩივრების შესახებ. არც სასარჩელო განცხდებაში და არც საქმის ზეპირი მოსმენის დროს მოსარჩელეს ასეთი მოთხოვნა დაყენებული არ ჰქონია.

პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვის დროს კანონის დარღვევას ადგილი არ ჰქონია, რისთვისაც გასაჩივრებული განჩინება უცვლელი უნდა დარჩეს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ნ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2002წ. 6 მარტის განჩინება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.