ას-1675-1663-2011 26 დეკემბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ა. ჯ-ა

მოწინააღმდეგე მხარეები _ მ. გ-ე, გ. თ-ა, შპს «ა.21“

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2009 წლის 3 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ა. ჯ-ამ მოპასუხეების: მ. გ-ის, გ. თ-ას და შპს «ა.21-ის“ მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეებისათვის 250000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის დაკისრება (ტომი I, ს.ფ. 1-29)

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილებით ა. ჯ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, შემდეგი დასაბუთებით:

შპს ,,ა-95-ს” საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა არასაცხოვრებელი ფართი, მდებარე ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირ ¹34-ში. 1997 წლის 14 იანვარს შპს ,,ა-95-ს» დირექტორმა ვ. ჯ-ამ მინდობილობა მისცა გ. თ-ას ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირი ¹34-ში მდებარე ფართის გასხვისებაზე. 1997 წლის 23 იანვარს, ერთი მხრივ, გ. თ-ას, როგორც ვ. ჯ-ას წარმომადგენელსა და მეორე მხრივ, მ. გ-ეს შორის დაიდო უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც გასხვისდა 855 კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი, 10000 ლარად, ქ. თბილისში, ყ-ის გამზირ ¹34-ში. 1998 წლის 13 ივნისს, ერთი მხრივ, მ. გ-ესა და მეორე მხრივ, შპს ,,ა.21-ს» შორის დაიდო უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მ. გ-ემ ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირ ¹34-ში მდებარე 855კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი 270000 აშშ დოლარად გაასხვისა. 2008 წლის 12 მარტს შპს ,,ა-95-ის” დირექტორმა ვ. ჯ-ამ, შპს ,,ა-95” მფლობელობაში არსებული ქ.თბილისში, ყ-ის ქუჩის ¹34-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის არასწორ გასხვისებასათან დაკავშირებით, მოთხოვნის ყველა უფლება დაუთმო არველოდ ჯ-ას. 2008 წლის 13 ივნისს ა. ჯ-ამ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეების: გ. თ-ას, მ. გ-ისა და შპს ,,ა.21-ის” მიმართ გარიგების ბათილად ცნობის თაობაზე მოთხოვნით. სასამართლოს 2009 წლის 20 მარტის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით ა. ჯ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა. შპს ,,ა.21-ის» სახელზე რიცხული ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირ ¹34-ში მდებარე 855კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი 2005 წლის 13 ივლისს ორი უშედეგო აუქციონის შემდეგ, კრედიტორის განცხადებით, ნატურით გადაეცა საკუთრებაში სს ,,ს. ს-ს» (კრედიტორს). ზემოაღნიშნული უძრავი ქონება საჯარო რეესტრის მონაცემებით რეგისტრირებულია შპს ,,რ-ჯორჯიას” სახელზე. Aშპს ,,ა-95-ის” დირექტორ ვ. ჯ-სათვის ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირ ¹34-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის გასხვისების თაობაზე ცნობილი იყო გასხვისების პირველ წელსვე.

მოპასუხის მოსაზრებასთან დაკავშირებით, რომ მოსარჩელესათვის ქონების გასხვისების თაობაზე ცნობილი იყო გასხვისების პირველივე წელს, სასამართლომ განმარტა შემდეგი:

,,ხანდაზმულობა» სამოქალაქო სამართალში გამოხატავს იმ აზრს, რომ რაიმე ურთიერთობა, მდგომარეობა, მოვლენა იმდენად დიდი ხნის წინ იყო, რომ ხანგრძლივი დროის გასვლა განსაზღვრული სახით გავლენას ახდენს პირთა უფლებებსა და ვალდებულებებზე. ხანდაზმულობის ვადა არის ვადა, რომლის განმავლობაშიც პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეუძლია, მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებითი განხორციელება ან დაცვა. ხანდაზმულობის ვადის გასვლა სპობს უფლების იძულებითი განხორციელების შესაძლებლობას. ამასთან, ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისი ეფარდება იმ დღეს, როდესაც წარმოიშვა მოთხოვნის უფლება. მოთხოვნის უფლება კი, წარმოიშობა იმ დღიდან, როდესაც პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო თავისი უფლების დარღვევა, თუ პირმა თავისი დაუდევრობის (გულგრილობის) გამო ვერ გაიგო უფლების დარღვევის შესახებ, მაშინ ხანდაზმულობის ვადის დენა იწყება იმ მომენტიდან, როცა საქმის გარემოების მიხედვით უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ზოგიერთ შემთხვევაში, ხანდაზმულობის ვადის დენის დასაწყისი უშუალოდ კანონითაა განსაზღვრული, ასეთ შემთხვევაში ითვლება, რომ სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილისათვის ცნობილია მოთხოვნის უფლების წარმოშობის დრო და ამ დროიდან დაიწყება ხანდაზმულობის ვადის დენა;

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, შპს ,,ა-95-ს” დირექტორმა, ვ. ჯ-ამ, ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირი ¹34-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის გასხვისების თაობაზე მინდობილობა გ. თ-ას გაუფორმა 1997 წლის 14 იანვარს. მოსარჩელე მხარე თავადვე უთითებდა სარჩელში, რომ მინდობილობის მოქმედების ვადა იყო 1997 წლის 1 მაისამდე. აღნიშნულის გათვალისწინებით, სარჩელში მითითებული გარემოება იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელე დარწმუნებული იყო ზემოაღნიშნული ფართის საზოგადოებისადმი კუთვნილებაში, სასამართლომ არ გაიზიარა, მით უფრო მაშინ, როდესაც შპს ,,ა-95-ის” დირექტორს საფუძველი ჰქონდა ევარაუდა, რომ ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირ ¹34-ში მდებარე არსაცხოვრებელი ფართი გასხვისდებოდა სწორედ მინდობილობის მოქმედების ვადაში _ 1997 წლის 14 იანვრიდან 1997 წლის 1 მაისამდე;

მოსარჩელის მითითება იმის თაობაზე, რომ ვ. ჯ-ა დარწმუნებული იყო ამჟამინდელი მდგომარეობითაც ზემოაღნიშნული ფართის საზოგადოებისადმი კუთვნილებაში, ასევე ფართის გასხვისების შესახებ მან მხოლოდ 2007 წლის შემოდგომაზე გაიგო საჯარო რეესტრში საბუთების მოძიების შემდეგ, პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ გაიზიარა და განმარტა, რომ აღნიშნულის დამადასტურებელი უტყუარი მტკიცებულებები საქმეში არ წარუდგენიათ. ვ. ჯ-ასათვის არასაცხოვრებელი ფართის გასხვისების თაობაზე ცნობილი გახდა არა 2007 წლის შემოდგომაზე, არამედ უფრო ადრე _ ქონების გასხვისების პირველივე წელს, აღნიშნულს განამტკიცებდა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ 2007 წელს საჯარო რეესტრში საბუთების მოძიების შემდგომ მოსარჩელისათვის ზემოაღნიშნული ფართის გასხსვისებასთან ერთად ასევე ცნობილი გახდებოდა ის გარემოება, რომ არასაცხოვრებელი ფართი იმ დროისათვის უკვე აღარ წარმოადგენდა შპს ,ა.-21-ის» საკუთრებას და იგი საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2005 წლის 18 ივლისის განკარგულების საფუძველზე ნატურით გადაეცა საკუთრებაში კრედიტორს სს ,,ს. ს-ს’’;

რაც შეეხებოდა მოპასუხე გ. თ-ას მიერ წარდგენილ 1996 წლის 29 დეკემბრის წერილს, ირკვეოდა, რომ ა. ჯ-ამ ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირ ¹34-ში არსებული არასაცხოვრებელი ფართის შესაძლო გასხვისების თაობაზე ჯერ კიდევ 1996 წლის 29 დეკემბერს იცოდა. აღნიშნული მტკიცებულება სადავოდ გახადა მოსარჩელემ, მან მიუთითა, რომ იგი წარდგენილი იყო ასლის სახით და არ უნდა ყოფილიყო გაზიარებული. აღნიშნულთან დაკავშირებით სასამართლომ განმარტა, რომ წარდგენილი წერილი ფაქსის აპარატის მეშვეობით იყო გაგზავნილი და, შესაბამისად, არ შეიძლებოდა იგი მოპასუხესთან დედნის სახით არსებულიყო;

მოსარჩელის მითითება იმის შესახებ, რომ, ვინაიდან თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 20 მარტის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით იმავე მხარეებს შორის უკვე დადგენილია ფაქტები, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის საფუძველზე ამ გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები მიჩნეული უნდა იქნეს პრეიუდიციულად, სასამართლომ არ გაიზიარა და განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში სასამართლოს მიერ 2009 წლის 20 მარტს გამართულ სასამართლო სხდომაზე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გამოტანილ იქნა მოპასუხე მხარის გამოუცხადებლობის გამო. ასეთ შემთხვევაში, კი სასამართლო არ ამოწმებს და არ აფასებს მტკიცებულებებს, რადგან გადაწყვეტილებისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტები დამტკიცებულად ითვლება. სასამართლომ იურიდიულად უნდა შეაფასოს დამტკიცებულად მიჩნეული ფაქტები. კონკრეტულ შემთხვევაში სადავოს წარმოადგენდა არა ის გარემოება, 1997 წლის 23 იანვარს გ. თ-ამ მიჰყიდა თუ არა მ. გ-ეს შპს ,,ა-95-ს” კუთვნილი არასაცხოვრებელი ფართი და შემდეგ 1998 წლის 13 ივნისს მ. გ-ემ ზემოაღნიშნული არასაცხოვრებელი ფართი გაასხვისა თუ არა შპს ,,ა.21»-ზე, არამედ სადავო იყო, რომ ფართის გასხვისების თაობაზე მოსარჩელისათვის ცნობილი იყო გასხვისების პირველ წელსვე და არა 2007 წლის შემოდგომაზე.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის, 129-ე და 130-ე მუხლების თანახმად, მიიჩნია, რომ მოსარჩელისათვის ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირ ¹34-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის გასხვისების თაობაზე ცნობილი იყო გასხვისების პირველ წელსვე, კერძოდ კი _ 1997 წელს. სწორედ ამ პერიოდიდან დაიწყო სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის დენა და ამ პერიოდიდან 6 წლის განმავლობაში ა. ჯ-ას სასამართლოში სარჩელის აღძვრით უნდა მოეთხოვა ზიანის ანაზღაურება. ა. ჯ-ამ სასამართლოს სარჩელით მიმართა მხოლოდ 2009 წლის 3 ივლისს. სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებიდან გამომდინარე, სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და ამავე კოდექსის 137-ე მუხლის შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობდა (ტომი I, ს.ფ. 172-182).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ჯ-ამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი II, ს.ფ. 16-25).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლსი 30 ნოემბრის განჩინებით ა. ჯ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება (ტომი II, ს.ფ. 114-124).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. ჯ-ამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად სააპელაციო სასამართლოსათვის დაბრუნება (ტომი II, ს.ფ. 134-142).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 ივნისის განჩინებით ა. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 ნოემბრის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს. (ტომი II, ს.ფ. 177-187).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით ა. ჯ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 26 თებერვლის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზირა აპელანტის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო ფართის გასხვისების თაობაზე მისთვის ცნობილი გახდა 2007 წელს, მას შემდგომ, რაც მიმართა საჯარო რეესტრს.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ, ამავე სასამართლოს 2009 წლის 20 მარტის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტებისათვის პრეიუდიციული მნიშვნელობის მიუნიჭებლობით, დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა. როგორც აღინიშნა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 20 მარტის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება გამოტანილ იქნა მოპასუხე მხარის გამოუცხადებლობის გამო. ასეთ შემთხვევაში, სასამართლო არ ამოწმებს და არ აფასებს მტკიცებულებებს, რადგან გადაწყვეტილებისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტები დამტკიცებულად ითვლება. სასამართლომ იურიდიული შეფასება უნდა მისცეს დამტკიცებულად ჩათვლილ ფაქტებს. კონკრეტულ შემთხვევაში, სადავოს წარმოადგენდა არა ის გარემოება, 1997 წლის 23 იანვარს გ. თ-ამ გაასხვისა თუ არა მ. გ-ეზე შპს «ა-95-ის» კუთვნილი არასაცხოვრებელი ფართი და შემდეგ, 1998 წლის 13 ივნისს მ. გ-ემ ზემოაღნიშნული არასაცხოვრებელი ფართი გაასხვისა თუ არა შპს «ა.21-ზე», არამედ სადავოს წარმოადგენდა ის გარემოება, თუ როდის გახდა ცნობილი მოსარჩელისათვის ფართის გასხვისების თაობაზე, გასხვისების პირველ წელსვე _ 1997 წელს, თუ _ 2007 წლის შემოდგომაზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასება იმასთან დაკავშირებით, რომ დასახელებული გარემოება ვერ იქნებოდა მიჩნეული იმის სამართლებრივ საფუძვლად, რომ განსახილველ შემთხვევაში მოპასუხეს უფლება არ ჰქონდა მიეთითებინა სარჩელის ხანდაზმულობაზე.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის 1-ლ ნაწილზე, 129-ე და 130-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ სასარჩელო ხანდაზმულობა გულისხმობს დროს, რომლის განმავლობაშიც პირს შეუძლია მოითხოვოს თავისი დარღვეული უფლების აღდგენა. ხანდაზმულობა შემოიფარგლება დროის პერიოდულობით, რომელიც მრავალ მიზეზს უკავშირდება: 1. ხანდაზმულობის ვადა სასამართლოს უმსუბუქებს ფაქტების დადგენისა და შეწავლის პროცესს და ამ გზით ხელს უწყობს დასაბუთებული გადაწყვეტილების გამოტანას; 2. ხელს უწყობს სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილიზაციას; 3. აძლიერებს სამოქალაქო სამართლებრივი ურთიერთობის სუბიექტების ურთიერთკონტროლსა და დარღვეული უფლების დაუყოვნებლივ აღდგენის სტიმულს იძლევა. ხანდაზმულობის ვადის წარმოშობის საფუძველია უფლების დარღვევა, თუმცა ვადის ათვლა არ ხდება უფლების დარღვევის მომენტიდან. მისი ათვლა იწყება იმ მომენტიდან, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ.

განსახილველ შემთხვევაში დადგინდა, რომ ქ.თბილისში, ყ-ის გამზირის ¹34-ში მდებარე არასაცხოვრებელი სახლის გასხვისების თაობაზე მოსარჩელისათვის ცნობილი იყო გასხვისების პირველივე წელს, კერძოდ კი _ 1997 წელს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელის ხანდაზმულობის ვადის დენა დაიწყო 1997 წლიდან, ამ პერიოდიდან 6 წლის განმავლობაში ა. ჯ-ას სასამართლოში სარჩელის აღძვრით უნდა მოეთხოვა ზიანის ანაზღაურება. ამ უკანასკნელმა კი სასამართლოს სარჩელით მიმართა მხოლოდ 2009 წლის 3 ივლისს, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ ვალდებული პირი უფლებამოსილია უარი თქვას მოქმედების შესრულებაზე. ამავე კოდექსის 137-ე მუხლზე, რომლის მიხედვით, ხანდაზმულობის დენა წყდება, თუ ვალდებული პირი უფლებამოსილი პირის წინაშე ავანსის, პროცენტის გადახდით, გარანტიის მიცემით ან სხვაგვარად აღიარებს მოთხოვნის არსებობას. მოცემულ შემთხვევაში, როგორც საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით დგინდებოდა, ადგილი არ ჰქონდა აღნიშნული მუხლის შესაბამისად ხანდაზმულობის ვადის დენის შეწყვეტის სამართლებრივ საფუძველს.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმების შედეგად დაასკვნა, რომ სააპელაციო საჩივრის პრეტენზია იყო დაუსაბუთებელი, მასში მითითებული გარემოებები არ ქმნიდნენ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების მატერიალურ და პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს (ტომი II, ს.ფ. 271-286).

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 11 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. ჯ-ამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

კასატორის მოსაზრებით, გადაწყვეტილების დასაბუთებისას, სააპელაციო სასამართლოს უნდა მოეძია საქმეში არსებული მტკიცებულებები, რომლებიც პირველი ინსტანციის სასამართლომ არგუმენტებად არ მოიშველია, რამდენადაც, თუკი უზენაესმა სასამართლომ ფაქტობრივი და სამართლებრივი თვალსაზრისით დაუსაბუთებლად ჩათვალა და ამ საფუძვლით გააუქმა საპელაციო სასამართლოს განჩინება, ლოგიკურია, რომ ასევე დაუსაბუთებელია ამავე ინსტანციის, ანუ საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებაც. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს ვალდებულებას წარმოადგენდა, დაესაბუთებინა კონკრეტულად რომელი მტკიცებულების საფუძველზე მიიჩნია, რომ ობიექტის გასხვისების შესახებ მოსარჩელე ა. ჯ-ასათვის ცნობილი გახდა გასხვისების პირველივე წელს, კერძოდ 1997 წელს;

კასატორის შეფასებით, საქმეში არსებული მასალები იმაზე მეტყველებს, რომ მოსარჩელემ შპს „ა 95-ის“ კუთვნილი, თბილისში, ყ-ის გამზირის 34-ში მდებარე უძრავი ქონების მ. გ-ეზე მიყიდვის, ხოლო ამ უკანასკნელის მიერ იგივე ნივთის შპს „ა.21-ზე“ გასხვისების შესახებ შეიტყო მხოლოდ 2007 წლის შემოდგომაზე. აღნიშნულს კასატორი ასაბუთებს იმით, რომ მინდობილობა უძრავი ნივთის გასხვისების შესახებ შპს „ა 95-ის“ გენერალური დირექტორის ვ. ჯ-ას მიერ, გ. თ-ას სახელზე გაიცა 1997 წლის 14 იანვარს, სამნახევარი თვის ვადით, იმავე წლის პირველ მაისამდე. მისივე განმარტებით, ამ ორ პირს შორის ურთიერთობა ექცევა დავალების შესახებ სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული ნორმების რეგულირების სფეროში. ვინაიდან დავალების შესრულებასთან დაკავშირებით, მოსკოვში მცხოვრებ ვ. გერენაიას გ. თ-ასაგან არავითარი ინფორმაცია არ მიუღია და არც ობიექტის რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხა ყოფილა გადაცემული, მას, ანუ ვ. ჯ-ას ჰქონდა საფუძველი, ევარაუდა, რომ დავალება არ შესრულდა და ობიექტი ისევ შპს „ა 95-ის“ საკუთრებას წარმოადგენდა. ამასთან, თუ მოსარჩელე მხარეს ობიექტის გასხვისების თაობაზე თავიდანვე ეცოდინებოდა, იგი იმთავითვე მიიღებდა შესაბამის ზომებს;

კასატორის განმარტებით, უდავო ფაქტია, რომ ობიექტის ახალი მესაკუთრეების – მ. გ-ისა თუ შპს „ა.21-ის“ წინაშე ვ. ჯ-ას არ აკავშირებდა არანაირი ვალდებულება. აქედან გამომდინარე, სადავო უძრავი ნივთის მესაკუთრეს, შპს „ა 95-ს“ გააჩნდა სრული საფუძველი, სარწმუნოდ მიეჩნია საჯარო რეესტრის სააგენტოდან 2007 წელს მოპოვებული არაერთი ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ოფიციალურად, შპს „ა.21“ წარმოადგენდა ამ ობიექტის მესაკუთრესა და მფლობელს;

კასატორი აღნიშნავს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლო დაეყრდნო საქმეში გ. თ-ას მიერ წარმოდგენილ, თითქოსდა ა. ჯ-ას მიერ შედგენილ და 1996 წლის 29 დეკემბრით დათარიღებულ წერილს, რომლის ავტორი, თავის თავზე აღებული ვალდებულების შესრულების მიზნით, თამაზ სუდაძისა და დათო ბუიღლიშვილის მისამართით უთითებს, რომ მზად არის მიიღოს მათი პირობა, კერძოდ, ყ-ის ქუჩაზე მდებარე შენობის (900კვ.მ ფართობით) საკუთრებაში გადაცემის შესახებ. კასატორის მოსაზრებით, აღნიშნული დოკუმენტი შეიცავს რიგ უზუსტობებს. კერძოდ, მისი ავტორი სთხოვს ადრესატებს გამოიტანონ სასამართლოდან განცხადება მისი დავალიანების საკითხის შესახებ. თუმცა, იქვე გამოხატულია მოთხოვნა იმის შესახებ, რომ არ გამოიჩინონ აქტიურობა მის წინააღმდეგ სარჩელის აღსაძრავად. ამასთან, წერილის ავტორი საუბრობს ყ-ის ქუჩაზე (და არა ყ-ის გამზირზე) მდებარე შენობის ადრესატებისადმი საკუთრებაში გადაცემის შესახებ;

კასატორის მითითებით, დოკუმენტის ტექსტი, შედგენილი ა.ს სახელით, არ არის ხელმოწერილი, ტექსტიდან არ ჩანს, სად შედგა ეს დოკუმენტი, საიდან გამოიგზავნა და კონკრეტულად რა ვალდებულება აკავშირებდა მის ავტორს წერილის ადრესატებთან;

დასახელებული დოკუმენტის წარმომავლობასთან დაკავშირებით, კასატორის წარმომადგენელი ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ ა. ჯ-ა არ ადასტურებს მის ავტორობას, ხოლო საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არაა დადასტურებული, რომ სახელდობრ მის მიერაა იგი შესრულებული. ისიც გაუგებარია, თუ რა შემხებლობა აქვს წერილს სადავო ფაქტობრივ გარემოებასთან. კასატორის განმარტებით, წერილი დათარიღებულია 1994 წლის 22 თებერვლით, რაც არ არის დამოწმებული, ფაქსით წერილის მიღების თარიღად მითითებულია 1996 წლის 30 დეკემბერი. აქედან დგამომდინარე, ამ დოკუმენტს არ შეიძლებოდა მინიჭებოდა მტკიცებულების ძალა, რამდენადაც მისი წარმომავლობა გაურკვეველია. ამასთან, მისი მიღების დროისათვის შპს „ა-95“ არ იყო შექმნილი. სამეწარმეო რეესტრიდან ამონაწერის თანახმად, იგი რეგისტრირებულია 1995 წლის 12 სექტემბრიდან. ეს კი გამორიცხავს გ. თ-ას იმ მტკიცების მართებულობას, რომ მისთვის მინდობილი უძრავი ქონების გაყიდვა უკავშირდებოდა ვ. ჯ-ას ფირმის ვალებს;

მოსარჩელის საწინააღმდეგოდ გადაწყვეტილების გამოტანას სასამართლომ საფუძვლად დაუდო ის გარემოებაც, რომ გ. თ-ას მიმართ შპს „ა 95-ის“ მიერ მინდობილობის გაცემა დაკავშირებული იყო მისი ფირმის ვალთან, სასამართლო დაეთანხმა გ. თ-ას მტკიცებას იმის შესახებ, რომ ა. ჯ-ა მეუთლესთან ერთად, შეუთანხმდა მევალეს და მის წარმომადგენელს, რომ ურთიერთშეთანხმებული ღირებულებით გაასხვისებდა მევალეებზე საკუთარ ან მეუღლის მფლობელობაში არსებულ უძრავ ქონებას ვალის დასაფარად და ვალის დაფარვის ეს მეთოდი გახდა მიზეზი და საფუძველი სარჩელში აღნიშნული უძრავი ქონების მევალეზე გასხვისებისა, ობიექტის გასხვისების შესახებ ა. ჯ-ამ იცოდა მისგანაც და მევალეებისაგანაც. სინამდვილეში უძრავი ნივთი გასხვისდა მ. გ-ეზე, რომელსაც არანაირი ვალდებულება ა. ჯ-ასთან არ აკავშირებდა. გ. თ-ას ობიექტის გასხვისება უნდა მოეხდინა მიზნობრივად, სუდაძის წინაშე არსებული 350000 აშშ დოლარის დავალიანების დასაფარად. ამ უკანასკნელს ან ობიექტი უნდა გადასცემოდა ნატურით ან, მისი რელიზაციის შედეგად მიღებული თანხა. რეალურად კი ვ. ჯ-ას მიერ გაცებული მინდობილობა გაყალბდა, ამოღებულ იქნა მისგან მითითება მიზნობრივი დანიშნულებით ობიექტის გასხვისებაზე. გ. თ-ას მსჯელობა მოკლებულია კონკრეტულობას, იგი ვერ ასახელებს რომელიმე კრედიტორს, ვის წინაშეც ა. ჯ-ას ან მის მეუღლეს გააჩნდა რაიმე ვალდებულება;

საქართველოს უზენაესი სასამართლს სამოქალაქო სამეთა პალატის 2011 წლის 2 დეკემბრის განჩინებით ა. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ა. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.