ას-1681-1667-2011 26 დეკემბერი, 2011 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორი _ ნ. ჩ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე _ ქ.თბილისის ¹112 საჯარო სკოლა
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 ოქტომბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი _ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2011 წლის 20 აპრილს ნ. ჩ-ემ სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოპასუხე სსიპ ქ.თბილისის 112-ე საჯარო სკოლის დირექტორ ნ. თ-ის წინააღმდეგ. მოსარჩელემ მოითხოვა: მოპასუხე სკოლის დირექტორის ბრძანების ბათილად ცნობა, გათავისუფლებისათვის კუთვნილი კომპენსაციის მიღება, სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 21 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
პირველი ინტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ნ. ჩ-ემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა. აპელანტმა მოითხოვა აღნიშნული გადაწყვეტილების გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებს და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და დამატებით განმარტა შემდეგი:
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია, რომ ერთი მხრივ, სსიპ 112-ე სკოლის დირექტორ ნ. თ-სა და მეორე მხრივ, ნ. ჩ-ეს შორის 2007 წლის 3 დეკემბერს გაფორმდა ¹41 შრომითი ხელშეკრულება, რომელშიც 2008 წლის 15 სექტემბრის ¹183, 2009 წლის 12 იანვრის ¹259 ხელშეკრულებით შეტანილ იქნა ცვლილება. ამ ცვლილებებს ნ. ჩ-ემ მოაწერა ხელი, რითაც აღიარა მასა და მოპასუხეს შორის 2007 წლის 3 დეკემბერს დადებული ხელშეკრულება;
სსიპ 112-ე სკოლის დირექტორ ნ. თ-ის 2011 წლის 28 მარტის ¹ა/16 ბრძანებით ამავე სკოლის მთემატიკის მასწავლებელთან ნ. ჩ-ესთან 2011 წლის 28 მარტიდან შეწყდა შრომითი ხელშეკრულება, «ზოგადი განათლების შესახებ» საქართველოს კანონის 43-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის «ზ» ქვეპუნქტისა და საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის «გ» და «დ» ქვეპუნქტების საფუძველზე;
ზემოაღნიშნული ბრძანების ფაქტობრივი საფუძველი გახდა 2011 წლის 22 მარტს საგაკვეთილო საათის მიმდინარეობის დროს ამავე სკოლის მე-11 კლასის მოსწავლის ნ.გ-ის გამოშვება კლასიდან.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის ძირითადი დასაბუთება იმის თაობაზე, რომ ნ. ჩ-ის მიერ კანონის დარღვევას ადგილი არ ჰქონია, გამომდინარე იქედან, რომ «ზოგადი განათლების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მოთხოვნის შესაბამისად, აპელანტს უფლება ჰქონდა გაეძევებინა მოსწავლე კლასიდან, ხოლო შინაგანაწესის მოთხოვნათა შესაბამისად, მოსწავლე კარებთან მდგომ მანდატურს ჩააბარა.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა «ზოგადი განათლების შესახებ» საქართველოს კანონის 38-ე მუხლის პირველი ნაწილის «გ» ქვეპუნქტზე, რომლითაც დადგენილია, რომ სამეურვეო საბჭო სკოლის დირექტორის წარდგინებით ამტკიცებს სკოლის შინაგანაწესს, რომელიც ამომწურავად განსაზღვრავს დისციპლინური გადაცდომის ნუსხას და მათთვის გათვალისწინებულ დისციპლინურ სახდელებს, სკოლიდან გადაყვანის პირობებს. სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა თბილისის 112-ე საჯარო სკოლის 2010 წლის შინაგანაწესის 3.1 მუხლის 30-ე პუნქტზე, რომლის თანახმად, მასწავლებელს უფლება აქვს დაატოვებინოს მოსწავლეს გაკვეთილი და ჩააბაროს ზედამხედველს დისციპლინური დარღვევის საფუძველზე მხოლოდ ერთხელ.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშა, რომ საქმეში არსებული, თბილისის 112-ე საჯარო სკოლაში დარღვევის აღრიცხვის ¹013291 ფურცლის თანახმად, 2011 წლის 22 მარტს მათემატიკის პედაგოგმა ნ. ჩ-ემ საგაკვეთილო საათის მიმდინარეობის დროს ამავე სკოლის მე-11 კლასის მოსწავლე ნ.გ-ი გამოუშვა კლასიდან (ტომი I, ს.ფ. 98). აღნიშნული ფურცელი არ შეიცავდა ინფორმაციას ნ. ჩ-ის მიერ მოსწავლე ნ.გ-ის ზედამხედველისათვის ჩაბარების თაობაზე. აღნიშნული ფაქტის დადასტურების მტკიცების ტვირთი, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მოთხოვნათა შესაბამისად, სწორედ მოსარჩელეს ეკისრებოდა, რომელმაც საქმეზე წარდგენილი მასალების გათვალისწინებით ვერ უზრუნველყო მასზე დაკისრებული მტკიცების ტვირთის სათანადო რეალიზება და იმ ფაქტის დადასტურება, რომ მის მიერ 2011 წლის 22 მარტს ადგილი არ ჰქონია თბილისის 112-ე საჯარო სკოლის 2010 წლის შინაგანაწესის 3.1 მუხლის 30-ე პუნქტით დადგენილი მოთხოვნის დარღვევას.
თბილისის ¹112-ე საჯარო სკოლის შინაგანაწესის მე-8 მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, შრომითი დისციპლინის დარღვევად ითვლება მოსწავლის გაკვეთილიდან გაძევება ზედამხედველის გარეშე, რასაც სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ადგილი ჰქონდა ნ. ჩ-ის მხრიდან 2011 წლის 22 მარტს. აქვე, სააპელაციო სასამართლომ შენიშნა, რომ ნ. ჩ-ეს 2007 წლის 3 დეკემბრის ხელშეკრულების 2.1 პუნქტის თანახმად, ვალდებულება ჰქონდა დაეცვა სკოლის შინაგანაწესი და კანონმდებლობის მოთხოვნები.
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «გ» ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმის თაობაზე, რომ ბრძანება გამოიცა მისი ავადმყოფობის გამო ბიულეტენზე ყოფნის დროს, რაც პირდაპირ ეწინააღმდეგებოდა შრომის კოდექსის 36-ე მუხლის მე-6 პუნქტს. პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას ნ. ჩ-ის ახსნა-განმარტებით დგინდებოდა, რომ 24 მარტს მომხდარი უსიამოვნების და ნერვიულობის ფონზე, მას ლაპარაკის დროს ამოუვარდა კბილის პროთეზი და დაკარგა. ამიტომ, გააფრთხილა დირექტორი, რომ 28 მარტს (ორშაბათს) იგი გავიდოდა ბიულეტენზე. მოსარჩელისავე განმარტებით, 28 მარტს დილით ექიმთან ვიზიტამდე, იგი გამოცხადდა სკოლაში, შეავსო საკლასო ჟურნალი ბოლომდე და დირექტორს წერილობით აცნობა ბიულეტენზე გასვლის თაობაზე.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე აპელანტმა ასევე განმარტა, რომ მისი ბიულეტენზე გასვლა განაპირობა მისმა ჯანმრთელობის მდგომარეობამ, კერძოდ, მას 24 მარტს დერეფანში ამოუვარდა კბილი და მისი თქმით იგი გაკვეთილზე კბილის პრობლემის გამო ვერ შევიდოდა. ნ. ჩ-ის განმარტებით, ირკვეოდა, რომ როდესაც მან 28 მარტს დილით დირექტორისაგან ითხოვა სამსახურიდან გასვლის უფლება ექიმთან ვიზიტის გამო, მას დირექტორმა უარი უთხრა იმ საფუძვლით, რომ უკვე დაწერილი იყო მისი სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანება (თბილისის სააპელაციო სასამათლოს 2011 წლის 13 ოქტომბრის სხდომის ოქმი).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 ივნისის და სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 13 ოქტომბრის სასამართლო სხდომებზე სკოლის დირექტორის ახსნა-განმარტებით სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ 28 მარტს ნ. ჩ-ე გამოცხადებული იყო სკოლაში. აღნიშნულ ფაქტს ადასტურებდა თავად მოსარჩელე. დირექტორის ახსნა-განმარტებითა და ნ. ჩ-ის ახსნა-განმარტებით სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ექიმის ვიზიტამდე და ბიულეტენის გახსნამდე, 28 მარტს დილით უკვე დაწერილი იყო მოსარჩელის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანება.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ საქმეში არსებული საავადმყოფო ფურცელი გაიცა ნ. ჩ-ის მწვავე რესპირატორული დაავადების დიაგნოზით, 2011 წლის 28 მარტს (ტომი I, ს.ფ. 64). არსებული დიაგნოზით ბიულეტენის გახსნა წინააღმდეგობაში მოდიოდა თავად მოსარჩელის ახსნა-განმარტებასთან.
ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. ჩ-ის სამსახურიდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების გამოცემა მოხდა ნ. ჩ-ის საავადმყოფო ფურცელზე გასვლამდე, კანონით მოთხოვნათა დაცვით.
სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ნ. ჩ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად კასატორი მიუთითებს შემდეგ გარემოებებზე:
სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა ნორმა, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. კერძოდ, შრომის კოდექსის 36-ე მუხლის მე-6 პუნქტი, რომლის თანახმად, შრომითი ურთიერთობის შეჩერების დროს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტა დაუშვებელია. მოსარჩელის მიერ ბიულეტენის გახსნის თარიღია 2011 წლის 28 მარტი, გათავისუფლების ბრძანება ხელმოწერილია 2011 წლის 28 მარტს. შესაბამისად, გათავისუფლების ბრძანება ავტომატურად ბათილია;
კასატორი არასწორად მიიჩნევს სასამართლოს მიერ «ზოგადი განათლების შესახებ» კანონის მე-19 მუხლის მე-12 პუნქტის გამოუყენებლობას, რომელიც მასწავლებელს აძლევს უფლებას გაკვეთილიდან გააძევოს უდისციპლინო მოსწავლე. მისი მოსაზრებით, სასამართლომ უკანონოდ მიანიჭა უპირატესობა სკოლის შინაგანაწესს ზემოაღნიშნულ კანონთან მიმართებით, რომელიც აუქმებს ამ კანონით გათვალისწინებულ მასწავლებლის უფლებას. სასამართლომ არ გაითვალისწინა «ზოგადი განათლების შესახებ» კანონის მე-19 მუხლი, მე-3 პუნქტი. გაკვეთილებიდან გაძევებულ მოსწავლეზე პასუხისმგებელია სკოლა, სკოლას წარმოადგენს დირექტორი და უსაფრთხო სკოლის კონცეფციიდან გამომდინარე დირექტორს დამხმარედ დაენიშა მანდატურები, რომელთა ოთახში დამონტაჟებული მონიტორი შეერთებულია დირექტორის კაბინეტთან, რათა გაკვეთილიდან გამოძევებულ მოსწავლეზე სკოლის პასუხისმგებლობა უფრო ეფექტური იყოს;
Kსასამართლომ არ გამოიკვლია საქმესთან დაკავშირებული მტკიცებულებები, კერძოდ, 2011 წლის 22 მარტის 112-ე საჯარო სკოლის მე-3 სართულის ვიდეო მასალა;
მოპასუხე წინასწარ იყო ინფორმირებული გადაწყვეტილების შინაარსზე, რადგან საქმის განხილვის მდგომარეობის შესახებ ამონაწერი ინტერნეტიდან მიუთითებს, რომ მხოლოდ ნ. თ-წ-ეს ჩაბარდა «რაღაც» ხელწერილი;
საკასაციო საჩივრის თანახმად, ყველა ბრძანება ყალბია, დირექტორის კომპიუტერიდან ამობეჭდილი თავისი ხელმოწერით და ბეჭდით, არცერთ მათგანს კონკრეტული საფუძველი, მტკიცებულება არ ახლავს. აქედან გამომდინარე, ისინი არ შეიძლება გამოყენებული იქნეს გადაწყვეტილების საფუძვლად, მითუმეტეს, რომ არც ერთი მათგანი არ არის შეტანილი პირად საქმეში.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ნ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.