ა-4628-ბ-31-2011 12 დეკემბერი, 2011 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ბესარიონ ალავიძე, ლევან მურუსიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

განმცხადებელი _ ხ. ს-ე

წარმომადგენელი _ მ. ღ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. სბ-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 5 დეკემბრის გადაწყვეტილება

საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა და საქმის წარმოების განახლება

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს «კ-ას» დირექტორმა მ. ვ-ამ მ. ს-ისა და ნოტარიუს მ. მ-ის წინააღმდეგ სარჩელი აღძრა დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების სახით მოპასუხისათვის 500 000 აშშ დოლარის დაკისრების, ასევე 2003 წლის 27 მაისის ¹... ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნით.

სასამართლოს მთავარ სხდომამდე მოსარჩელემ სასარჩელო მოთხოვნა გაზარდა და მ. ს-ისათვის 1 000 000 აშშ დოლარის დაკისრება მოითხოვა.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 9 ოქტომბრის განჩინებით საქმეში თანამოპასუხედ ხ. ს-ე ჩაება.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 15 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს «კ-ას» დირექტორ მ. ხ-ე-ვ-ას სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და მ. ს-ეს მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის საკომპენსაციოდ 308756 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი დაეკისრა, ასევე ბათილად იქნა ცნობილი მ. ს-ესა და ხ. ს-ეს შორის 2003 წლის 27 მაისს გაფორმებული ¹... ჩუქების ხელშეკრულება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება მ. ს-ემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2006 წლის 24 ივლისს სასამართლოს მთავარ სხდომაზე, აპელანტის გამოუცხადებლობის გამო, დაუსწრებელი გადაწყვეტილება მიიღო, რომლის ძალითაც მ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2006 წლის 15 თებერვლის გადაწყვეტილება.

იმავე სასამართლოს 2010 წლის 17 მარტის განჩინებით გაუქმდა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 25 ოქტომბრის განჩინებით ქ. მოსკოვის ფირმა «კ-ა მ-ს» სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით გამოყენებული ღონისძიება, ქ. ოზურგეთში, ა-ის ქ. ¹120-ში მდებარე შპს «...კომპანია გ-ას» ყადაღა მოეხსნა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება შპს «კ-ას» დირექტორმა მ. ვ-ა-ხ-ემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 5 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს «კ-ას» დირექტორ მ. ვ-ას საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილება და იმავე სასამართლოს 2011 წლის 11 თებერვლის განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების თაობაზე, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 24 ივლისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

2011 წლის 8 დეკემბერს ხ. ს-ის წარმომადგენელმა მ. ღ-მა სასამართლოს მითითებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადებით მომართა.

განმცხადებლის მტკიცებით, მ. ღ-ი, როგორც ხ. ს-ის წარმომადგენელი 2011 წლის 1 დეკემბერს ჩაერთო საქმეში, რის შემდეგაც მისთვის ცნობილი გახდა, რომ საკასაციო პალატამ 2010 წლის 17 მაისის განჩინებით საკასაციო საჩივარი ისე მიიღო წარმოებაში, რომ კასატორისათვის არ მოუთხოვია მოწინააღმდეგე მხარეთა დაზუსტება, მაშინ როდესაც კასატორის გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას იმ ნაწილშიც მოითხოვდა, რომელიც პირდაპირ შეეხება ხ. ს-ის ინტერესებს. საკასაციო სასამართლომ უხეშად დაარღვია საპროცესო კანონმდებლობა, რადგანაც ხ. ს-ისათვის არ გაუგზავნია საკასაციო საჩივრის ასლი, არ აცნობა საკასაციო საჩივრის წარმოებაში მირებისა და საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის თაობაზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 9 დეკემბრის განჩინებით ხ. ს-ის განცხადება მიჩნეულ იქნა დასაშვებად.

იმავე პალატის 2011 წლის 9 დეკემბრის განჩინებით კი, საქმეში შპს «კ-ას» უფლებამონაცვლეს მ. სბ-ე ჩაება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, განცხადება და თვლის, რომ ხ. ს-ის წარმომადგენელ მ. ღ-ის განცხადება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 5 დეკემბრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ განცხადების წანამძღვრები.

იმავე კოდექსის 422-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება დაინტერესებული პირის განცხადებით შეიძლება ბათილად იქნეს ცნობილი, თუ ერთ-ერთი მხარე ან მისი კანონიერი წარმომადგენელი (თუ მას ასეთი წარმომადგენელი სჭირდება) არ იყო მოწვეული საქმის განხილვაზე.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით კი, აღნიშნული საფუძვლებით გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა არ შეიძლება, თუ მხარეს შეეძლო ამ საფუძვლების წამოყენება საქმის განხილვისას, შესაბამისად პირველი ინსტანციის, სააპელაციო ან საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში.

აღნიშნული ნორმების ანალიზი ცხადყოფს, რომ გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მხარისათვის ცნობილი არ არის რომელიმე ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის თაობაზე და, ობიექტურად, გადაწყვეტილება მისი მონაწილების გარეშეა მიღებული. იმ შემთხვევაში, თუ მხარე, რეალურად, ინფორმირებულია საქმის განხილვის თაობაზე და განხილვის პროცესში არ დააყენებს საქმის განხილვაზე მოწვევის საკითხს, შემდგომში გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლებას კარგავს.

განსახილველ შემთხვევაში ხ. ს-ის წარმომადგენელმა მ. ღ-მა 2011 წლის 1 დეკემბერს საკასაციო სასამართლოს განცხადებით მომართა და საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვა მოითხოვა. აღნიშნული ადასტურებს, რომ მისთვის საკასაციო ინსტანციაში საქმის წარმოების თაობაზე იმთავითვე იყო ცნობილი და არასოდეს გაუხდია სადავოდ, რომ საკასაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების შესახებ განჩინება ან საკასაციო საჩივრის ასლი არ ჩაბარებია. გარდა ამისა, საკასაციო პალატა იმ გარემოებაზე ამახვილებს ყურადღებას, რომ მ. ღ-მა, როგორც მ. ს-ის წარმომადგენელმა ჩაიბარა საკასაციო საჩივრის წარმოებაში მირების შესახებ განჩინება და საკასაციო საჩივრის ასლი. მასვე ეცნობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობისა და საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის თაობაზე. 2011 წლის 1 დეკემბრის განცხადებაზე დართული მინდობილობა კი, ხ. სიროიძის მიერ მ. ღ-ის სახელზე 2010 წლის 12 თებერვალსაა გაცემული, აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო ინსტანციაში საქმის წარმოების ყველაზე ეტაპზე მ. ღ-ი როგორც ხ., ისე მ. ს-ეების წარმომადგენელი იყო, მან უბრალოდ აღნიშნულის თაობაზე სასამართლოს არ აცნობა, რაც მისი არაკეთილსინდისიერი ქმედებაა და სასამართლოს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველი ვერ გახდება. ის ფაქტი, რომ წარმომადგენელმა სასამართლოს საკუთარი უფლებამოსილებების თაობაზე არ აცნობა, მას არ ათავისუფლებს მარწმუნებლის მიმართ ვალდებულებებისაგან, შესაბამისად, თუ პირადად ხ. ს-ისათვის საქმის განხილვის თაობაზე ცნობილი არ იყო, აღნიშნული მისი ადვოკატის მიერ ვალდებულებათა არაჯეროვანი შესრულების შედეგია და არა სასამართლოს მიერ მხარის საქმის განხილვაზე მოუწვევლობა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის საფუძველზე, მხარე საქმის განხილვაზე მოწვეულად ითვლება, თუ მისი წარმომადგენელია მოწვეული. მ. ღ-ს კი, საკასაციო პალატის ყველა განჩინება და გადაწყვეტილება ჩაბარდა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 430-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად თუ საქმის განხილვის შედეგად აღმოჩნდება, რომ განცხადება უსაფუძვლოა, სასამართლო თავისი განჩინებით უარს იტყვის განცხადების დაკმაყოფილებაზე.

საკასაციო სასამართლო, ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მიიჩნევს, რომ ხ. ს-ის წარმომადგენელ მ. ღ-ის განცხადების დაკმაყოფილებისა და საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის საფუძველი არ არსებობს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 430-ე, 422-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ხ. ს-ის წარმომადგენელ მ. ღ-ის განცხადება გადაწყვეტილების ბათილად ცნობისა და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.