ას-1283-1303-2011 27 დეკემებერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ შპს «მ. თ-ის» წარმომადგენლობა საქართველოში

მოწინააღმდეგე მხარე _ საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გაჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ პირგასამტეხლოს დაკისრება (სარჩელში), შესრულებული სამუშაოს ღირებულების ანაზღაურება, პირგასამტეხლოს დაკისრება (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილებით სსიპ «საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის» სარჩელი დაკმაყოფილდა:

შპს «მ.ს» მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 1031850 ლარის გადახდა;

მოპასუხის შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი II, ს.ფ 275-285).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს «მ. თ-ის» წარმომადგენლობამ საქართველოში, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების, ხოლო ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე (ტომი II, ს.ფ. 287-297).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 ივლისის განჩინებით შპს «მ. თ-ის» საქართველოში წარმომადგენლობის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 14 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები. ეს გარემოებები შემდეგში მდგომარეობს:

2005 წლის 9 სექტემბერს სსიპ «საავადმყოფოთა რესტრუქტურიზაციის ფონდსა» და შპს «მ-ას» შორის გაფორმდა სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულება ¹სრფ-18/05, რომლითაც შემსრულებელი _ შპს «მ-ა» ვალდებული იყო, აეშენებინა ქ.თბილისში «ტუბერკულოზისა და ფილტვის დაავადებათა ეროვნული ცენტრის» ახალი კორპუსი, ხოლო შემსყიდველს _ სსიპ «საავადმყოფოთა რესტრუქტურიზაციის ფონდს» შემსრულებლისთვის უნდა გადაეხადა 12402058 ლარი;

სატენდერო და საკონტრაქტო პირობების თანახმად, მშენებლობა უნდა დასრულებულიყო ხელშეკრულების ძალაში შესვლიდან 360 დღეში, კერძოდ, 2006 წლის 9 სექტემბრამდე;

ხელშეკრულების საერთო პირობების 2.1 ქვეპუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულების ფარგლებში შესრულებული სამუშაოები უნდა შეესაბამებოდეს ტექნიკურ პირობებში მითითებულ სტანდარტებს;

ხელშეკრულების საერთო პირობების 7.1 ქვეპუნქტის თანახმად, შესყიდვის ობიექტი ან მისი ნაწილი ჩაბარებულად ჩაითვლება მხოლოდ მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმების შემდეგ;

ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობების მე-4 პუნქტის 4.1 და 4.2 ქვეპუნქტების მიხედვით, შესყიდვის ობიექტის მიღება-ჩაბარება განხორციელდება სატენდერო წინადადებაში და სამუშაოს შესრულების გეგმა-გრაფიკში განსაზღვრული ვადების შესაბამისად. შესყიდვის ობიექტის მიღება-ჩაბარება უნდა გაფორმდეს მიღება-ჩაბარების აქტით;

ხელშეკრულების საერთო პირობების მე-14 პუნქტის 14.1 ქვეპუნქტის მიხედვით, თუ ხელშეკრულების შესრულების პროცესში მხარეები წააწყდებიან რაიმე ხელისშემშლელ გარემოებებს, რომელთა გამოც ფერხდება ხელშეკრულების პირობების შესრულება, ამ მხარემ დაუყოვნებლივ უნდა გაუგზავნოს მეორე მხარეს წერილობითი შეტყობინება შეფერხების ფაქტის, მისი შესაძლო ხანგრძლივობის და გამომწვევი მიზეზების შესახებ. შეტყობინების მიმღებმა მხარემ რაც შეიძლება მოკლე დროში უნდა აცნობოს მეორე მხარეს თავისი გადაწყვეტილება, მიღებული აღნიშნულ გარემოებებთან დაკავშირებით. 14.2 ქვეპუნქტით განსაზღვრულია, რომ თუ ხელშეკრულების პირობების შესრულების შეფერხების გამო მხარეები შეთანხმდებიან ხელშეკრულების პირობების შესრულების ვადის გაგრძელების თაობაზე, ეს გადაწყვეტილება უნდა გაფორმდეს ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანის გზით;

ხელშეკრულების საერთო პირობების 22.2 ქვეპუნქტის თანახმად, მხარის წერილობითი შეტყობინება ძალაში შედის ადრესატის მიერ მისი მიღების დღეს ან შეტყობინების ძალაში შესვლის დადგენილ დღეს, იმის მიხედვით, თუ ამ თარიღებიდან რომელი უფრო გვიან დგება;

ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობების მე-9 პუნქტის 9.1 ქვეპუნქტის თანახმად, მხარეთა მიერ ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების ვადების გადაცდენის შემთხვევაში მხარეებს ეკისრებათ პირგასამტეხლო ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე ხელშეკრულების ღირებულების 0.02 %-ის ოდენობით;

ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობების მე-9 პუნქტის 9.3 ქვეპუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუ ვადების გადაცდენისათვის დაკისრებული პირგასამტეხლოს ჯამური თანხა გადააჭარბებს ხელშეკრულების ღირებულების 2%-ს, შემსყიდველს უფლება აქვს, შეწყვიტოს ხელშეკრულება;

ხელშეკრულების საერთო პირობების 1-ლი პუნქტის 1.2 ქვეპუნქტით, «ხელშეკრულების ღირებულება» ნიშნავს საერთო თანხას, რომელიც უნდა გადაიხადოს შემსყიდველმა ორგანიზაციამ მიმწოდებლის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულებისათვის. მხარეთა შორის გაფორმებული სახელმწიფო შესყიდვების ¹სრფ-18/05 ხელშეკრულების ღირებულება შეადგენს 12402058 ლარს;

2005 წლის 26 დეკემბერს მხარეთა შორის გაფორმდა აქტი სამშენებლო სამუშაოების დაწყების თაობაზე. სამუშაოები მიმდინარეობდა, ხოლო შემსყიდველის მიერ ეტაპობრივად, მოთხოვნისთანავე ხდებოდა სამუშაოების ანაზღაურება;

2006 წლის 18 აპრილს სახეშეცვლილი პროექტის მიხედვით ურბანული დაგეგმარების საქალაქო სამსახურის მიერ გაიცა მშენებლობის ახალი ნებართვა ¹ნ/240, რომელიც ძალაში იყო 2008 წლის 31 მარტამდე;

ტუბერკულოზის სამკურნალო ეროვნული ცენტრის ცვლილებაშეტანილი საბოლოო პროექტი შპს «მ-ას» გაეგზავნა 2006 წლის 3 ივლისს;

საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 17 ნოემბრის ¹696 ბრძანებულებით განხორციელდა სსიპ «საავადმყოფოთა რესტრუქტურიზაციის ფონდის» რეორგანიზაცია და მის უფლებამონაცვლედ განისაზღვრა სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრი»;

2007 წლის 30 ოქტომბერს სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის» აღმასრულებელმა დირექტორმა ნინო ესაკიამ წერილით მიმართა შპს «მ-ას» დირექტორს მუზაფერ ათას და აცნობა, რომ შესასრულებელი სამშენებლო სამუშაოების მიწოდების ვადების დარღვევის გამო წყვეტდა ხელშეკრულებას და მშენებლობის დაფინანსებას. აღნიშნული შეტყობინება ადრესატს ჩაბარდა 2007 წლის 5 ნოემბერს;

2008 წლის თებერვლის თვეში ობიექტზე მიმდინარეობდა შენობის ტექნოლოგიური დანადგარების შემოწმება, რის შესახებაც გაფორმდა შესაბამისი გამოცდის აქტები;

2008 წლის 8 აპრილს ხელშეკრულების მხარეებმა შეადგინეს ტუბერკულოზის სამკურნალო-ეროვნული ცენტრის ახალი კორპუსის მიღება-ჩაბარების აქტი;

შპს «მ-ამ» ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შეასრულა ვადის გადაცილებით;

მშენებლობა დასრულდა 2008 წლის 8 აპრილს, როდესაც მხარეებმა გააფორმეს დასრულებული შენობის მიღება-ჩაბარების აქტი, ვინაიდან ხელშეკრულების პირობების თანახმად, მშენებლობის დასრულება ფორმდება მიღება-ჩაბარების აქტით. საქმეში არსებული მასალებით ვერ დასტურდებოდა, რომ შპს «მ-ამ» 2007 წლის 31 აგვისტოს წერილით შეატყობინა სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელ ცენტრს» სამშენებლო სამუშაოების დასრულების შესახებ. ხელშეკრულების საერთო პირობების 22.2 ქვეპუნქტის თანახმად, მხარის წერილობითი შეტყობინება ძალაში შედის ადრესატის მიერ მისი მიღების დღეს, ხოლო შეგებებული სარჩელის ავტორის მიერ წარდგენილ წერილზე არ არის არანაირი აღნიშვნა ადრესატისთვის წერილის ჩაბარების თაობაზე. შესაბამისად, ვერ დგინდებოდა აღნიშნული შეტყობინების ძალაში შესვლა. ამასთან, სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის» ოფისის მენეჯერის მიერ გაცემული ცნობიდან ირკვეოდა, რომ შპს «მ-ას» 2007 წლის 31 აგვისტოს ¹08/116 და ¹08/117 წერილები არ იყო რეგისტრირებული «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის» შემოსულ-გასული კორესპონდენციის სარეგისტრაციო მონაცემებში. ამავე საფუძვლით არ დასტურდებოდა ასევე 2007 წლის 25 ოქტომბრის შეტყობინების მიღება სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელ ცენტრის» მიერ. 2007 წლის 20 ნოემბრის წერილით დგინდებოდ, რომ ამ დროისათვის ცენტრისთვის ცნობილი იყო სამშენებლო სამუშაოების დასრულება.

საპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სსიპ ,,საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის» რეორგანიზაციის გამო, საქართველოს მთავრობის 2011 წლის 25 თებერვლის ¹102 დადგენილების შესაბამისად, სსიპ საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის უფლებამონაცვლედ განისაზღვრა საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მიერ მითითებული გარემოებები იმის თაობაზე, რომ სსიპ ,,საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის» (ამჟამად საქართველოს შრომის, ჯანრმთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს) მიერ ვერ იქნა უზრუნველყოფილი ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება, კერძოდ, მოსარჩელემ ვერ უზრუნველყო მშენებლობის დაწყებისა და შემდგომში მისი წარმოებისათვის აუცილებელი ნებართვების და სხვა სამშენებლო დოკუმენტაციის მომზადება. ამასთან, მშენებლობის შეფერხება გამიწვია შეთანხმებულ პროექტში დამკვეთის მხრიდან განხორციელებულმა ცვლილებებმა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, 2009 წლის 9 სექტემბრის ხელშეკრულების საერთო პირობების მე-14 პუნქტის 14.1 ქვეპუნქტით განისაზღვრა, რომ, თუ ხელშეკრულების შესრულების პროცესში მხარეები წააწყდებოდნენ რაიმე ხელისშემშლელ გარემოებებს, რომელთა გამოც შეფერხდებოდა ხელშეკრულების პირობების შესრულება, ამ მხარეს დაუყოვნებლივ უნდა გაეგზავნა მეორე მხარისათვის წერილობითი შეტყობინება შეფერხების ფაქტის, მისი შესაძლო ხანგრძლივობის და გამომწვევი მიზეზების შესახებ. შეტყობინების მიმღები მხარე ვალდებული იყო, რაც შეიძლება მოკლე დროში ეცნობებინა მეორე მხარისათვის აღნიშნულ გარემოებებთან დაკავშირებით მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. ამავე ხელშეკრულების 14.2 ქვეპუნქტით განსაზღვრულია, რომ თუ ხელშეკრულების პირობების შესრულების შეფერხების გამო მხარეები შეთანხმდებიან ხელშეკრულების პირობების შესრულების ვადის გაგრძელების თაობაზე, ეს გადაწყვეტილება უნდა გაფორმდეს ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანის გზით. მიუხედავად იმისა, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებების თანახმად, სამშენებლო მოედნის მიღება-ჩაბარების აქტი გაფორმდა გვიან, ასევე მოგვიანებით იქნა გაცემული მშენებლობის ნებართვა, საქმის მასალებით დასტურდებოდა, რომ აპელანტს არ დაუყენებია საკითხი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამშენებლო ვადების გადაწევის შესახებ. 2005 წლის 9 სექტემბრის ხელშეკრულების საერთო პირობების 22.2 ქვეპუნქტის თანახმად, მხარის წერილობითი შეტყობინება ძალაში შედის ადრესატის მიერ მისი მიღების დღეს, ან შეტყობინების ძალაში შესვლის დადგენილ დღეს, იმის მიხედვით, თუ ამ თარიღებიდან რომელი უფრო გვიან დგება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მხარეთა შეთანხმება ვადის გაგრძელების თაობაზე უნდა მომხდარიყო ხელშეკრულების საერთო პირობების მე-14 პუნქტით დადგენილი წესით, რაც უნდა განხორციელებულიყო შპს «მ-ას» მიერ შემსყიდველისთვის წერილობითი შეტყობინების გაგზავნით, სადაც იგი მიუთითებდა სამუშაოების შესაძლო შეფერხებასა და დასრულების შესაძლო თარიღზე, ხოლო სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრს» უნდა გამოეგზავნა წერილობითი პასუხი. ახალი ვადის დაწესება უნდა მომხდარიყო ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანის გზით. რაც შეეხებოდა აპელანტის მტკიცებას, რომ ვალდებულების დროულად შესრულებას თავად კრედიტორის მოქმედებებმა შეუშალა ხელი, საქმის მასალებით ვერც ეს გარემოება დასტურდება. გასათვალისწინებელი იყო ის გარემოება, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით, დგინდებოდა, რომ სამშენებლო სამუშაოები აპელანტმა დაიწყო გაცილებით ადრე, ვიდრე მას 2005 წლის 26 დეკემბრის აქტით ჩაბარდებოდა სამშენებლო მოედანი და გადაეცემოდა 2005 წლის 23 დეკემბერს გაცემული მშენებლობის ნებართვა.

სააპელაციო სასამართლომ მხედველობაში მიიღო ის გარემოება, რომ ტუბერკულოზის სამკურნალო ეროვნული ცენტრის ცვლილებაშეტანილი საბოლოო პროექტი შპს «მ-ას» გაეგზავნა 2006 წლის 3 ივლისს, როდესაც ვალდებულების შესრულების ვადის ამოწურვამდე ჯერ კიდევ ორი თვე იყო დარჩენილი, მშენებლობა 2005 წლიდან დაწყებული იყო და სამუშაოების გარკვეული ნაწილი უკვე დასრულებული იყო, ანაზღაურებული იყო მათი ღირებულებაც. თუკი სამუშაოების დროულად დასრულება ფერხდებოდა, შემსრულებელს შეეძლო, მოეთხოვა ვადის გაგრძელება ან თუ შეთანხმება ვერ მიიღწეოდა და ვალდებულება ვერ სრულდებოდა კრედიტორის ბრალით, შეეწყვიტა ხელშეკრულება, რაც მას არ განუხორციელებია.

სააპელაციო სასამართლომ აპელანტის მიერ მითითებული ვერც ის გარემოება გაიზიარა, რომ მან არაერთხელ მიმართა დამკვეთს სამშენებლო ვადების გაგრძელების მოთხოვნით. აღნიშნულ გარემოებას ვერ ადასტურებდა მხარის მიერ მითითებული 2006 წლის 25 დეკემბრის წერილი, ვინაიდან, ამ დროისათვის შესრულების ვადა უკვე ამოწურული იყო. ამასთან, სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის დასკვნას, რომ საქმის მასალებით არ დადასტურდა ასეთი წერილის მეორე მხარისათვის გაგზავნისა და ჩაბარების ფაქტი, ვინაიდან, ხელშეკრულების საერთო პირობების 22.2 ქვეპუნქტის თანახმად, მხარის წერილობითი შეტყობინება ძალაში შედის ადრესატის მიერ მისი მიღების დღეს, ხოლო საქმეში წარმოდგენილ წერილის ასლზე არ იყო ადრესატის წარმომადგენლის ხელმოწერა წერილის ჩაბარების შესახებ. შესაბამისად, არ ირკვეოდა წერილის ჩაბარების თარიღიც და ვერ დგინდება აღნიშნული შეტყობინების ძალაში შესვლა. ამდენად, საქმის მასალებიდან დგინდებოდა, რომ მხარეთა შორის არ გაფორმებულა შეთანხმება ვადის გაგრძელების თაობაზე და სამუშაოების დასრულების ვადა დარღვეულად ითვლებოდა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ 2007 წლის 31 აგვისტოს და 2007 წლის 27 ოქტომბრის შეტყობინებებით მხარეს ეცნობა როგორც სამუშაოთა დასრულების თაობაზე, ასევე წარედგინა სამუშაოთა მიღება-ჩაბარების აქტი, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და შესრულებულ სამუშაოთა აქტი ¹16. საქმის მასალებით ირკვეოდა, რომ მშენებლობა დასრულდა 2008 წლის 8 აპრილს, როდესაც მხარეებმა გააფორმეს დასრულებული შენობის მიღება-ჩაბარების აქტი, ვინაიდან, ხელშეკრულების პირობების თანახმად, მშენებლობის დასრულება ფორმდება მიღება-ჩაბარების აქტით. სააპელაციო სამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის დასკვნას იმის თაობაზე, რომ საქმეში არსებული მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ შპს «მ-ამ» 2007 წლის 31 აგვისტოს წერილით შეატყობინა სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელ ცენტრს» სამშენებლო სამუშაოების დასრულების შესახებ. ხელშეკრულების საერთო პირობების 22.2 ქვეპუნქტის თანახმად, მხარის წერილობითი შეტყობინება ძალაში შედის ადრესატის მიერ მისი მიღების დღეს, ხოლო საქმეში წარდგენილ წერილზე არ იყო არანაირი აღნიშვნა ადრესატისთვის წერილის ჩაბარების თაობაზე. შესაბამისად, ვერ დგინდებოდა აღნიშნული შეტყობინების ძალაში შესვლა. ამასთან, სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის» ოფისის მენეჯერის მიერ გაცემული ცნობიდან ირკვეოდა, რომ შპს «მ-ას» 2007 წლის 31 აგვისტოს ¹08/116 და ¹08/117 წერილები არ იყო რეგისტრირებული «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის» შემოსულ-გასული კორესპონდენციის სარეგისტრაციო მონაცემებში. ამავე საფუძვლით არ დასტურდებოდა ასევე 2007 წლის 25 ოქტომბრის შეტყობინების მიღება სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელ ცენტრის» მიერ. 2007 წლის 20 ნოემბრის წერილით დასტურდებოდა, რომ ამ დროისათვის ცენტრისთვის ცნობილი იყო სამშენებლო სამუშაოების დასრულება.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, უსაფუძვლო იყო შპს «მ-ის» მოთხოვნა სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრისათვის» შესრულებული სამუშაოების ღირებულების ანაზღაურების სახით 765083.76 ლარის გადახდის დაკისრების თაობაზე. საქმის მასალებით ვერ დასტურდებოდა, რომ აღნიშნული სამუშაოების შესრულება განხორციელდა ხელშეკრულების შეწყვეტამდე.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის სამართლებრივ საფუძვლად სამოქალაქო კოდექსის 394-ე, 401-ე მუხლებზე მითითებას, ვინაიდან, საქმის მასალებით არ დასტურდება ამ ნორმებით მაკვალიფიცირებელი ფაქტობრივი გარემოებების არსებობა.

განსახილველ შემთხვევაში, მხარეთა ახსნა-გნმარტებებისა და საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2005 წლის 9 სექტემბრის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება შპს «მ-ის» მიერ შესრულდა ვადის გადაცილებით, რაც მისივე ბრალით იქნა გამოწვეული. უსაფუძვლო იყო აპელანტის მითითება, რომ სამშენებლო სამუშაოების მიღების შემდგომი გაჭიანურება 2008 წლის 8 აპრილამდე მოხდა შემსყიდველის ბრალით. როგორც საქმის მასალებით ირკვეოდა, შემსყიდველისთვის სამუშაოების დასრულება ცნობილი გახდა 2007 წლის ნოემბერში, რის შემდეგაც მიმდინარეობდა სამუშაოების მიღების პროცესი. კერძოდ, შესაბამისი კომისიების შექმნა სამშენებლო სამუშაოების დადგენილ ტექნიკურ სტანდარტებთან შესაბამისობის შემოწმების მიზნით და სხვადასხვა ტექნოლოგიური დანადგარების გამოცდა, ხოლო აღნიშნული პროცედურების დასრულების შემდეგ მოხდა მიღება-ჩაბარების აქტის გაფორმება. ამდენად, არ არსებობა სამოქალაქო კოდექსის 394-ე და 401-ე მუხლების გამოყენების ფაქტობრივი საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება პირგასამტეხლოს დაკისრების ნაწილში, ვინაიდან, სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლის თანახმად, პირგასამტეხლო მოვალემ უნდა გადაიხადოს ვალდებულების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულებისათვის, ხოლო საქმის მასალებით ვერ დადასტურდა სსიპ «საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის» მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობა ან არაჯეროვანი შესრულება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ შპს «მ. თ-ის» საქართველოში წარმომადგენლობის სააპელაციო საჩივარი უსაფუძვლო იყო და არ არსებობდა მისი დაკმაყოფილების საფუძველი (ტომი III, ს.ფ. 115-131).

სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება აპელანტმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული გაჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ხოლო შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის მოთხოვნა შემდეგ არგუმენტებზეა დამყარებული:

თბილისის სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია რა შესრულების ვადა დარღვეულად, აღნიშნულ ქმედებაში პასუხისმგებელ მხარედ ჩათვალა კასატორი, რაც უსაფუძვლოა. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების თანახმად, სწორედ სსიპ „საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განსახორციელებელი ცენტრის“ მიერ ვერ იქნა უზრუნველყოფილი ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულება, რაც გამოიხატა შემდეგში: სსიპ „საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განსახორციელებელმა ცენტრმა“ ვერ უზრუნველყო მშენებლობის ჯერ დაწყების, ხოლო შემდეგ წარმოებისათვის აუცილებელი ნებართვებისა და სხვა სამშენებლო დოკუმენტაციის მომზადება. მხარეთა მიერ 2005 წლის 9 სექტემბერს ხელმოწერილი ხელშეკრულების თანახმად, აღნიშნული ძალაში შედიოდა მისი ხელმოწერის დღიდან, რის შემდეგაც კასატორი კისრულობდა ვალდებულების ერთი წლის განმავლობაში უზრუნველეყო ტუბერკულოზის ეროვნული ცენტრის სამშენებლო სამუშაოების შესრულება. ხელშეკრულების ხელმოწერის მიუხედავად სსიპ „საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვს პროექტების განმახორციელებელმა ცენტრმა“ მხოლოდ 2005 წლის 23 დეკემბერს შეძლო არსებულ პროექტზე მშენებლობის ნებართვის მიღება, ხოლო კასატორს მისი ვალდებულებების შესრულების შესაძლებლობა მიეცა 2005 წლის 26 დეკემბერს, მას შემდეგ რაც მხარეებს შორის გაფორმდა მშენებლობის ადგილის მიღება-ჩაბარების აქტი. ამდენად, 2005 წლის 26 დეკემბრამდე მხარეს არ გადასცემია სამშენებლო მოედანი და არ შეეძლო უზრუნველეყო ნაკისრი ვალდებულების შესრულება. ამასთან, არანაირი წერილობითი შეტყობინება შეფერხების ფაქტის, მისი შესაძლო ხანგრძლივობის თაობაზე მხარეს არ მიუღია;

2005 წლის 23 დეკემბრის მშენებლობის ნებართვა ძალაში იყო 2006 წლის 30 მარტის ჩათვლით. აღნიშნული ნებართვას ვადა გაუვიდა 2006 წლის 31 მარტს და მხოლოდ 2006 წლის 18 აპრილს დამკვეთზე გადაცემულ იქნა ¹ნ/240 მშენებლობის ნებართვა. შედეგად, 2006 წლის 31 მარტიდან 2006 წლის 18 აპრილამდე კასატორის მხრიდან დამკვეთის ბრალით შეუძლებელი იყო ნაკისრი ვალდებულებების შესრულება, რის გამოც მხარე მოკლებული იყო მშენებლობის გაგრძელების შესაძლებლობას. ანალოგიურად არავითარი წერილობითი შეტყობინება შეფერხების ფაქტის, მისი შესაძლო ხანგრძლივობის თაობაზე კასატორს არ მიუღია;

ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ დამკვეთის მხრიდან ადგილი ჰქონდა უკვე შეთანხმებულ პროექტში არაერთი მნიშვნელოვანი ცვლილებების შეტანას, რაც აფერხებდა სამშენებლო სამუშაოების წარმოებას. აღნიშნულის თაობაზე არაერთხელ ეცნობა დამკვეთს, რის შედეგადაც დამკვეთმა მხოლოდ 2006 წლის 3 ივლისს შეძლო ტუბერკულოზის ეროვნული ცენტრის საბოლოო პროექტის წარმოდგენა. აღნიშნული პროექტის თანახმად, მნიშვნელოვნად გაიზარდა შესასრულებელი სამუშაოების მოცულობა თადაპირველად შეთანხმებულ პროექტთან მიმართებით;

უსაფუძვლოა სასამართლოს მოსაზრება, რომ თითქოს კასატორის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია დამკვეთის მიმართ მოთხოვნას ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების ვადის გაგრძელების თაობაზე. აღნიშნულის დასტურად სასამართლოს მოჰყავს ის გარემოება, რომ საქმეში წარმოდგენილ კასატორის 2006 წლის 25 დეკემბრის წერილზე არ არსებობს დამკვეთის აღნიშვნა მისი ჩაბარების თაობაზე. სასამართლოს აღნიშნული პოზიცია უსაფუძვლოა. მშენებლობის წარმოების პროცესში დამკვეთს არავითარი გაფრთხილება ხელშეკრულების ვადის გადაცილებასთან დაკავშირებით კასატორის მიმართ არ გამოუთქვამს. მხარეს არ მიუღია რაიმე წერილი პრეტენზიის ან გაფრთხილების თაობაზე შესაბამისად, სახეზეა სამოქალაქო კოდექსის 398-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული გარემოება;

ასევე უსაფუძვლოა სასამართლოს მოსაზრება, რომ თითქოს სსიპ „საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელ ცენტრს“ არ ჩაბარებია კასატორის 2007 წლის 31 აგვისტოს ¹08/116 და 25 ოქტომბრის ¹10/135 წერილები და შესაბამისად სასამართლოს დასკვნით მხარისათვის უცნობი იყო სამუშაოების დასრულების თაობაზე. საქმეში წარმოდგენილი სსიპ „საქართველოს ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის პროექტების განმახორციელებელი ცენტრის“ 2007 წლის 30 ოქტომბრის ¹2/5018/05-008 წერილის თანახმად მხარემ დაადასტურა ის გარემოება, რომ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სრული სამუშაოების ღირებულება შეადგენდა 17199862.97 ლარს. გამომდინარე იმ გარემოებიდან, რომ მხარეთა შეთანხმებით სამუშაოების დაფინანსება წარმოებდა ფაქტობრივი შესრულების მიხედვით, მხარისათვის აღნიშნული გარემოება ცნობილი გახდებოდა მხოლოდ კონტრაგენტის მხრიდან შესაბამისი დოკუმენტაციის მიწოდების შემთხვევაში. სწორედ ამ ინფორმაციას შეიცავდა კასატორის 2007 წლის 31 აგვისტოს და შემდგომ 25 ოქტომბრის შეტყობინებები. აღნიშნული წერილებით მხარეს ეცნობა, როგორც სამუშაოთა დასრულების თაობაზე, ასევე წარედგინა სამუშაოთა მიღება-ჩაბარების აქტი, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და შესრულებულ სამუშაოთა აქტი ¹16. შესაბამისად, მხარისათვის ცნობილი იყო აღნიშნული გარემოება. აქედან გამომდინარე, სასამართლოს დასკვნა, რომ თითქოს დამკვეთისათვის უცნობი იყო 2007 წლის 31 აგვისტოს წერილების არსებობისა და ამ წერილებში არსებული გარემოებების თაობაზე, უსაფუძვლო და მიუღებელია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით შპს «მ. თ-ის» საქართველოში წარმომადგენლობის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს «მ. თ-ის» საქართველოში წარმომადგენლობის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს «მ. თ-ის» საქართველოში წარმომადგენლობის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (მთლიანობაში 8000 ლარი, მათ შორის, 8.11.11წ. გადახდილი 4000 ლარი, 22.11.11წ. გადახდილი 2000 ლარი, 7.12.2011წ. გადახდილი 1000 ლარი, 16.12.2011წ. გადახდილი 1000 ლარი) 70% _ 5600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს «მ. თ-ის» საქართველოში წარმომადგენლობის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ შპს «მ. თ-ის» საქართველოში წარმომადგენლობას დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (მთლიანობაში 8000 ლარი, მათ შორის, 8.11.11წ. გადახდილი 4000 ლარი, 22.11.11წ. გადახდილი 2000 ლარი, 7.12.2011წ. გადახდილი 1000 ლარი, 16.12.2011წ. გადახდილი 1000 ლარი) 70% _ 5600 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.