ას-1315-1335-2011 2 დეკემბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, მაია სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი –მ. გ-ა

მოწინააღმდეგე მხარე _ ბ. ბ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 მაისის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება დაკისრებული თანხის ნაწილში და აღნიშნულ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – საცხოვრებელ სადგომზე მფლობელობის შეწყვეტა სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის სანაცვლოდ

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ბ. ბ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. გ-ას მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისში, ე-ს ¹ 12-ში– მდებარე მ. გ-ას საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სადგომზე, რომლის ფართია – 34.8 კვ.მ. საკუთრების უფლების გადაცემა სადგომის საბაზრო ღირებულების 25%-ის გადახდის სანაცვლოდ. მოპასუხის მ. გ-ას მიერ შეგებებული სარჩელის წარმოდგენის შემდეგ, მოსარჩელემ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83¹ მუხლის საფუძველზე გაიხმო სარჩელი.

მოსარჩელე მ. გ-ამ შეგებებული სარჩელით მოითხოვა ქ. თბილისში, ე-ს ¹12 -ში მდებარე საცხოვრებელ სადგომზე 34.8 კვ.მ. ბ. ბ-ის მფლობელობის შეწყვეტა სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის სანაცვლოდ.

შეგებებული სარჩელის მოპასუხე ბ. ბ-ე დაეთანხმა მესაკუთრის მხრიდან თანხის გადახდის უპირატესობას, მაგრამ ექსპერტიზის მიერ დადგენილი საბაზრო ღირებულების თაობაზე მათ მოსაზრებას, რომ ღირებულებაში არ უნდა შედიოდეს მიწის ნაკვეთის ღირებულება, არ გაიზიარა და მიიჩნია, რომ მას მესაკუთრემ უნდა გადაუხადოს ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად განსაზღრული თანხის 75%.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილებით ბ. ბ-ის სარჩელი მ. გ-ს მიმართ დარჩა განუხილველი სარჩელის გახმობის გამო. მ. გ-ას შეგებებული სარჩელი მოპასუხე ბ. ბ-ის მიმართ დაკმაყოფილდა. მ. გ-ას გადასახდელად დაეკისრა ბ. ბ-ის სასარგებლოდ მის მიერ დაკავებული საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75% - 15 435 (თხუთმეტი ათას ოთხას ოცდათხუთმეტი) აშშ დოლარის ექვივალენტი ეროვნულ ვალუტაში. განისაზღვრა, რომ მ. გ-ას მიერ ბ. ბ-ის სასარგებლოდ 15 435 (თხუთმეტი ათას ოთხას ოცდათხუთმეტი) აშშ დოლარის ექვივალენტის ეროვნულ ვალუტაში გადახდის შემდეგ ქ.თბილისში, ე-ს ¹12-ში მდებარე მ. გ-ას საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სადგომზე, რომლის ფართია – 34.8 კვ.მ. - შეწყდება ბ. ბ-ის მფლობელობა და საცხოვრებელი სადგომი გადაეცემა მ. გ-ას.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. გ-ამ, მოითხოვა მისი გაუქმება დაკისრებული თანხის ოდენობის ნაწილში და აღნიშულ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 ივლისის განჩინებით მ. გ-ას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი დასკვნები:

ქ. თბილისში ე-ს ქ. ¹12-ში მდებარე უძრავი ნივთი მ. გ-ას საკუთრებაა, რაც დასტურდება საჯარო რეესტრის ამონაწერით.

ბ. ბ-ე საცხოვრებელ სადგომს ფლობს საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის შესახებ გარიგების საფუძველზე, რაც დასტურდება სადგომში რეგისტრაციით 1975 წლის 22 მაისიდან და კომუნალური გადასახადების გადახდით და რასაც ადასტურებს შეგებებული სარჩელის მოსარჩელეც.

ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს ექსპერტიზის 18.03.2011 წ. ¹... – ... დასკვნის მიხედვით ბ. ბ-ეს მ. გ-ას კუთვნილ საცხოვრებელ სახლში დაკავებული აქვს 34.8 კვ.მ. საცხოვრებელი სადგომი, ამავე დასკვნით, საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულება 2011 წლის მარტის მდგომარეობით საორიენტაციოდ შეადგენს 23 500 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ეროვნულ ვალუტაში. სასამართლო პროცესზე ექსპერტების მ. ძ-ა და რ. ჯ-ის განმარტებებით დადგენილი იქნა, რომ დასკვნაში არის მექანიკური უზუსტობები გაანგარიშების დროს, რაც ახალი გადაანგარიშებით დაზუსტდა, საცხოვრებელი სადგომის 1 კვ.მ. ღირებულება განისაზღვრა 591,3 აშშ დოლარის ოდენობით, ხოლო 34.8 კვ.მ. საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულება 20 580 აშშ დოლარის ოდენობით, რომლის 75% შეადგენს 15 435 აშშ დოლარს.

შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე მ. გ-ა და მისი წარმომადგენელი ქ. გ-ა არ დაეთანხმნენ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ბიუროს 18.03.2011 წ. ¹... – ... ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად განსაზღვრულ საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულებას და მიიჩნიეს, რომ ექსპერტიზის დასკვნაში შესულია მიწის ნაკვეთის ღირებულებაც, რაც უნდა იქნეს გათვალისწინებული სასამართლოს მიერ.

საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების განსაზღვრისას სასამართლომ იხელმძღვანელა ექსპერტიზის 18.03.2011 წ. ¹... – ... დასკვნით და სასამართლო პროცესზე ექსპერტების მ. ძ-ა და რ. ჯ-ის განმარტებებით, არ გაიზიარა მხარის (მოსარჩელის) პოზიცია და მიიჩნია, რომ საცხოვრებელი სადგომის შეფასება ექსპერტის მიერ მოხდა სწორად.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამარტლებრივი შეფასებისას, სწორად გამოიყენა «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის 1¹ , მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტი, ამავე მუხლის მე-6 პუნქტი.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია მასზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ თავის გადაწყვეტილებას არასწორად დაუდო საფუძვლად სსიპ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს საინჟინრო-სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნა და ექსპერტების განმარტებები.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ სადავოდ გამხდარი ექსპერტიზის დასკვნა მიღებულია შესაბამისი საინჟინრო-ტექნიკური და სასაქონლო კვლევის საფუძველზე, კერძოდ, ექსპერტების მიერ განხორციელდა ადგილზე აზომვითი სამუშაოები, ვიზუალურად დათვალიერდა სადავო ფართი. უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების დადგენის მიზნით, განხორციელდა შესაფასებელი ობიექტის მსგავსი გაყიდული უძრავი ქონების ფასის შედარება. ყურადღება გამახვილდა ანალოგიური უძრავი ქონების ყიდვა-გაყიდვის საბაზრო ინფორმაციაზე, რომელიც განხორციელდა ტიპიურ საბაზრო პირობებში და მაქსიმალურად მიახლოებულია შეფასების თარიღთან. შეფასების დროს გათვალისწინებული იქნა უძრავი ქონების ადგილმდებარეობა, პრესტიჟულობა, კაპიტალურობა, კეთილმოწყობა, რემონტის დონე და ბაზარზე მსგავსი ქონების მიმართ მოთხოვნა და ყოველივე ამის შემდეგ იქნა შედგენილი ექსპერტიზის დასკვნა. მართალია, ექსპერტიზის დასკვნაში არითმეტიკულ გამოთვლებში დაშვებული იქნა მექანიკური შეცდომა, თუმცა პირველი ინსტანციის სასამართლოში ექსპერტების განმარტებების საფუძველზე აღნიშნული ხარვეზი აღმოფხვრილი იქნა.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მტკიცება მასზე, რომ ექსპერტებს საცხოვრებელი სადგომი მიწის გარეშე უნდა შეეფასებინათ.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების საფუძველზე, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების დროს არ შეიძლება ცალკე უფლების ობიექტს წარმოადგენდეს შენობა-ნაგებობა და ცაკლე უფლების ობიექტს მიწა, რომელზე ეს შენობაა დამაგრებული. შესაბამისად, საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების განსაზღვრაც უნდა მოხდეს მიწის ნაკვეთის და მასზე დამაგრებული შენობა-ნაგებობის ერთობლივი შეფასების საფუძველზე.

აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სსიპ. ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს საინჟინრო-სასაქონლო ექსპერტების მიერ სწორად მოხდა საცხოვრებელი სადგომის შეფასება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის პირველი პუნქტზე, ამავე კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტზე, იმავე მუხლის მე-6 პუნქტზე და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში მესაკუთრემ მართალია სადავოდ გახადა ექსპერტიზის დასკვნით განსაზღვრული საცხოვრებელი სადგომის სასაქონლო შეფასება, თუმცა იგი მაინც თანახმაა გადაუხადოს მოსარგებლეს მფლობელობის შეწყვეტის სანაცვლოდ სადგომის ღირებულება ამ დასკვნის გაანგარიშების შესაბამისად.

ყოველივე აღნიშნულზე დაყრდნობით, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. გ-ამ, მოითხოვა მისი გაუქმება თანხის დაკისრების ოდენობის ნაწილში და აღნიშნულ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად, რომ სადავო ბინის საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 20 580 აშშ დოლარს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 17 ოქტომბრის განჩინებით მ. გ-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. გ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. გ-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (100 ლარის 70%) _ 70 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. გ-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (100 ლარის 70%) _ 70 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.