ას-1332-1350-2011 12 დეკემბერი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ სს “... კორპორაცია”

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. მ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 7 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ აუცილებელი გზა, ხელშეშლის აღკვეთა, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 16 ივნისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა შპს “... კორპორაციამ” მოპასუხე მ. მ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა აუცილებელი გზით სარგებლობისა და სერვიტუტით განპირობებული მისი უფლებების აღიარება მოპასუხისათვის შეთავაზებული პირობების შესაბამისად და მიწის ნაკვეთით სარგებლობაში უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა (ტომი I, ს.ფ. 2-14).

მოგვიანებით, შპს “... კორპორაციამ” იმავე სასამართლოში შეიტანა ახალი სარჩელი, სადაც მოპასუხედ დაასახელა კვლავ მ. მ-ი. მითითებული სარჩელით მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისაგან ზიანის ანაზღაურება 34117.85 აშშ დოლარის ოდენობით. როგორც მან განმარტა, აღნიშნული თანხა წარმოადგენდა შპს “... კორპორაციის” მიერ მოუპოვებელი ნავთობის საშუალო ღირებულებას 2010 წლის ივნისის თვეში (ტომი II, ს.ფ. 11-23).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 ნოემბრის განჩინებით ზემომითითებული სარჩელებით განსახილველი საქმეები გაერთიანდა ერთ წარმოებად (ტომი I, ს.ფ. 227-228).

ამავე სასამართლოს 2010 წლის 24 დეკემბრის განჩინებით მოცემული დავა განსჯადობით განსახილველად გადაეცა ოზურგეთის რაიონულ სასამართლოს (ტომი I, ს.ფ. 302-304).

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილებით შპს “... კორპორაციის” სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა:

მ. მ-ის საკუთრებაში არსებულ, ლანჩხუთის რაიონის სოფელ შ-ში მდებარე 4001.00კვ.მ ფართის მქონე მიწის ნაკვეთთან მიმართებით აღიარებულ იქნა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 180-ე, 247-ე და 248-ე მუხლებით გათვალისწინებული უფლებები (აუცილებელი გზის და სერვიტუტის უფლება);

ნება დაერთო მოსარჩელეს _ შპს “... კორპორაციის” გამოიყენოს მოპასუხე მ. მ-ის საკუთრებაში არსებული ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთი ნავთობისა და გაზის ოპერაციების წარმოების მიზნით, მათ შორის ინფრასტრუქტურის მოსაწყობად, მოპასუხისათვის შეთავაზებული პირობების შესაბამისად;

მოპასუხე მ. მ-ს აღეკვეთა ლანჩხუთის რაიონის სოფელ შ-ში მდებარე 4001.00კვ.მ ფართის მქონე, მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთით შპს “... კორპორაციის” მიერ ნავთობისა და გაზის ოპერაციების წარმოების მიზნით განხორციელებულ სარგებლობაში ნებისმიერი ხელის შეშლა;

მიწის ნაკვეთზე შპს “... კორპორაციის” უფლებების სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს შესაბამის სამსახურში დაუყოვნებლივი რეგისტრაციის უზრუნველყოფის მიზნით, გადაწყვეტილება მიექცა დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად იმ ნაწილში, რომელიც ეხებოდა შპს “... კორპორაციისათვის” ნების დართვას აუცილებელი გზის მოწყობის მიზნით გამოეყენებინა მ. მ-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მოპასუხისათვის შეთავაზებული პირობების სანაცვლოდ, ასევე მოპასუხის მიმართ ხსენებულ მიწის ნაკვეთზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 180-ე, 247-ე და 248-ე მუხლებით გათვალისწინებული უფლებების აღიარებას მოსარჩელის სასარგებლოდ _ ნავთობისა და გაზის ოპერაციების წარმოების მიზნით, მათ შორის ინფრასტრუქტურის მოსაწყობად;

მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მოპასუხის მიერ მისთვის მიყენებული ზიანის (34117.85 აშშ დოლარი) ანაზღაურებასთან დაკავშირებით (ტომი I, ს.ფ. 63-68).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “... კორპორაციამ”. აპელანტმა მოითხოვა გასაჩივრებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც მოპასუხეს მის სასარგებლოდ დაეკისრებოდა ზიანის ანაზღაურება 34117.85 აშშ დოლარის ოდენობით, ასევე, მოსარჩელის მიერ სარჩელის შეტანის დროისათვის გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის და სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიების აღასრულებისათვის გადახდილი აღსრულების საფასურის ანაზღაურება (ტომი I, ს.ფ. 74-86).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 7 ივლისის განჩინებით შპს “... კორპორაციის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 25 თებერვლის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

საქართველოს პრეზიდენტის 2006 წლის 12 დეკემბრის ¹736 ბრძანებულების თანახმად, შპს “... კორპორაციას” მიენიჭა ნავთობის ეროვნული კომპანიის სტატუსი”;

ნავთობისა და გაზის ეროვნული სააგენტოს 2010 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილების შესაბამისად, კომპანია “გლობალ ოილ ენდ ენერჯი ლიმიტედს” შეუწყდა 2007 წლის 3 აპრილს გაფორმებული პროდუქციის წილობრივი განაწილების ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე “გლობალს” მინიჭებული ჰქონდა მე-7 “ბ” სალიცენზიო ბლოკზე ნავთობისა და გაზის ოპერაციების წარმოების უფლება. მე-7 “ბ” სალიცენზიო ბლოკის ნაწილში მოქცეულია სხვადასხვა პირევის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომელთაგან ერთ-ერთი მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეა მოპასუხე მ. მ-ი;

მ. მ-ის საკუთრებას წარმოადგენს ლანჩხუთის რაიონის სოფელ შ-ში მდებარე 4001.00კვ.მ ფართის მქონე მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი ¹....). აღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე მდებარეობს მოსარჩელის _ შპს “... კორპორაციის” საკუთრებაში არსებული ¹101 ჭაბურღილი და მასზე დამაგრებული ინფრასტრუქტურა;

ნავთობისა და გაზის ეროვნული სააგენტოს მიერ, 2010 წლის 17 მაისს, შპს “... კორპორაციისათვის” გაგზავნილი ¹4/2-011 შეტყობინების საფუძველზე კორპორაციას სახელმწიფოს სახელით დაეკისრა მე-7 “ბ” სალიცენზიო ფართობზე ნავთობისა და გაზის ოპერაციების წარმოების ვალდებულება, რითაც დასტურდება მოსარჩელის უფლებამოსილება ნავთობისა და გაზის ოპერაციების წარმოებაზე;

საჯარო რეესტრის ამონაწერით მ. მ-ის საკუთრებას წარმოადგენს ლანჩხუთის რაიონის სოფელ შ-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი შემდეგი სარეგისტრაციო მახასიათებლებით: სარეგისტრაციო ზონა _ ლანჩხუთი, კოდი _ 27, სექტორი _ ჩ-ი, კოდი _ ..., კვარტალი _ ..., ნაკვეთი ¹003, ფართობი 4001.00კვ.მ;

კორპორაციამ მე-7 “ბ” სალიცენზიო ფართობზე მდებარე ყველა ჭაბურღილზე ნავთობის მოპოვება დაიწყო 2010 წლის 23 მაისს, ხოლო მოპასუხის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული ¹101 ჭაბურღილიდან ნავთობის მოპოვება განახორციელა ერთი თვის შემდეგ _ 2010 წლის 23 ივნისიდან;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 17 ივნისის განჩინებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა შპს “... კორპორაციის” შუამდგომლობა და მოპასუხე მ. მ-ს დავის საბოლოო გადაწყვეტამდე აღეკვეთა ნებისმიერი სახის ხელშეშლა ლანჩხუთის რაიონის სოფელ შ-ში მდებარე, მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთით შპს “... კორპორაციის მიერ” ნავთობისა და გაზის ოპერაციების წარმოების მიზნით განხორციელებულ სარგებლობაში;

პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმეებმა გ. ბ-ამ და მ. ბ-ემ განმარტეს, რომ მ. მ-ის მხრიდან ადგილი ჰქონდა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ¹101 ჭაბურღილამდე მისასვლელი გზის გადაკეტვას, რამაც შეუძლებელი გახადა სამუშაოების წარმოება 2010 წლს 24 მაისიდან 22 ივნისის ჩათვლით;

მოწმე მ.კ-ას განმარტებით, მას არაფერი გაუგია კორპორაციის მიმართ მ. მ-ის მხრიდან ფიზიკური წინააღმდეგობის გაწევის ფაქტის თაობაზე, ასეთს რომ ადგილი ჰქონოდა, აუცილებლად გაიგებდა. 20 ივნისიდან 25 ივნისამდე პერიოდში იგი იმყოფებოდა სოფელში და ზუსტად იცის, რომ მსგავს რამეს, ანუ მ-ის მხრიდან წინააღმდეგობის გაწევის ფაქტს ადგილი არ ჰქონია;

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ რეალური ხელშეშლის ფაქტს მ. მ-ის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია; ამასთან, მოპასუხეს არ გააჩნდა თავის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ ¹101 ჭაბურღილზე მისვლის რაიმე სამართლებრივი საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლზე, აგრეთვე, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლზე. სასამართლომ განმარტა, რომ მართალია, წიაღი სახელმწიფოს საკუთრებაა, ხოლო მოსარჩელე ორგანიზაციას დაკისრებული ჰქონდა მე-7 “ბ” სალიცენზიო ფართობზე ნავთობისა და გაზის ოპერაციების წარმოების ვალდებულება, მაგრამ აღნიშნული არ ნიშნავს უპირობოდ, ყოველგვარი სამართლებრივი საფუძვლის და წინაპირობის გარეშე სხვის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული რაიმე საკუთრების უპირობო ხელმისაწვდომობას. სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში ეს რომ ნამდვილად ასე იყო, დასტურდებოდა თავად იმ სარჩელის შინაარსით, რომლითაც მოსარჩელემ სასამართლოს მიმართა და ითხოვა აუცილებელი მისასვლელი გზა მ. მ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთთან, ასევე ამ ნაკვეთის სერვიტუტის უფლებით დატვირთვა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტთა წარმომადგენლის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ აუცილებელი მისასვლელი გზის, თუ მიწის ნაკვეთის სერვიტუტით დატვირთვის უფლება მოსარჩელეს ისედაც გააჩნია და რომ, სასამართლო გადაწყვეტილება წარმოადგენს მხოლოდ ამ უფლების დადასტურებას. ამ შემთხვევაში სასამართლომ განმარტა, რომ აღიარებითი სარჩელის არსი სწორედ იმაში მდგომარეობს, რომ სასამართლომ ცნოს, აღიაროს თავისი გადაწყვეტილებით ამა თუ იმ სამართლებრივი ურთიერთობის ან უფლების არსებობა ან არარსებობა. სამართლის თეორიაში აღიარებით სარჩელებს სხვაგვარად დადგენით სარჩელებს უწოდებენ, რაც იქედან გამომდინარეობს, რომ სწორედ ამ ტიპის სარჩელებიდან გამომდინარე დგინდება (ანუ ლეგალიზდება) ამა თუ იმ უფლებისა თუ სამართლებრივი ურთიერთობის არსებობა-არარსებობის ფაქტი. ამდენად, თავისთავად უფლება გზაზე ან სერვიტუტზე სადავოობის დროს არსებობს, მანამ სანამ ეს უფლებები სასამართლო გადაწყვეტილებით არ იქნება დადასტურებული.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ პერიოდი, რომელსაც მოსარჩელეები ასახელებდნენ მ. მ-ის მიერ ზიანის მიყენების დროდ, მოიცავდა 2010 წლის 24 მაისიდან 24 ივნისამდე დროის მონაკვეთს. უდავოდ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებას წარმოადგენდა ის, რომ ამ პერიოდისათვის მოსარჩელე ორგანიზაცია არანაირ სახელშეკრულებო ურთიერთობაში, მაგალითად: იჯარის, და ა.შ. არ იმყოფებოდა მ. მ-თნ. ამასთან, არ არსებობდა არანაირი სხვა სამართლებრივი საფუძველი (სასამართლო გადაწყვეტილება და ა.შ.), რაც მოსარჩელეს აღჭურავდა უფლებით ესარგებლა ლიცენზიისა და მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში და მ. მ-ის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული ჭაბურღილიდან დაეწყო ნავთობის მოპოვება. ამასთან, მითითებულ პერიოდში არ არსებობდა შეთანხმება ნავთობით სარგებლობის თაობაზე რაიმე ანაზღაურების შესახებ.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ზემოაღნიშნული სამართლებრივი რეალობის პირობებში, რომც მიგვეჩნია დადასტურებულად მ. მ-ის მხრიდან ხელშეშლის ფაქტი, იგივე ვერ იქნებოდა განხილული, როგორც უკანონო ქმედება მ-ის მხრიდან, რადგან იგი როგორც მესაკუთრე უფლებამოსილი იყო დაეცვა თავისი საკუთრება უპირობო ხელყოფისაგან.

ამავდროულად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის მასალებიდან გამომდინარე ვერ ჩაითვლებოდა დადასტურებულად მ. მ-ის მიერ მოსარჩელის ხელშეშლის ფაქტი, შემდეგი გარემოებების გამო:

როგორც საქმის მასალებით დგინდებოდა, პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხული მოწმეებიდან ორმა დაადასტურა მ. მ-ის მიერ ხელშეშლის ფაქტი, ხოლო ერთმა (მ.კ-ამ) ასეთი ფაქტი უარყო;

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა აგებულია შეჯიბრებითობის პრინციპზე. სამოქალაქო საპროცესი კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაადასტუროს გარემოებები, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოტხოვნებსა და შესაგებელს. მტკიცების ტვირთის ზუსტად და შეუცდომლად განაწილებას დიდი მნიშვნელობა აქვს საქმეზე სწორი გადაწყვეტილების მისაღებად. იმ ვითარებაში, როდესაც მოწმეთა ჩვენებები ურთიერთგამომრიცხავია, სასამარტლო ვერ გაიზიარებს მათ და ვერ ჩათვლის დადასტურებულად მ. მ-ის მიერ ხელშეშლის ფაქტს.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელეს სასამართლოსათვის არ წარუდგენია მოწმეთა ჩვენებებისაგან დამატებით რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა მისთვის სასურველ გარემოებას (ხელშეშლის ფაქტს).

რაც შეეხებოდა აპელანტის მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ მან სასამართლოს წარუდგინა ზიანის ოდენობის დამადასტურებელი გარემოებები _ სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა, თუმცა აქვე დასძინა, რომ ამ მტკიცებულებების წარდგენა საშეღავათო ვერ გახდებოდა მოსარჩელისათვის, რადგან დაუდასტურებელი იყო როგორც ხელშეშლის ფაქტი, ასევე არ არსებობდა ის სამართლებრივი საფუძველი, რაც მოსარჩელეს მოპასუხის საკუთრების უპირობო სარგებლობის უფლებით აღჭურავდა (ტომი III, ს.ფ. 132-149).

სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 7 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “... კორპორაციის”, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება, შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აუცილებელი გზისა და სერვიტუტის უფლებები მოსარჩელეს არ გააჩნდა სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გამოტანამდე და ეს უფლებები მას წარმოეშვა მხოლოდ სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების გამოტანის შემდგომ. აღნიშნულ ნაწილში განჩინების დასაბუთებისას სააპელაციო სასამართლო შემოიფარგლება მხოლოდ სამართლის თეორიაზე და სამართლის თეორიაში გამოთქმულ მოსაზრებაზე მითითებით. კასატორი არ იზიარებს სასამართლოს ამ მსჯელობას და განმარტავს, რომ აუცილებელი გზის უფლება წარმოადგენს კანონით გათვალისწინებულ უფლებას, რომლის წარმოშობა, შეცვლა და შეწყვეტა მხარეთა ნებაზე არ არის დამოკიდებული. აუცილებელი გზის უფლების წარმოშობისათვის საკმარისია მხოლოდ სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლით გათვალისწინებული გარემოებების (თუ მიწის ნაკვეთს არა აქვს ჯეროვანი გამოყენებისათვის აუცილებელი კავშირი საჯარო გზებთან, ელექტრო, ნავთობის, გაზისა და წყალმომარაგების ქსელთან) ობიექტურად არსებობა. აუცილებელი გზის უფლება წარმოშობილად ითვლება სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლში მითითებული გარემოებების წარმოშობისთანავე. აღნიშნულის დადასტურებას წარმოადგენს ასევე “საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონი, რომლის მიხედვით, სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული სანივთო და ვალდებულებით-სამართლებრივი უფლების (სერვიტუტი, იჯარა, ქირავნობა, იპოთეკა, გირავნობა და სხვა) წარმოშობისათვის აუცილებელია მათი საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია, ხოლო აუცილებელი გზის უფლების წარმოშობისათვის სააჯრო რეესტრში რეგისტრაცია სავალდებულო არ არის;

სასამართლომ არ გამოყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილი და უგულებელყო აღნიშნული ნორმის მოთხოვნები. კერძოდ, მითითებული მუხლის იმპერატიულ მოთხოვნას წარმოადგენს სასამართლოს მიერ სააპელაციო საჩივრის განხილვა ამავე საჩივრის ფარგლებში. სასამართლოს არ აქვს უფლება გასცდეს სააპელაციო საჩივრის ფარგლებს. მიუხედავად ამისა, სასამართლომ დაარღვია ხსენებული ნორმის მოთხოვნები და გასცდა როგორც სააპელაციო საჩივრის, ასევე სააპელაციო შესაგებლისა და მოწინააღმდეგე მხარის მიერ სხდომაზე დაფიქსირებული პოზიციის ფარგლებს. მ. მ-ს არც შესაგებელში და არც სასამართლოს მთავარ სხდომაზე სადავოდ არ გაუხდია ხელშეშლის არსებობის ფაქტი. სასამართლომ კი, საკუთარი ინიციატივით მიიღო გადაწყვეტილება პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ უდავოდ მიჩნეული ფაქტობრივი გარემოების სადავოდ მიჩნევის თაობაზე;

სასამართლომ საქმეში არსებული მტკიცებულებები შეაფასა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის დარღვევით. მითითებული საპროცესო ნორმის იმპერატიულ მოთხოვნას წარმოადგენს სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მტკიცებულებების შეფასება მათი ყოველმხრივი, სრული და ობიექტური განხილვის (გამოკვლევის) საფუძველზე. პირველი ინსტანციის სასამართლომ მ. მ-ის მიერ კორპორაციის მიმართ ხელშეშლის ფაქტი უდავო ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია მოწმეთა ჩვენებების, სააღსრულებო მოქმედებათა შესრულების ოქმების და საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებებისა და გარემოებების განხილვის და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. ამასთან, პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაში არგუმენტირებულად და დასაბუთებულად არის მითითებული, თუ რატომ მიიჩნია სასამართლომ ხელშეშლის ფაქტი უდავოდ, რატომ დაეყრდნო მოსარჩელის შუამდგომლობის საფუძველზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებს, რატომ არ გაიზიარა მოპასუხის ინიციატივით დაკითხული მოწმის ჩვენება. სააპელაციო სასამართლოში არ მომხდარა მტკიცებულებების გამოკვლევა, რის გამოც სასამართლოს არ ჰქონდა უფლება ხელშეშლის ფაქტი მიეჩნია დაუსადტურებლად;

სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლი, რითაც იგი გასცდა სააპელაციო საჩივრის ფარგლებს. შეჯიბრებითობის პრინციპი წარმოადგენს სამოქალაქო სამართალწარმოების ერთ-ერთ ფუნდამენტურ და უმნიშნელოვანეს პრინციპს, რომლის თანახმად, მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები, მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს ან რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურებული ეს ფაქტები. ამ პრინციპის დარღვევა, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის თანახმად, წარმოადგენს მნიშვნელოვან საპროცესო დარღვევას, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, წარმოადგენს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს. გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს აგრეთვე სააპელაციო სასამართლოს მიერ იმ კანონის არგამოყენება, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, ასევე კანონის არასწორი განმარტება, რომელის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილშია გათვალისწინებული;

კასატორი განმარტავს, რომ სასამართლოს მხრიდან ადგილი ჰქონდა როგორც საპროცესო სამართლის ნორმების დარღვევას, ასევე სამოქალაქო კოდექსის 180-ე მუხლის არასწორ განმარტებას და შედეგად მის გმოუყენებლობას, რამაც საბოლოო ჯამში გამოიწვია არასწორი და უკანონო გადაწყვეტილების მიღება (ტომი III, ს.ფ. 151-162).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 12 ოქტომბრის განჩინებით აღნიშნულ საქმეში კასატორის _ შპს “... კორპორაციის” უფლებამონაცვლედ ჩაბმულ იქნა სს “... კორპორაცია”, ამავე განჩინებით სს “... კორპორაციის” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს “... კორპორაციის” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს “... კორპორაციის” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2807.39 ლარი) 70% _ 1965.173 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს “... კორპორაციის” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორ სს “... კორპორაციას” დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე 31.08.2011წ. შპს “... კორპორაციის” მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2807.39 ლარი) 70% _ 1965.173 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.