ას-1344-1362-2011 12 დეკემბერი, 2011 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ბესარიონ ალავიძე, მაია სულხანიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ თ. კ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს «ბ-ა», შპს «ს-ა», შპს «მ. 5», გრ. გ-ი, გ. გლ-ი, ო. ს-ი
წარმომადგენელი - გ. კ-ე
გასაჩივრებული განჩინება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 10 ივნისის განჩინება
დავის საგანი – პარტნიორთა კრების ოქმისა და ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, ნასყიდობის ხელშეკრულების დადება, წილების განსაზღვრა, პარტნიორად რეგისტრაცია
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება, ახალი გადაწყვეტილების მიღება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
თ. კ-ემ ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოში შპს «ბ-ასა» და სხვათა წინააღმდეგ სარჩელი აღძრა. მოსარჩელემ 2007 წლის 29 ივნისის პარტნიორთა კრების ოქმის ბათილად ცნობა, 2007 წლის 29 ივნისის, 2007 წლის 19 ნოემბრის, 2009 წლის 11 მაისის წილის ნასყიდობის ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა, შპს «ბ-აში» წილების განსაზღვრა და წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადება მოითხოვა.
თ. კ-ის განმარტებით, იგი შპს «ბ-ას» დამფუძნებელი პარტნიორი და 16,66%-იანი წილის მესაკუთრეა. 2007 წლის ივნისამდე შეჩერებული ჰქონდა პარტნიორთა კრებაში მონაწილეობის უფლებამოსილება. როგორც მისთვის მოგვიანებით გახდა ცნობილი, შპს «ბ-ას» პარნტიორმა გრ. გ-მა 2007 წლის 29 ივნისს თავისი 37,62%-იანი წილი გაასხვისა, რომელიც შპს «ს. ჯ-ამ» შეიძინა, ამ უკანასკნელმა კი, თავის მხრივ, აღნიშნული წილი 2007 წლის 19 ნოემბერს შპს «მ.-5-ს» მიჰყიდა. 2009 წლის 11 მაის შპს «ბ-ას» პარტნიორმა გ. გლ-მა კი, თავისი წილი მიჰყიდა იმავე საზოგადოების პარტნიორ ო. ს-ს. არც ერთი აღნიშნული ხელშეკრულების თაობაზე მისთვის არ უცნობებიათ, მაშინ, როდესაც, პარტნიორები წილის შესყიდვის უპირატესი უფლებით სარგებლობდნენ.
ზესტაფონის რაიონულის სასამართლოს 2011 წლის 17 თებერვლის გადაწყვეტილებით თ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, თ. კ-ეს შპს «ბ-ას» სასარგებლოდ ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწერული ხარჯის – 1000 ლარის ანაზღაურება დაევალა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.
შპს «ბ-ამ» შეგებებული სარჩელი აღძრა და ადვოკატის ხარჯების მოსარჩელისათვის დაკისრების ნაწილში პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების შეცვლა მოითხოვა.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2011 წლის 10 ივნისის გაჩინებით თ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი და შპს «ბ-ას» შეგებებული სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:
1. 2002 წლის 13 დეკემბრის წერილით დგინდება, რომ შპს «ბ-ას» პარტნიორები, მათ შორის თ.კ-ე, გამოთქვამდნენ თანხმობას, პარტნიორთა წილის 100% მიეყიდათ შპს «დინექს 2002-სათვის»;
2. 2007 წლის 29 ივნისს შედგა შპს «ბ-ას» პარტნიორთა კრება, რომელსაც ესწრებოდნენ შპს «ბ-ას» პარტნიორები, მათ შორის, 16,66 % წილის მფლობელი თ. კ-ე. კრების გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ გრ. გ-ს შპს «ბ-აში» თავისი კუთვნილი 37,62% წილი გაესხვისებინა შპს «ს. ს-ოზე»;
3. 2007 წლის 16 ნოემბერს შპს «მ. 5-სა» და შპს «ს. ს-ოს» შორის შედგა ¹01/08 წინარე ხელშეკრულება სამეწარმეო საზოგადოებებში წილების ნასყიდობის შესახებ, რომლის თანახმადაც, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ შპს «ს. ს-ო» შპს «მ. 5-ს» მიყიდდა შპს «ბ-ას» საწესდებო კაპიტალში 37,62%-იან წილს სრულად, ასევე შეთანხმდნენ იმაზე, რომ შუამავლობით ან სხვა ლეგალური საშუალებით შპს «ს. ს-ო» უზრუნველყოფდა თ. კ-ის კუთვნილი 16,66 % წილის შპს «მ. 5-ის» საკუთრებაში გადაცემას;
4. 2007 წლის 9 აგვისტოს შედგა შპს «ბ-ას» პარტნიორთა კრება (ოქმი ¹3), კრებას ესწრებოდნენ პარტნიორები ო.ს-ი, გ. გლ-ი, შპს «ს. ს-ოს» წარმომადგენელი. კრებამ ნება დაერთო შპს «ს. ს-ოს» შპს «ბ-აში» თავისი წილი გადაეცა შპს «მ. 5-სათვის»;
5. 2009 წლის 11 მაისს შედგა შპს «ბ-ას» დამფუძნებელ პარტნიორთა კრება, რომელმაც გ. გლ-ს ნება დართო თავისი კუთვნილი 16,66% წილი ო. ს-ზე გაესხვისებინა;
6. 2009 წლის 11 მაისს ო. ს-მა გ. გლ-ისაგან შეიძინა შპს «ბ-აში» ამ უკანასკნელის კუთვნილი 16,66 % წილი;
7. 2007 წლის 16 ნოემბერს შპს «ს. ს-ომ» მის მიერ გ-ისაგან შეძენილი 37.62 % წილი შპს «ბ-აში» მიჰყიდა შპს «მ. 5-ს»;
8. პარტნიორთა კრების გადაწყვეტილებით თ. კ-ეს 2007 წლის ივნისამდე შეჩერებული ჰქონდა უფლებამოსილება, მონაწილეობა მიეღო საზოგადოების საქმიანობაში, დასწრებოდა პარტნიორთა კრებებს და გამოეთქვა საკუთარი მოსაზრება.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება 2007 წლის 29 ივნისის პარტნიორთა კრების ოქმისა და, შესაბამისად, ამავე თარიღის წილის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე. სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებიდან დგინდება, რომ 2007 წლის 29 ივნისს ქ.თბილისში შედგა შპს «ბ-ას» პარტნიორთა კრება. კრებას ესწრებოდნენ საზოგადოების პარტნიორები: ო.ს-ი, თ. კ-ე, გ. გლ-ი და გრ. გ-ი დადგენილია, რომ კრებამ განიხილა გრ. გ-ის მიერ შპს «ს. ს-ოსათვის» თავისი კუთვნილი წილის მიყიდვის საკითხი. კრების ოქმიდან დგინდება, რომ დამსწრე პარტნიორებს არ გამოუთქვამთ ნება, ერთობლივად ან ერთ-ერთ მათგანს გამოეყენებინა უპირატესი შესყიდვის უფლება. აღნიშნულის საპირისპირო მტკიცებულებები კი, აპელანტს სასამართლოსათვის არ წარუდგენია.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ წილის უპირატესი შესყიდვის უფლება, უპირველეს ყოვლისა, საზოგადოების ინტერესების დაცვის მექანიზმია, რათა თავიდან აცილებულ იქნეს პარტნიორად არასასურველი პირის მიღება. ვინაიდან 2009 წლის 11 მაისს წილი ასევე პარტნიორ ო. ს-ზე გასხვისდა, უპირატესი შესყიდვის უფლება არ მოქმედებდა ამ გარიგების მიმართ.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ უპირატესი შესყიდვის უფლების დარღვევა ხელშეკრულების ბათილობის საფუძველი არ იყო, რადგანაც ამგვარი არ გამომდინარეობს სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისი ნორმებიდან.
სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული განჩინება თ. კ-ემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა, მისი გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნით. კასატორის მტკიცებით, გასაჩივრებული განჩინებით არასწორადაა განმარტებული სამოქალაქო კოდექსისა და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ნორმები. 2009 წლის 29 ივნისის პარტნიორთა კრების ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ სასარჩელო მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, რადგანაც, სასამართლოს მითითებით, თ. კ-ეს არ წარუდგენია მტკიცებულება, რომ აღნიშნულ კრებას არ ესწრებოდა. რეალურად კი, მოპასუხეს ეკისრებოდა ვალდებულება, დაემტკიცებინა, რომ თ. კ-ე სათანადო წესით მიიწვია კრებაზე. გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 317-ე და 54-ე მუხლები. სამოქალაქო კანონმდებლობით დანარჩენ პარტნიორებს წილის გასხვისების თაობაზე თ. კ-ისათვის უნდა ეცნობებინათ და ვადა განესაზღვრათ უპირატესი შეყიდვის უფლების გამოყენებისათვის. ამ მოთხოვნის დარღვევა კი, სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლიდან გამომდინარე, ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის საფუძველია.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ოქტომბრის განჩინებით თ. კ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან, ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, რის გამოც თ. კ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა იქნას დაშვებული.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (5118 ლარის) 70% - 3582,6 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 391-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. თ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (5118 ლარის) 70% - 3582,6 ლარი;
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.