გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ ბს-282-268(კ-06) 19 სექტემბერი, 2006

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლ. ლაზარაშვილი,

ნ. სხირტლაძე

დავის საგანი: მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2005წ. 1 ივნისს ს. ლ-მ სარჩელი აღძრა ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხეების _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და სოფ. როდინოულის საკრებულოს მიმართ, რომლითაც მოითხოვა მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების სახელმწიფო აქტის ბათილად ცნობა. მოსარჩელემ მიუთითა შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

ს. ლ-ს სოფ. ...ში ჟ. ლ-ისაგან მემკვიდრეობით მიღებული ჰქონდა 1, 25 ჰა მიწის ნაკვეთი. ჟ. ლ-ე მიეკუთვნებოდა I კატეგორიის კომლს და ეწერა 1, 25 ჰა მიწის ნაკვეთი, რაზეც მიღება-ჩაბარების აქტი გაიცა 1995წ. 28 აპრილს. ჟ. ლ-ე გარდაიცვალა 1997წ. მოსარჩელემ 1998წ. 21 ოქტომბერს მიიღო კანონისმიერი მემკვიდრეობის მოწმობა, რის საფუძველზეც 1998 წელს როდინოულის გამგეობის სხდომის გადაწყვეტილებით აღდგენილ იქნა ს. ლ-ის სამემკვიდრეო კომლი და მთლიანად მიწის ნაკვეთი, რასაც ფლობდა ს. ლ-ის დედა _ ჟ. ლ-ე, I კატეგორიის 1,25 ჰა მიწის ნაკვეთით, სახლითა და უძრავ-მოძრავი ქონებით.

2005წ. მაისში მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა 1998წ. 25 ნოემბრის მიწის მართვის სამმართველოს მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტის შესახებ, რომლითაც ჟ. ლ-ს განესაზღვრა II კატეგორია.

მოსარჩელის განმარტებით, მიწის მართვის სამმართველომ ს. ლ-ის დაუსწრებლად, ყოველგვარი განხილვის გარეშე შეუცვალა კატეგორია და აქტი, რომელიც გაცემული იყო 1995წ. 28 აპრილს დედის, ჟ. ლ-ის სახელზე, ხოლო 1998წ. 10 სექტემბერს აღირიცხა მოსარჩელის სახელზე. აღნიშნული აქტის გამოცემით შეილახა ს. ლ-ის, როგორც მესაკუთრის, უფლებები. ჟ. ლ-ის სახელზე გაცემული 1998წ. 25 ნოემბრის აქტი მიღებულ იქნა ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60, სკ-ის 170-ე მუხლებითა და საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2005წ. 22 ივლისის განჩინებით ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის შესაბამისად, საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ ლ. და ნ. ლ-ები.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2005წ. 16 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ს. ლ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

საქალაქო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

აწ გარდაცვლილ ჟ. ლ-ს მიკუთვნებული ჰქონდა I კატეგორია და 1995 წელს გაცემული მიღება-ჩაბარების აქტით ფლობდა 1,25 ჰა მიწის ნაკვეთს. 1998 წელს, ჟ. ლ-ის გარდაცვალების შემდეგ, ს. ლ-მ სანოტარო წესით მიიღო კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლება და მას გადაეცა ჟ. ლ-ის სამემკვიდრეო ქონება _ საცხოვრებელი სახლი, მდებარე ზესტაფონის რაიონის სოფ. ...ში. საქალაქო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ ს. ლ-სა და ლ. და ნ. ლ-ებს შორის მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით წლების მანძილზე მიმდინარეობდა დავა, რის გამოც, მიწის რეფორმის კომისიის და რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს მიერ შემოწმებულ იქნა ჟ. ლ-ზე გაცემული კატეგორიის სისწორე და აღმოჩნდა, რომ ჟ. ლ-ე არ იყო არც კოლმეურნეობის და არც საბჭოთა მეურნეობის წევრი, იგი იმყოფებოდა მეუღლის კმაყოფაზე, რომელიც მუშაობდა სატყეო მეურნეობაში მეტყევე-ინჟინრად და მიეკუთვნებოდა მიწის მიმღებ მოქალაქეთა მეორე კატეგორიას.

საქალაქო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 6 თებერვლის ¹128 დადგენილების მე-3 მუხლით და მიუთითა, რომ 1998წ. 25 ნოემბერს მიწის მართვის რეფორმის კომისიის მიერ ჟ. ლ-ის სახელზე გაიცა მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების სახელმწიფო აქტი, რომლითაც იგი მიეკუთვნებოდა მეორე კატეგორიას და გამოეყო 0,75 ჰა მიწის ნაკვეთი. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის დედა, ჟ. ლ-ე, მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. ¹290 დადგენილებით დაწესებული მიწის ზღვრული ნორმების დაცვით გადაყვანილ იქნა მეორე კატეგორიში. სადავო აქტის არსებობის შესახებ მოსარჩელემ იცოდა 2000 წლიდან, ნ. ლ-ის მიმართ სისხლის სამართლის საქმის წარმოების პერიოდში, სადაც იგი ცნობილი იყო დაზარალებულად. გამოძიების მასალებში მითითებული იყო, რომ ჟ. ლ-ს ჩამოერთვა პირველი კატეგორია და გადაყვანილ იქნა მეორე კატეგორიაში, ასევე‚ სისხლის სამართლის საქმეს ერთვოდა სადავო აქტი.

სასამართლოს დასკვნით, სარჩელი ხანდაზმულად იქნა მიჩნეული ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე, ვინაიდან მოსარჩელემ სადავო აქტის ბათილად ცნობა მოითხოვა 5 წლის შემდეგ.

რაიონული სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ს. ლ-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი მოტივით:

აპელანტის განმარტებით, 1992 წელს, მიწის რეფორმის პერიოდში, სოფ. როდინოულის თემის საკრებულოს გადაწყვეტილებით, ამავე სოფ.ში მცხოვრებ ჟ. ლ-ს, როგორც მარჩენალ-დაკარგულ პენსიონერს, მიეცა I კატეგორია, ხოლო 1995 წელს - მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტი. ჟ. ლ-ე წლების განმავლობაში მუშაობდა ...ის კოლმეურნეობაში, შემდეგ კი საბჭოთაAმეურნეობაში, რასაც ადასტურებს საარქივო ამონაწერი. ჟ. ლ-ე გარდაიცვალა 1997 წელს, ხოლო 1998 წელს აპელანტის სახელზე გაიცა სამემკვიდრეო მოწმობა. 1998წ. 10 სექტემბერს სოფ. როდინოულის თემის საკრებულოს გადაწყვეტილებით ჟ. ლ-ის დანაშთი ქონება _ საცხოვრებელი სახლი და მიწის ნაკვეთი 1, 25ჰა აღირიცხა ს. ლ-ის სახელზე. 1998წ. ნოემბერში ზესტაფონის მიწის მართვის სამმართველომ შეცვალა მიწის ნაკვეთის სახელმწიფო აქტი. აღნიშნულის შესახებ არ იცოდა სოფ. როდინოულის საკრებულომ, რის გამოც დაირღვა ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლი. ს. ლ-ის მოსაზრებით, უსაფუძვლოა სასამართლოს მსჯელობა სარჩელის ხანდაზმულობის ნაწილში, ვინაიდან მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების სახელმწიფო აქტი შეცვლილი კატეგორიით მას მხოლოდ 2005წ. მაისში ჩაჰბარდა. აპელანტის მითითებით, სასამართლოს არ გამოურკვევია, რის საფუძველზე შეცვალა მიწის მართვის სამმართველომ მემკვიდრეობით მიღებული აქტი სამიწ. შემდეგ და ჩამოართვა სკ-ის 170-ე მუხლით გათვალისწინებული საკუთრების უფლება, რაც სასამართლო გადაწყვეტილების გარეშე დაუშვებელი იყო. ასევე, სასამართლომ არაობიექტურად განიხილა საქმე, არ გაითვალისწინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, არასწორადD ჩართო საქმეში ლ. ლ-ის წარმომადგენელი ნ. ლ-.

სააპელაციო სასამართლოს სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარემ არ ცნო სააპელაციო საჩივარი და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006წ. 20 მარტის გადაწყვეტილებით ს. ლ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, შესაბამისად, გაუქმდა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2005წ. 16 ნოემბრის გადაწყვეტილება; ს. ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი 1998წ. 25 ნოემბერს ჟ. ლ-ის სახელზე გაცემული მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების ¹582 აქტი.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

აწ გარდაცვლილ ჟ. ლ-ს მიკუთვნებული ჰქონდა პირველი კატეგორიის კომლის სტატუსი და 1995წ. 28 აპრილს გაცემული მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტით ფლობდა ნორმით გათვალისწინებულ 1,25 ჰა მიწის ნაკვეთს. ჟ. ლ- გარდაიცვალა 1997წ. 16 ივლისს. 1998წ. 2 ოქტომბერს ს. ლ-მ სანოტარო წესით მიიღო ჟ. ლ-ის სამემკვიდრეო ქონება და მასზე გაიცა კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა. როდინოულის გამგეობის 1998წ. 10 სექტემბრის გადაწყვეტილებით დასტურდებოდა ს. ლ-ის სახელზე სამემკვიდრეო კომლის აღდგენა, ასევე, უფლება ჟ. ლ-ის მფლობელობაში არსებული 1, 25ჰა მიწის ნაკვეთზე, სახლსა და უძრავ-მოძრავ ქონებაზე. როდინოულის საკრებულოს მიერ 1998წ. 25 ნოემბერს გაცემული მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტით დასტურდებოდა, რომ ჟ. ლ-ს შეუმცირდა მიწის ნაკვეთი მეორე კატეგორიის კომლისათვის განსაზღვრულ 0,75 ჰა-მდე. იმავე საკრებულოს გამგებლის 2005წ. 16 ივნისს გაცემული ცნობით დადგენილი იყო, რომ როდინოულის თემის საკრებულო ადასტურებდა ჟ. ლ-ისათვის I კატეგორიის გაუქმებისა და II კატეგორიაში გადაყვანის საკითხი 1998წ. 25 ნოემბერს, როდინოულის თემის გამგეობის სხდომაზე, განხილული არ ყოფილა და, შესაბამისად, არავითარი დადგენილებაც არ მიღებულა. საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 6 თებერვლის დადგენილების მე-2 მუხლით, საქართველოს რესპუბლიკაში სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწების რეფორმასთან დაკავშირებით, საკომლო მიწის ნაკვეთის გაცემა განხორციელდა 1992წ. 1 ივნისის მდგომარეობით რიცხული კომლების მიხედვით. ჟ. ლ-ის კომლი 1992წ. 1 ივნისისათვის აღრიცხული იყო როგორც პირველი კატეგორიის კომლი, სოფ. ...ის მცხოვრებ პირთა ყრილობაზე დადგენილი 1,25 ჰა ზღვრული ნორმით. სასამართლოს განმარტებით, სკ-ის 11.3 მუხლის თანახმად, ფიზიკური პირის უფლებაუნარიანობა წყდება მისი გარდაცვალებით. ამდენად, ჟ. ლ-ის გარდაცვალების შემდეგ კომლის კატეგორიის სტატუსის შეცვლისათვის სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობდა. უსაფუძვლო იყო ასევე სარჩელზე უარის თქმა ხანდაზმულობის მოტივით, ვინაიდან, ს. ლ-ის განმარტებით, 1998წ. 25 ნოემბრის მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტი მან ოფიციალურად მიიღო 2005წ. მაისში, როცა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოდან გაეგზავნა ლ. ლ-ის სარჩელი და მასზე დართული მასალები, რის შემდეგ, 2005წ. 1 ივნისს, შეიტანა სარჩელი სასამართლოში აღნიშნული აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით. საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა, რომ ადმინისტრაციულმა ორგანომ დაინტერესებულ მხარეს უშუალოდ გადასცა ან ფოსტის მეშვეობით გაუგზავნა ადმინისტრაციული აქტი, როგორც ეს დადგენილია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 58-ე მუხლით. სასამართლომ არ გაიზიარა მესამე პირის - ნ. ლ-ის მითითება სარჩელის ხანდაზმულობის შესახებ, ვინაიდან ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ დარღვეული იყო აქტის ოფიციალურად გაცნობის კანონით დადგენილი წესი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მესამე პირმა ლ. ლ-მ, რომელმაც მოითხოვა სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი მოტივით:

სასამართლომ არ გამოიკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები, კერძოდ, არ გაეცნო მოწმეთა ჩვენებებს და ს. ლ-ის ახსნა-განმარტებებს, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ ს. ლ-მ იცოდა 2000 წელს მისთვის კატეგორიის შეცვლისა და ამ კატეგორიის შესაბამისად ახალი აქტის გამოცემის შესახებ. სასამართლომ მიიჩნია, რომ მას ფოსტით ან პირადად უნდა ჩაჰბარებოდა აქტი და მიღება დაედასტურებინა ხელმოწერით, რომლის საფუძვლად იგი ადმინისტრაციული კოდექსის 58-ე მუხლზე მიუთითებს, მაშინ, როცა მითითებული დებულება გამოიყენება იმ შემთხვევაში, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი. სკ-ის 130-ე მუხლით კი ხანდაზმულობის ვადის დენა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად კი ითვლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა მითითებული მუხლი.

კასატორის განმარტებით, ს. ლ-მ დანაშთ ქონებაზე სანოტარო წესით მემკვიდრეობით მიიღო სახლი და არა მიწა, ხოლო საკრებულოს მიერ გაცემული ცნობა იმის შესახებ, რომ ს. ლ-მ მემკვიდრეობით მიიღო სახლი და 1,25 ჰა მიწა, მტკიცებულებად ვერ მიიღება, რადგან მემკვიდრეობის აღდგენის ან სამკვიდრო მასის გაზრდის უფლება საკრებულოს არ გააჩნდა, ხოლო სანოტარო წესით მიწა არ შესულა სამკვიდრო მასაში, ვინაიდან აღნიშნული მიწა არ იყო საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული. ამასთან, როდინოულის საკრებულო 1998წ.ათვის ვერ მიიღებდა გადაწყვეტილებას, რადგან იმ დროისათვის მას კატეგორიის შეცვლისა და მიღება-ჩაბარების აქტის შედგენის უფლება არ ჰქონდა და ამ ფუნქციებს რაიონული მიწის მართვის სამმართველო ასრულებდა, რომელმაც კანონიერად შეუცვალა კატეგორია ჟ. ლ-ის კომლს.

კასატორის მითითებით, ჟ. ლ-ის კომლს კატეგორია განესაზღვრა როგორც მეტყევის ოჯახს და მეორე კატეგორიის ნაცვლად მიეცა პირველი კატეგორია, თუმცა საქმეში არანაირი მტკიცებულება არ მოიპოვება აღნიშნულის დასადასტურებლად, ხოლო ს. ლ-ის მიმართ აღძრულ სისხლის სამართლის საქმეში არის მეორე კატეგორიის მიღება-ჩაბარების აქტი.

კასატორის მითითებით, სასამართლო სხდომის ოქმი გაყალბებულია, ვინაიდან კასატორმა სხდომაზე განაცხადა, რომ სადავო მიწას რეფორმამდე და მის შემდეგაც ფლობდა დედა – დ. ლ-ე.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი მიიჩნევს, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, დაარღვია მატერიალური და საპროცესო ნორმები, არ გამოიკვლია მტკიცებულებები.

საკასაციო სასამართლოს 2006წ. 28 ივლისის განჩინებით ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 მუხლის «გ» ქვეპუნქტის შესაბამისად.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, წარმოდგენილი საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006წ. 20 მარტის გადაწყვეტილება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ კანონის სწორად გამოყენების, საქმის გარემოებების გამოკვლევისა და მართებულად შეფასების შედეგად საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილება მიიღო, საკასაციო საჩივარში მითითებულ დარღვევებს ადგილი არ ჰქონია, რის გამოც არ არსებობს მისი გაუქმების სსსკ-ის 393-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული სამართლებრივი საფუძველი.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასატორის მოსაზრებას სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით. საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არამართებულად შეაფასა დავის საგანი, როდესაც 1998წ. 25 ნოემბერს ჟ. ლ-ის სახელზე გაცემული სადავო მიღება-ჩაბარების აქტი ადმინისტრაციულ აქტად მიიჩნია. თუმცა, საკასაციო სასამართლოს დასკვნით აღნიშნული არ წარმოადგენს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს, რადგან სააპელაციო სასამართლომ საქმის გარემოებების სრულყოფილად გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად საქმეზე არსებითად სწორი გადაწყვეტილება მიიღო და სააპელაციო სასამართლოს მითითებულ შეფასებას გავლენა არ მოუხდენია საქმის გადაწყვეტის შედეგზე.

მითითებულ საკითხთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტი არ შეიძლება განხილულ იქნეს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტად. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1 მუხლის «დ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არის ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე გამოცემული ინდივიდუალური სამართლებრივი აქტი, რომელიც აწესებს, ცვლის, წყვეტს ან ადასტურებს პირის, ან პირთა შეზღუდული წრის უფლებებსა და მოვალეობებს. კონკრეტულ შემთხვევაში მიწის მიღება-ჩაბარების აქტი, მართალია, გაცემულია ადმინისტრაციული ორგანოს _ სოფ. როდინოულის საკრებულოს მიერ, ადმინისტრაციული კანონმდებლობის საფუძველზე, მაგრამ მითითებული ელემენტები არ წარმოადგენს საკმარის საფუძველს მისი ადმინისტრაციულ აქტად მიჩნევისათვის, რადგან მიღება-ჩაბარების აქტის გამოცემით განხორციელებული ქმედება არ არის მიმართული ადმინისტრაციული ორგანოს ნების შესაბამისად, ცალმხრივი და შესასრულებლად სავალდებულო ძალით უშუალო სამართლებრივი შედეგის წარმოშობისაკენ, ანუ მიწის მიღება-ჩაბარების აქტით ადმინისტრაციული ორგანო გადასცემს, ხოლო პირი იბარებს მიწის ნაკვეთს, რითაც ადმინისტრაციული ორგანო გამოხატავს არა ცალმხრივად ნებას მიწის გასხვისების შესახებ და აიძულებს კანონით აქტისათვის შესასრულებლად მინიჭებული სავალდებულო ძალით მიწის მიმღებს ჩაიბაროს მიწის ნაკვეთი, არამედ ვლინდება ორივე მხარის ნება.

ამდენად, მიწის მიღება-ჩაბარების აქტი წარმოადგენს არა ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტს, არამედ ხელშეკრულებას _ მხარეთა ორმხრივი ნების გამოვლენას, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობისაკენ. ანუ მიღება-ჩაბარების აქტის გამოცემისას ადგილი აქვს მხარეთა ურთიერთთანმხვედრ, საერთო მიზნისაკენ მიმართულ ნების გამოხატვას. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში ვერ იქნება გამოყენებული ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22.3 მუხლით ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრებისათვის დადგენილი ერთთვიანი ხანდაზმულობის ვადა. სკ-ის 129.1 მუხლით კი უძრავ ნივთებთან დაკავშირებული სახელშეკრულებო მოთხოვნებისათვის განსაზღვრულია ხანდაზმულობის 6-წლიანი ვადა. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ არ უნდა იქნეს გაზიარებული კასატორის მოსაზრება ს. ლ-ის სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულად მიჩნევის შესახებ, რადგან იმ შემთხვევაშიც კი, თუ კასატორის მოსაზრების შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადის დენის ათვლა მოხდება 2000 წლიდან, მოთხოვნა არ არის ხანდაზმული, რადგან ს. ლ-მ სარჩელი სადავო მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობის მოთხოვნით აღძრა 2005 წელს.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო უსაფუძვლობისა და დაუსაბუთებლობის მოტივით ვერ გაიზიარებს კასატორის საკასაციო პრეტენზიას სასარჩელო მოთხოვნის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლო, სსსკ-ის 407.2 მუხლის შესაბამისად, იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რადგან თვლის, რომ აღნიშნულთან დაკავშირებით, კასატორის მიერ არ არის წამოყენებული დასაშვები საკასაციო პრეტენზია, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ დამტკიცებულად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე ს. ლ-ის დედას, აწ გარდაცვლილ ჟ. ლ-ს, მიკუთვნებული ჰქონდა პირველი კატეგორიის კომლის სტატუსი და 1995წ. 28 აპრილის მიწის მიღება-ჩაბარების აქტით ფლობდა 1,25 ჰა მიწის ნაკვეთს; 1998წ. 2 ოქტომბერს ს. ლ-მ მიიღო დედის _ ჟ. ლ-ის სამკვიდრო ქონება, რაზეც გაიცა სამკვიდრო მოწმობა. როდინოულის მმართველობის გამგეობის 1998წ. 10 სექმტებრის ¹6 გადაწყვეტილებით აღდგენილ იქნა ს. ლ-ის სამემკვიდრეო კომლი და მთლიანად მიწის ნაკვეთი, რასაც ფლობდა მისი დედა ჟ. ლ-ე I კატეგორიის 1,25 ჰა მიწის ნაკვეთი, სახლი და უძრავ-მოძრავი ქონება. აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო დაუშვებლად მიიჩნევს კასატორის მიერ წამოყენებულ საკასაციო პრეტენზიას, რომ ს. ლ-მ მემკვიდრეობით მიიღო მხოლოდ სახლი და სამკვიდრო მოწმობით არ ყოფილა გათვალისწინებული მიწა, მემკვიდრეობის აღდგენის უფლება საკრებულოს არ გააჩნდა. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ აღნიშნული ვერ იქნება გაზიარებული, რადგან მითითებულზე როდინოულის მმართველობის გამგეობის 1998წ. 10 სექტებრის ¹6 გადაწყვეტილება მხარეებს სადავო არ გაუხდიათ და მისი ბათილად ცნობა არ მოუთხოვიათ, შესაბამისად, მითითებული გადაწყვეტილების კანონიერების შემოწმება მოცემულ შემთხვევაში არ წარმოადგენს სარჩელის საგანს და, შესაბამისად, არც საკასაციო სასამართლოს განსჯის საგანს.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად მიჩნეულ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ როდინოულის საკრებულოს 1998წ. 25 ნოემბრის მიწის მიღება-ჩაბარების ¹582 აქტით, აწ გარდაცვლილ ჟ. ლ-ს შეუმცირდა მიწის ნაკვეთი II კატეგორიის კომლისათვის განსაზღვრული 0,75 ჰა-მდე; როდინოულის საკრებულოს გამგებლის 2005წ. 16 ივნისის ¹330 ცნობის თანახმად, როდინოულის თემის საკრებულომ დაადასტურა, რომ ჟ. ლ-ისათვის I კატეგორიის გაუქმებისა და II კატეგორიაში გადაყვანის საკითხი როდინოულის თემის გამგეობის სხდომაზე არ განხილულა და არავითარი დადგენილება არ ყოფილა მიღებული.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას მოთხოვნის საფუძვლიანობის თაობაზე და თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნულთან დაკავშირებით, მართებულად იხელმძღვანელა სკ-ის 11.3 მუხლით და მიუთითა, რომ მოსარჩელე ს. ლ-ის დედის _ ჟ. ლ-ის გარდაცვალების შემდეგ როდინოულის საკრებულოს უფლება არ ჰქონდა შეეცვალა კომლის კატეგორია, რაც წარმოადგენს სადავო მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობის საფუძველს. საკასაციო სასამართლო სავსებით იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას, რადგან ჟ. ლ-ე გარდაცვალების შემდეგ აღარ იყო სამათლებრივი უფლებებისა და მოვალეობების მატარებელი სუბიექტი, ამასთან, ჟ. ლ-ის კუთვნილი მიწა სადავო მიღება-ჩაბარების აქტის გაცემის დროისათვის გადასული იყო ჟ. ლ-ის მემკვიდრის _ ს. ლ-ის საკუთრებაში.

გარდა აღნიშნულისა, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სადავო მიღება-ჩაბარების აქტი გაცემულია კანონით განსაზღვრული რეკვიზიტების შეუვსებლად, კერძოდ, მიღება-ჩაბარების აქტის ნამდვილობა არ არის დადასტურებული მიწის ნაკვეთის მიმღები პირის _ ჟ. ლ-ის ხელმოწერით და ვერც იქნებოდა, სადავო მიღება-ჩაბარების აქტის გაცემის დროისათვის ეს უკანასკნელი გარდაცვლილი იყო.

ამდენად, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია საფუძვლიანად ს. ლ-ის მოთხოვნა 1998წ. 25 ნოემბრის მიღება-ჩაბარების აქტის ბათილად ცნობის შესახებ.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ კასატორის მიერ წამოყენებული საკასაციო პრეტენზიები დაუსაბუთებელი და უსაფუძვლოა, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას ადგილი არ ჰქონია სსკ-ის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის «ა», «ბ» და «გ» ქვეპუნქტების დარღვევას, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივრის მოტივები არ წარმოადგენს საკმარის საფუძველს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებისათვის, რის გამოც ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006წ. 20 მარტის გადაწყვეტილება.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 1-ლი მუხლის მე-2 ნაწილით, სსკ-ის 38-ე მუხლის «ზ» პუნქტით, 39.1 მუხლის «გ» ქვეპუნქტით, 390-ე, 399-ე, 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ლ. ლ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცველელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2006წ. 20 მარტის გადაწყვეტილება;

3. კასატორს დაეკისროს სახელმწიფო ბაჟის 300 ლარის გადახდა სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.