ას-1346-1364-2011 8 დეკემბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ რ. თ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ აიპ «გ. ა-ი» (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი _ თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

აიპ «გ. ა-მა» სარჩელი აღძრა სასამართლოში და მოითხოვა მოპასუხისათვის უსაფუძვლო გადიდრების შედეგად მიღებული 1650 აშშ დოლარის, ზიანის _ 2079 აშშ დოლარის, ნივთის ღირებულების გაუმჯობესებით მიღებული 16290 აშშ დოლარისა და მიუღებელი შემოსავლის _ 3579,84 აშშ დოლარისა და 12859,2 ლარის დაკისრება.

მოპასუხემ სარჩელი 6351,81 ლარის ნაწილში ცნო, ხოლო დანარჩენ ნაწილში მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა. რ. თ-მა აღძრა შეგებებული სარჩელი სადავო უძრავი ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვისა და პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანის თაობაზე.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 30 მარტის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, რ. თ-ს დაეკისრა აიპ «გ. ა-ის» სასარგებლოდ უსაფუძვლო გამდიდრების შედეგად მიღებული 1650 აშშ დოლარის, ზიანის _ 2079 აშშ დოლარისა და ნივთის ღირებულების გაუმჯობესებით მიღებული 16290 ლარის გადახდა, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რ. თ-ის შეგებებული სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, აიპ «გ. ა-ის» უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ქ.ოზურგეთში, ჭ-ის ქ.¹2-ში მდებარე რ. თ-ის სახელზე რიცხული 50 კვ.მ და დაუბრუნდა მესაკუთრეს, უარი ეთქვა რ. თ-ს მოსარჩელე არაკომერციული იურიდიული პირის «გ. ა-ის» დავალდებულებაზე, მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების (ბინის) პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანის შესახებ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქ.ოზურგეთში, ჭ-ის ქ.¹4-ის 50 კვ.მ ¹2 ბინა რ. თ-ის საკუთრებაა.

2002 წლის მეორე ნახევარში მხარეებს შორის შედგა ზეპირი გარიგება, რის შემდეგაც მოსარჩელემ არაკომერციულმა იურიდიულმა პირმა «გ. ა-მა» მოპასუხე რ. თ-ს გადასცა 1650 აშშ დოლარი, ხოლო რ. თავამიშვილმა გადასცა უძრავი ნივთი _ მის საკუთრებაში რიცხული საცხოვრებელი ბინის სახით.

უდავოა, რომ ბინის გადაცემის შემდეგ მოსარჩელემ საცხოვრებელ ბინაში ჩაატარა კაპიტალური რემონტი, რისმა ხარჯმაც ექსპერტიზის დასკვნით შეადგინა 13395 ლარი და საცხოვრებელი ბინა გადაკეთდა არაკომერციულ ფართად, სადაც მოსარჩელე მხარე ეწევა თავის საქმიანობას.

საქმეზე ჩატარებული საინჟინრო-ტექნიკური ექპსერტიზის დასკვნით ქ.ოზურგეთში, ჭ-ის ქ.¹4/2-ში მდებარე უძრავი ქონების, კერძოდ, 50 კვ.მ ფართის გაურემონტებლობის შემთხვევაში, მისი საბაზრო ღირებულება დღეის მდგომარეობით საორიენტაციოდ შეადგენდა 27150.00 ლარს. იგივე ფართის საბაზრო ღირებულება გარემონტებულ მდგომარეობაში დღეის მდგომარეობით შეადგენს 43.440 ლარს.

2002 წლის 12 ოქტომბერს ¹47 სასესხო განაცხადით მოსარჩელე მხარემ ლიხაურის საკრედიტო კავშირიდან აიღო მიზნობრივი დანიშნულების 3-წლიანი სესხი 3.5%-ით თვეში, სესხის დანიშნულება იყო ოზურგეთში, ჭ-ის ქ. ¹4-ში მდებარე ¹2 ბინის სახით ოფისის შეძენა.

პალატამ მიიჩნია, რომ მოდავე მხარეთა შორის დაიდო ბათილი ნასყიდობის გარიგება.

სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ა» პუნქტის, 980-ე, 979-ე, 987-ე მუხლების თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოსარჩელე მხარემ გაიღო ხარჯი იმ ბინაზე, რომელიც მოპასუხის საკუთრებაა, შესაბამისად, სასამართლომ რ. თ-ი სწორად ჩათვალა უსაფუძვლოდ გამდიდრებულ პირად.

პალატამ განმარტა, რომ მარტო ხარჯის გაწევა კონდიქციურ ვალდებულებას არ წარმოშობს. მთავარი ამ შემთხვევაში არის გამდიდრების ხარისხი. გამდიდრების ოდენობა უნდა განისაზღვროს იმ მომენტისათვის, როცა მესაკუთრეს უბრუნდება თავისი ნივთი. ამ დროს უნდა გაირკვეს, რა სახით იყო ნივთი გადაცემული და რა სახით ბრუნდება იგი უკან.

სწორედ ასეთ შემთხვევაში ჩანს რეალურად გამდიდრების ხარისხი.

საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, სადავო ფართის საბაზრო ღირებულება გაურემონტებელ მდგომარეობაში შეადგენს 27 150 ლარს, ხოლო გარემონტებულის _ 43 440 ლარს. სხვაობა ნივთის ამ ორ მდგომარეობას შორის 16290 ლარია. სწორედ მითითებული თანხაა გამდიდრების ოდენობის გამომხატველი.

პალატამ არ გაიზიარა რ.თ-ის მითითება, რომ მისი ფართი იყო საცხოვრებელი ბინა, ხოლო მოპასუხემ იგი საოფისე ფართად გადააქცია, რის გამოც ფართი მისთვის საცხოვრებლად სრულიად გამოუსადეგარია.

სასამართლოს მოსაზრებით, საქმის მასალებით უტყუარადაა დადასტურებული, რომ მოსარჩელის მიერ ნაწარმოები გადაკეთების შემდეგ, ერთი ოთახი გამოყოფილია (ოფისის დირექტორის კაბინეტად) და დანარჩენი ფართი ერთიან ოთახადაა დატოვებული. აღნიშნულიდან გამომდინარე, დაბრუნებული ნივთის ღირებულება მნიშვნელოვნად გაზრდილია, სრულიად შესაძლებელია, გადაკეთებისდა მიუხედავად, ბინის გამოყენება საცხოვრებლად და, რაც მთავარია, მესაკუთრეს დაუბრუნდა მნიშვნელოვნად ღირებულებაგაზრდილი ნივთი. ყოველივე ზემოაღნიშნული იძლევა მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველს მისთვის 1450 აშშ დოლარისა და 16290 ლარის ანაზღაურების შესახებ.

პალატამ აღნიშნა, რომ საქმეზე დაკითხულ მოწმეთა ნაწილის განმარტებით, მხარეთა შორის გარიგება იყო ნასყიდობა, დანარჩენთა მითითებით კი, მხარეები სადავო ბინის დაგირავებაზე იყვნენ შეთანხმებულნი. ამდენად, სასამართლომ მოწმეთა ჩვენებები სარწმუნო მტკიცებულებად არ ჩათვალა.

სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა ე.წ. სასესხო განაცხადზე, რომლითაც საკრედიტო კავშირიდან მსესხებელმა არარეგისტრირებულმა იურიდიულმა პირმა «გ. ა-მა” სესხი გამოიტანა სწორედ იმ მიზნობრივი დანიშნულებით, რომ შეეძინა ოფისი ჭ-ის ქ.¹4-ში მდებარე ¹2 ბინაში. ამდენად, ამ დოკუმენტით უტყუარად დასტურდება მხარეთა შორის ნასყიდობის და არა ე.წ. «გირავნობის” ხელშეკრულების არსებობის ფაქტი.

პალატის მოსაზრებით, სწორია სასამართლოს გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომითაც მოპასუხეს რ.თ-ს დაეკისრა 2079 აშშ დოლარის გადახდა მოსარჩელის სასარგებლოდ (1650 აშშ დოლარის პროცენტი 3 წლის განმავლობაში).

სამოქალაქო კოდექსის 981-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 2079 აშშ დოლარი მოსარჩელემ გადაიხადა, მოპასუხემ კი დაზოგა, რის გამოც მოთხოვნა ამ ნაწილშიც სწორად დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება რ. თ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რომლითაც დაკმაყოფილდება მისი მოთხოვნა სადავო ბინის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანის თაობაზე, უარი ეთქმება აიპ «გ. ა-ის» სარჩელს, ხოლო დანარჩენ ნაწილში განჩინება დარჩება უცვლელად შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო პალატამ არასწორად მიიჩნია, რომ სადავო გარიგება იყო ბათილი ნასყიდობის ხელშეკრულება. ფაქტობრივად, მხარეები შეთანხმდნენ გირავნობაზე, შესაბამისად, მათ დადეს ბათილი გირავნობის ხელშეკრულება.

სასამართლომ დაადგინა, რომ, სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლის პირველი ნაწილი «ა» პუნქტის შესაბამისად, დაიდო ბათილი, ზეპირი ნასყიდობის ხელშეკრულება, შესაბამისად, პირს, რომლემაც მიიღო თუნდაც გაზრდილი ღირებულების ნივთი, არ წარმოეშობა ამავე კოდექსის 987-ე მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულება.

პალატამ საერთოდ არ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი თანხის გადახდის ქვითრები, რომელთა შესაბამისადაც დასტურდებოდა, რომ თანხა გაიგზავნა ქ.მოსკოვში რ. თ-თან სესხის ხელშკერულების დადებამდე 6 თვით ადრე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 ნოემბრის განჩინებით რ. თ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა რ. თ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ რ. თ-ს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2011 წლის 17 და 29 ოქტომბერს გადახდილი 1116,55 ლარის 70% _ 781,58 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

რ. თ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

კასატორ რ. თ-ს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 781,58 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.