ას-1365-1383-2011 8 დეკემბერი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ გ. მ-ი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ვ. ნ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 30 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ. ნ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ქ. და გ. მ-ების მიმართ მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

დედოფლისწყაროს რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 16 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გ. მ-ს ვ. ნ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 2059,76 ლარის ანაზღაურება, მოსარჩელეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად მორალური ზიანის _ 2000 ლარის ანაზღაურების ნაწილში.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში _ მოპასუხემ, ხოლო მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში მოსარჩელემ გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 მარტის განჩინებით ვ. ნ-ის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად, ხოლო 30 მაისის განჩინებით გ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოები:

ვ. ნ-ი, ქ. და გ. მ-ები არიან მეზობლები და ერთმანეთთან აქვთ არაკეთილგანწყობილი დამოკიდებულება. 2008 წლის 27 აპრილს ვ. ნ-სა და გ. მ-ს შორის მოხდა კონფლიქტი.

საქმეში წარმოდგენილი სისხლის სამართლის ¹040080182 საქმეზე წინასწარი გამოძიების შეწყვეტის შესახებ 2008 წლის 30 ივნისის დადგენილების თანახმად, 2008 წლის 28 აპრილს დედოფლისწყაროს შს სამმართველოში დაიწყო წინასწარი გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 118-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის _ ვ. ნ-ის სხეულის დაზიანების ფაქტზე. აღნიშნულ საქმეზე წინასწარი გამოძიება შეწყდა 2008 წლის 30 ივნისს დანაშაულებრივი ქმედების არარსებობის გამო.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ თავად ვ.ნ-სა და გ. მ-ს შორის 2008 წლის 27 აპრილს მომხდარ დაპირისპირების ფაქტს ადასტურებენ მხარეები, მეტიც, თავად აპელანტ გ.მ-ის განმარტებით, მან თავის არეში ვ.ნ-ს ჩაარტყა ჯოხი. აღნიშნული ფიზიკური ზემოქმედების შედეგად მოსარჩელეს მიადგა ჯანმრთელობის მსუბუქი ხარისხის დაზიანება, რასაც მოჰყვა ჯანმრთელობის ხანმოკლე მოშლა.

სისხლის სამართლის საქმეზე დართული სასამართლო სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნის შინაარსიდან ირკვევა, რომ ვ.ნ-ს თავში ბლაგვის საგნის ზემოქმედების შედეგად აღენიშნებოდა შუბლის არეში დაჟეჟილი ჭრილობა, ასევე თავის ტვინის შერყევა. შპს «საავადმყოფო – პოლიკლინიკური გაერთიანების» მიერ 2008 წლის 29 აპრილს გაცემული ცნობისა და ამავე საავადმყოფოს მიერ გაცემული «ფორმა 100-ის» მონაცემებით დასტურდება, რომ ვ.ნ-ს შუბლის მიდამოში დაჟეჟილი ჭრილობის, ასევე თავის ტვინის შერყევის გარდა, აღენიშნებოდა მარჯვენა მტევნის დაჟეჟილი ჭრილობაც.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა გ.მ-ის მტკიცება, რომ მან ვ.ნ-ს ჯოხი თავდაცვის მიზნით ჩაარტყა და აღნიშნული ქმედება არ არის მართლსაწინააღმდეგო.

პალატამ პირველ რიგში ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ აპელანტს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით მტკიცების ტვირთთან დაკავშირებით გათვალისწინებული დანაწესიდან გამომდინარე, მოცემულ შემთხვევაში ეკისრება იმ გარემოებების მტკიცების ტვირთი, რომ მისი სადავო ქმედება განპირობებული იყო გარდაუვალი აუცილებელობით და მის მიერ ამ ქმედების (ვ.ნ-ისათვის ჯოხის ჩარტყმა) განხორციელების გარეშე რეალური თავდასხმის მოგერიება იყო შეუძლებელი.

სასამართლომ ჩათვალა, რომ აპელანტმა ზემოხსენებული მტკიცების რეალიზება ვერ მოახდინა, ხოლო გ.მ-ის პოზიცია, რომ მას უნდა დაეცვა შეურაცხოფისაგან საკუთარი თავი და ოჯახის წევრები, რაიმე მტკიცებულებით არ არის დადასტურებული. შესაბამისად, პალატა თვლის, რომ მოცემულ შემთხვევაში გ.მ-ის მიერ აუცილებელი მოგერიების ფარგლებში მის მიერ ვ.ნ-ის მიმართ ფიზიკური ზემოქმედების განხორციელება არ დასტურდება.

ვ.ნ-ის ახსნა-გნმარტების ასევე საქმეში წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებების ურთიერთშეჯერების საფუძველზე პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ.მ-ის ქმედებით მიყენებული დაზიანებების სწორი დიაგნოზირებისა და მკურნალობისათვის ვ.ნ-მა რამდენჯერმე მიმართა ექიმს, ასევე განხორციელდა სხვადასხვა სახის სამედიცინო გამოკვლევა, რასთან დაკავშირებითაც გასწია ხარჯი, დანიშნული მკურნალობის სრული კურსის ჩასატარებლად ვ.ნ-მა შეიძინა შესაბამისი მედიკამენტები. გარდა აღნიშნულისა პალატა ასევე საფუძვლიანად მიიჩნევს მოწინააღმდეგე მხარის არგუმენტს, რომ მის მიერ აუცილებელი გახდა გარკვეული ხარჯის გაწევა საწვავის შესაძენადაც.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვ.ნ-ის მიერ გაწეული ხარჯის ოდენობა უნდა განისაზღვროს 2059,76 ლარით.

ამასთანავე, პალატამ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებაზე, რომ გ.მ-ის მიერ რაიმე საპირისპირო მტკიცებულებები საქმეში წარმოდგენილი არ ყოფილა, ხოლო აპელანტის მიერ მხოლოდ იმ გარემოებაზე მითითება, რომ ვ.ნ-მა საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტები გააყალბა, მოკლებულია დამაჯერებლობას.

სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე, 412-ე მუხლებით და მიიჩნია, რომ ზიანის ანაზღაურების შესახებ სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხიმგებლობის დაკისრებისათვის აუცილებელია რამდენიმე მაკვალიფიცირებელი ფაქტობრივი გარემოების ერთდროულად არსებობა, კერძოდ, აუცილებელია, თავად ზიანის არსებობის შესახებ გარემოების, მოპასუხის ბრალეულობის, მოპასუხის მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედების, ასევე მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობა. გ.მ-ის განზრახ და მართლსაწინააღმდეგო ქმედებამ გამოიწვია ვ.ნ-ის ჯანმრთელობის დაზიანება, რის გამოც აუცილებელი გახდა ვ.ნ-ის მიერ ზემოთ მითითებული ხარჯების გაღება.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ მის მიმართ აღნიშნულ ფაქტთან დაკავშირებით შეწყვეტილია სისხლის სამართლის საქმის წარმოება და არ დგინდება სხეულის მძიმე ან ნაკლებად მძიმე დაზიანების არსებობა, შესაბამისად, მას თანხა არ უნდა დაეკისროს.

სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ მოცემულ შემთხვევაში ზიანის ანაზღაურების პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის განმსაზღვრელია არა თავად პირის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული დაზიანებების ხარისხი, არამედ იმ წინაპირობების ერთობლიობა და იმ სამართლებრივი წინაპირობების არსებობა, რაც საფუძველს ქმნის ზემოთ მოხმობილი ნორმის კვალიფიკაციისათვის. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატამ განმარტა, რომ განსახილველ შემთხვევაში არსებობს ის მაკვალიფიცირებელი გარემოება, რაც აუცილებელია ზიანის ანაზღაურების შესახებ სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება გ. მ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით და მოითხოვა მისი გაუქმება იმ საფუძვლით, რომ პალატამ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 412-ე, 992-ე და მე-18 მუხლები. სასამართლომ არ იმსჯელა მხარის შუამდგომლობაზე, მოწვეულიყო სამედიცინო ექსპერტი, რომელიც ვ. ნ-ის მიერ ჩატარებული კომპიუტერული ტომოგრაფიის პასუხის საფუძველზე დაადგენდა, რომ მოსარჩელეს ტვინის შერყევა არ ჰქონია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 19 ოქტომბრის განჩინებით გ. მ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ. მ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მოცემული საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

გ. მ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.